໔. ພາກຸລສຸຕ຺ຕໍ

໒໐໙. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ອາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ [ພກ຺ກຸໂລ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ອເຈລກສ຺ສໂປ ອາຍສ຺ມໂຕ ພາກຸລສ຺ສ ປຸຣາຓຄິຫິສຫາໂຍ ເຍນາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ພາກຸເລນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອເຈລກສ຺ສໂປ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ພາກຸລໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ກີວຈິຣໍ ປພ຺ພຊິໂຕສິ, ອາວຸໂສ ພາກຸລາ’’ຕິ? ‘‘ອສີຕິ ເມ, ອາວຸໂສ, ວສ຺ສານິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສາ’’ຕິ. ‘‘ອິເມຫິ ປນ ເຕ, ອາວຸໂສ ພາກຸລ, ອສີຕິຍາ ວສ຺ເສຫິ ກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເມຖຸໂນ ຘມ຺ໂມ ປຏິເສວິໂຕ’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ ມໍ, ອາວຸໂສ ກສ຺ສປ, ເອວໍ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ – ‘ອິເມຫິ ປນ ເຕ, ອາວຸໂສ ພາກຸລ, ອສີຕິຍາ ວສ຺ເສຫິ ກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ເມຖຸໂນ ຘມ຺ໂມ ປຏິເສວິໂຕ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ໂຂ ມໍ, ອາວຸໂສ ກສ຺ສປ, ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ – ‘ອິເມຫິ ປນ ເຕ, ອາວຸໂສ ພາກຸລ, ອສີຕິຍາ ວສ຺ເສຫິ ກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ກາມສຎ຺ຎາ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພາ’’’ຕິ? ( ) [(ອິເມຫິ ປນ ເຕ ອາວຸໂສ ພກ຺ກຸລ ອສີຕິໂຍ ວສ຺ເສຫິ ກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ກາມສຎ຺ຎາ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພາຕິ.) (ສີ. ປີ.)]

໒໑໐. ‘‘ອສີຕິ ເມ, ອາວຸໂສ, ວສ຺ສານິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ນາຠິຊານາມິ ກາມສຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ. ຍໍປາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ອສີຕິຍາ ວສ຺ເສຫິ ນາຠິຊານາຕິ ກາມສຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ ອິທມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ພາກຸລສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມ.

‘‘ອສີຕິ ເມ, ອາວຸໂສ, ວສ຺ສານິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ນາຠິຊານາມິ ພ຺ຍາປາທສຎ຺ຎໍ…ເປ… ວິຫິໍສາສຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ. ຍໍປາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ອສີຕິຍາ ວສ຺ເສຫິ ນາຠິຊານາຕິ ວິຫິໍສາສຎ຺ຎໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ, ອິທມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ພາກຸລສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມ.

‘‘ອສີຕິ ເມ, ອາວຸໂສ, ວສ຺ສານິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ນາຠິຊານາມິ ກາມວິຕກ຺ກໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ. ຍໍປາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ອສີຕິຍາ ວສ຺ເສຫິ ນາຠິຊານາຕິ ກາມວິຕກ຺ກໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ, ອິທມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ພາກຸລສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມ.

‘‘ອສີຕິ ເມ, ອາວຸໂສ, ວສ຺ສານິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ນາຠິຊານາມິ ພ຺ຍາປາທວິຕກ຺ກໍ…ເປ… ວິຫິໍສາວິຕກ຺ກໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ. ຍໍປາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ອສີຕິຍາ ວສ຺ເສຫິ ນາຠິຊານາຕິ ວິຫິໍສາວິຕກ຺ກໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ, ອິທມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ພາກຸລສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມ.

໒໑໑. ‘‘ອສີຕິ ເມ, ອາວຸໂສ, ວສ຺ສານິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ນາຠິຊານາມິ ຄຫປຕິຈີວຣໍ ສາທິຕາ. ຍໍປາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ອສີຕິຍາ ວສ຺ເສຫິ ນາຠິຊານາຕິ ຄຫປຕິຈີວຣໍ ສາທິຕາ, ອິທມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ພາກຸລສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມ.

‘‘ອສີຕິ ເມ, ອາວຸໂສ, ວສ຺ສານິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ນາຠິຊານາມິ ສຕ຺ເຖນ ຈີວຣໍ ຉິນ຺ທິຕາ. ຍໍປາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ອສີຕິຍາ ວສ຺ເສຫິ ນາຠິຊານາຕິ ສຕ຺ເຖນ ຈີວຣໍ ຉິນ຺ທິຕາ…ເປ… ຘາເຣມ.

‘‘ອສີຕິ ເມ, ອາວຸໂສ, ວສ຺ສານິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ນາຠິຊານາມິ ສູຈິຍາ ຈີວຣໍ ສິພ຺ພິຕາ…ເປ… ນາຠິຊານາມິ ຣຊເນນ ຈີວຣໍ ຣຊິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ກຖິເນ [ກຐິເນ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຈີວຣໍ ສິພ຺ພິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ ຈີວຣກມ຺ເມ ວິຈາຣິຕາ [ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ຈີວຣກມ຺ເມ ພ຺ຍາປາຣິຕາ (ສີ. ປີ.)] … ນາຠິຊານາມິ ນິມນ຺ຕນໍ ສາທິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ເອວຣູປໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມໍ ໂກຈິ ນິມນ຺ເຕຍ຺ຍາ’ຕິ… ນາຠິຊານາມິ ອນ຺ຕຣຆເຣ ນິສີທິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຠຸຎ຺ຊິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນໂສ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄເຫຕາ… ນາຠິຊານາມິ ມາຕຸຄາມສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕາ ອນ຺ຕມໂສ ຈຕຸປ຺ປທມ຺ປິ ຄາຖໍ… ນາຠິຊານາມິ ຠິກ຺ຂຸນຸປສ຺ສຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ສິກ຺ຂມານາຍ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ສາມເຓຣິຍາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ປພ຺ພາເຊຕາ… ນາຠິຊານາມິ ອຸປສມ຺ປາເທຕາ… ນາຠິຊານາມິ ນິສ຺ສຍໍ ທາຕາ… ນາຠິຊານາມິ ສາມເຓຣໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕາ… ນາຠິຊານາມິ ຊນ຺ຕາຆເຣ ນ຺ຫາຍິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ຈຸຓ຺ເຓນ ນ຺ຫາຍິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຄຕ຺ຕປຣິກມ຺ເມ ວິຈາຣິຕາ [ພ຺ຍາປາຣິຕາ (ສີ. ປີ.)] … ນາຠິຊານາມິ ອາພາຘໍ ອຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພໍ, ອນ຺ຕມໂສ ຄທ຺ທູຫນມຕ຺ຕມ຺ປິ… ນາຠິຊານາມິ ເຠສຊ຺ຊໍ ອຸປຫຣິຕາ, ອນ຺ຕມໂສ ຫຣິຕກິຂຓ຺ຑມ຺ປິ… ນາຠິຊານາມິ ອປສ຺ເສນກໍ ອປສ຺ສຍິຕາ… ນາຠິຊານາມິ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຕາ. ຍໍປາຍສ຺ມາ…ເປ… ຘາເຣມ.

‘‘ອສີຕິ ເມ, ອາວຸໂສ, ວສ຺ສານິ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ນາຠິຊານາມິ ຄາມນ຺ຕເສນາສເນ ວສ຺ສໍ ອຸປຄນ຺ຕາ. ຍໍປາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ອສີຕິຍາ ວສ຺ເສຫິ ນາຠິຊານາຕິ ຄາມນ຺ຕເສນາສເນ ວສ຺ສໍ ອຸປຄນ຺ຕາ, ອິທມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ພາກຸລສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມ.

‘‘ສຕ຺ຕາຫເມວ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ສຣໂຓ ຣຏ຺ຐປິຓ຺ຑໍ ຠຸຎ຺ຊິໍ; ອຖ ອຏ຺ຐມິຍໍ ອຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ. ຍໍປາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ສຕ຺ຕາຫເມວ ສຣໂຓ ຣຏ຺ຐປິຓ຺ຑໍ ຠຸຎ຺ຊິ; ອຖ ອຏ຺ຐມິຍໍ ອຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ ອິທມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ພາກຸລສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມ.

໒໑໒. ‘‘ລເຠຍ຺ຍາຫໍ, ອາວຸໂສ ພາກຸລ, ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ລເຠຍ຺ຍໍ ອຸປສມ຺ປທ’’ນ຺ຕິ. ອລຕ຺ຖ ໂຂ ອເຈລກສ຺ສໂປ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ, ອລຕ຺ຖ ອຸປສມ຺ປທໍ. ອຈິຣູປສມ຺ປນ຺ໂນ ປນາຍສ຺ມາ ກສ຺ສໂປ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ – ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມເທວ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ ຕທນຸຕ຺ຕຣໍ – ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ໂຂ ປນາຍສ຺ມາ ກສ຺ສໂປ ອຣຫຕໍ ອໂຫສິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ອປເຣນ ສມເຍນ ອວາປຸຣຓໍ [ອປາປຸຣຓໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອາທາຍ ວິຫາເຣນ ວິຫາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມາຫ – ‘‘ອຠິກ຺ກມຖາຍສ຺ມນ຺ໂຕ, ອຠິກ຺ກມຖາຍສ຺ມນ຺ໂຕ. ອຊ຺ຊ ເມ ປຣິນິພ຺ພານໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ‘‘ຍໍປາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ອວາປຸຣຓໍ ອາທາຍ ວິຫາເຣນ ວິຫາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມາຫ – ‘ອຠິກ຺ກມຖາຍສ຺ມນ຺ໂຕ, ອຠິກ຺ກມຖາຍສ຺ມນ຺ໂຕ; ອຊ຺ຊ ເມ ປຣິນິພ຺ພານໍ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ອິທມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ພາກຸລສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມ’’.

ອາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ມຊ຺ເຌ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ນິສິນ຺ນໂກວ ປຣິນິພ຺ພາຍິ. ‘‘ຍໍປາຍສ຺ມາ ພາກຸໂລ ມຊ຺ເຌ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ນິສິນ຺ນໂກວ ປຣິນິພ຺ພາຍິ, ອິທມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ພາກຸລສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມາ’’ຕິ.

ພາກຸລສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.