໑໒. ຘມ຺ມກຖິກວຄ຺ໂຄ

໑. ອວິຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໓. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ອວິຊ຺ຊາ ອວິຊ຺ຊາ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຕມາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອວິຊ຺ຊາ, ກິຕ຺ຕາວຕາ ຈ ອວິຊ຺ຊາຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຣູປໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຣູປສມຸທຍໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຣູປນິໂຣຘໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຣູປນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນປ຺ປຊານາຕິ; ເວທນໍ ນປ຺ປຊານາຕິ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ ນປ຺ປຊານາຕິ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອວິຊ຺ຊາ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ອວິຊ຺ຊາຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ.

໒. ວິຊ຺ຊາສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ວິຊ຺ຊາ ວິຊ຺ຊາ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກຕມາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ວິຊ຺ຊາ, ກິຕ຺ຕາວຕາ ຈ ວິຊ຺ຊາຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂຸ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ຣູປໍ ປຊານາຕິ, ຣູປສມຸທຍໍ ປຊານາຕິ, ຣູປນິໂຣຘໍ ປຊານາຕິ, ຣູປນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານາຕິ. ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ ປຊານາຕິ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘຄາມິນິໍ ປຏິປທໍ ປຊານາຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ວິຊ຺ຊາ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ວິຊ຺ຊາຄໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.

໓. ຘມ຺ມກຖິກສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໕. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ຘມ຺ມກຖິໂກ ຘມ຺ມກຖິໂກ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມກຖິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຣູປສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ‘ຘມ຺ມກຖິໂກ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍ. ຣູປສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍ. ຣູປສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາ ວິຣາຄາ ນິໂຣຘາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ‘ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍ. ເວທນາຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ… ສງ຺ຂາຣານໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ… ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ‘ຘມ຺ມກຖິໂກ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາ ວິຣາຄາ ນິໂຣຘາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ‘ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍາ’’ຕິ. ຕຕິຍໍ.

໔. ທຸຕິຍຘມ຺ມກຖິກສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໖. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ຘມ຺ມກຖິໂກ ຘມ຺ມກຖິໂກ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມກຖິໂກ ໂຫຕິ, ກິຕ຺ຕາວຕາ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ກິຕ຺ຕາວຕາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຣູປສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ‘ຘມ຺ມກຖິໂກ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍ. ຣູປສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍ. ຣູປສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາ ວິຣາຄາ ນິໂຣຘາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ‘ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍ. ເວທນາຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ…ເປ… ສຎ຺ຎາຍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ… ສງ຺ຂາຣານໍ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ… ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ‘ຘມ຺ມກຖິໂກ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ‘ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ເຈ, ຠິກ຺ຂຸ, ນິພ຺ພິທາ ວິຣາຄາ ນິໂຣຘາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ‘ທິຏ຺ຐຘມ຺ມນິພ຺ພານປ຺ປຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ’ຕິ ອລໍ ວຈນາຍາ’’ຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

໕. ພນ຺ຘນສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໗. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ອິຘ ຠິກ຺ຂເວ ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ…ເປ… ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ, ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ຣູປພນ຺ຘນພທ຺ໂຘ ສນ຺ຕຣພາຫິຣພນ຺ຘນພທ຺ໂຘ ອຕີຣທສ຺ສີ ອປາຣທສ຺ສີ, ພທ຺ໂຘ ຊີຍຕິ [ພທ຺ໂຘ ຊາຍຕິ (ສີ. ປີ.) ພທ຺ໂຘ ຊາຍຕິ ພທ຺ໂຘ ຊີຍຕິ (ສີ. ອຏ຺ຐ. ສ຺ຍາ. ອຏ຺ຐ.)] ພທ຺ໂຘ ມີຍຕິ ພທ຺ໂຘ ອສ຺ມາ ໂລກາ ປຣໍ ໂລກໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ…ເປ… ເວທນາຍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ເວທນາພນ຺ຘນພທ຺ໂຘ ສນ຺ຕຣພາຫິຣພນ຺ຘນພທ຺ໂຘ ອຕີຣທສ຺ສີ ອປາຣທສ຺ສີ, ພທ຺ໂຘ ຊີຍຕິ ພທ຺ໂຘ ມີຍຕິ ພທ຺ໂຘ ອສ຺ມາ ໂລກາ ປຣໍ ໂລກໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ວິຎ຺ຎາຓພນ຺ຘນພທ຺ໂຘ ສນ຺ຕຣພາຫິຣພນ຺ຘນພທ຺ໂຘ ອຕີຣທສ຺ສີ ອປາຣທສ຺ສີ, ພທ຺ໂຘ ຊີຍຕິ ພທ຺ໂຘ ມີຍຕິ ພທ຺ໂຘ ອສ຺ມາ ໂລກາ ປຣໍ ໂລກໍ ຄຈ຺ຉຕິ’’.

‘‘ສຸຕວາ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສາວໂກ ອຣິຍານໍ ທສ຺ສາວີ…ເປ… ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ສຸວິນີໂຕ ນ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ນ ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ນ ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ, ນ ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ນ ຣູປພນ຺ຘນພທ຺ໂຘ, ນ ສນ຺ຕຣພາຫິຣພນ຺ຘນພທ຺ໂຘ, ຕີຣທສ຺ສີ, ປາຣທສ຺ສີ; ‘ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ໂສ ທຸກ຺ຂສ຺ມາ’ຕິ ວທາມິ. ນ ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ…ເປ… ນ ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ…ເປ… ນ ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ…ເປ… ນ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ…ເປ… ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ນ ວິຎ຺ຎາຓພນ຺ຘນພທ຺ໂຘ, ນ ສນ຺ຕຣພາຫິຣພນ຺ຘນພທ຺ໂຘ, ຕີຣທສ຺ສີ, ປາຣທສ຺ສີ, ‘ປຣິມຸຕ຺ໂຕ ໂສ ທຸກ຺ຂສ຺ມາ’ຕິ ວທາມີ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ.

໖. ປຣິປຸຈ຺ຉິຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໘. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ສມນຸປສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ! ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ‘‘ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ‘ເອຕໍ ມມ, ເອໂສຫມສ຺ມິ, ເອໂສ ເມ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ສມນຸປສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ! ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ…ເປ… ເອວໍ ປສ຺ສໍ…ເປ… ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາຕີຕິ. ຉຏ຺ຐໍ.

໗. ທຸຕິຍປຣິປຸຈ຺ຉິຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໑໙. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ສມນຸປສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ສາຘຸ ຠິກ຺ຂເວ! ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ສມນຸປສ຺ສຖາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ສາຘຸ ຠິກ຺ຂເວ! ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ…ເປ… ເອວໍ…ເປ… ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ປຊານາຕີ’’ຕິ. ສຕ຺ຕມໍ.

໘. ສໍໂຍຊນິຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໐. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ສໍໂຍຊນິເຍ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມ ເທເສສ຺ສາມີ ສໍໂຍຊນຎ຺ຈ. ຕໍ ສຸຓາຖ. ກຕເມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍໂຍຊນິຍາ ຘມ຺ມາ, ກຕມໍ ສໍໂຍຊນໍ? ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍໂຍຊນິໂຍ ຘມ຺ໂມ; ໂຍ ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ທຣາໂຄ, ຕໍ ຕຕ຺ຖ ສໍໂຍຊນໍ. ເວທນາ…ເປ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ສໍໂຍຊນິໂຍ ຘມ຺ໂມ; ໂຍ ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ທຣາໂຄ, ຕໍ ຕຕ຺ຖ ສໍໂຍຊນໍ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍໂຍຊນິຍາ ຘມ຺ມາ, ອິທໍ ສໍໂຍຊນ’’ນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.

໙. ອຸປາທານິຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໑. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ‘‘ອຸປາທານິເຍ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ເມ ເທເສສ຺ສາມິ ອຸປາທານຎ຺ຈ. ຕໍ ສຸຓາຖ. ກຕເມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາທານິຍາ ຘມ຺ມາ, ກຕມໍ ອຸປາທານໍ? ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາທານິໂຍ ຘມ຺ໂມ, ໂຍ ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ທຣາໂຄ, ຕໍ ຕຕ຺ຖ ອຸປາທານໍ. ເວທນາ…ເປ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຸປາທານິໂຍ ຘມ຺ໂມ; ໂຍ ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ທຣາໂຄ, ຕໍ ຕຕ຺ຖ ອຸປາທານໍ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາທານິຍາ ຘມ຺ມາ, ອິທໍ ອຸປາທານ’’ນ຺ຕິ. ນວມໍ.

໑໐. ສີລວນ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໒. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ [ມຫາໂກຏ຺ຐິໂຕ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ພາຣາຓສິຍໍ ວິຫຣນ຺ຕິ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ…ເປ… ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສີລວຕາວຸໂສ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ກຕເມ ຘມ຺ມາ ໂຍນິໂສ ມນສິກາຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ສີລວຕາວຸໂສ, ໂກຏ຺ຐິກ, ຠິກ຺ຂຸນາ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ໂຣຄໂຕ ຄຓ຺ຑໂຕ ສລ຺ລໂຕ ອຆໂຕ ອາພາຘໂຕ ປຣໂຕ ປໂລກໂຕ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ເວທນຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສຎ຺ຎຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ສງ຺ຂາຣຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ, ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ. ສີລວຕາວຸໂສ, ໂກຏ຺ຐິກ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ໂຣຄໂຕ ຄຓ຺ຑໂຕ ສລ຺ລໂຕ ອຆໂຕ ອາພາຘໂຕ ປຣໂຕ ປໂລກໂຕ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ສີລວາ ຠິກ຺ຂຸ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ໂສຕາປນ຺ເນນ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ກຕເມ ຘມ຺ມາ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ໂສຕາປນ຺ເນນປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂກຏ຺ຐິກ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ ສກທາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ສກທາຄາມິນາ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ກຕເມ ຘມ຺ມາ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ສກທາຄາມິນາປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂກຏ຺ຐິກ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ສກທາຄາມີ ຠິກ຺ຂຸ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ ອນາຄາມິຜລໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ອນາຄາມິນາ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ກຕເມ ຘມ຺ມາ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ອນາຄາມິນາປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂກຏ຺ຐິກ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອນາຄາມີ ຠິກ຺ຂຸ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ອຣຫຕາ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກຕເມ ຘມ຺ມາ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ອຣຫຕາປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂກຏ຺ຐິກ, ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ໂຣຄໂຕ ຄຓ຺ຑໂຕ ສລ຺ລໂຕ ອຆໂຕ ອາພາຘໂຕ ປຣໂຕ ປໂລກໂຕ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ. ນຕ຺ຖິ, ຂ຺ວາວຸໂສ, ອຣຫໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີຍໍ ກຕສ຺ສ ວາ ປຕິຈໂຍ; ອປິ ຈ ອິເມ ຘມ຺ມາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣາ ເຈວ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎາ ຈາ’’ຕິ. ທສມໍ.

໑໑. ສຸຕວນ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໓. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ ພາຣາຓສິຍໍ ວິຫຣນ຺ຕິ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ…ເປ… ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສຸຕວຕາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ກຕເມ ຘມ຺ມາ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ສຸຕວຕາວຸໂສ ໂກຏ຺ຐິກ, ຠິກ຺ຂຸນາ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ. ກຕເມ ປຎ຺ຈ? ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣູປຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓຸປາທານກ຺ຂນ຺ໂຘ. ສຸຕວຕາວຸໂສ ໂກຏ຺ຐິກ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ – ຍໍ ສຸຕວາ ຠິກ຺ຂຸ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ໂສຕາປນ຺ເນນ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ກຕເມ ຘມ຺ມາ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ໂສຕາປນ຺ເນນປິ ໂຂ ອາວຸໂສ ໂກຏ຺ຐິກ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ – ຍໍ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸ ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ເຘ ອນິຈ຺ຈໂຕ…ເປ… ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ ສກທາຄາມິຜລໍ…ເປ… ອນາຄາມິຜລໍ…ເປ… ອຣຫຕ຺ຕຜລໍ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍາ’’ຕິ.

‘‘ອຣຫຕາ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກຕເມ ຘມ຺ມາ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ’’ຕິ? ‘‘ອຣຫຕາປິ ຂ຺ວາວຸໂສ, ໂກຏ຺ຐິກ, ອິເມ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ໂຣຄໂຕ ຄຓ຺ຑໂຕ ສລ຺ລໂຕ ອຆໂຕ ອາພາຘໂຕ ປຣໂຕ ປໂລກໂຕ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກາຕພ຺ພາ. ນຕ຺ຖິ, ຂ຺ວາວຸໂສ, ອຣຫໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ກຣຓີຍໍ, ກຕສ຺ສ ວາ ປຕິຈໂຍ; ອປິ ຈ ໂຂ ອິເມ ຘມ຺ມາ ຠາວິຕາ ພຫຸລີກຕາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣາຍ ເຈວ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎາ ຈາ’’ຕິ. ເອກາທສມໍ.

໑໒. ກປ຺ປສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໔. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ກປ຺ໂປ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ…ເປ… ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ກປ຺ໂປ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຊານໂຕ ກຖໍ ປສ຺ສໂຕ ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ສວິຎ຺ຎາຓເກ ກາເຍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພນິມິຕ຺ເຕສຸ ອຫງ຺ກາຣມມງ຺ກາຣມານານຸສຍາ ນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ?

‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ, ກປ຺ປ, ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ…ເປ… ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ກປ຺ປ, ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ສວິຎ຺ຎາຓເກ ກາເຍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພນິມິຕ຺ເຕສຸ ອຫງ຺ກາຣມມງ຺ກາຣມານານຸສຍາ ນ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ. ທ຺ວາທສມໍ.

໑໓. ທຸຕິຍກປ຺ປສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໕. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ກປ຺ໂປ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຊານໂຕ ກຖໍ ປສ຺ສໂຕ ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ສວິຎ຺ຎາຓເກ ກາເຍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພນິມິຕ຺ເຕສຸ ອຫງ຺ກາຣມມງ຺ກາຣມານາປຄຕໍ ມານສໍ ໂຫຕິ ວິຘາ ສມຕິກ຺ກນ຺ຕໍ ສນ຺ຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ, ກປ຺ປ, ຣູປໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ…ເປ… ສພ຺ພໍ ຣູປໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ຍາ ກາຈິ ເວທນາ… ຍາ ກາຈິ ສຎ຺ຎາ… ເຍ ເກຈິ ສງ຺ຂາຣາ… ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ໂອຬາຣິກໍ ວາ ສຸຂຸມໍ ວາ ຫີນໍ ວາ ປຓີຕໍ ວາ ຍໍ ທູເຣ ສນ຺ຕິເກ ວາ, ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ‘ເນຕໍ ມມ, ເນໂສຫມສ຺ມິ, ນ ເມໂສ ອຕ຺ຕາ’ຕິ ເອວເມຕໍ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ທິສ຺ວາ ອນຸປາທາວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ກປ຺ປ, ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ສວິຎ຺ຎາຓເກ ກາເຍ ພຫິທ຺ຘາ ຈ ສພ຺ພນິມິຕ຺ເຕສຸ ອຫງ຺ກາຣມມງ຺ກາຣມານາປຄຕໍ ມານສໍ ໂຫຕິ ວິຘາ ສມຕິກ຺ກນ຺ຕໍ ສນ຺ຕໍ ສຸວິມຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ເຕຣສມໍ.

ຘມ຺ມກຖິກວຄ຺ໂຄ ທ຺ວາທສໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ອວິຊ຺ຊາ ວິຊ຺ຊາ ທ຺ເວ ກຖິກາ, ພນ຺ຘນາ ປຣິປຸຈ຺ຉິຕາ ທຸເວ;

ສໍໂຍຊນໍ ອຸປາທານໍ, ສີລໍ ສຸຕວາ ທ຺ເວ ຈ ກປ຺ເປນາຕິ.