໓. ອຈ຺ຉຣິຍອພ຺ຠຸຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໙໗. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕານໍ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ສນ຺ນິສິນ຺ນານໍ ສນ຺ນິປຕິຕານໍ ອຍມນ຺ຕຣາກຖາ ອຸທປາທິ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ອາວຸໂສ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ອາວຸໂສ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ມຫິທ຺ຘິກຕາ ມຫານຸຠາວຕາ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ຕຖາຄໂຕ ອຕີເຕ ພຸທ຺ເຘ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຉິນ຺ນປປຎ຺ເຈ ຉິນ຺ນວຏຸເມ ປຣິຍາທິນ຺ນວຏ຺ເຏ ສພ຺ພທຸກ຺ຂວີຕິວຕ຺ເຕ ຊານິສ຺ສຕິ [ອນຸສ຺ສຣິສ຺ສຕິ ຊານິສ຺ສຕິ (ກ.)] – ‘ເອວໍຊຈ຺ຈາ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ’ ອິຕິປິ, ‘ເອວໍນາມາ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ’ ອິຕິປິ, ‘ເອວໍໂຄຕ຺ຕາ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ’ ອິຕິປິ, ‘ເອວໍສີລາ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ’ ອິຕິປິ, ‘ເອວໍຘມ຺ມາ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ’ ອິຕິປິ, ‘ເອວໍປຎ຺ຎາ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ’ ອິຕິປິ, ‘ເອວໍວິຫາຣີ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ’ ອິຕິປິ, ‘ເອວໍວິມຸຕ຺ຕາ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ’ ອິຕິປີ’’ຕິ! ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍາ ເຈວ, ອາວຸໂສ, ຕຖາຄຕາ ອຈ຺ຉຣິຍຘມ຺ມສມນ຺ນາຄຕາ ຈ; ອພ຺ຠຸຕາ ເຈວ, ອາວຸໂສ, ຕຖາຄຕາ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມສມນ຺ນາຄຕາ ຈາ’’ຕິ. ອຍຎ຺ຈ ຫິທໍ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນ຺ຕຣາກຖາ ວິປ຺ປກຕາ ໂຫຕິ.

໑໙໘. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນຸປຏ຺ຐານສາລາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກາຍ ນຸຕ຺ຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕຣຫິ ກຖາຍ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ, ກາ ຈ ປນ ໂວ ອນ຺ຕຣາກຖາ ວິປ຺ປກຕາ’’ຕິ? ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕານໍ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ສນ຺ນິສິນ຺ນານໍ ສນ຺ນິປຕິຕານໍ ອຍມນ຺ຕຣາກຖາ ອຸທປາທິ – ‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ອາວຸໂສ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ອາວຸໂສ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ມຫິທ຺ຘິກຕາ ມຫານຸຠາວຕາ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ຕຖາຄໂຕ ອຕີເຕ ພຸທ຺ເຘ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຉິນ຺ນປປຎ຺ເຈ ຉິນ຺ນວຏຸເມ ປຣິຍາທິນ຺ນວຏ຺ເຏ ສພ຺ພທຸກ຺ຂວີຕິວຕ຺ເຕ ຊານິສ຺ສຕິ – ເອວໍຊຈ຺ຈາ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ ອິຕິປິ, ເອວໍນາມາ… ເອວໍໂຄຕ຺ຕາ… ເອວໍສີລາ… ເອວໍຘມ຺ມາ.. ເອວໍປຎ຺ຎາ… ເອວໍວິຫາຣີ… ເອວໍວິມຸຕ຺ຕາ ເຕ ຠຄວນ຺ໂຕ ອເຫສຸໍ ອິຕິປີ’ຕິ! ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອມ຺ເຫ ເອຕທໂວຈ – ‘ອຈ຺ຉຣິຍາ ເຈວ, ອາວຸໂສ, ຕຖາຄຕາ ອຈ຺ຉຣິຍຘມ຺ມສມນ຺ນາຄຕາ ຈ, ອພ຺ຠຸຕາ ເຈວ, ອາວຸໂສ, ຕຖາຄຕາ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມສມນ຺ນາຄຕາ ຈາ’ຕິ. ອຍໍ ໂຂ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອນ຺ຕຣາກຖາ ວິປ຺ປກຕາ; ອຖ ຠຄວາ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ’’ຕິ.

໑໙໙. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ປຏິຠນ຺ຕຸ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍາ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມາ’’ຕິ [ອພ຺ຠຸຕາ ຘມ຺ມາຕິ (?)].

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິຕໍ ກາຍໍ ອຸປປຊ຺ຊີ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ, ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິຕໍ ກາຍໍ ອຸປປຊ຺ຊິ ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິເຕ ກາເຍ ອຏ຺ຐາສີ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ, ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິເຕ ກາເຍ ອຏ຺ຐາສິ ອິທໍປາຫໍ [ອິທໍປຫໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)], ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

໒໐໐. ‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍາວຕາຍຸກໍ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິເຕ ກາເຍ ອຏ຺ຐາສີ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ, ຍາວຕາຍຸກໍ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິເຕ ກາເຍ ອຏ຺ຐາສິ ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິຕາ, ກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກມີ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ, ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິຕາ ກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກມິ ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

໒໐໑. ‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ຕຸສິຕາ ກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກມຕິ, ອຖ ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ອປ຺ປມາໂຓ ອຸຬາໂຣ ໂອຠາໂສ ໂລເກ ປາຕຸຠວຕິ ອຕິກ຺ກມ຺ເມວ ເທວານໍ ເທວານຸຠາວໍ. ຍາປິ ຕາ ໂລກນ຺ຕຣິກາ ອຆາ ອສໍວຸຕາ ອນ຺ຘກາຣາ ອນ຺ຘກາຣຕິມິສາ, ຍຕ຺ຖປິເມ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ເອວໍມຫິທ຺ຘິກາ ເອວໍມຫານຸຠາວາ ອາຠາຍ ນານຸໂຠນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖປິ ອປ຺ປມາໂຓ ອຸຬາໂຣ ໂອຠາໂສ ໂລເກ ປາຕຸຠວຕິ ອຕິກ຺ກມ຺ເມວ ເທວານໍ ເທວານຸຠາວໍ. ເຍປິ ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາ ອຸປປນ຺ນາ ເຕປິ ເຕໂນຠາເສນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສຎ຺ຊານນ຺ຕິ – ອຎ຺ເຎປິ ກິຣ, ໂຠ, ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ ອິຘູປປນ຺ນາຕິ. ອຍຎ຺ຈ ທສສຫສ຺ສີ ໂລກຘາຕຸ ສງ຺ກມ຺ປຕິ ສມ຺ປກມ຺ປຕິ ສມ຺ປເວຘຕິ ອປ຺ປມາໂຓ ຈ ອຸຬາໂຣ ໂອຠາໂສ ໂລເກ ປາຕຸຠວຕິ ອຕິກ຺ກມ຺ເມວ ເທວານໍ ເທວານຸຠາວ’ນ຺ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

໒໐໒. ‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ເທວປຸຕ຺ຕາ ຈຕຸທ຺ທິສໍ ອາຣກ຺ຂາຍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ຕິ – ມາ ນໍ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ວາ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຣໍ ວາ ມນຸສ຺ໂສ ວາ ອມນຸສ຺ໂສ ວາ ໂກຈິ ວາ ວິເຫເຐສີ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

໒໐໓. ‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ປກຕິຍາ ສີລວຕີ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ໂຫຕິ ວິຣຕາ ປາຓາຕິປາຕາ ວິຣຕາ ອທິນ຺ນາທານາ ວິຣຕາ ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ວິຣຕາ ມຸສາວາທາ ວິຣຕາ ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຸ ປຸຣິເສສຸ ມານສໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ກາມຄຸຓູປສໍຫິຕໍ, ອນຕິກ຺ກມນີຍາ ຈ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ໂຫຕິ ເກນຈິ ປຸຣິເສນ ຣຕ຺ຕຈິຕ຺ເຕນາ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ລາຠິນີ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ໂຫຕິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ກາມຄຸຓານໍ. ສາ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິຕາ ສມງ຺ຄີຠູຕາ ປຣິຈາເຣຕີ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

໒໐໔. ‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຸ ໂກຈິເທວ ອາພາໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ; ສຸຂິນີ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ໂຫຕິ ອກິລນ຺ຕກາຍາ; ໂພຘິສຕ຺ຕຎ຺ຈ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ຕິໂຣກຸຈ຺ຉິຄຕໍ ປສ຺ສຕິ ສພ຺ພງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄໍ ອຫີນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ມຓິ ເວຬຸຣິໂຍ ສຸໂຠ ຊາຕິມາ ອຏ຺ຐໍໂສ ສຸປຣິກມ຺ມກໂຕ. ຕຕ຺ຣາສ຺ສ ສຸຕ຺ຕໍ ອາວຸຕໍ ນີລໍ ວາ ປີຕໍ ວາ ໂລຫິຕໍ ວາ ໂອທາຕໍ ວາ ປຓ຺ຑຸສຸຕ຺ຕໍ ວາ. ຕເມນໍ ຈກ຺ຂຸມາ ປຸຣິໂສ ຫຕ຺ເຖ ກຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ເຂຍ຺ຍ – ອຍໍ ໂຂ ມຓິ ເວຬຸຣິໂຍ ສຸໂຠ ຊາຕິມາ ອຏ຺ຐໍໂສ ສຸປຣິກມ຺ມກໂຕ, ຕຕ຺ຣິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອາວຸຕໍ ນີລໍ ວາ ປີຕໍ ວາ ໂລຫິຕໍ ວາ ໂອທາຕໍ ວາ ປຓ຺ຑຸສຸຕ຺ຕໍ ວາຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຍທາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກນ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕຸ ໂກຈິເທວ ອາພາໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ; ສຸຂິນີ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ໂຫຕິ ອກິລນ຺ຕກາຍາ; ໂພຘິສຕ຺ຕຎ຺ຈ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ຕິໂຣກຸຈ຺ຉິຄຕໍ ປສ຺ສຕິ ສພ຺ພງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄໍ ອຫີນິນ຺ທ຺ຣິຍ’ນ຺ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

໒໐໕. ‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ສຕ຺ຕາຫຊາເຕ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ເຕ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ກາລໍ ກໂຣຕິ, ຕຸສິຕໍ ກາຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍຖາ ໂຂ ປນານນ຺ທ, ອຎ຺ຎາ ອິຕ຺ຖິກາ ນວ ວາ ທສ ວາ ມາເສ ຄພ຺ຠໍ ກຸຈ຺ຉິນາ ປຣິຫຣິຕ຺ວາ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ເຫວໍ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ວິຊາຍຕິ. ທເສວ ມາສານິ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ກຸຈ຺ຉິນາ ປຣິຫຣິຕ຺ວາ ວິຊາຍຕີ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍຖາ ໂຂ ປນານນ຺ທ, ອຎ຺ຎາ ອິຕ຺ຖິກາ ນິສິນ຺ນາ ວາ ນິປນ຺ນາ ວາ ວິຊາຍນ຺ຕິ, ນ ເຫວໍ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ວິຊາຍຕິ. ຐິຕາວ ໂພຘິສຕ຺ຕໍ ໂພຘິສຕ຺ຕມາຕາ ວິຊາຍຕີ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິມ຺ຫາ ນິກ຺ຂມຕິ, ເທວາ ນໍ ປຐມໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ ປຈ຺ຉາ ມນຸສ຺ສາ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

໒໐໖. ‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິມ຺ຫາ ນິກ຺ຂມຕິ, ອປ຺ປຕ຺ໂຕວ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ປຖວິໍ ໂຫຕິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ນໍ ເທວປຸຕ຺ຕາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ມາຕຸ ປຸຣໂຕ ຐເປນ຺ຕິ – ອຕ຺ຕມນາ, ເທວິ, ໂຫຫິ; ມເຫສກ຺ໂຂ ເຕ ປຸຕ຺ໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິມ຺ຫາ ນິກ຺ຂມຕິ, ວິສໂທວ ນິກ຺ຂມຕິ ອມກ຺ຂິໂຕ ອຸເທນ [ອຸທ຺ເທນ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອມກ຺ຂິໂຕ ເສມ຺ເຫນ ອມກ຺ຂິໂຕ ຣຸຫິເຣນ ອມກ຺ຂິໂຕ ເກນຈິ ອສຸຈິນາ ສຸທ຺ໂຘ ວິສໂທ [ວິສຸທ຺ໂຘ (ສ຺ຍາ.)]. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ມຓິຣຕນໍ ກາສິເກ ວຕ຺ເຖ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ເນວ ມຓິຣຕນໍ ກາສິກໍ ວຕ຺ຖໍ ມກ຺ເຂຕິ ນາປິ ກາສິກໍ ວຕ຺ຖໍ ມຓິຣຕນໍ ມກ຺ເຂຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອຸຠິນ຺ນໍ ສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ. ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຍທາ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິມ຺ຫາ ນິກ຺ຂມຕິ, ວິສໂທວ ນິກ຺ຂມຕິ ອມກ຺ຂິໂຕ ອຸເທນ ອມກ຺ຂິໂຕ ເສມ຺ເຫນ ອມກ຺ຂິໂຕ ຣຸຫິເຣນ ອມກ຺ຂິໂຕ ເກນຈິ ອສຸຈິນາ ສຸທ຺ໂຘ ວິສໂທ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິມ຺ຫາ ນິກ຺ຂມຕິ, ທ຺ເວ ອຸທກສ຺ສ ຘາຣາ ອນ຺ຕລິກ຺ຂາ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ – ເອກາ ສີຕສ຺ສ, ເອກາ ອຸຓ຺ຫສ຺ສ; ເຍນ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ອຸທກກິຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ຕິ ມາຕຸ ຈາ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

໒໐໗. ‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ສມ຺ປຕິຊາໂຕ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ສເມຫິ ປາເທຫິ ປຖວິຍໍ ປຕິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕຣາຠິມຸໂຂ ສຕ຺ຕປທວີຕິຫາເຣນ ຄຈ຺ຉຕິ, ເສຕມ຺ຫິ ຉຕ຺ເຕ ອນຸຘາຣິຍມາເນ, ສພ຺ພາ ຈ ທິສາ ວິໂລເກຕິ, ອາສຠິຎ຺ຈ ວາຈໍ ຠາສຕິ – ອຄ຺ໂຄຫມສ຺ມິ ໂລກສ຺ສ, ເຊຏ຺ໂຐຫມສ຺ມິ ໂລກສ຺ສ, ເສຏ຺ໂຐຫມສ຺ມິ ໂລກສ຺ສ. ອຍມນ຺ຕິມາ ຊາຕິ, ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ’ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມິ.

‘‘ສມ຺ມຸຂາ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ຍທາ, ອານນ຺ທ, ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິມ຺ຫາ ນິກ຺ຂມຕິ, ອຖ ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ອປ຺ປມາໂຓ ອຸຬາໂຣ ໂອຠາໂສ ໂລເກ ປາຕຸຠວຕິ ອຕິກ຺ກມ຺ເມວ ເທວານໍ ເທວານຸຠາວໍ. ຍາປິ ຕາ ໂລກນ຺ຕຣິກາ ອຆາ ອສໍວຸຕາ ອນ຺ຘກາຣາ ອນ຺ຘກາຣຕິມິສາ ຍຕ຺ຖປິເມ ຈນ຺ທິມສູຣິຍາ ເອວໍມຫິທ຺ຘິກາ ເອວໍມຫານຸຠາວາ ອາຠາຍ ນານຸໂຠນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖປິ ອປ຺ປມາໂຓ ອຸຬາໂຣ ໂອຠາໂສ ໂລເກ ປາຕຸຠວຕິ ອຕິກ຺ກມ຺ເມວ ເທວານໍ ເທວານຸຠາວໍ. ເຍປິ ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາ ອຸປປນ຺ນາ ເຕປິ ເຕໂນຠາເສນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສຎ຺ຊານນ຺ຕິ – ອຎ຺ເຎປິ ກິຣ, ໂຠ, ສນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ ອິຘູປປນ຺ນາຕິ. ອຍຎ຺ຈ ທສສຫສ຺ສີ ໂລກຘາຕຸ ສງ຺ກມ຺ປຕິ ສມ຺ປກມ຺ປຕິ ສມ຺ປເວຘຕິ, ອປ຺ປມາໂຓ ຈ ອຸຬາໂຣ ໂອຠາໂສ ໂລເກ ປາຕຸຠວຕິ ອຕິກ຺ກມ຺ເມວ ເທວານໍ ເທວານຸຠາວ’ນ຺ຕິ. ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມີ’’ຕິ.

໒໐໘. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ອິທມ຺ປິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣຫິ. ອິຘານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ວິທິຕາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິທິຕາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ວິທິຕາ ອພ຺ຠຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ; ວິທິຕາ ສຎ຺ຎາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິທິຕາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ວິທິຕາ ອພ຺ຠຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ; ວິທິຕາ ວິຕກ຺ກາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິທິຕາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ວິທິຕາ ອພ຺ຠຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອິທມ຺ປິ ໂຂ, ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ຍມ຺ປິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ວິທິຕາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິທິຕາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ວິທິຕາ ອພ຺ຠຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ; ວິທິຕາ ສຎ຺ຎາ… ວິທິຕາ ວິຕກ຺ກາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ວິທິຕາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ວິທິຕາ ອພ຺ຠຕ຺ຖໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອິທໍປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕຘມ຺ມໍ ຘາເຣມີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ. ສມນຸຎ຺ໂຎ ສຕ຺ຖາ ອໂຫສິ; ອຕ຺ຕມນາ ຈ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ.

ອຈ຺ຉຣິຍອພ຺ຠຸຕສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຕຕິຍໍ.