໑. ປຸຄ຺ຄລສຸຕ຺ຕໍ

໑໓໒. ສາວຕ຺ຖິນິທານໍ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ຣາຊານໍ ປເສນທິໍ ໂກສລໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ຕໂມຕມປຣາຍໂນ, ຕໂມໂຊຕິປຣາຍໂນ, ໂຊຕິຕມປຣາຍໂນ, ໂຊຕິໂຊຕິປຣາຍໂນ’’.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ມຫາຣາຊ ປຸຄ຺ຄໂລ ຕໂມຕມປຣາຍໂນ ໂຫຕິ? ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນີເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ ໂຫຕິ, ຈຓ຺ຑາລກຸເລ ວາ ເວນກຸເລ [ເວຓກຸເລ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ວາ ເນສາທກຸເລ ວາ ຣຖກາຣກຸເລ ວາ ປຸກ຺ກຸສກຸເລ ວາ ທລິທ຺ເທ ອປ຺ປນ຺ນປານໂຠຊເນ ກສິຣວຸຕ຺ຕິເກ, ຍຕ຺ຖ ກສິເຣນ ຆາສຈ຺ຉາໂທ ລພ຺ຠຕິ. ໂສ ຈ ໂຫຕິ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ ທຸທ຺ທສິໂກ ໂອໂກຏິມໂກ ພວ຺ຫາພາໂຘ [ພຫ຺ວາພາໂຘ (ກ.)] ກາໂຓ ວາ ກຸຓີ ວາ ຂຎ຺ໂຊ ວາ ປກ຺ຂຫໂຕ ວາ, ນ ລາຠີ ອນ຺ນສ຺ສ ປານສ຺ສ ວຕ຺ຖສ຺ສ ຍານສ຺ສ ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນສ຺ສ ເສຍ຺ຍາວສຖປທີເປຍ຺ຍສ຺ສ. ໂສ ກາເຍນ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣຕິ, ວາຈາຍ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣຕິ, ມນສາ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣຕິ. ໂສ ກາເຍນ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ວາຈາຍ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ມນສາ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ອນ຺ຘກາຣາ ວາ ອນ຺ຘກາຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຕມາ ວາ ຕມໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ໂລຫິຕມລາ ວາ ໂລຫິຕມລໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ຕຖູປມາຫໍ, ມຫາຣາຊ, ອິມໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ວທາມິ. ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄໂລ ຕໂມຕມປຣາຍໂນ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄໂລ ຕໂມໂຊຕິປຣາຍໂນ ໂຫຕິ? ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ນີເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ ໂຫຕິ, ຈຓ຺ຑາລກຸເລ ວາ ເວນກຸເລ ວາ ເນສາທກຸເລ ວາ ຣຖກາຣກຸເລ ວາ ປຸກ຺ກຸສກຸເລ ວາ ທລິທ຺ເທ ອປ຺ປນ຺ນປານໂຠຊເນ ກສິຣວຸຕ຺ຕິເກ, ຍຕ຺ຖ ກສິເຣນ ຆາສຈ຺ຉາໂທ ລພ຺ຠຕິ. ໂສ ຈ ໂຂ ໂຫຕິ ທຸພ຺ພຓ຺ໂຓ ທຸທ຺ທສິໂກ ໂອໂກຏິມໂກ ພວ຺ຫາພາໂຘ, ກາໂຓ ວາ ກຸຓີ ວາ ຂຎ຺ໂຊ ວາ ປກ຺ຂຫໂຕ ວາ, ນ ລາຠີ ອນ຺ນສ຺ສ ປານສ຺ສ ວຕ຺ຖສ຺ສ ຍານສ຺ສ ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນສ຺ສ ເສຍ຺ຍາວສຖປທີເປຍ຺ຍສ຺ສ. ໂສ ກາເຍນ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣຕິ, ວາຈາຍ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣຕິ, ມນສາ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣຕິ. ໂສ ກາເຍນ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ວາຈາຍ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ມນສາ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ປຖວິຍາ ວາ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາໂຣເຫຍ຺ຍ, ປລ຺ລງ຺ກາ ວາ ອສ຺ສປິຏ຺ຐິໍ ອາໂຣເຫຍ຺ຍ, ອສ຺ສປິຏ຺ຐິຍາ ວາ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘໍ ອາໂຣເຫຍ຺ຍ, ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘາ ວາ ປາສາທໍ ອາໂຣເຫຍ຺ຍ. ຕຖູປມາຫໍ, ມຫາຣາຊ, ອິມໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ວທາມິ. ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄໂລ ຕໂມໂຊຕິປຣາຍໂນ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຊຕິຕມປຣາຍໂນ ໂຫຕິ? ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸຈ຺ເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ ໂຫຕິ, ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລກຸເລ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລກຸເລ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລກຸເລ ວາ, ອຑ຺ເຒ ມຫທ຺ຘເນ ມຫາໂຠເຄ ປຫູຕຊາຕຣູປຣຊເຕ ປຫູຕວິຕ຺ຕູປກຣເຓ ປຫູຕຘນຘຎ຺ເຎ. ໂສ ຈ ໂຫຕິ ອຠິຣູໂປ ທສ຺ສນີໂຍ ປາສາທິໂກ, ປຣມາຍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ລາຠີ ອນ຺ນສ຺ສ ປານສ຺ສ ວຕ຺ຖສ຺ສ ຍານສ຺ສ ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນສ຺ສ ເສຍ຺ຍາວສຖປທີເປຍ຺ຍສ຺ສ. ໂສ ກາເຍນ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣຕິ, ວາຈາຍ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣຕິ, ມນສາ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣຕິ. ໂສ ກາເຍນ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ວາຈາຍ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ມນສາ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ປາສາທາ ວາ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘໍ ໂອໂຣເຫຍ຺ຍ, ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘາ ວາ ອສ຺ສປິຏ຺ຐິໍ ໂອໂຣເຫຍ຺ຍ, ອສ຺ສປິຏ຺ຐິຍາ ວາ ປລ຺ລງ຺ກໍ ໂອໂຣເຫຍ຺ຍ, ປລ຺ລງ຺ກາ ວາ ປຖວິໍ ໂອໂຣເຫຍ຺ຍ, ປຖວິຍາ ວາ ອນ຺ຘກາຣໍ ປວິເສຍ຺ຍ. ຕຖູປມາຫໍ, ມຫາຣາຊ, ອິມໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ວທາມິ. ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຊຕິຕມປຣາຍໂນ ໂຫຕິ.

‘‘ກຖຎ຺ຈ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຊຕິໂຊຕິປຣາຍໂນ ໂຫຕິ? ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸຈ຺ເຈ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ ໂຫຕິ, ຂຕ຺ຕິຍມຫາສາລກຸເລ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລກຸເລ ວາ ຄຫປຕິມຫາສາລກຸເລ ວາ, ອຑ຺ເຒ ມຫທ຺ຘເນ ມຫາໂຠເຄ ປຫູຕຊາຕຣູປຣຊເຕ ປຫູຕວິຕ຺ຕູປກຣເຓ ປຫູຕຘນຘຎ຺ເຎ. ໂສ ຈ ໂຫຕິ ອຠິຣູໂປ ທສ຺ສນີໂຍ ປາສາທິໂກ, ປຣມາຍ ວຓ຺ຓໂປກ຺ຂຣຕາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ລາຠີ ອນ຺ນສ຺ສ ປານສ຺ສ ວຕ຺ຖສ຺ສ ຍານສ຺ສ ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນສ຺ສ ເສຍ຺ຍາວສຖປທີເປຍ຺ຍສ຺ສ. ໂສ ກາເຍນ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣຕິ, ວາຈາຍ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣຕິ, ມນສາ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣຕິ. ໂສ ກາເຍນ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ວາຈາຍ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ ມນສາ ສຸຈຣິຕໍ ຈຣິຕ຺ວາ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ປລ຺ລງ຺ກາ ວາ ປລ຺ລງ຺ກໍ ສງ຺ກເມຍ຺ຍ, ອສ຺ສປິຏ຺ຐິຍາ ວາ ອສ຺ສປິຏ຺ຐິໍ ສງ຺ກເມຍ຺ຍ, ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘາ ວາ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ຘໍ ສງ຺ກເມຍ຺ຍ, ປາສາທາ ວາ ປາສາທໍ ສງ຺ກເມຍ຺ຍ. ຕຖູປມາຫໍ, ມຫາຣາຊ, ອິມໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ວທາມິ. ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄໂລ ໂຊຕິໂຊຕິປຣາຍໂນ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິ’’ນ຺ຕິ. ອິທມໂວຈ…ເປ…

‘‘ທລິທ຺ໂທ ປຸຣິໂສ ຣາຊ, ອສ຺ສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ມຈ຺ຉຣີ;

ກທຣິໂຍ ປາປສງ຺ກປ຺ໂປ, ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ອນາທໂຣ.

‘‘ສມເຓ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ວາປິ, ອຎ຺ເຎ ວາປິ ວນິພ຺ພເກ;

ອກ຺ໂກສຕິ ປຣິຠາສຕິ, ນຕ຺ຖິໂກ ໂຫຕິ ໂຣສໂກ.

‘‘ທທມານໍ ນິວາເຣຕິ, ຍາຈມານານ ໂຠຊນໍ;

ຕາທິໂສ ປຸຣິໂສ ຣາຊ, ມີຍມາໂນ ຊນາຘິປ;

ອຸເປຕິ ນິຣຍໍ ໂຆຣໍ, ຕໂມຕມປຣາຍໂນ.

‘‘ທລິທ຺ໂທ ປຸຣິໂສ ຣາຊ, ສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ອມຈ຺ຉຣີ;

ທທາຕິ ເສຏ຺ຐສງ຺ກປ຺ໂປ, ອພ຺ຍຄ຺ຄມນໂສ ນໂຣ.

‘‘ສມເຓ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ວາປິ, ອຎ຺ເຎ ວາປິ ວນິພ຺ພເກ;

ອຸຏ຺ຐາຍ ອຠິວາເທຕິ, ສມຈຣິຍາຍ ສິກ຺ຂຕິ.

‘‘ທທມານໍ ນ ວາເຣຕິ [ນ ນິວາເຣຕິ (ສີ.)], ຍາຈມານານ ໂຠຊນໍ;

ຕາທິໂສ ປຸຣິໂສ ຣາຊ, ມີຍມາໂນ ຊນາຘິປ;

ອຸເປຕິ ຕິທິວໍ ຐານໍ, ຕໂມໂຊຕິປຣາຍໂນ.

‘‘ອຑ຺ໂຒ ເຈ [ອຑ຺ໂຒ ເວ (ປີ. ກ.)] ປຸຣິໂສ ຣາຊ, ອສ຺ສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ມຈ຺ຉຣີ;

ກທຣິໂຍ ປາປສງ຺ກປ຺ໂປ, ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ອນາທໂຣ.

‘‘ສມເຓ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ວາປິ, ອຎ຺ເຎ ວາປິ ວນິພ຺ພເກ;

ອກ຺ໂກສຕິ ປຣິຠາສຕິ, ນຕ຺ຖິໂກ ໂຫຕິ ໂຣສໂກ.

‘‘ທທມານໍ ນິວາເຣຕິ, ຍາຈມານານ ໂຠຊນໍ;

ຕາທິໂສ ປຸຣິໂສ ຣາຊ, ມີຍມາໂນ ຊນາຘິປ;

ອຸເປຕິ ນິຣຍໍ ໂຆຣໍ, ໂຊຕິຕມປຣາຍໂນ.

‘‘ອຑ຺ໂຒ ເຈ ປຸຣິໂສ ຣາຊ, ສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ອມຈ຺ຉຣີ;

ທທາຕິ ເສຏ຺ຐສງ຺ກປ຺ໂປ, ອພ຺ຍຄ຺ຄມນໂສ ນໂຣ.

‘‘ສມເຓ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ວາປິ, ອຎ຺ເຎ ວາປິ ວນິພ຺ພເກ;

ອຸຏ຺ຐາຍ ອຠິວາເທຕິ, ສມຈຣິຍາຍ ສິກ຺ຂຕິ.

‘‘ທທມານໍ ນ ວາເຣຕິ, ຍາຈມານານ ໂຠຊນໍ;

ຕາທິໂສ ປຸຣິໂສ ຣາຊ, ມີຍມາໂນ ຊນາຘິປ;

ອຸເປຕິ ຕິທິວໍ ຐານໍ, ໂຊຕິໂຊຕິປຣາຍໂນ’’ຕິ.