໔. ອິສ຺ສຕ຺ຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໓໕. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕ຺ຖ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ທານໍ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ຍຕ຺ຖ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຈິຕ຺ຕໍ ປສີທຕີ’’ຕິ. ‘‘ກຕ຺ຖ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎໍ ໂຂ ເອຕໍ, ມຫາຣາຊ, ກຕ຺ຖ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ, ອຎ຺ຎໍ ປເນຕໍ ກຕ຺ຖ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລນ຺ຕິ? ສີລວໂຕ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ, ໂນ ຕຖາ ທຸສ຺ສີເລ. ເຕນ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ຕຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ. ຍຖາ, ເຕ ຂເມຍ຺ຍ, ຕຖາ ນໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ອິຘ ຕ຺ຍສ຺ສ ຍຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ສງ຺ຄາໂມ ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ໂຫ [ສມູປພ຺ພູຬ຺ໂຫ (ສີ.), ສມຸປພ຺ພຸຬ຺ໂຫ (ປີ.)]. ອຖ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຂຕ຺ຕິຍກຸມາໂຣ ອສິກ຺ຂິໂຕ ອກຕຫຕ຺ໂຖ ອກຕໂຍຄ຺ໂຄ ອກຕູປາສໂນ ຠີຣຸ ຉມ຺ຠີ ອຸຕ຺ຣາສີ ປລາຍີ. ຠເຣຍ຺ຍາສິ ຕໍ ປຸຣິສໍ, ອຕ຺ໂຖ ຈ ເຕ ຕາທິເສນ ປຸຣິເສນາ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠເຣຍ຺ຍໍ ຕໍ ປຸຣິສໍ, ນ ຈ ເມ ອຕ຺ໂຖ ຕາທິເສນ ປຸຣິເສນາ’’ຕິ. ‘‘ອຖ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸມາໂຣ ອສິກ຺ຂິໂຕ…ເປ… ອຖ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ເວສ຺ສກຸມາໂຣ ອສິກ຺ຂິໂຕ…ເປ… ອຖ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ສຸທ຺ທກຸມາໂຣ ອສິກ຺ຂິໂຕ…ເປ… ນ ຈ ເມ ອຕ຺ໂຖ ຕາທິເສນ ປຸຣິເສນາ’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ອິຘ ຕ຺ຍສ຺ສ ຍຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ສງ຺ຄາໂມ ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ໂຫ. ອຖ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຂຕ຺ຕິຍກຸມາໂຣ ສຸສິກ຺ຂິໂຕ ກຕຫຕ຺ໂຖ ກຕໂຍຄ຺ໂຄ ກຕູປາສໂນ ອຠີຣຸ ອຈ຺ຉມ຺ຠີ ອນຸຕ຺ຣາສີ ອປລາຍີ. ຠເຣຍ຺ຍາສິ ຕໍ ປຸຣິສໍ, ອຕ຺ໂຖ ຈ ເຕ ຕາທິເສນ ປຸຣິເສນາ’’ຕິ? ‘‘ຠເຣຍ຺ຍາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕໍ ປຸຣິສໍ, ອຕ຺ໂຖ ຈ ເມ ຕາທິເສນ ປຸຣິເສນາ’’ຕິ. ‘‘ອຖ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸມາໂຣ…ເປ… ອຖ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ເວສ຺ສກຸມາໂຣ…ເປ… ອຖ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ສຸທ຺ທກຸມາໂຣ ສຸສິກ຺ຂິໂຕ ກຕຫຕ຺ໂຖ ກຕໂຍຄ຺ໂຄ ກຕູປາສໂນ ອຠີຣຸ ອຈ຺ຉມ຺ຠີ ອນຸຕ຺ຣາສີ ອປລາຍີ. ຠເຣຍ຺ຍາສິ ຕໍ ປຸຣິສໍ, ອຕ຺ໂຖ ຈ ເຕ ຕາທິເສນ ປຸຣິເສນາ’’ຕິ? ‘‘ຠເຣຍ຺ຍາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕໍ ປຸຣິສໍ, ອຕ຺ໂຖ ຈ ເມ ຕາທິເສນ ປຸຣິເສນາ’’ຕິ.

‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຍສ຺ມາ ກສ຺ມາ ເຈປິ [ຍສ຺ມາ ເຈປິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ກຸລາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ໂຫຕິ, ໂສ ຈ ໂຫຕິ ປຎ຺ຈງ຺ຄວິປ຺ປຫີໂນ ປຎ຺ຈງ຺ຄສມນ຺ນາຄໂຕ, ຕສ຺ມິໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ ໂຫຕິ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈງ຺ຄານິ ປຫີນານິ ໂຫນ຺ຕິ? ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ພ຺ຍາປາໂທ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ຖິນມິທ຺ຘໍ ປຫີນໍ ໂຫຕິ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ປຫີນໍ ໂຫຕິ, ວິຈິກິຈ຺ຉາ ປຫີນາ ໂຫຕິ. ອິມານິ ປຎ຺ຈງ຺ຄານິ ປຫີນານິ ໂຫນ຺ຕິ. ກຕເມຫິ ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ? ອເສກ຺ເຂນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສກ຺ເຂນ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສກ຺ເຂນ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສກ຺ເຂນ ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສກ຺ເຂນ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ. ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ. ອິຕິ ປຎ຺ຈງ຺ຄວິປ຺ປຫີເນ ປຎ຺ຈງ຺ຄສມນ຺ນາຄເຕ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ. ອິທມໂວຈ ຠຄວາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ –

‘‘ອິສ຺ສຕ຺ຕໍ [ອິສ຺ສຕ຺ຖໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ພລວີຣິຍຎ຺ຈ [ພລວິຣິຍຎ຺ຈ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)], ຍສ຺ມິໍ ວິຊ຺ເຊຖ ມາຓເວ;

ຕໍ ຍຸທ຺ຘຕ຺ໂຖ ຠເຣ ຣາຊາ, ນາສູຣໍ ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ.

‘‘ຕເຖວ ຂນ຺ຕິໂສຣຈ຺ຈໍ, ຘມ຺ມາ ຍສ຺ມິໍ ປຕິຏ຺ຐິຕາ;

ອຣິຍວຸຕ຺ຕິໍ ເມຘາວິໍ, ຫີນຊຈ຺ຈມ຺ປິ ປູຊເຍ.

‘‘ກາຣເຍ ອສ຺ສເມ ຣມ຺ເມ, ວາສເຍຕ຺ຖ ພຫຸສ຺ສຸເຕ;

ປປຎ຺ຈ ວິວເນ ກຍິຣາ, ທຸຄ຺ເຄ ສງ຺ກມນານິ ຈ.

‘‘ອນ຺ນໍ ປານໍ ຂາທນີຍໍ, ວຕ຺ຖເສນາສນານິ ຈ;

ທເທຍ຺ຍ ອຸຊຸຠູເຕສຸ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ.

‘‘ຍຖາ ຫິ ເມໂຆ ຖນຍໍ, ວິຊ຺ຊຸມາລີ ສຕກ຺ກກຸ;

ຖລໍ ນິນ຺ນຎ຺ຈ ປູເຣຕິ, ອຠິວສ຺ສໍ ວສຸນ຺ຘຣໍ.

‘‘ຕເຖວ ສທ຺ໂຘ ສຸຕວາ, ອຠິສງ຺ຂຈ຺ຈ ໂຠຊນໍ;

ວນິພ຺ພເກ ຕປ຺ປຍຕິ, ອນ຺ນປາເນນ ປຓ຺ຑິໂຕ.

‘‘ອາໂມທມາໂນ ປກິເຣຕິ, ເທຖ ເທຖາຕິ ຠາສຕິ;

ຕໍ ຫິສ຺ສ ຄຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ, ເທວສ຺ເສວ ປວສ຺ສໂຕ;

ສາ ປຸຎ຺ຎຘາຣາ ວິປຸລາ, ທາຕາຣໍ ອຠິວສ຺ສຕີ’’ຕິ.