໔. ສາມຄາມສຸຕ຺ຕໍ

໔໑. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ສາມຄາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ [ນາຖປຸຕ຺ໂຕ (ສີ. ປີ.)] ປາວາຍໍ ອຘຸນາກາລງ຺ກໂຕ [ກາລກໂຕ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ກາລງ຺ກິຣິຍາຍ ຠິນ຺ນາ ນິຄຓ຺ຐາ ທ຺ເວຘິກຊາຕາ [ທ຺ເວຬ຺ຫກຊາຕາ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ຠຓ຺ຑນຊາຕາ ກລຫຊາຕາ ວິວາທາປນ຺ນາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ມຸຂສຕ຺ຕີຫິ ວິຕຸທນ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ – ‘‘ນ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາສິ, ອຫໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານາມິ. ກິໍ ຕ຺ວໍ ອິມໍ ຘມ຺ມວິນຍໍ ອາຊານິສ຺ສສິ! ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ໂນ ຕ຺ວມສິ, ອຫມສ຺ມິ ສມ຺ມາປຏິປນ຺ໂນ. ສຫິຕໍ ເມ, ອສຫິຕໍ ເຕ. ປຸເຣວຈນີຍໍ ປຈ຺ຉາ ອວຈ, ປຈ຺ຉາວຈນີຍໍ ປຸເຣ ອວຈ. ອຘິຈິຓ຺ຓໍ [ອວິຈິຓ຺ຓໍ (ສີ. ປີ.)] ເຕ ວິປຣາວຕ຺ຕໍ. ອາໂຣປິໂຕ ເຕ ວາໂທ. ນິຄ຺ຄຫິໂຕສິ, ຈຣ ວາທປ຺ປໂມກ຺ຂາຍ; ນິພ຺ເພເຐຫິ ວາ ສເຈ ປໂຫສີ’’ຕິ. ວໂຘເຍວ ໂຂ [ວໂຘເຍເວໂກ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ມຎ຺ເຎ ນິຄຓ຺ເຐສຸ ນາຏປຸຕ຺ຕິເຍສຸ ວຕ຺ຕຕິ. ເຍປິ ນິຄຓ຺ຐສ຺ສ ນາຏປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສາວກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ເຕປິ ນິຄຓ຺ເຐສຸ ນາຏປຸຕ຺ຕິເຍສຸ ນິພ຺ພິນ຺ນຣູປາ [ນິພ຺ພິນ຺ທຣູປາ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ວິຣຕ຺ຕຣູປາ ປຏິວານຣູປາ ຍຖາ ຕໍ ທຸຣກ຺ຂາເຕ ຘມ຺ມວິນເຍ ທຸປ຺ປເວທິເຕ ອນິຍ຺ຍານິເກ ອນຸປສມສໍວຕ຺ຕນິເກ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິເຕ ຠິນ຺ນຖູເປ ອປ຺ປຏິສຣເຓ.

໔໒. ອຖ ໂຂ ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ປາວາຍໍ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ໂຐ [ວສ຺ສໍວຸຕ຺ໂຖ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເຍນ ສາມຄາໂມ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນິຄຓ຺ໂຐ, ຠນ຺ເຕ, ນາຏປຸຕ຺ໂຕ ປາວາຍໍ ອຘຸນາກາລງ຺ກໂຕ. ຕສ຺ສ ກາລງ຺ກິຣິຍາຍ ຠິນ຺ນາ ນິຄຓ຺ຐາ ທ຺ເວຘິກຊາຕາ…ເປ… ຠິນ຺ນຖູເປ ອປ຺ປຏິສຣເຓ’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຈຸນ຺ທໍ ສມຓຸທ຺ເທສໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ ອິທໍ, ອາວຸໂສ ຈຸນ຺ທ, ກຖາປາຠຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ. ອາຍາມ, ອາວຸໂສ ຈຸນ຺ທ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຈ ອານນ຺ໂທ ຈຸນ຺ໂທ ຈ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຈຸນ຺ໂທ ສມຓຸທ຺ເທໂສ ເອວມາຫ – ‘ນິຄຓ຺ໂຐ, ຠນ຺ເຕ, ນາຏປຸຕ຺ໂຕ ປາວາຍໍ ອຘຸນາກາລງ຺ກໂຕ. ຕສ຺ສ ກາລງ຺ກິຣິຍາຍ ຠິນ຺ນາ ນິຄຓ຺ຐາ ທ຺ເວຘິກຊາຕາ…ເປ… ຠິນ຺ນຖູເປ ອປ຺ປຏິສຣເຓ’ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ມາເຫວ ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຈເຍນ ສງ຺ເຆ ວິວາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ; ສ຺ວາສ຺ສ [ໂສ (ສີ. ປີ.), ສ຺ວາຍໍ (ກ.)] ວິວາໂທ ພຫຸຊນາຫິຕາຍ ພຫຸຊນາສຸຂາຍ ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຕ຺ຖາຍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານ’’’ນ຺ຕິ.

໔໓. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ອານນ຺ທ, ເຍ ໂວ ມຍາ ຘມ຺ມາ ອຠິຎ຺ຎາ ເທສິຕາ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘານາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປຎ຺ຈ ພລານິ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ປສ຺ສສິ ໂນ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ອິເມສຸ ຘມ຺ເມສຸ ທ຺ເວປິ ຠິກ຺ຂູ ນານາວາເທ’’ຕິ? ‘‘ເຍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມາ ຠຄວຕາ ອຠິຎ຺ຎາ ເທສິຕາ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘານາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປຎ຺ຈ ພລານິ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ, ນາຫໍ ປສ຺ສາມິ ອິເມສຸ ຘມ຺ເມສຸ ທ຺ເວປິ ຠິກ຺ຂູ ນານາວາເທ. ເຍ ຈ ໂຂ [ສນ຺ຕິ ຈ ໂຂ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ສນ຺ຕິ ຈ (ກ.)], ຠນ຺ເຕ, ປຸຄ຺ຄລາ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຕິສ຺ສຍມານຣູປາ ວິຫຣນ຺ຕິ ເຕປິ ຠຄວໂຕ ອຈ຺ຈເຍນ ສງ຺ເຆ ວິວາທໍ ຊເນຍ຺ຍຸໍ ອຊ຺ຌາຊີເວ ວາ ອຘິປາຕິໂມກ຺ເຂ ວາ. ສ຺ວາສ຺ສ [ໂສສ຺ສ (ສີ. ປີ.), ສ຺ວາຍໍ (ກ.)] ວິວາໂທ ພຫຸຊນາຫິຕາຍ ພຫຸຊນາສຸຂາຍ ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຕ຺ຖາຍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ. ອປ຺ປມຕ຺ຕໂກ ໂສ, ອານນ຺ທ, ວິວາໂທ ຍທິທໍ – ອຊ຺ຌາຊີເວ ວາ ອຘິປາຕິໂມກ຺ເຂ ວາ. ມຄ຺ເຄ ວາ ຫິ, ອານນ຺ທ, ປຏິປທາຍ ວາ ສງ຺ເຆ ວິວາໂທ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ; ສ຺ວາສ຺ສ ວິວາໂທ ພຫຸຊນາຫິຕາຍ ພຫຸຊນາສຸຂາຍ ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຕ຺ຖາຍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ.

໔໔. ‘‘ຉຍິມານິ, ອານນ຺ທ, ວິວາທມູລານິ. ກຕມານິ ຉ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ອຸປນາຫີ. ໂຍ ໂສ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ໂກຘໂນ ໂຫຕິ ອຸປນາຫີ ໂສ ສຕ຺ຖຣິປິ ອຄາຣໂວ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ຘມ຺ເມປິ ອຄາຣໂວ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ສງ຺ເຆປິ ອຄາຣໂວ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ສິກ຺ຂາຍປິ ນ ປຣິປູຣກາຣີ ໂຫຕິ. ໂຍ ໂສ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສຕ຺ຖຣິ ອຄາຣໂວ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ຘມ຺ເມ… ສງ຺ເຆ ອຄາຣໂວ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ສິກ຺ຂາຍ ນ ປຣິປູຣກາຣີ ໂຫຕິ, ໂສ ສງ຺ເຆ ວິວາທໍ ຊເນຕິ; ໂຍ ໂຫຕິ ວິວາໂທ ພຫຸຊນາຫິຕາຍ ພຫຸຊນາສຸຂາຍ, ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຕ຺ຖາຍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ. ເອວຣູປຎ຺ເຈ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ວິວາທມູລໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ສມນຸປສ຺ເສຍ຺ຍາຖ, ຕຕ຺ຣ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ຕສ຺ເສວ ປາປກສ຺ສ ວິວາທມູລສ຺ສ ປຫານາຍ ວາຍເມຍ຺ຍາຖ. ເອວຣູປຎ຺ເຈ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ວິວາທມູລໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ນ ສມນຸປສ຺ເສຍ຺ຍາຖ. ຕຕ຺ຣ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ຕສ຺ເສວ ປາປກສ຺ສ ວິວາທມູລສ຺ສ ອາຍຕິໍ ອນວສ຺ສວາຍ ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຖ. ເອວເມຕສ຺ສ ປາປກສ຺ສ ວິວາທມູລສ຺ສ ປຫານໍ ໂຫຕິ, ເອວເມຕສ຺ສ ປາປກສ຺ສ ວິວາທມູລສ຺ສ ອາຍຕິໍ ອນວສ຺ສໂວ ໂຫຕິ.

໔໕. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ມກ຺ຂີ ໂຫຕິ ປຬາສີ…ເປ… ອິສ຺ສຸກີ ໂຫຕິ ມຈ຺ຉຣີ…ເປ… ສໂຐ ໂຫຕິ ມາຍາວີ…ເປ… ປາປິຈ຺ໂຉ ໂຫຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ [ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐີ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] …ເປ… ສນ຺ທິຏ຺ຐິປຣາມາສີ ໂຫຕິ ອາຘານຄ຺ຄາຫີ ທຸປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄີ. ໂຍ ໂສ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ທິຏ຺ຐິປຣາມາສີ ໂຫຕິ ອາຘານຄ຺ຄາຫີ ທຸປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄີ ໂສ ສຕ຺ຖຣິປິ ອຄາຣໂວ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ຘມ຺ເມປິ ອຄາຣໂວ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ສງ຺ເຆປິ ອຄາຣໂວ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ສິກ຺ຂາຍປິ ນ ປຣິປູຣກາຣີ ໂຫຕິ. ໂຍ ໂສ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສຕ຺ຖຣິ ອຄາຣໂວ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ຘມ຺ເມ… ສງ຺ເຆ… ສິກ຺ຂາຍ ນ ປຣິປູຣກາຣີ ໂຫຕິ ໂສ ສງ຺ເຆ ວິວາທໍ ຊເນຕິ; ໂຍ ໂຫຕິ ວິວາໂທ ພຫຸຊນາຫິຕາຍ ພຫຸຊນາສຸຂາຍ, ພຫຸໂນ ຊນສ຺ສ ອນຕ຺ຖາຍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ. ເອວຣູປຎ຺ເຈ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ວິວາທມູລໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ສມນຸປສ຺ເສຍ຺ຍາຖ. ຕຕ຺ຣ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ຕສ຺ເສວ ປາປກສ຺ສ ວິວາທມູລສ຺ສ ປຫານາຍ ວາຍເມຍ຺ຍາຖ. ເອວຣູປຎ຺ເຈ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ວິວາທມູລໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວາ ພຫິທ຺ຘາ ວາ ນ ສມນຸປສ຺ເສຍ຺ຍາຖ, ຕຕ຺ຣ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ຕສ຺ເສວ ປາປກສ຺ສ ວິວາທມູລສ຺ສ ອາຍຕິໍ ອນວສ຺ສວາຍ ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຖ. ເອວເມຕສ຺ສ ປາປກສ຺ສ ວິວາທມູລສ຺ສ ປຫານໍ ໂຫຕິ, ເອວເມຕສ຺ສ ປາປກສ຺ສ ວິວາທມູລສ຺ສ ອາຍຕິໍ ອນວສ຺ສໂວ ໂຫຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຉ ວິວາທມູລານິ.

໔໖. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ອານນ຺ທ, ອຘິກຣຓານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ວິວາທາຘິກຣຓໍ, ອນຸວາທາຘິກຣຓໍ, ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ, ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓໍ – ອິມານິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຈຕ຺ຕາຣິ ອຘິກຣຓານິ. ສຕ຺ຕ ໂຂ ປນິເມ, ອານນ຺ທ, ອຘິກຣຓສມຖາ – ອຸປ຺ປນ຺ນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອຘິກຣຓານໍ ສມຖາຍ ວູປສມາຍ ສມ຺ມຸຂາວິນໂຍ ທາຕພ຺ໂພ, ສຕິວິນໂຍ ທາຕພ຺ໂພ, ອມູຬ຺ຫວິນໂຍ ທາຕພ຺ໂພ, ປຏິຎ຺ຎາຍ ກາເຣຕພ຺ພໍ, ເຍຠຸຍ຺ຍສິກາ, ຕສ຺ສປາປິຍສິກາ, ຕິຓວຕ຺ຖາຣໂກ.

໔໗. ‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ສມ຺ມຸຂາວິນໂຍ ໂຫຕິ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ວິວທນ຺ຕິ ຘມ຺ໂມຕິ ວາ ອຘມ຺ໂມຕິ ວາ ວິນໂຍຕິ ວາ ອວິນໂຍຕິ ວາ. ເຕຫານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູຫິ ສພ຺ເພເຫວ ສມຄ຺ເຄຫິ ສນ຺ນິປຕິຕພ຺ພໍ. ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ຘມ຺ມເນຕ຺ຕິ ສມນຸມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ. ຘມ຺ມເນຕ຺ຕິໍ ສມນຸມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຍຖາ ຕຕ຺ຖ ສເມຕິ ຕຖາ ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ສມ຺ມຸຂາວິນໂຍ ໂຫຕິ; ເອວຎ຺ຈ ປນິເຘກຈ຺ຈານໍ ອຘິກຣຓານໍ ວູປສໂມ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ສມ຺ມຸຂາວິນເຍນ.

໔໘. ‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ເຍຠຸຍ຺ຍສິກາ ໂຫຕິ? ເຕ ເຈ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ຕສ຺ມິໍ ອາວາເສ ວູປສເມຕຸໍ. ເຕຫານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູຫິ ຍສ຺ມິໍ ອາວາເສ ພຫຸຕຣາ ຠິກ຺ຂູ ໂສ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ເພເຫວ ສມຄ຺ເຄຫິ ສນ຺ນິປຕິຕພ຺ພໍ. ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ຘມ຺ມເນຕ຺ຕິ ສມນຸມຊ຺ຊິຕພ຺ພາ. ຘມ຺ມເນຕ຺ຕິໍ ສມນຸມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຍຖາ ຕຕ຺ຖ ສເມຕິ ຕຖາ ຕໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ເຍຠຸຍ຺ຍສິກາ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປນິເຘກຈ຺ຈານໍ ອຘິກຣຓານໍ ວູປສໂມ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ເຍຠຸຍ຺ຍສິກາຍ.

໔໙. ‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ສຕິວິນໂຍ ໂຫຕິ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອວຣູປາຍ ຄຣຸກາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ໂຈເທນ຺ຕິ ປາຣາຊິເກນ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ເຕນ ວາ – ‘ສຣຕາຍສ຺ມາ ເອວຣູປິໍ [ເອວຣູປໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.) ເອວຣູປາຍ-ອິຕິ ວຸຈ຺ຈມານວຈເນນ ສເມຕິ. ວິນເຍນປິ ສໍສນ຺ເທຕພ຺ພໍ] ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ? ໂສ ເອວມາຫ – ‘ນ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ສຣາມິ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ [ຕສ຺ສ ໂຂ ເອວໍ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)], ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຕິວິນໂຍ ທາຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ສຕິວິນໂຍ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປນິເຘກຈ຺ຈານໍ ອຘິກຣຓານໍ ວູປສໂມ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ສຕິວິນເຍນ.

໕໐. ‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ອມູຬ຺ຫວິນໂຍ ໂຫຕິ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອວຣູປາຍ ຄຣຸກາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ໂຈເທນ຺ຕິ ປາຣາຊິເກນ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ເຕນ ວາ – ‘ສຣຕາຍສ຺ມາ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ? (ໂສ ເອວມາຫ – ‘ນ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ສຣາມິ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ. ຕເມນໍ ໂສ ນິພ຺ເພເຐນ຺ຕໍ ອຕິເວເຐຕິ – ‘ອິງ຺ຆາຍສ຺ມາ ສາຘຸກເມວ ຊານາຫິ ຍທິ ສຣສິ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ.) [( ) ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ປາໂຐ ຈູຬວ. ໒໓໗ ນຕ຺ຖິ ຕສ຺ສປາປິຍສິກາວາເຣເອເວເຕນ ຠວິຕພ຺ພໍ] ໂສ ເອວມາຫ – ‘ອຫໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຸມ຺ມາທໍ ປາປຸຓິໍ ເຈຕໂສ ວິປຣິຍາສໍ. ເຕນ ເມ ອຸມ຺ມຕ຺ຕເກນ ພຫຸໍ ອສ຺ສາມຓກໍ ອຊ຺ຌາຈິຓ຺ຓໍ ຠາສິຕປຣິກ຺ກນ຺ຕໍ [ຠາສິຕປຣິກນ຺ຕໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)]. ນາຫໍ ຕໍ ສຣາມິ. ມູຬ຺ເຫນ ເມ ເອຕໍ ກຕ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ໂຂ [ຕສ຺ສ ໂຂ ເອວໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)], ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອມູຬ຺ຫວິນໂຍ ທາຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ອມູຬ຺ຫວິນໂຍ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປນິເຘກຈ຺ຈານໍ ອຘິກຣຓານໍ ວູປສໂມ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ອມູຬ຺ຫວິນເຍນ.

໕໑. ‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ປຏິຎ຺ຎາຕກຣຓໍ ໂຫຕິ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ໂຈທິໂຕ ວາ ອໂຈທິໂຕ ວາ ອາປຕ຺ຕິໍ ສຣຕິ, ວິວຣຕິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຕິ [ອຸຕ຺ຕານິໍ ກໂຣຕິ (ກ.)]. ເຕນ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸນາ ວຸຑ຺ຒຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ [ວຸຑ຺ຒຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ປາເທ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ, ຕໍ ປຏິເທເສມີ’ຕິ. ໂສ ເອວມາຫ – ‘ປສ຺ສສີ’ຕິ? ‘ອາມ ປສ຺ສາມີ’ຕິ. ‘ອາຍຕິໍ ສໍວເຣຍ຺ຍາສີ’ຕິ. (‘ສໍວຣິສ຺ສາມີ’ຕິ.) [( ) ວິນເຍ ນຕ຺ຖິ] ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ປຏິຎ຺ຎາຕກຣຓໍ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປນິເຘກຈ຺ຈານໍ ອຘິກຣຓານໍ ວູປສໂມ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ປຏິຎ຺ຎາຕກຣເຓນ.

໕໒. ‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ຕສ຺ສປາປິຍສິກາ ໂຫຕິ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອວຣູປາຍ ຄຣຸກາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ໂຈເທຕິ ປາຣາຊິເກນ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ເຕນ ວາ – ‘ສຣຕາຍສ຺ມາ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ? ໂສ ເອວມາຫ – ‘ນ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ສຣາມິ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ. ຕເມນໍ ໂສ ນິພ຺ເພເຐນ຺ຕໍ ອຕິເວເຐຕິ – ‘ອິງ຺ຆາຍສ຺ມາ ສາຘຸກເມວ ຊານາຫິ ຍທິ ສຣສິ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ. ໂສ ເອວມາຫ – ‘ນ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ສຣາມິ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ; ສຣາມິ ຈ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ເອວຣູປິໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕິກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ’ຕິ. ຕເມນໍ ໂສ ນິພ຺ເພເຐນ຺ຕໍ ອຕິເວເຐຕິ – ‘ອິງ຺ຆາຍສ຺ມາ ສາຘຸກເມວ ຊານາຫິ ຍທິ ສຣສິ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ? ໂສ ເອວມາຫ – ‘ອິມຎ຺ຫິ ນາມາຫໍ, ອາວຸໂສ, ອປ຺ປມຕ຺ຕິກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອປຸຏ຺ໂຐ ປຏິຊານິສ຺ສາມິ. ກິໍ ປນາຫໍ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ ປຸຏ຺ໂຐ ນປຏິຊານິສ຺ສາມີ’ຕິ? ໂສ ເອວມາຫ – ‘ອິມຎ຺ຫິ ນາມ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ອປ຺ປມຕ຺ຕິກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອປຸຏ຺ໂຐ ນປຏິຊານິສ຺ສສິ, ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ ປຸຏ຺ໂຐ [ອປຸຏ຺ໂຐ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ປຏິຊານິສ຺ສສິ? ອິງ຺ຆາຍສ຺ມາ ສາຘຸກເມວ ຊານາຫິ ຍທິ ສຣສິ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ. ໂສ ເອວມາຫ – ‘ສຣາມິ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ. ທວາ ເມ ເອຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຣວາ ເມ ເອຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ – ນາຫໍ ຕໍ ສຣາມິ ເອວຣູປິໍ ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕາ ປາຣາຊິກໍ ວາ ປາຣາຊິກສາມນ຺ຕໍ ວາ’ຕິ. ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕສ຺ສປາປິຍສິກາ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປນິເຘກຈ຺ຈານໍ ອຘິກຣຓານໍ ວູປສໂມ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ຕສ຺ສປາປິຍສິກາຍ.

໕໓. ‘‘ກຖຎ຺ຈານນ຺ທ, ຕິຓວຕ຺ຖາຣໂກ ໂຫຕິ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູນໍ ຠຓ຺ຑນຊາຕານໍ ກລຫຊາຕານໍ ວິວາທາປນ຺ນານໍ ວິຫຣຕໍ ພຫຸໍ ອສ຺ສາມຓກໍ ອຊ຺ຌາຈິຓ຺ຓໍ ໂຫຕິ ຠາສິຕປຣິກ຺ກນ຺ຕໍ. ເຕຫານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂູຫິ ສພ຺ເພເຫວ ສມຄ຺ເຄຫິ ສນ຺ນິປຕິຕພ຺ພໍ. ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ເອກໂຕປກ຺ຂິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ [ພ຺ຍຕ຺ຕຕເຣນ (ສີ. ປີ. ກ.)] ຠິກ຺ຂຸນາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເອກໍສໍ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ອິທໍ ອມ຺ຫາກໍ ຠຓ຺ຑນຊາຕານໍ ກລຫຊາຕານໍ ວິວາທາປນ຺ນານໍ ວິຫຣຕໍ ພຫຸໍ ອສ຺ສາມຓກໍ ອຊ຺ຌາຈິຓ຺ຓໍ ຠາສິຕປຣິກ຺ກນ຺ຕໍ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ອຫໍ ຍາ ເຈວ ອິເມສໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ອາປຕ຺ຕິ ຍາ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ອາປຕ຺ຕິ, ອິເມສຎ຺ເຈວ ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ອຕ຺ຖາຍ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ອຕ຺ຖາຍ, ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ຕິຓວຕ຺ຖາຣເກນ ເທເສຍ຺ຍໍ, ຐເປຕ຺ວາ ຖຸລ຺ລວຊ຺ຊໍ ຐເປຕ຺ວາ ຄິຫິປຏິສໍຍຸຕ຺ຕ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຖາປເຣສໍ ເອກໂຕປກ຺ຂິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເອກໍສໍ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

‘‘ເອວໍ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕິຓວຕ຺ຖາຣໂກ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ປນິເຘກຈ຺ຈານໍ ອຘິກຣຓານໍ ວູປສໂມ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ຕິຓວຕ຺ຖາຣເກນ.

໕໔. ‘‘ຉຍິເມ, ອານນ຺ທ, ຘມ຺ມາ ສາຣຓີຍາ ປິຍກຣຓາ ຄຣຸກຣຓາ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ກຕເມ ຉ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເມຕ຺ຕໍ ກາຍກມ຺ມໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ອາວິ ເຈວ ຣໂຫ ຈ. ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເມຕ຺ຕໍ ວຈີກມ຺ມໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ອາວິ ເຈວ ຣໂຫ ຈ. ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເມຕ຺ຕໍ ມໂນກມ຺ມໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕໍ ໂຫຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ອາວິ ເຈວ ຣໂຫ ຈ. ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ – ເຍ ເຕ ລາຠາ ຘມ຺ມິກາ ຘມ຺ມລທ຺ຘາ ອນ຺ຕມໂສ ປຕ຺ຕປຣິຍາປນ຺ນມຕ຺ຕມ຺ປິ ຕຖາຣູເປຫິ ລາເຠຫິ – ອປຏິວິຠຕ຺ຕໂຠຄີ ໂຫຕິ, ສີລວນ຺ເຕຫິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ສາຘາຣຓໂຠຄີ. ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ – ຍານິ ຕານິ ສີລານິ ອຂຓ຺ຑານິ ອຈ຺ຉິທ຺ທານິ ອສພລານິ ອກມ຺ມາສານິ ຠຸຊິສ຺ສານິ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖານິ ອປຣາມຏ຺ຐານິ ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິການິ ຕຖາຣູເປສຸ ສີເລສຸ – ສີລສາມຎ຺ຎຄໂຕ ວິຫຣຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ອາວິ ເຈວ ຣໂຫ ຈ. ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ – ຍາຍໍ ທິຏ຺ຐິ ອຣິຍາ ນິຍ຺ຍານິກາ ນິຍ຺ຍາຕິ ຕກ຺ກຣສ຺ສ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂກ຺ຂຍາ ຕຖາຣູປາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ – ທິຏ຺ຐິສາມຎ຺ຎຄໂຕ ວິຫຣຕິ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ອາວິ ເຈວ ຣໂຫ ຈ. ອຍມ຺ປິ ຘມ຺ໂມ ສາຣຓີໂຍ ປິຍກຣໂຓ ຄຣຸກຣໂຓ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ອິເມ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຉ ສາຣຓີຍາ ຘມ຺ມາ ປິຍກຣຓາ ຄຣຸກຣຓາ ສງ຺ຄຫາຍ ອວິວາທາຍ ສາມຄ຺ຄິຍາ ເອກີຠາວາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ.

‘‘ອິເມ ເຈ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ຉ ສາຣຓີເຍ ຘມ຺ເມ ສມາທາຍ ວຕ຺ເຕຍ຺ຍາຖ, ປສ຺ສຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ຕໍ ວຈນປຖໍ ອຓຸໍ ວາ ຖູລໍ ວາ ຍໍ ຕຸມ຺ເຫ ນາຘິວາເສຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫານນ຺ທ, ອິເມ ຉ ສາຣຓີເຍ ຘມ຺ເມ ສມາທາຍ ວຕ຺ຕຖ. ຕໍ ໂວ ຠວິສ຺ສຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍາ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມໂນ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທີຕິ.

ສາມຄາມສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.