໑. ຈູຬສຸຎ຺ຎຕສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໖. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອກມິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມຍໍ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ນຄຣກໍ ນາມ ສກ຺ຍານໍ ນິຄໂມ. ຕຕ຺ຖ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ສມ຺ມຸຂາ ສຸຕໍ, ສມ຺ມຸຂາ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ – ‘ສຸຎ຺ຎຕາວິຫາເຣນາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມີ’ຕິ. ກຈ຺ຈິ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ສຸສ຺ສຸຕໍ ສຸຄ຺ຄຫິຕໍ ສຸມນສິກຕໍ ສູປຘາຣິຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ຕຄ຺ຆ ເຕ ເອຕໍ, ອານນ຺ທ, ສຸສ຺ສຸຕໍ ສຸຄ຺ຄຫິຕໍ ສຸມນສິກຕໍ ສູປຘາຣິຕໍ. ປຸພ຺ເພປາຫໍ [ປຸພ຺ເພຈາຫໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)], ອານນ຺ທ, ເອຕຣຫິປິ [ເອຕຣຫິ ຈ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)] ສຸຎ຺ຎຕາວິຫາເຣນ ພຫຸລໍ ວິຫຣາມິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ອຍໍ ມິຄາຣມາຕຸປາສາໂທ ສຸຎ຺ໂຎ ຫຕ຺ຖິຄວສ຺ສວຬເວນ, ສຸຎ຺ໂຎ ຊາຕຣູປຣຊເຕນ, ສຸຎ຺ໂຎ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສສນ຺ນິປາເຕນ ອຕ຺ຖິ ເຈວິທໍ ອສຸຎ຺ຎຕໍ ຍທິທໍ – ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕໍ; ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ຄາມສຎ຺ຎໍ, ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສສຎ຺ຎໍ, ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ ເອກຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ຄາມສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ມນຸສ຺ສສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ເຈວາຍໍ ທຣຖມຕ຺ຕາ ຍທິທໍ – ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ໂສ ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ຄາມສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ມນຸສ຺ສສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອຕ຺ຖິ ເຈວິທໍ ອສຸຎ຺ຎຕໍ ຍທິທໍ – ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ຍຎ຺ຫິ ໂຂ ຕຕ຺ຖ ນ ໂຫຕິ ເຕນ ຕໍ ສຸຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ອວສິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ ຕໍ ‘ສນ຺ຕມິທໍ ອຕ຺ຖີ’’’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິສ຺ສ ເອສາ, ອານນ຺ທ, ຍຖາຠຸຈ຺ຈາ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ສຸຎ຺ຎຕາວກ຺ກນ຺ຕິ ຠວຕິ.

໑໗໗. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສສຎ຺ຎໍ, ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎໍ, ປຖວີສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ ເອກຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ປຖວີສຎ຺ຎາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ອາສຠຈມ຺ມໍ ສງ຺ກຸສເຕນ ສຸວິຫຕໍ ວິຄຕວລິກໍ; ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ຍໍ ອິມິສ຺ສາ ປຖວິຍາ ອຸກ຺ກູລວິກ຺ກູລໍ ນທີວິທຸຄ຺ຄໍ ຂາຓຸກຓ຺ຏກຏ຺ຐານໍ ປພ຺ພຕວິສມໍ ຕໍ ສພ຺ພໍ [ສພ຺ພໍ (ກ.)] ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ປຖວີສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ ເອກຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ປຖວີສຎ຺ຎາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ມນຸສ຺ສສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ເຈວາຍໍ ທຣຖມຕ຺ຕາ ຍທິທໍ – ປຖວີສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ໂສ ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ມນຸສ຺ສສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອຕ຺ຖິ ເຈວິທໍ ອສຸຎ຺ຎຕໍ ຍທິທໍ – ປຖວີສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ຍຎ຺ຫິ ໂຂ ຕຕ຺ຖ ນ ໂຫຕິ ເຕນ ຕໍ ສຸຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ອວສິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ ຕໍ ‘ສນ຺ຕມິທໍ ອຕ຺ຖີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິສ຺ສ ເອສາ, ອານນ຺ທ, ຍຖາຠຸຈ຺ຈາ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ສຸຎ຺ຎຕາວກ຺ກນ຺ຕິ ຠວຕິ.

໑໗໘. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎໍ, ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ປຖວີສຎ຺ຎໍ, ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ ເອກຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ປຖວີສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ເຈວາຍໍ ທຣຖມຕ຺ຕາ ຍທິທໍ – ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ໂສ ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ອຣຎ຺ຎສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ປຖວີສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອຕ຺ຖິ ເຈວິທໍ ອສຸຎ຺ຎຕໍ ຍທິທໍ – ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ຍຎ຺ຫິ ໂຂ ຕຕ຺ຖ ນ ໂຫຕິ ເຕນ ຕໍ ສຸຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ອວສິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ ຕໍ ‘ສນ຺ຕມິທໍ ອຕ຺ຖີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິສ຺ສ ເອສາ, ອານນ຺ທ, ຍຖາຠຸຈ຺ຈາ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ສຸຎ຺ຎຕາວກ຺ກນ຺ຕິ ຠວຕິ.

໑໗໙. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ປຖວີສຎ຺ຎໍ, ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ, ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ ເອກຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ປຖວີສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ເຈວາຍໍ ທຣຖມຕ຺ຕາ ຍທິທໍ – ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ໂສ ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ປຖວີສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອຕ຺ຖິ ເຈວິທໍ ອສຸຎ຺ຎຕໍ ຍທິທໍ – ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ຍຎ຺ຫິ ໂຂ ຕຕ຺ຖ ນ ໂຫຕິ ເຕນ ຕໍ ສຸຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ອວສິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ ຕໍ ‘ສນ຺ຕມິທໍ ອຕ຺ຖີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິສ຺ສ ເອສາ, ອານນ຺ທ, ຍຖາຠຸຈ຺ຈາ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ສຸຎ຺ຎຕາວກ຺ກນ຺ຕິ ຠວຕິ.

໑໘໐. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ, ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ, ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ ເອກຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ເຈວາຍໍ ທຣຖມຕ຺ຕາ ຍທິທໍ – ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ໂສ ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອຕ຺ຖິ ເຈວິທໍ ອສຸຎ຺ຎຕໍ ຍທິທໍ – ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ຍຎ຺ຫິ ໂຂ ຕຕ຺ຖ ນ ໂຫຕິ ເຕນ ຕໍ ສຸຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ອວສິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ ຕໍ ‘ສນ຺ຕມິທໍ ອຕ຺ຖີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິສ຺ສ ເອສາ, ອານນ຺ທ, ຍຖາຠຸຈ຺ຈາ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ສຸຎ຺ຎຕາວກ຺ກນ຺ຕິ ຠວຕິ.

໑໘໑. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ ຠິກ຺ຂຸ ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ, ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ, ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ ເອກຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ເຈວາຍໍ ທຣຖມຕ຺ຕາ ຍທິທໍ – ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ໂສ ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອຕ຺ຖິ ເຈວິທໍ ອສຸຎ຺ຎຕໍ ຍທິທໍ – ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເອກຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ອິຕິ ຍຎ຺ຫິ ໂຂ ຕຕ຺ຖ ນ ໂຫຕິ ເຕນ ຕໍ ສຸຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ອວສິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ ຕໍ ‘ສນ຺ຕມິທໍ ອຕ຺ຖີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິສ຺ສ ເອສາ, ອານນ຺ທ, ຍຖາຠຸຈ຺ຈາ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ສຸຎ຺ຎຕາວກ຺ກນ຺ຕິ ຠວຕິ.

໑໘໒. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ, ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ, ອນິມິຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ປຏິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ ເອກຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ອນິມິຕ຺ເຕ ເຈໂຕສມາຘິມ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ເຈວາຍໍ ທຣຖມຕ຺ຕາ ຍທິທໍ – ອິມເມວ ກາຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ສຬາຍຕນິກໍ ຊີວິຕປຈ຺ຈຍາ’ຕິ. ໂສ ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອຕ຺ຖິ ເຈວິທໍ ອສຸຎ຺ຎຕໍ ຍທິທໍ – ອິມເມວ ກາຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ສຬາຍຕນິກໍ ຊີວິຕປຈ຺ຈຍາ’ຕິ. ອິຕິ ຍຎ຺ຫິ ໂຂ ຕຕ຺ຖ ນ ໂຫຕິ ເຕນ ຕໍ ສຸຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ອວສິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ ຕໍ ‘ສນ຺ຕມິທໍ ອຕ຺ຖີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິສ຺ສ ເອສາ, ອານນ຺ທ, ຍຖາຠຸຈ຺ຈາ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ສຸຎ຺ຎຕາວກ຺ກນ຺ຕິ ຠວຕິ.

໑໘໓. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ, ອມນສິກຣິຕ຺ວາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສຎ຺ຎໍ, ອນິມິຕ຺ຕໍ ເຈໂຕສມາຘິໍ ປຏິຈ຺ຈ ມນສິ ກໂຣຕິ ເອກຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ອນິມິຕ຺ເຕ ເຈໂຕສມາຘິມ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ອຘິມຸຈ຺ຈຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ ອນິມິຕ຺ໂຕ ເຈໂຕສມາຘິ ອຠິສງ຺ຂໂຕ ອຠິສຎ຺ເຈຕຍິໂຕ’. ‘ຍໍ ໂຂ ປນ ກິຎ຺ຈິ ອຠິສງ຺ຂຕໍ ອຠິສຎ຺ເຈຕຍິຕໍ ຕທນິຈ຺ຈໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມ’ນ຺ຕິ ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ກາມາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ຠວາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ອວິຊ຺ຊາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ. ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ໂຫຕິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ. ໂສ ເອວໍ ປຊານາຕິ – ‘ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ກາມາສວໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ຠວາສວໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ເຍ ອສ຺ສຸ ທຣຖາ ອວິຊ຺ຊາສວໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕຘ ນ ສນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖິ ເຈວາຍໍ ທຣຖມຕ຺ຕາ ຍທິທໍ – ອິມເມວ ກາຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ສຬາຍຕນິກໍ ຊີວິຕປຈ຺ຈຍາ’ຕິ. ໂສ ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ກາມາສເວນາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ຠວາສເວນາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ສຸຎ຺ຎມິທໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ອວິຊ຺ຊາສເວນາ’ຕິ ປຊານາຕິ, ‘ອຕ຺ຖິ ເຈວິທໍ ອສຸຎ຺ຎຕໍ ຍທິທໍ – ອິມເມວ ກາຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ສຬາຍຕນິກໍ ຊີວິຕປຈ຺ຈຍາ’ຕິ. ອິຕິ ຍຎ຺ຫິ ໂຂ ຕຕ຺ຖ ນ ໂຫຕິ ເຕນ ຕໍ ສຸຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຍໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ອວສິຏ຺ຐໍ ໂຫຕິ ຕໍ ‘ສນ຺ຕມິທໍ ອຕ຺ຖີ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອວມ຺ປິສ຺ສ ເອສາ, ອານນ຺ທ, ຍຖາຠຸຈ຺ຈາ ອວິປລ຺ລຕ຺ຖາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ປຣມານຸຕ຺ຕຣາ ສຸຎ຺ຎຕາວກ຺ກນ຺ຕິ ຠວຕິ.

໑໘໔. ‘‘ເຍປິ ຫິ ເກຈິ, ອານນ຺ທ, ອຕີຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ປຣມານຸຕ຺ຕຣໍ ສຸຎ຺ຎຕໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິໍສຸ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິມໍເຍວ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ປຣມານຸຕ຺ຕຣໍ ສຸຎ຺ຎຕໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິໍສຸ. ເຍປິ [ເຍ (ສີ. ປີ.)] ຫິ ເກຈິ, ອານນ຺ທ, ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ປຣມານຸຕ຺ຕຣໍ ສຸຎ຺ຎຕໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິມໍເຍວ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ປຣມານຸຕ຺ຕຣໍ ສຸຎ຺ຎຕໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍປິ [ເຍ (ສີ. ປີ.)] ຫິ ເກຈິ, ອານນ຺ທ, ເອຕຣຫິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ປຣມານຸຕ຺ຕຣໍ ສຸຎ຺ຎຕໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ອິມໍເຍວ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ປຣມານຸຕ຺ຕຣໍ ສຸຎ຺ຎຕໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາຕິຫ, ອານນ຺ທ, ‘ປຣິສຸທ຺ຘໍ ປຣມານຸຕ຺ຕຣໍ ສຸຎ຺ຎຕໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣິສ຺ສາມາ’ຕິ [ວິຫຣິສ຺ສາມີຕິ (ປີ. ກ.)] – ເອວຎ຺ຫິ ໂວ [ເຕ (ກ.)], ອານນ຺ທ, ສິກ຺ຂິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມໂນ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທີຕິ.

ຈູຬສຸຎ຺ຎຕສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ປຐມໍ.