໘. ອຸທ຺ເທສວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ

໓໑໓. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຸທ຺ເທສວິຠງ຺ຄໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທເສສ຺ສາມິ. ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຕຖາ ຕຖາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ ຍຖາ ຍຖາ [ຍຖາ ຍຖາສ຺ສ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ຈສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕໍ ອນຸປາທາຍ ນ ປຣິຕສ຺ເສຍ຺ຍ. ພຫິທ຺ຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາເຓ ອວິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອວິສເຏ ສຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິເຕ ອນຸປາທາຍ ອປຣິຕສ຺ສໂຕ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓທຸກ຺ຂສມຸທຍສມ຺ຠໂວ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ. ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປາວິສິ.

໓໑໔. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ, ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ, ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອິທໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘ຕຖາ ຕຖາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ ຍຖາ ຍຖາ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ຈສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕໍ ອນຸປາທາຍ ນ ປຣິຕສ຺ເສຍ຺ຍ. ພຫິທ຺ຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາເຓ ອວິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອວິສເຏ ສຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິເຕ ອນຸປາທາຍ ອປຣິຕສ຺ສໂຕ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓທຸກ຺ຂສມຸທຍສມ຺ຠໂວ ນ ໂຫຕີ’ຕິ. ໂກ ນຸ ໂຂ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ສຕ຺ຖຸ ເຈວ ສໍວຓ຺ຓິໂຕ ສມ຺ຠາວິໂຕ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ; ປໂຫຕິ ຈາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠຊິຕຸໍ. ຍໍນູນ ມຍໍ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍາມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາມາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ມຫາກຈ຺ຈາເນນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິໍສຸ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ອິທໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ ກຈ຺ຈານ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘ຕຖາ ຕຖາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ ຍຖາ ຍຖາ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ຈສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕໍ ອນຸປາທາຍ ນ ປຣິຕສ຺ເສຍ຺ຍ. ພຫິທ຺ຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາເຓ ອວິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອວິສເຏ ສຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິເຕ ອນຸປາທາຍ ອປຣິຕສ຺ສໂຕ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓທຸກ຺ຂສມຸທຍສມ຺ຠໂວ ນ ໂຫຕີ’ຕິ. ເຕສໍ ໂນ, ອາວຸໂສ ກຈ຺ຈານ, ອມ຺ຫາກໍ, ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອິທໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ຕຖາ ຕຖາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຍຖາ ຍຖາ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ຈສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕໍ ອນຸປາທາຍ ນ ປຣິຕສ຺ເສຍ຺ຍ. ພຫິທ຺ຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາເຓ ອວິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອວິສເຏ ສຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິເຕ ອນຸປາທາຍ ອປຣິຕສ຺ສໂຕ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓທຸກ຺ຂສມຸທຍສມ຺ຠໂວ ນ ໂຫຕີ’ຕິ. ໂກ ນຸ ໂຂ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເຕສໍ ໂນ, ອາວຸໂສ ກຈ຺ຈານ, ອມ຺ຫາກໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ສຕ຺ຖຸ ເຈວ ສໍວຓ຺ຓິໂຕ, ສມ຺ຠາວິໂຕ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ປໂຫຕິ ຈາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠຊິຕຸໍ. ຍໍນູນ ມຍໍ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍາມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາມາ’ຕິ – ວິຠຊຕາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ’’ຕິ.

໓໑໕. ‘‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ປຸຣິໂສ ສາຣຕ຺ຖິໂກ ສາຣຄເວສີ ສາຣປຣິເຍສນໍ ຈຣມາໂນ ມຫໂຕ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ຕິຏ຺ຐໂຕ ສາຣວໂຕ ອຕິກ຺ກມ຺ເມວ ມູລໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຂນ຺ຘໍ ສາຂາປລາເສ ສາຣໍ ປຣິເຍສິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍ, ເອວໍ ສມ຺ປທມິທໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ສຕ຺ຖຣິ ສມ຺ມຸຂີຠູເຕ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຕິສິຕ຺ວາ ອມ຺ເຫ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎຖ. ໂສ ຫາວຸໂສ, ຠຄວາ ຊານໍ ຊານາຕິ, ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸຠູໂຕ ຎາຓຠູໂຕ ຘມ຺ມຠູໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ ວຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ນິນ຺ເນຕາ ອມຕສ຺ສ ທາຕາ ຘມ຺ມສ຺ສາມີ ຕຖາຄໂຕ. ໂສ ເຈວ ປເນຕສ຺ສ ກາໂລ ອໂຫສິ ຍໍ ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖ; ຍຖາ ໂວ ຠຄວາ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖາ’’’ຕິ. ‘ອທ຺ຘາວຸໂສ ກຈ຺ຈານ, ຠຄວາ ຊານໍ ຊານາຕິ, ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸຠູໂຕ ຎາຓຠູໂຕ ຘມ຺ມຠູໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ ວຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ນິນ຺ເນຕາ ອມຕສ຺ສ ທາຕາ ຘມ຺ມສ຺ສາມີ ຕຖາຄໂຕ. ໂສ ເຈວ ປເນຕສ຺ສ ກາໂລ ອໂຫສິ ຍໍ ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາມ; ຍຖາ ໂນ ຠຄວາ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຍ຺ຍາມ. ອປິ ຈາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ສຕ຺ຖຸ ເຈວ ສໍວຓ຺ຓິໂຕ ສມ຺ຠາວິໂຕ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ປໂຫຕິ ຈາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠຊິຕຸໍ. ວິຠຊຕາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອຄຣຸໍ ກຣິຕ຺ວາ’ຕິ. ‘ເຕນ ຫາວຸໂສ, ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’ຕິ. ‘ເອວມາວຸໂສ’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາກຈ຺ຈານສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເອຕທໂວຈ –

‘ຍໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ຕຖາ ຕຖາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຍຖາ ຍຖາ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ຈສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕໍ ອນຸປາທາຍ ນ ປຣິຕສ຺ເສຍ຺ຍ, ພຫິທ຺ຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາເຓ ອວິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອວິສເຏ ສຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິເຕ ອນຸປາທາຍ ອປຣິຕສ຺ສໂຕ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓທຸກ຺ຂສມຸທຍສມ຺ຠໂວ ນ ໂຫຕີ’ຕິ. ອິມສ຺ສ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມິ.

໓໑໖. ‘‘ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ພຫິທ຺ຘາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວິສຏນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ຣູປນິມິຕ຺ຕານຸສາຣິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ຣູປນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທຄຘິຕໍ […ຄຖິຕໍ (ສີ. ປີ.)] ຣູປນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ […ວິນິພນ຺ຘໍ (ສີ. ປີ.)] ຣູປນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວິສຏນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕານຸສາຣີ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ; ຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທຄຘິຕໍ ຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວິສຏນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ໂຂ ອາວຸໂສ, ພຫິທ຺ຘາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວິສຏນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໓໑໗. ‘‘ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ພຫິທ຺ຘາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ນ ຣູປນິມິຕ຺ຕານຸສາຣິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ຣູປນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທຄຘິຕໍ ນ ຣູປນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ນ ຣູປນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ນ ຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕານຸສາຣີ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ນ ຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທຄຘິຕໍ ນ ຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ນ ຘມ຺ມນິມິຕ຺ຕສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ພຫິທ຺ຘາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ພຫິທ຺ຘາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໓໑໘. ‘‘ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ [ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ສ ວິເວກຊປີຕິສຸຂານຸສາຣິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ວິເວກຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທຄຘິຕໍ ວິເວກຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ວິເວກຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທນໍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວໍ ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ສ ສມາຘິຊປີຕິສຸຂານຸສາຣິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ສມາຘິຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທຄຘິຕໍ ສມາຘິຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ສມາຘິຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ ອຸເປກ຺ຂໂກ ຈ ວິຫຣຕິ ສໂຕ ຈ ສມ຺ປຊາໂນ ສຸຂຎ຺ຈ ກາເຍນ ປຏິສໍເວເທຕິ, ຍໍ ຕໍ ອຣິຍາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ – ‘ອຸເປກ຺ຂໂກ ສຕິມາ ສຸຂວິຫາຣີ’ຕິ ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ສ ອຸເປກ຺ຂານຸສາຣິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ອຸເປກ຺ຂາສຸຂສ຺ສາທຄຘິຕໍ ອຸເປກ຺ຂາສຸຂສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ອຸເປກ຺ຂາສຸຂສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ປຸພ຺ເພວ ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ອຸເປກ຺ຂາສຕິປາຣິສຸທ຺ຘິໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ສ ອທຸກ຺ຂມສຸຂານຸສາຣິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ອທຸກ຺ຂມສຸຂສ຺ສາທຄຘິຕໍ ອທຸກ຺ຂມສຸຂສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ອທຸກ຺ຂມສຸຂສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ [ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໓໑໙. ‘‘ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ [ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ? ອິຘາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ…ເປ… ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ສ ນ ວິເວກຊປີຕິສຸຂານຸສາຣິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ນ ວິເວກຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທຄຘິຕໍ ນ ວິເວກຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ນ ວິເວກຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ…ເປ… ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ສ ນ ສມາຘິຊປີຕິສຸຂານຸສາຣິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ນ ສມາຘິຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທຄຘິຕໍ ນ ສມາຘິຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ນ ສມາຘິຊປີຕິສຸຂສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ…ເປ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ສ ນ ອຸເປກ຺ຂານຸສາຣິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ນ ອຸເປກ຺ຂາສຸຂສ຺ສາທຄຘິຕໍ ນ ອຸເປກ຺ຂາສຸຂສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ນ ອຸເປກ຺ຂາສຸຂສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸ ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ປຸພ຺ເພວ ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ອຸເປກ຺ຂາສຕິປາຣິສຸທ຺ຘິໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ສ ນ ອທຸກ຺ຂມສຸຂານຸສາຣິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ ນ ອທຸກ຺ຂມສຸຂສ຺ສາທຄຘິຕໍ ນ ອທຸກ຺ຂມສຸຂສ຺ສາທວິນິພນ຺ຘໍ ນ ອທຸກ຺ຂມສຸຂສ຺ສາທສໍໂຍຊນສໍຍຸຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ [ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອສຓ຺ຐິຕນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໓໒໐. ‘‘ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ອນຸປາທາ ປຣິຕສ຺ສນາ ໂຫຕິ? ອິຘາວຸໂສ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ຣູປໍ ວິປຣິຓມຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຣູປວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ຣູປວິປຣິຓາມານຸປຣິວຕ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຣູປວິປຣິຓາມານຸປຣິວຕ຺ຕຊາ ປຣິຕສ຺ສນາ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາທາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ເຈຕໂສ ປຣິຍາທານາ ອຸຕ຺ຕາສວາ ຈ ໂຫຕິ ວິຆາຕວາ ຈ ອເປກ຺ຂວາ ຈ ອນຸປາທາຍ ຈ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ເວທນໍ …ເປ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິປຣິຓມຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ວິຎ຺ຎາຓວິປຣິຓາມານຸປຣິວຕ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓວິປຣິຓາມານຸປຣິວຕ຺ຕຊາ ປຣິຕສ຺ສນາ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາທາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ເຈຕໂສ ປຣິຍາທານາ ອຸຕ຺ຕາສວາ ຈ ໂຫຕິ ວິຆາຕວາ ຈ ອເປກ຺ຂວາ ຈ ອນຸປາທາຍ ຈ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອນຸປາທາ ປຣິຕສ຺ສນາ ໂຫຕິ.

໓໒໑. ‘‘ກຖຎ຺ຈາວຸໂສ, ອນຸປາທານາ ອປຣິຕສ຺ສນາ ໂຫຕິ? ອິຘາວຸໂສ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ອຣິຍານໍ ທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ສຸວິນີໂຕ ສປ຺ປຸຣິສານໍ ທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ສຸວິນີໂຕ ນ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ນ ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ນ ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ ນ ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ຣູປໍ ວິປຣິຓມຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຣູປວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ນ ຈ ຣູປວິປຣິຓາມານຸປຣິວຕ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ນ ຣູປວິປຣິຓາມານຸປຣິວຕ຺ຕຊາ ປຣິຕສ຺ສນາ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາທາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ເຈຕໂສ ປຣິຍາທານາ ນ ເຈວຸຕ຺ຕາສວາ [ນ ຈ ອຸຕ຺ຕາສວາ (ສີ.)] ໂຫຕິ ນ ຈ ວິຆາຕວາ ນ ຈ ອເປກ຺ຂວາ ອນຸປາທາຍ ຈ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ນ ເວທນໍ… ນ ສຎ຺ຎໍ… ນ ສງ຺ຂາເຣ… ນ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ນ ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ນ ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ຕສ຺ສ ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິປຣິຓມຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ນ ຈ ວິຎ຺ຎາຓວິປຣິຓາມານຸປຣິວຕ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ນ ວິຎ຺ຎາຓວິປຣິຓາມານຸປຣິວຕ຺ຕຊາ ປຣິຕສ຺ສນາ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາທາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທາຍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ເຈຕໂສ ປຣິຍາທານາ ນ ເຈວຸຕ຺ຕາສວາ ໂຫຕິ ນ ຈ ວິຆາຕວາ ນ ຈ ອເປກ຺ຂວາ, ອນຸປາທາຍ ຈ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອນຸປາທາ ອປຣິຕສ຺ສນາ ໂຫຕິ.

‘‘ຍໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘ຕຖາ ຕຖາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ ຍຖາ ຍຖາ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ຈສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕໍ ອນຸປາທາຍ ນ ປຣິຕສ຺ເສຍ຺ຍ. ພຫິທ຺ຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາເຓ ອວິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອວິສເຏ ສຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິເຕ ອນຸປາທາຍ ອປຣິຕສ຺ສໂຕ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓທຸກ຺ຂສມຸທຍສມ຺ຠໂວ ນ ໂຫຕີ’ຕິ. ອິມສ຺ສ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມິ. ອາກງ຺ຂມານາ ຈ ປນ ຕຸມ຺ເຫ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖ; ຍຖາ ໂວ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕິ ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ.

໓໒໒. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາກຈ຺ຈານສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ –

‘‘ຍໍ ໂຂ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘ຕຖາ ຕຖາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ ຍຖາ ຍຖາ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ຈສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕໍ ອນຸປາທາຍ ນ ປຣິຕສ຺ເສຍ຺ຍ. ພຫິທ຺ຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາເຓ ອວິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອວິສເຏ ສຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິເຕ ອນຸປາທາຍ ອປຣິຕສ຺ສໂຕ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓທຸກ຺ຂສມຸທຍສມ຺ຠໂວ ນ ໂຫຕີ’’’ຕິ.

‘‘ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ, ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ອິທໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ຕຖາ ຕຖາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ຍຖາ ຍຖາ ອຸປປຣິກ຺ຂໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ຈສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອວິສຏໍ, ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິຕໍ ອນຸປາທາຍ ນ ປຣິຕສ຺ເສຍ຺ຍ. ພຫິທ຺ຘາ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາເຓ ອວິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ອວິສເຏ ສຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອສຓ຺ຐິເຕ ອນຸປາທາຍ ອປຣິຕສ຺ສໂຕ ອາຍຕິໍ ຊາຕິຊຣາມຣຓທຸກ຺ຂສມຸທຍສມ຺ຠໂວ ນ ໂຫຕີຕິ. ໂກ ນຸ ໂຂ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠເຊຍ຺ຍາ’ຕິ? ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ສຕ຺ຖຸ ເຈວ ສໍວຓ຺ຓິໂຕ ສມ຺ຠາວິໂຕ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ປໂຫຕິ ຈາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠຊິຕຸໍ. ຍໍນູນ ມຍໍ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍາມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາມາ’ຕິ.

‘‘ອຖ ໂຂ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິມ຺ຫ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ. ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມຕາ ມຫາກຈ຺ຈາເນນ ອິເມຫິ ອາກາເຣຫິ ອິເມຫິ ປເທຫິ ອິເມຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ອຕ຺ໂຖ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ.

‘‘ປຓ຺ຑິໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາກຈ຺ຈາໂນ; ມຫາປຎ຺ໂຎ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາກຈ຺ຈາໂນ. ມໍ ເຈປິ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖ, ອຫມ຺ປິ ເອວເມວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ ຍຖາ ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈາເນນ ພ຺ຍາກຕໍ. ເອໂສ ເຈເວຕສ຺ສ [ເອໂສ ເຈຕສ຺ສ (ສີ. ປີ.), ເອໂສ ເຈວ ຕສ຺ສ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ເອໂສເຍວ ຕສ຺ສ (ກ.)] ອຕ຺ໂຖ. ເອວຎ຺ຈ ນໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ.

ອຸທ຺ເທສວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ອຏ຺ຐມໍ.