໑໒. ທກ຺ຂິຓາວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ

໓໗໖. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນິຄ຺ໂຣຘາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ມຫາປຊາປຕິ [ມຫາປຊາປຕີ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ໂຄຕມີ ນວໍ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ອາທາຍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິທໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ນວໍ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ສາມໍ ກນ຺ຕໍ ສາມໍ ວາຍິຕໍ. ຕໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຠຄວາ ມຫາປຊາປຕິໍ ໂຄຕມິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສງ຺ເຆ, ໂຄຕມິ, ເທຫິ. ສງ຺ເຆ ເຕ ທິນ຺ເນ ອຫຎ຺ເຈວ ປູຊິໂຕ ຠວິສ຺ສາມິ ສງ຺ໂຆ ຈາ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິທໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ນວໍ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ສາມໍ ກນ຺ຕໍ ສາມໍ ວາຍິຕໍ. ຕໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາ ມຫາປຊາປຕິໍ ໂຄຕມິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສງ຺ເຆ, ໂຄຕມິ, ເທຫິ. ສງ຺ເຆ ເຕ ທິນ຺ເນ ອຫຎ຺ເຈວ ປູຊິໂຕ ຠວິສ຺ສາມິ ສງ຺ໂຆ ຈາ’’ຕິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິທໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ນວໍ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ສາມໍ ກນ຺ຕໍ ສາມໍ ວາຍິຕໍ. ຕໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ຠຄວາ ມຫາປຊາປຕິໍ ໂຄຕມິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສງ຺ເຆ, ໂຄຕມິ, ເທຫິ. ສງ຺ເຆ ເຕ ທິນ຺ເນ ອຫຎ຺ເຈວ ປູຊິໂຕ ຠວິສ຺ສາມິ ສງ຺ໂຆ ຈາ’’ຕິ.

໓໗໗. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ມຫາປຊາປຕິຍາ ໂຄຕມິຍາ ນວໍ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ. ພຫູປກາຣາ [ພຫຸກາຣາ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)], ຠນ຺ເຕ, ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ຠຄວໂຕ ມາຕຸຈ຺ຉາ ອາປາທິກາ ໂປສິກາ ຂີຣສ຺ສ ທາຍິກາ; ຠຄວນ຺ຕໍ ຊເນຕ຺ຕິຍາ ກາລງ຺ກຕາຍ ຖຎ຺ຎໍ ປາເຍສິ. ຠຄວາປິ, ຠນ຺ເຕ, ພຫູປກາໂຣ ມຫາປຊາປຕິຍາ ໂຄຕມິຍາ. ຠຄວນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄມ຺ມ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄຕາ, ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄຕາ, ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄຕາ. ຠຄວນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄມ຺ມ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣຕາ ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣຕາ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣຕາ ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣຕາ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ປຏິວິຣຕາ. ຠຄວນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄມ຺ມ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ຘມ຺ເມ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ສງ຺ເຆ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄຕາ. ຠຄວນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄມ຺ມ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ທຸກ຺ເຂ ນິກ຺ກງ຺ຂາ, ທຸກ຺ຂສມຸທເຍ ນິກ຺ກງ຺ຂາ, ທຸກ຺ຂນິໂຣເຘ ນິກ຺ກງ຺ຂາ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ນິກ຺ກງ຺ຂາ. ຠຄວາປິ, ຠນ຺ເຕ, ພຫູປກາໂຣ ມຫາປຊາປຕິຍາ ໂຄຕມິຍາ’’ຕິ.

໓໗໘. ‘‘ເອວເມຕໍ, ອານນ຺ທ. ຍໍ ຫານນ຺ທ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸຄ຺ຄລໍ ອາຄມ຺ມ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ໂຫຕິ, ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສານນ຺ທ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອິມິນາ ປຸຄ຺ຄເລນ ນ ສຸປ຺ປຕິກາຣໍ ວທາມິ, ຍທິທໍ – ອຠິວາທນ-ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານ-ອຎ຺ຊລິກມ຺ມ ສາມີຈິກມ຺ມຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລາ- ນປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານຸປ຺ປທາເນນ.

‘‘ຍໍ ຫານນ຺ທ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸຄ຺ຄລໍ ອາຄມ຺ມ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສານນ຺ທ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອິມິນາ ປຸຄ຺ຄເລນ ນ ສຸປ຺ປຕິກາຣໍ ວທາມິ, ຍທິທໍ – ອຠິວາທນ-ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານ-ອຎ຺ຊລິກມ຺ມ-ສາມີຈິກມ຺ມຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລາ- ນປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານຸປ຺ປທາເນນ.

‘‘ຍໍ ຫານນ຺ທ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸຄ຺ຄລໍ ອາຄມ຺ມ ພຸທ຺ເຘ ອເວຈ຺ຈປ຺ປສາເທນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ຘມ຺ເມ… ສງ຺ເຆ… ອຣິຍກນ຺ເຕຫິ ສີເລຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສານນ຺ທ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອິມິນາ ປຸຄ຺ຄເລນ ນ ສຸປ຺ປຕິກາຣໍ ວທາມິ, ຍທິທໍ – ອຠິວາທນ-ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານ-ອຎ຺ຊລິກມ຺ມ-ສາມີຈິກມ຺ມຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລາ- ນປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານຸປ຺ປທາເນນ.

‘‘ຍໍ ຫານນ຺ທ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປຸຄ຺ຄລໍ ອາຄມ຺ມ ທຸກ຺ເຂ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ຂສມຸທເຍ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ຂນິໂຣເຘ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ໂຫຕິ, ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນິຍາ ປຏິປທາຍ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສານນ຺ທ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອິມິນາ ປຸຄ຺ຄເລນ ນ ສຸປ຺ປຕິກາຣໍ ວທາມິ, ຍທິທໍ – ອຠິວາທນ-ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານອຎ຺ຊລິກມ຺ມ-ສາມີຈິກມ຺ມ-ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລາ- ນປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານຸປ຺ປທາເນນ.

໓໗໙. ‘‘ຈຸທ຺ທສ ໂຂ ປນິມານນ຺ທ, ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ກຕມາ ຈຸທ຺ທສ? ຕຖາຄເຕ ອຣຫນ຺ເຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ປຐມາ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ເຘ [ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ (ສີ. ປີ.)] ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ທຸຕິຍາ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ຕຖາຄຕສາວເກ ອຣຫນ຺ເຕ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ຕຕິຍາ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ອຣຫຕ຺ຕຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ເນ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ອນາຄາມິສ຺ສ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ປຎ຺ຈມີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ອນາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ເນ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ຉຏ຺ຐີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ສກທາຄາມິສ຺ສ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ສຕ຺ຕມີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ສກທາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ເນ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ອຏ຺ຐມີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ໂສຕາປນ຺ເນ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ນວມີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ເນ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ທສມີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ພາຫິຣເກ ກາເມສຸ ວີຕຣາເຄ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ເອກາທສມີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ປຸຖຸຊ຺ຊນສີລວນ຺ເຕ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ທ຺ວາທສມີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ປຸຖຸຊ຺ຊນທຸສ຺ສີເລ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ເຕຣສມີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາ. ຕິຣຈ຺ຉານຄເຕ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ຈຸທ຺ທສມີ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກາ ທກ຺ຂິຓາຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣານນ຺ທ, ຕິຣຈ຺ຉານຄເຕ ທານໍ ທຕ຺ວາ ສຕຄຸຓາ ທກ຺ຂິຓາ ປາຏິກງ຺ຂິຕພ຺ພາ, ປຸຖຸຊ຺ຊນທຸສ຺ສີເລ ທານໍ ທຕ຺ວາ ສຫສ຺ສຄຸຓາ ທກ຺ຂິຓາ ປາຏິກງ຺ຂິຕພ຺ພາ, ປຸຖຸຊ຺ຊນສີລວນ຺ເຕ ທານໍ ທຕ຺ວາ ສຕສຫສ຺ສຄຸຓາ ທກ຺ຂິຓາ ປາຏິກງ຺ຂິຕພ຺ພາ, ພາຫິຣເກ ກາເມສຸ ວີຕຣາເຄ ທານໍ ທຕ຺ວາ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສຄຸຓາ ທກ຺ຂິຓາ ປາຏິກງ຺ຂິຕພ຺ພາ, ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ເນ ທານໍ ທຕ຺ວາ ອສງ຺ເຂຍ຺ຍາ ອປ຺ປເມຍ຺ຍາ ທກ຺ຂິຓາ ປາຏິກງ຺ຂິຕພ຺ພາ, ໂກ ປນ ວາໂທ ໂສຕາປນ຺ເນ, ໂກ ປນ ວາໂທ ສກທາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ເນ, ໂກ ປນ ວາໂທ ສກທາຄາມິສ຺ສ, ໂກ ປນ ວາໂທ ອນາຄາມິຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ເນ, ໂກ ປນ ວາໂທ ອນາຄາມິສ຺ສ, ໂກ ປນ ວາໂທ ອຣຫຕ຺ຕຜລສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ ປຏິປນ຺ເນ, ໂກ ປນ ວາໂທ ອຣຫນ຺ເຕ, ໂກ ປນ ວາໂທ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ເຘ, ໂກ ປນ ວາໂທ ຕຖາຄເຕ ອຣຫນ຺ເຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ!

໓໘໐. ‘‘ສຕ຺ຕ ໂຂ ປນິມານນ຺ທ, ສງ຺ຆຄຕາ ທກ຺ຂິຓາ. ກຕມາ ສຕ຺ຕ? ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸເຂ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ປຐມາ ສງ຺ຆຄຕາ ທກ຺ຂິຓາ. ຕຖາຄເຕ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ອຸຠໂຕສງ຺ເຆ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ທຸຕິຍາ ສງ຺ຆຄຕາ ທກ຺ຂິຓາ. ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ຕຕິຍາ ສງ຺ຆຄຕາ ທກ຺ຂິຓາ. ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖີ ສງ຺ຆຄຕາ ທກ຺ຂິຓາ. ‘ເອຕ຺ຕກາ ເມ ຠິກ຺ຂູ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຈ ສງ຺ຆໂຕ ອຸທ຺ທິສ຺ສຖາ’ຕິ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ປຎ຺ຈມີ ສງ຺ຆຄຕາ ທກ຺ຂິຓາ. ‘ເອຕ຺ຕກາ ເມ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆໂຕ ອຸທ຺ທິສ຺ສຖາ’ຕິ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ຉຏ຺ຐີ ສງ຺ຆຄຕາ ທກ຺ຂິຓາ. ‘ເອຕ຺ຕກາ ເມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສງ຺ຆໂຕ ອຸທ຺ທິສ຺ສຖາ’ຕິ ທານໍ ເທຕິ – ອຍໍ ສຕ຺ຕມີ ສງ຺ຆຄຕາ ທກ຺ຂິຓາ.

‘‘ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນານນ຺ທ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ໂຄຕ຺ຣຠຸໂນ ກາສາວກຓ຺ຐາ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ. ເຕສຸ ທຸສ຺ສີເລສຸ ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ທານໍ ທສ຺ສນ຺ຕິ. ຕທາປາຫໍ, ອານນ຺ທ, ສງ຺ຆຄຕໍ ທກ຺ຂິຓໍ ອສງ຺ເຂຍ຺ຍໍ ອປ຺ປເມຍ຺ຍໍ ວທາມິ. ນ ຕ຺ເວວາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເກນຈິ ປຣິຍາເຍນ ສງ຺ຆຄຕາຍ ທກ຺ຂິຓາຍ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກໍ ທານໍ ມຫປ຺ຜລຕຣໍ ວທາມິ.

໓໘໑. ‘‘ຈຕສ຺ໂສ ໂຂ ອິມາ, ອານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ວິສຸທ຺ຘິໂຍ. ກຕມາ ຈຕສ຺ໂສ? ອຕ຺ຖານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ທາຍກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ. ອຕ຺ຖານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ໂນ ທາຍກໂຕ. ອຕ຺ຖານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ເນວ ທາຍກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ. ອຕ຺ຖານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ທາຍກໂຕ ເຈວ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ຈ.

‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ທາຍກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ? ອິຘານນ຺ທ, ທາຍໂກ ໂຫຕິ ສີລວາ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ, ປຏິຄ຺ຄາຫກາ ໂຫນ຺ຕິ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ – ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ທາຍກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ.

‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ໂນ ທາຍກໂຕ? ອິຘານນ຺ທ, ທາຍໂກ ໂຫຕິ ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ, ປຏິຄ຺ຄາຫກາ ໂຫນ຺ຕິ ສີລວນ຺ໂຕ [ສີລວນ຺ຕາ (ສີ.)] ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ – ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ໂນ ທາຍກໂຕ.

‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ເນວ ທາຍກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ? ອິຘານນ຺ທ, ທາຍໂກ ຈ ໂຫຕິ ທຸສ຺ສີໂລ ປາປຘມ຺ໂມ, ປຏິຄ຺ຄາຫກາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ ທຸສ຺ສີລາ ປາປຘມ຺ມາ – ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ເນວ ທາຍກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ໂນ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ.

‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ທາຍກໂຕ ເຈວ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ຈ? ອິຘານນ຺ທ, ທາຍໂກ ຈ ໂຫຕິ ສີລວາ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ, ປຏິຄ຺ຄາຫກາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ ສີລວນ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ – ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ທກ຺ຂິຓາ ທາຍກໂຕ ເຈວ ວິສຸຊ຺ຌຕິ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ຈ. ອິມາ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຈຕສ຺ໂສ ທກ຺ຂິຓາ ວິສຸທ຺ຘິໂຍ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໓໘໒. ‘‘ໂຍ ສີລວາ ທຸສ຺ສີເລສຸ ທທາຕິ ທານໍ,

ຘມ຺ເມນ ລທ຺ຘໍ [ລທ຺ຘາ (ສີ. ປີ.)] ສຸປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ;

ອຠິສທ຺ທຫໍ ກມ຺ມຜລໍ ອຸຬາຣໍ,

ສາ ທກ຺ຂິຓາ ທາຍກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ.

‘‘ໂຍ ທຸສ຺ສີໂລ ສີລວນ຺ເຕສຸ ທທາຕິ ທານໍ,

ອຘມ຺ເມນ ລທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ;

ອນຠິສທ຺ທຫໍ ກມ຺ມຜລໍ ອຸຬາຣໍ,

ສາ ທກ຺ຂິຓາ ປຏິຄ຺ຄາຫກໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ.

‘‘ໂຍ ທຸສ຺ສີໂລ ທຸສ຺ສີເລສຸ ທທາຕິ ທານໍ,

ອຘມ຺ເມນ ລທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ;

ອນຠິສທ຺ທຫໍ ກມ຺ມຜລໍ ອຸຬາຣໍ,

ນ ຕໍ ທານໍ ວິປຸລປ຺ຜລນ຺ຕິ ພ຺ຣູມິ.

‘‘ໂຍ ສີລວາ ສີລວນ຺ເຕສຸ ທທາຕິ ທານໍ,

ຘມ຺ເມນ ລທ຺ຘໍ ສຸປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ;

ອຠິສທ຺ທຫໍ ກມ຺ມຜລໍ ອຸຬາຣໍ,

ຕໍ ເວ ທານໍ ວິປຸລປ຺ຜລນ຺ຕິ ພ຺ຣູມິ [ສາ ທກ຺ຂິຓາ ເນວຸຠໂຕ ວິສຸຊ຺ຌຕິ (ສີ. ປີ.)].

‘‘ໂຍ ວີຕຣາໂຄ ວີຕຣາເຄສຸ ທທາຕິ ທານໍ,

ຘມ຺ເມນ ລທ຺ຘໍ ສຸປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ;

ອຠິສທ຺ທຫໍ ກມ຺ມຜລໍ ອຸຬາຣໍ,

ຕໍ ເວ ທານໍ ອາມິສທານານມຄ຺ຄ’’ [ຕໍ ເວ ທານໍ ວິປຸລນ຺ຕິ ພ຺ຣູມິ (ສີ.)] ນ຺ຕິ.

ທກ຺ຂິຓາວິຠງ຺ຄສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ທ຺ວາທສມໍ.

ວິຠງ຺ຄວຄ຺ໂຄ ນິຏ຺ຐິໂຕ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.