໘. ວາເສຏ຺ຐສຸຕ຺ຕໍ

໔໕໔. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄເລ [ອິຈ຺ຉານງ຺ກເລ (ສີ. ປີ.)] ວິຫຣຕິ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລວນສຓ຺ເຑ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລາ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄເລ ປຏິວສນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຈງ຺ກີ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ຕາຣຸກ຺ໂຂ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ໂປກ຺ຂຣສາຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ຊາຓຸສ຺ໂສຓິ [ຊາຓຸສ຺ໂສຓີ (ປີ.), ຊາຓຸໂສຓີ (ກ.)] ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ໂຕເທຍ຺ໂຍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ອຎ຺ເຎ ຈ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລາ. ອຖ ໂຂ ວາເສຏ຺ຐຠາຣທ຺ວາຊານໍ ມາຓວານໍ ຊງ຺ຆາວິຫາຣໍ ອນຸຈງ຺ກມນ຺ຕານໍ ອນຸວິຈຣນ຺ຕານໍ [ອນຸຈງ຺ກມມານານໍ ອນຸວິຈຣມານານໍ (ສີ. ປີ.)] ອຍມນ຺ຕຣາກຖາ ອຸທປາທິ – ‘‘ກຖໍ, ໂຠ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂຫຕີ’’ຕິ? ຠາຣທ຺ວາໂຊ ມາຓໂວ ເອວມາຫ – ‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ໂຠ, ອຸຠໂຕ ສຸຊາໂຕ ມາຕິໂຕ ຈ ປິຕິໂຕ ຈ ສໍສຸທ຺ຘຄຫຓິໂກ ຍາວ ສຕ຺ຕມາ ປິຕາມຫຍຸຄາ ອກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອນຸປກ຺ກຸຏ຺ໂຐ ຊາຕິວາເທນ – ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂຠ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂຫຕີ’’ຕິ. ວາເສຏ຺ໂຐ ມາຓໂວ ເອວມາຫ – ‘‘ຍໂຕ ໂຂ, ໂຠ, ສີລວາ ຈ ໂຫຕິ ວຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ໂນ [ວຕສມ຺ປນ຺ໂນ (ປີ.)] ຈ – ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ໂຠ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂຫຕີ’’ຕິ. ເນວ ໂຂ ອສກ຺ຂິ ຠາຣທ຺ວາໂຊ ມາຓໂວ ວາເສຏ຺ຐໍ ມາຓວໍ ສຎ຺ຎາເປຕຸໍ, ນ ປນ ອສກ຺ຂິ ວາເສຏ຺ໂຐ ມາຓໂວ ຠາຣທ຺ວາຊໍ ມາຓວໍ ສຎ຺ຎາເປຕຸໍ. ອຖ ໂຂ ວາເສຏ຺ໂຐ ມາຓໂວ ຠາຣທ຺ວາຊໍ ມາຓວໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ, ໂຠ ຠາຣທ຺ວາຊ, ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ສກ຺ຍກຸລາ ປພ຺ພຊິໂຕ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄເລ ວິຫຣຕິ ອິຈ຺ຉານງ຺ຄລວນສຓ຺ເຑ. ຕໍ ໂຂ ປນ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ເອວໍ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄໂຕ – ‘ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນ ສຸຄໂຕ ໂລກວິທູ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ປຸຣິສທມ຺ມສາຣຖິ ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ’ຕິ. ອາຍາມ, ໂຠ ຠາຣທ຺ວາຊ, ເຍນ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມ. ຍຖາ ໂນ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ ຕຖາ ນໍ ຘາເຣສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’ຕິ ໂຂ ຠາຣທ຺ວາໂຊ ມາຓໂວ ວາເສຏ຺ຐສ຺ສ ມາຓວສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ.

໔໕໕. ອຖ ໂຂ ວາເສຏ຺ຐຠາຣທ຺ວາຊາ ມາຓວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິໍສຸ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ວາເສຏ຺ໂຐ ມາຓໂວ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄາຖາຫິ ອຊ຺ຌຠາສິ –

‘‘ອນຸຎ຺ຎາຕປຏິຎ຺ຎາຕາ, ເຕວິຊ຺ຊາ ມຍມສ຺ມຸໂຠ;

ອຫໍ ໂປກ຺ຂຣສາຕິສ຺ສ, ຕາຣຸກ຺ຂສ຺ສາຍໍ ມາຓໂວ.

‘‘ເຕວິຊ຺ຊານໍ ຍທກ຺ຂາຕໍ, ຕຕ຺ຣ ເກວລິໂນສ຺ມເສ;

ປທກສ຺ມາ ເວຍ຺ຍາກຣຓາ [ໂນ ພ຺ຍາກຣຓາ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)], ຊປ຺ເປ ອາຈຣິຍສາທິສາ;

ເຕສໍ ໂນ ຊາຕິວາທສ຺ມິໍ, ວິວາໂທ ອຕ຺ຖິ ໂຄຕມ.

‘‘ຊາຕິຍາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂຫຕິ, ຠາຣທ຺ວາໂຊ ອິຕິ ຠາສຕິ;

ອຫຎ຺ຈ ກມ຺ມຸນາ [ກມ຺ມນາ (ສີ. ປີ.)] ພ຺ຣູມິ, ເອວໍ ຊານາຫິ ຈກ຺ຂຸມ.

‘‘ເຕ ນ ສກ຺ໂກມ ຎາເປຕຸໍ [ສຎ຺ຎຕ຺ຕຸໍ (ປີ.), ສຎ຺ຎາເປຕຸໍ (ກ.)], ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ມຍໍ ອຸໂຠ;

ຠວນ຺ຕໍ ປຸຏ຺ຐຸມາຄມາ, ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ອິຕິ ວິສ຺ສຸຕໍ.

‘‘ຈນ຺ທໍ ຍຖາ ຂຍາຕີຕໍ, ເປຈ຺ຈ ປຎ຺ຊລິກາ ຊນາ;

ວນ຺ທມານາ ນມສ຺ສນ຺ຕິ, ໂລກສ຺ມິໍ ໂຄຕມໍ.

‘‘ຈກ຺ຂຸໍ ໂລເກ ສມຸປ຺ປນ຺ນໍ, ມຍໍ ປຸຈ຺ຉາມ ໂຄຕມໍ;

ຊາຕິຍາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ໂຫຕິ, ອຸທາຫຸ ຠວຕິ ກມ຺ມຸນາ [ກມ຺ມນາ (ສີ. ປີ.)];

ອຊານຕໍ ໂນ ປພ຺ຣູຫິ, ຍຖາ ຊາເນມຸ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ’’ນ຺ຕິ.

໔໕໖. ‘‘ເຕສໍ ໂວ ອຫໍ ພ຺ຍກ຺ຂິສ຺ສໍ, (ວາເສຏ຺ຐາຕິ ຠຄວາ)

ອນຸປຸພ຺ພໍ ຍຖາຕຖໍ;

ຊາຕິວິຠງ຺ຄໍ ປາຓານໍ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎາຫິ ຊາຕິໂຍ.

‘‘ຕິຓຣຸກ຺ເຂປິ ຊານາຖ, ນ ຈາປິ ປຏິຊານເຣ;