໖. ອິສິຄິລິສຸຕ຺ຕໍ

໑໓໓. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ປສ຺ສຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕໍ ເວຠາຣໍ ປພ຺ພຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອຕສ຺ສປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວຠາຣສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ອຎ຺ຎາວ ສມຎ຺ຎາ ອໂຫສິ ອຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ’’.

‘‘ປສ຺ສຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕໍ ປຓ຺ຑວໍ ປພ຺ພຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອຕສ຺ສປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຓ຺ຑວສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ອຎ຺ຎາວ ສມຎ຺ຎາ ອໂຫສິ ອຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ’’.

‘‘ປສ຺ສຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕໍ ເວປຸລ຺ລໍ ປພ຺ພຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອຕສ຺ສປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວປຸລ຺ລສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ອຎ຺ຎາວ ສມຎ຺ຎາ ອໂຫສິ ອຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ’’.

‘‘ປສ຺ສຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕໍ ຄິຊ຺ຌກູຏໍ ປພ຺ພຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອຕສ຺ສປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄິຊ຺ຌກູຏສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ອຎ຺ຎາວ ສມຎ຺ຎາ ອໂຫສິ ອຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ’’.

‘‘ປສ຺ສຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ອິສິຄິລິໍ ປພ຺ພຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິສິຄິລິສ຺ສ ປພ຺ພຕສ຺ສ ເອສາວ ສມຎ຺ຎາ ອໂຫສິ ເອສາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ’’.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສຕານິ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສິໂນ ອເຫສຸໍ. ເຕ ອິມໍ ປພ຺ພຕໍ ປວິສນ຺ຕາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ປວິຏ຺ຐາ ນ ທິສ຺ສນ຺ຕິ. ຕເມນໍ ມນຸສ຺ສາ ທິສ຺ວາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອຍໍ ປພ຺ພໂຕ ອິເມ ອິສີ [ອິສໂຍ (ກ.)] ຄິລຕີ’ຕິ; ‘ອິສິຄິລິ ອິສິຄິລິ’ ຕ຺ເວວ ສມຎ຺ຎາ ອຸທປາທິ. ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສາມິ [ອຈິກ຺ຂິສ຺ສາມິ ໂວ (ກ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ນາມານິ; ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ນາມານິ; ເທເສສ຺ສາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘານໍ ນາມານິ. ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

໑໓໔. ‘‘ອຣິຏ຺ໂຐ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ [ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ (ກ. ສີ. ປີ.)] ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ອຸປຣິຏ຺ໂຐ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ຕຄຣສິຂີ [ຕຄ຺ຄຣສິຂີ (ກ.)] ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ຍສສ຺ສີ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ສຸທສ຺ສໂນ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ປິຍທສ຺ສີ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ຄນ຺ຘາໂຣ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ປິຓ຺ໂຑໂລ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ອຸປາສໂຠ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ນີໂຕ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ຕໂຖ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ, ສຸຕວາ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ; ຠາວິຕຕ຺ໂຕ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ອິສິຄິລິສ຺ມິໍ ປພ຺ພເຕ ຈິຣນິວາສີ ອໂຫສິ.

໑໓໕. ‘‘ເຍ ສຕ຺ຕສາຣາ ອນີຆາ ນິຣາສາ,

ປຈ຺ເຈກເມວຊ຺ຌຄມໍສຸ ໂພຘິໍ [ປຈ຺ເຈກເມວຊ຺ຌຄມຸໍ ສຸໂພຘິໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)];

ເຕສໍ ວິສລ຺ລານ ນຣຸຕ຺ຕມານໍ,

ນາມານິ ເມ ກິຕ຺ຕຍໂຕ ສຸຓາຖ.

‘‘ອຣິຏ຺ໂຐ ອຸປຣິຏ຺ໂຐ ຕຄຣສິຂີ ຍສສ຺ສີ,

ສຸທສ຺ສໂນ ປິຍທສ຺ສີ ຈ ສຸສມ຺ພຸທ຺ໂຘ [ພຸທ຺ໂຘ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)];

ຄນ຺ຘາໂຣ ປິຓ຺ໂຑໂລ ອຸປາສໂຠ ຈ,

ນີໂຕ ຕໂຖ ສຸຕວາ ຠາວິຕຕ຺ໂຕ.

‘‘ສຸມ຺ໂຠ ສຸໂຠ ມຕຸໂລ [ເມຖຸໂລ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຏ຺ຐໂມ ຈ,

ອຖສ຺ສຸເມໂຆ [ອຏ຺ຐສຸເມໂຘ (ກ.)] ອນີໂຆ ສຸທາໂຐ;

ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ຠວເນຕ຺ຕິຂີຓາ,

ຫິງ຺ຄູ ຈ ຫິງ຺ໂຄ ຈ ມຫານຸຠາວາ.

‘‘ທ຺ເວ ຊາລິໂນ ມຸນິໂນ ອຏ຺ຐໂກ ຈ,

ອຖ ໂກສລ຺ໂລ ພຸທ຺ໂຘ ອໂຖ ສຸພາຫຸ;

ອຸປເນມິໂສ ເນມິໂສ ສນ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ,

ສຈ຺ໂຈ ຕໂຖ ວິຣໂຊ ປຓ຺ຑິໂຕ ຈ.

‘‘ກາຬູປກາຬາ ວິຊິໂຕ ຊິໂຕ ຈ,

ອງ຺ໂຄ ຈ ປງ຺ໂຄ ຈ ຄຸຕ຺ຕິຊິໂຕ ຈ;

ປສ຺ສິ ຊຫິ ອຸປຘິທຸກ຺ຂມູລໍ [ປສ຺ສີ ຊຫີ ອຸປຘິໍ ທຸກ຺ຂມູລໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)],

ອປຣາຊິໂຕ ມາຣພລໍ ອເຊສິ.

‘‘ສຕ຺ຖາ ປວຕ຺ຕາ ສຣຠງ຺ໂຄ ໂລມຫໍໂສ,

ອຸຈ຺ຈງ຺ຄມາໂຍ ອສິໂຕ ອນາສໂວ;

ມໂນມໂຍ ມານຈ຺ຉິໂທ ຈ ພນ຺ຘຸມາ,

ຕທາຘິມຸຕ຺ໂຕ ວິມໂລ ຈ ເກຕຸມາ.

‘‘ເກຕຸມ຺ຠຣາໂຄ ຈ ມາຕງ຺ໂຄ ອຣິໂຍ,

ອຖຈ຺ຈຸໂຕ ອຈ຺ຈຸຕຄາມພ຺ຍາມໂກ;

ສຸມງ຺ຄໂລ ທພ຺ພິໂລ ສຸປຕິຏ຺ຐິໂຕ,

ອສຍ຺ໂຫ ເຂມາຠິຣໂຕ ຈ ໂສຣໂຕ.

‘‘ທຸຣນ຺ນໂຍ ສງ຺ໂຆ ອໂຖປິ ອຸຊ຺ຊໂຍ,

ອປໂຣ ມຸນິ ສຍ຺ໂຫ ອໂນມນິກ຺ກໂມ;

ອານນ຺ໂທ ນນ຺ໂທ ອຸປນນ຺ໂທ ທ຺ວາທສ,

ຠາຣທ຺ວາໂຊ ອນ຺ຕິມເທຫຘາຣີ [ອນ຺ຕິມເທຫຘາຣິ (ສີ.)].

‘‘ໂພຘິ ມຫານາໂມ ອໂຖປິ ອຸຕ຺ຕໂຣ,

ເກສີ ສິຂີ ສຸນ຺ທໂຣ ທ຺ວາຣຠາໂຊ;

ຕິສ຺ສູປຕິສ຺ສາ ຠວພນ຺ຘນຈ຺ຉິທາ,

ອຸປສິຂິ ຕຓ຺ຫຈ຺ຉິໂທ ຈ ສິຂຣິ [ອຸປສີທຣີ ຕຓ຺ຫຈ຺ຉິໂທ ຈ ສີທຣີ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)].

‘‘ພຸທ຺ໂຘ ອຫຸ ມງ຺ຄໂລ ວີຕຣາໂຄ,

ອຸສຠຈ຺ຉິທາ ຊາລິນິໍ ທຸກ຺ຂມູລໍ;

ສນ຺ຕໍ ປທໍ ອຊ຺ຌຄໂມປນີໂຕ,

ອຸໂປສໂຖ ສຸນ຺ທໂຣ ສຈ຺ຈນາໂມ.

‘‘ເຊໂຕ ຊຍນ຺ໂຕ ປທຸໂມ ອຸປ຺ປໂລ ຈ,

ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ ຣກ຺ຂິໂຕ ປພ຺ພໂຕ ຈ;

ມານຕ຺ຖທ຺ໂຘ ໂສຠິໂຕ ວີຕຣາໂຄ,

ກຓ຺ໂຫ ຈ ພຸທ຺ໂຘ ສຸວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ.

‘‘ເອເຕ ຈ ອຎ຺ເຎ ຈ ມຫານຸຠາວາ,

ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ຠວເນຕ຺ຕິຂີຓາ;

ເຕ ສພ຺ພສງ຺ຄາຕິຄເຕ ມເຫສີ,

ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ວນ຺ທຖ ອປ຺ປເມຍ຺ເຍ’’ຕິ.

ອິສິຄິລິສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຉຏ຺ຐໍ.