໘. ໂກສມ຺ພິສຸຕ຺ຕໍ

໖໘. ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ຈ ມຸສິໂລ [ມູສິໂລ (ສີ.), ມຸສີໂລ (ປີ.)] ອາຍສ຺ມາ ຈ ປວິຏ຺ໂຐ [ສວິຏ຺ໂຐ (ສີ. ປີ.)] ອາຍສ຺ມາ ຈ ນາຣໂທ ອາຍສ຺ມາ ຈ ອານນ຺ໂທ ໂກສມ຺ພິຍໍ ວິຫຣນ຺ຕິ ໂຆສິຕາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ປວິຏ຺ໂຐ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຸສິລໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ມຸສິລ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ມຸສິລສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຎາຓໍ – ‘ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຫເມຕໍ ຊານາມິ ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມິ – ‘ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ມຸສິລ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ມຸສິລສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຎາຓໍ – ‘ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕີຕິ…ເປ… ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວຕິ… ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານນ຺ຕິ… ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາຕິ… ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາຕິ… ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສຕິ… ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນນ຺ຕິ… ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປນ຺ຕິ… ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ… ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’’’ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຫເມຕໍ ຊານາມິ ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມິ – ‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’’’ຕິ.

‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ມຸສິລ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ມຸສິລສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຎາຓໍ – ‘ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘ’’’ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຫເມຕໍ ຊານາມິ ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມິ – ‘ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘ’’’ຕິ.

‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ມຸສິລ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ມຸສິລສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຎາຓໍ – ‘ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘຕິ…ເປ… ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘຕິ… ຕຓ຺ຫານິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘຕິ… ເວທນານິໂຣຘາ ຕຓ຺ຫານິໂຣໂຘຕິ… ຜສ຺ສນິໂຣຘາ ເວທນານິໂຣໂຘຕິ… ສຬາຍຕນນິໂຣຘາ ຜສ຺ສນິໂຣໂຘຕິ… ນາມຣູປນິໂຣຘາ ສຬາຍຕນນິໂຣໂຘຕິ… ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘາ ນາມຣູປນິໂຣໂຘຕິ … ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘຕິ… ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ’’’ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຫເມຕໍ ຊານາມິ ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມິ – ‘ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ’’’ຕິ.

‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ມຸສິລ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ມຸສິລສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຎາຓໍ – ‘ຠວນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຫເມຕໍ ຊານາມິ ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມິ – ‘ຠວນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ເຕນຫາຍສ຺ມາ ມຸສິໂລ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມຸສິໂລ ຕຸຓ຺ຫີ ອໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ນາຣໂທ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ປວິຏ຺ຐໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ອຫໍ ເອຕໍ ປຎ຺ຫໍ ລເຠຍ຺ຍໍ. ມໍ ເອຕໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉ. ອຫໍ ເຕ ເອຕໍ ປຎ຺ຫໍ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ລຠຕາຍສ຺ມາ ນາຣໂທ ເອຕໍ ປຎ຺ຫໍ. ປຸຈ຺ຉາມຫໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ນາຣທໍ ເອຕໍ ປຎ຺ຫໍ. ພ຺ຍາກໂຣຕຸ ຈ ເມ ອາຍສ຺ມາ ນາຣໂທ ເອຕໍ ປຎ຺ຫໍ’’.

‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ນາຣທ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ນາຣທສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຎາຓໍ – ‘ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຫເມຕໍ ຊານາມິ ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມິ – ‘ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ນາຣທ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ນາຣທສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຎາຓໍ – ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິ…ເປ… ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຫເມຕໍ ຊານາມິ ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມິ – ‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’’’ຕິ.

‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ນາຣທ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ນາຣທສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຎາຓໍ – ‘ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘ’’’ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຫເມຕໍ ຊານາມິ ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມິ – ‘ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘ’’’ຕິ.

‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ນາຣທ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ນາຣທສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຎາຓໍ – ‘ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘຕິ…ເປ… ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ’’’ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຫເມຕໍ ຊານາມິ ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມິ – ‘ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ’’’ຕິ.

‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ນາຣທ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຕ຺ຖາຍສ຺ມໂຕ ນາຣທສ຺ສ ປຈ຺ຈຕ຺ຕເມວ ຎາຓໍ – ‘ຠວນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ສທ຺ຘາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຣຸຈິຍາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນຸສ຺ສວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອາກາຣປຣິວິຕກ຺ກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ທິຏ຺ຐິນິຊ຺ຌານກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ອຫເມຕໍ ຊານາມິ ອຫເມຕໍ ປສ຺ສາມິ – ‘ຠວນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ເຕນຫາຍສ຺ມາ ນາຣໂທ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ’’ຕິ? ‘‘‘ຠວນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານ’ນ຺ຕິ ໂຂ ເມ, ອາວຸໂສ, ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ, ນ ຈມ຺ຫິ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ກນ຺ຕາຣມຄ຺ເຄ ອຸທປາໂນ. ຕຕ຺ຣ ເນວສ຺ສ ຣຊ຺ຊຸ ນ ອຸທກວາຣໂກ. ອຖ ປຸຣິໂສ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຆມ຺ມາຠິຕຕ຺ໂຕ ຆມ຺ມປເຣໂຕ ກິລນ຺ໂຕ ຕສິໂຕ ປິປາສິໂຕ, ໂສ ຕໍ ອຸທປານໍ ໂອໂລເກຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ‘ອຸທກ’ນ຺ຕິ ຫິ ໂຂ ຎາຓໍ ອສ຺ສ, ນ ຈ ກາເຍນ ຜຸສິຕ຺ວາ ວິຫເຣຍ຺ຍ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ‘ຠວນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ, ນ ຈມ຺ຫິ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ປວິຏ຺ຐໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອວໍວາທີ [ເອວໍວາທິໍ (?)] ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ ປວິຏ຺ຐ, ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ນາຣທໍ ກິໍ ວເທສີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍວາທາຫໍ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ນາຣທໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ວທາມິ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ກລ຺ຍາຓາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ກຸສລາ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.