໗. ຘນຎ຺ຊານິສຸຕ຺ຕໍ

໔໔໕. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ທກ຺ຂິຓາຄິຣິສ຺ມິໍ ຈາຣິກໍ ຈຣຕິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຣາຊຄເຫ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ໂຐ [ວສ຺ສໍວຸຕ຺ໂຖ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເຍນ ທກ຺ຂິຓາຄິຣິ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈາວຸໂສ, ຠຄວາ ອໂຣໂຄ ຈ ພລວາ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ອໂຣໂຄ ຈາວຸໂສ, ຠຄວາ ພລວາ ຈາ’’ຕິ. ‘‘ກຈ຺ຈິ ປນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອໂຣໂຄ ຈ ພລວາ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອໂຣໂຄ ຈ ພລວາ ຈາ’’ຕິ. ‘‘ເອຕ຺ຖ, ອາວຸໂສ, ຕຓ຺ຑຸລປາລິທ຺ວາຣາຍ ຘນຎ຺ຊານິ [ຘານຎ຺ຊານິ (ສີ. ປີ.)] ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອຕ຺ຖິ. ກຈ຺ຈາວຸໂສ, ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອໂຣໂຄ ຈ ພລວາ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ຘນຎ຺ຊານິປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອໂຣໂຄ ຈ ພລວາ ຈາ’’ຕິ. ‘‘ກຈ຺ຈິ ປນາວຸໂສ, ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ’’ຕິ? ‘‘ກຸໂຕ ປນາວຸໂສ, ຘນຎ຺ຊານິສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອປ຺ປມາໂທ? ຘນຎ຺ຊານິ, ອາວຸໂສ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຣາຊານໍ ນິສ຺ສາຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກ ວິລຸມ຺ປຕິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິເກ ນິສ຺ສາຍ ຣາຊານໍ ວິລຸມ຺ປຕິ. ຍາປິສ຺ສ ຠຣິຍາ ສທ຺ຘາ ສທ຺ຘກຸລາ ອານີຕາ ສາປິ ກາລງ຺ກຕາ; ອຎ຺ຎາສ຺ສ ຠຣິຍາ ອສ຺ສທ຺ຘາ ອສ຺ສທ຺ຘກຸລາ ອານີຕາ’’. ‘‘ທຸສ຺ສຸຕໍ ວຕາວຸໂສ, ອສ຺ສຸມ຺ຫ, ທຸສ຺ສຸຕໍ ວຕາວຸໂສ, ອສ຺ສຸມ຺ຫ; ເຍ ມຍໍ ຘນຎ຺ຊານິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ປມຕ຺ຕໍ ອສ຺ສຸມ຺ຫ. ອປ຺ເປວ ຈ ນາມ ມຍໍ ກທາຈິ ກຣຫຈິ ຘນຎ຺ຊານິນາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ສທ຺ຘິໍ ສມາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາມ, ອປ຺ເປວ ນາມ ສິຍາ ໂກຈິເທວ ກຖາສລ຺ລາໂປ’’ຕິ?

໔໔໖. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ທກ຺ຂິຓາຄິຣິສ຺ມິໍ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ຣາຊຄຫໍ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ຣາຊຄຫໍ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ຣາຊຄຫໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ພຫິນຄເຣ ຄາໂວ ໂຄຏ຺ເຐ ທຸຫາເປຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຣາຊຄເຫ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເຍນ ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິໂຕ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປໂຍ, ປີຍຕໍ ຕາວ ຠຕ຺ຕສ຺ສ ກາໂລ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ. ກຕໍ ເມ ອຊ຺ຊ ຠຕ຺ຕກິຈ຺ຈໍ. ອມຸກສ຺ມິໍ ເມ ຣຸກ຺ຂມູເລ ທິວາວິຫາໂຣ ຠວິສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຖ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’ຕິ ໂຂ ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ອຖ ໂຂ ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ຠຸຕ຺ຕປາຕຣາໂສ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ຘນຎ຺ຊານິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈາສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ’’ຕິ? ‘‘ກຸໂຕ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອມ຺ຫາກໍ ອປ຺ປມາໂທ ເຍສໍ ໂນ ມາຕາປິຕໂຣ ໂປເສຕພ຺ພາ, ປຸຕ຺ຕທາໂຣ ໂປເສຕພ຺ໂພ, ທາສກມ຺ມກຣາ ໂປເສຕພ຺ພາ, ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈານໍ ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈກຣຓີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ຎາຕິສາໂລຫິຕານໍ ຎາຕິສາໂລຫິຕກຣຓີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ອຕິຖີນໍ ອຕິຖິກຣຓີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ປຸພ຺ພເປຕານໍ ປຸພ຺ພເປຕກຣຓີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ເທວຕານໍ ເທວຕາກຣຓີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ຣຎ຺ໂຎ ຣາຊກຣຓີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ອຍມ຺ປິ ກາໂຍ ປີເຓຕພ຺ໂພ ພ຺ຣູເຫຕພ຺ໂພ’’ຕິ?

໔໔໗. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມາຕາປິຕູນໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ລເຠຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ ໂສ ‘ອຫໍ ໂຂ ມາຕາປິຕູນໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິໍ, ມາ ມໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’ຕິ, ມາຕາປິຕໂຣ ວາ ປນສ຺ສ ລເຠຍ຺ຍຸໍ ‘ເອໂສ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິ, ມາ ນໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຖ ໂຂ ນໍ ວິກ຺ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ສ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ລເຠຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ ໂສ ‘ອຫໍ ໂຂ ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ສ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິໍ, ມາ ມໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’ຕິ, ປຸຕ຺ຕທາໂຣ ວາ ປນສ຺ສ ລເຠຍ຺ຍ ‘ເອໂສ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິ ມາ ນໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຖ ໂຂ ນໍ ວິກ຺ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສສ຺ສ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ລເຠຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ ໂສ ‘ອຫໍ ໂຂ ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສສ຺ສ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິໍ, ມາ ມໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’ຕິ, ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສາ ວາ ປນສ຺ສ ລເຠຍ຺ຍຸໍ ‘ເອໂສ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິ, ມາ ນໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຖ ໂຂ ນໍ ວິກ຺ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ລເຠຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ ໂສ ‘ອຫໍ ໂຂ ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິໍ, ມາ ມໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’ຕິ, ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈາ ວາ ປນສ຺ສ ລເຠຍ຺ຍຸໍ ‘ເອໂສ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິ, ມາ ນໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຖ ໂຂ ນໍ ວິກ຺ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຎາຕິສາໂລຫິຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ລເຠຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ ໂສ ‘ອຫໍ ໂຂ ຎາຕິສາໂລຫິຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິໍ, ມາ ມໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’ຕິ, ຎາຕິສາໂລຫິຕາ ວາ ປນສ຺ສ ລເຠຍ຺ຍຸໍ ‘ເອໂສ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິ, ມາ ນໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຖ ໂຂ ນໍ ວິກ຺ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອຕິຖີນໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ລເຠຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ ໂສ ‘ອຫໍ ໂຂ ອຕິຖີນໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິໍ, ມາ ມໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’ຕິ, ອຕິຖີ ວາ ປນສ຺ສ ລເຠຍ຺ຍຸໍ ‘ເອໂສ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິ, ມາ ນໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຖ ໂຂ ນໍ ວິກ຺ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຸພ຺ພເປຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ລເຠຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ ໂສ ‘ອຫໍ ໂຂ ປຸພ຺ພເປຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິໍ, ມາ ມໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’ຕິ, ປຸພ຺ພເປຕາ ວາ ປນສ຺ສ ລເຠຍ຺ຍຸໍ ‘ເອໂສ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິ, ມາ ນໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຖ ໂຂ ນໍ ວິກ຺ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ເທວຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ລເຠຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ ໂສ ‘ອຫໍ ໂຂ ເທວຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິໍ, ມາ ມໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’ຕິ, ເທວຕາ ວາ ປນສ຺ສ ລເຠຍ຺ຍຸໍ ‘ເອໂສ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິ, ມາ ນໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຖ ໂຂ ນໍ ວິກ຺ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຣຎ຺ໂຎ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ລເຠຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ ໂສ ‘ອຫໍ ໂຂ ຣຎ຺ໂຎ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິໍ, ມາ ມໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’ຕິ, ຣາຊາ ວາ ປນສ຺ສ ລເຠຍ຺ຍ ‘ເອໂສ ໂຂ ອມ຺ຫາກໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິ, ມາ ນໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຖ ໂຂ ນໍ ວິກ຺ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອິເຘກຈ຺ໂຈ ກາຍສ຺ສ ປີຓນາເຫຕຸ ພ຺ຣູຫນາເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເມນໍ ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາເຫຕຸ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ ອຸປກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ. ລເຠຍ຺ຍ ນຸ ໂຂ ໂສ ‘ອຫໍ ໂຂ ກາຍສ຺ສ ປີຓນາເຫຕຸ ພ຺ຣູຫນາເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິໍ, ມາ ມໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’ຕິ, ປເຣ ວາ ປນສ຺ສ ລເຠຍ຺ຍຸໍ ‘ເອໂສ ໂຂ ກາຍສ຺ສ ປີຓນາເຫຕຸ ພ຺ຣູຫນາເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອໂຫສິ, ມາ ນໍ ນິຣຍໍ ນິຣຍປາລາ’’’ຕິ? ‘‘ໂນ ຫິທໍ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ. ອຖ ໂຂ ນໍ ວິກ຺ກນ຺ທນ຺ຕໍເຍວ ນິຣເຍ ນິຣຍປາລາ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ’’.

໔໔໘. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ໂຍ ວາ ມາຕາປິຕູນໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ໂຍ ວາ ມາຕາປິຕູນໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ; ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ມາຕາປິຕູນໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ນ ຕໍ ເສຍ຺ໂຍ; ໂຍ ຈ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ມາຕາປິຕູນໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເທເວຕ຺ຖ ເສຍ຺ໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອຎ຺ເຎສໍ ເຫຕຸກາ ຘມ຺ມິກາ ກມ຺ມນ຺ຕາ, ເຍຫິ ສກ຺ກາ ມາຕາປິຕໂຣ ເຈວ ໂປເສຕຸໍ, ນ ຈ ປາປກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ໂຍ ວາ ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ສ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ໂຍ ວາ ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ສ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ; ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ສ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ນ ຕໍ ເສຍ຺ໂຍ; ໂຍ ຈ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປຸຕ຺ຕທາຣສ຺ສ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເທເວຕ຺ຖ ເສຍ຺ໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອຎ຺ເຎສໍ ເຫຕຸກາ ຘມ຺ມິກາ ກມ຺ມນ຺ຕາ ເຍຫິ ສກ຺ກາ ປຸຕ຺ຕທາຣຎ຺ເຈວ ໂປເສຕຸໍ, ນ ຈ ປາປກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ໂຍ ວາ ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສສ຺ສ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ໂຍ ວາ ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສສ຺ສ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ; ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສສ຺ສ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ນ ຕໍ ເສຍ຺ໂຍ; ໂຍ ຈ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສສ຺ສ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເທເວຕ຺ຖ ເສຍ຺ໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອຎ຺ເຎສໍ ເຫຕຸກາ ຘມ຺ມິກາ ກມ຺ມນ຺ຕາ, ເຍຫິ ສກ຺ກາ ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິເສ ເຈວ ໂປເສຕຸໍ, ນ ຈ ປາປກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ໂຍ ວາ ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ໂຍ ວາ ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈານໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ; ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ນ ຕໍ ເສຍ຺ໂຍ; ໂຍ ຈ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈານໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເທເວຕ຺ຖ ເສຍ຺ໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອຎ຺ເຎສໍ ເຫຕຸກາ ຘມ຺ມິກາ ກມ຺ມນ຺ຕາ, ເຍຫິ ສກ຺ກາ ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈານຎ຺ເຈວ ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈກຣຓີຍໍ ກາຕຸໍ, ນ ຈ ປາປກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ໂຍ ວາ ຎາຕິສາໂລຫິຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ໂຍ ວາ ຎາຕິສາໂລຫິຕານໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ; ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຎາຕິສາໂລຫິຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ນ ຕໍ ເສຍ຺ໂຍ; ໂຍ ຈ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຎາຕິສາໂລຫິຕານໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເທເວຕ຺ຖ ເສຍ຺ໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອຎ຺ເຎສໍ ເຫຕຸກາ ຘມ຺ມິກາ ກມ຺ມນ຺ຕາ, ເຍຫິ ສກ຺ກາ ຎາຕິສາໂລຫິຕານຎ຺ເຈວ ຎາຕິສາໂລຫິຕກຣຓີຍໍ ກາຕຸໍ, ນ ຈ ປາປກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ໂຍ ວາ ອຕິຖີນໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ໂຍ ວາ ອຕິຖີນໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ; ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຕິຖີນໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ນ ຕໍ ເສຍ຺ໂຍ; ໂຍ ຈ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຕິຖີນໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເທເວຕ຺ຖ ເສຍ຺ໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອຎ຺ເຎສໍ ເຫຕຸກາ ຘມ຺ມິກາ ກມ຺ມນ຺ຕາ, ເຍຫິ ສກ຺ກາ ອຕິຖີນຎ຺ເຈວ ອຕິຖິກຣຓີຍໍ ກາຕຸໍ, ນ ຈ ປາປກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ໂຍ ວາ ປຸພ຺ພເປຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ໂຍ ວາ ປຸພ຺ພເປຕານໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ; ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປຸພ຺ພເປຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ນ ຕໍ ເສຍ຺ໂຍ; ໂຍ ຈ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປຸພ຺ພເປຕານໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເທເວຕ຺ຖ ເສຍ຺ໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອຎ຺ເຎສໍ ເຫຕຸກາ ຘມ຺ມິກາ ກມ຺ມນ຺ຕາ, ເຍຫິ ສກ຺ກາ ປຸພ຺ພເປຕານຎ຺ເຈວ ປຸພ຺ພເປຕກຣຓີຍໍ ກາຕຸໍ, ນ ຈ ປາປກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ໂຍ ວາ ເທວຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ໂຍ ວາ ເທວຕານໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ; ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເທວຕານໍ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ນ ຕໍ ເສຍ຺ໂຍ; ໂຍ ຈ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເທວຕານໍ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເທເວຕ຺ຖ ເສຍ຺ໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອຎ຺ເຎສໍ ເຫຕຸກາ ຘມ຺ມິກາ ກມ຺ມນ຺ຕາ, ເຍຫິ ສກ຺ກາ ເທວຕານຎ຺ເຈວ ເທວຕາກຣຓີຍໍ ກາຕຸໍ, ນ ຈ ປາປກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ໂຍ ວາ ຣຎ຺ໂຎ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ໂຍ ວາ ຣຎ຺ໂຎ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ; ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຣຎ຺ໂຎ ເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ນ ຕໍ ເສຍ຺ໂຍ; ໂຍ ຈ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຣຎ຺ໂຎ ເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເທເວຕ຺ຖ ເສຍ຺ໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອຎ຺ເຎສໍ ເຫຕຸກາ ຘມ຺ມິກາ ກມ຺ມນ຺ຕາ, ເຍຫິ ສກ຺ກາ ຣຎ຺ໂຎ ເຈວ ຣາຊກຣຓີຍໍ ກາຕຸໍ, ນ ຈ ປາປກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ໂຍ ວາ ກາຍສ຺ສ ປີຓນາເຫຕຸ ພ຺ຣູຫນາເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ໂຍ ວາ ກາຍສ຺ສ ປີຓນາເຫຕຸ ພ຺ຣູຫນາເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ; ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກາຍສ຺ສ ປີຓນາເຫຕຸ ພ຺ຣູຫນາເຫຕຸ ອຘມ຺ມຈາຣີ ວິສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ນ ຕໍ ເສຍ຺ໂຍ; ໂຍ ຈ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກາຍສ຺ສ ປີຓນາເຫຕຸ ພ຺ຣູຫນາເຫຕຸ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ ອສ຺ສ, ຕເທເວຕ຺ຖ ເສຍ຺ໂຍ. ອຘມ຺ມຈຣິຍາວິສມຈຣິຍາຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘມ຺ມຈຣິຍາສມຈຣິຍາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຖິ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ອຎ຺ເຎສໍ ເຫຕຸກາ ຘມ຺ມິກາ ກມ຺ມນ຺ຕາ, ເຍຫິ ສກ຺ກາ ກາຍຎ຺ເຈວ ປີເຓຕຸໍ ພ຺ຣູເຫຕຸໍ, ນ ຈ ປາປກມ຺ມໍ ກາຕຸໍ, ປຸຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

໔໔໙. ອຖ ໂຂ ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອປເຣນ ສມເຍນ ອາພາຘິໂກ ອໂຫສິ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ອຖ ໂຂ ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຸຣິສໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມມ ວຈເນນ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທາຫິ – ‘ຘນຎ຺ຊານິ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາພາຘິໂກ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ໂສ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕີ’ຕິ. ເຍນ ຈາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມມ ວຈເນນ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທາຫິ – ‘ຘນຎ຺ຊານິ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາພາຘິໂກ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ໂສ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ວເທຫິ – ‘ສາຘຸ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ຘນຎ຺ຊານິສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຘນຎ຺ຊານິສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຘນຎ຺ຊານິ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາພາຘິໂກ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ໂສ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕີ’’ຕິ. ເຍນ ຈາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຘນຎ຺ຊານິ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາພາຘິໂກ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ໂສ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕິ, ເອວຎ຺ຈ ວເທຕິ – ‘ສາຘຸ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ຘນຎ຺ຊານິສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ.

໔໕໐. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ຘນຎ຺ຊານິສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຘນຎ຺ຊານິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈິ ເຕ, ຘນຎ຺ຊານິ, ຂມນີຍໍ, ກຈ຺ຈິ ຍາປນີຍໍ? ກຈ຺ຈິ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ, ໂນ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕິ? ປຏິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂນ ອຠິກ຺ກໂມ’’ຕິ? ‘‘ນ ເມ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຂມນີຍໍ ນ ຍາປນີຍໍ. ພາຬ຺ຫາ ເມ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ. ອຠິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກໂມ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ພລວາ ປຸຣິໂສ ຕິຓ຺ເຫນ ສິຂເຣນ ມຸທ຺ຘນິ [ມຸທ຺ຘານໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຠິມຕ຺ເຖຍ຺ຍ; ເອວເມວ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຘິມຕ຺ຕາ ວາຕາ ມຸທ຺ຘນິ ຈ ອູຫນນ຺ຕິ. ນ ເມ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຂມນີຍໍ, ນ ຍາປນີຍໍ. ພາຬ຺ຫາ ເມ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ. ອຠິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກໂມ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ພລວາ ປຸຣິໂສ ທຬ຺ເຫນ ວຣຕ຺ຕກ຺ຂຓ຺ເຑນ [ວຣຕ຺ຕພນ຺ຘເນນ (ສີ. ປີ.)] ສີເສ ສີສເວຐໍ ທເທຍ຺ຍ; ເອວເມວ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຘິມຕ຺ຕາ ສີເສ ສີສເວທນາ. ນ ເມ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຂມນີຍໍ ນ ຍາປນີຍໍ. ພາຬ຺ຫາ ເມ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ. ອຠິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກໂມ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ທກ຺ໂຂ ໂຄຆາຕໂກ ວາ ໂຄຆາຕກນ຺ເຕວາສີ ວາ ຕິຓ຺ເຫນ ໂຄວິກນ຺ຕເນນ ກຸຈ຺ຉິໍ ປຣິກນ຺ເຕຍ຺ຍ; ເອວເມວ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຘິມຕ຺ຕາ ວາຕາ ກຸຈ຺ຉິໍ ປຣິກນ຺ຕນ຺ຕິ. ນ ເມ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຂມນີຍໍ, ນ ຍາປນີຍໍ. ພາຬ຺ຫາ ເມ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ. ອຠິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກໂມ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ທ຺ເວ ພລວນ຺ໂຕ ປຸຣິສາ ທຸພ຺ພລຕຣໍ ປຸຣິສໍ ນານາພາຫາສຸ ຄເຫຕ຺ວາ ອງ຺ຄາຣກາສຸຍາ ສນ຺ຕາເປຍ຺ຍຸໍ ສມ຺ປຣິຕາເປຍ຺ຍຸໍ; ເອວເມວ ໂຂ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຘິມຕ຺ໂຕ ກາຍສ຺ມິໍ ຑາໂຫ. ນ ເມ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຂມນີຍໍ ນ ຍາປນີຍໍ. ພາຬ຺ຫາ ເມ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຠິກ຺ກມນ຺ຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກມນ຺ຕິ. ອຠິກ຺ກໂມສານໍ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ໂນ ປຏິກ຺ກໂມ’’ຕິ.

໔໕໑. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ – ນິຣໂຍ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ ວາ’’ຕິ? ‘‘ນິຣຍາ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ – ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິ ວາ ເປຕ຺ຕິວິສໂຍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍາ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເປຕ຺ຕິວິສໂຍ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ – ເປຕ຺ຕິວິສໂຍ ວາ ມນຸສ຺ສາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ເປຕ຺ຕິວິສຍາ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ມນຸສ຺ສາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ – ມນຸສ຺ສາ ວາ ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາ [ຈາຕຸມ຺ມຫາຣາຊິກາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ວາ ເທວາ’’ຕິ? ‘‘ມນຸສ຺ເສຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາ ເທວາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ – ຈາຕຸມຫາຣາຊິກາ ວາ ເທວາ ຕາວຕິໍສາ ວາ ເທວາ’’ຕິ? ‘‘ຈາຕຸມຫາຣາຊິເກຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເທເວຫິ ຕາວຕິໍສາ ເທວາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ – ຕາວຕິໍສາ ວາ ເທວາ ຍາມາ ວາ ເທວາ’’ຕິ? ‘‘ຕາວຕິໍເສຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເທເວຫິ ຍາມາ ເທວາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ – ຍາມາ ວາ ເທວາ ຕຸສິຕາ ວາ ເທວາ’’ຕິ? ‘‘ຍາເມຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເທເວຫິ ຕຸສິຕາ ເທວາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ – ຕຸສິຕາ ວາ ເທວາ ນິມ຺ມານຣຕີ ວາ ເທວາ’’ຕິ? ‘‘ຕຸສິເຕຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເທເວຫິ ນິມ຺ມານຣຕີ ເທວາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ – ນິມ຺ມານຣຕີ ວາ ເທວາ ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີ ວາ ເທວາ’’ຕິ? ‘‘ນິມ຺ມານຣຕີຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເທເວຫິ ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີ ເທວາ ເສຍ຺ໂຍ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ຘນຎ຺ຊານິ, ກຕມໍ ເສຍ຺ໂຍ ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີ ວາ ເທວາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ວາ’’ຕິ? ‘‘‘ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ’ຕິ [ຠວໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຫາຕິ, ກຕມໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຫ ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກຕິ. (ກ.)] – ຠວໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຫ; ‘ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ’ຕິ – ຠວໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຫາ’’ຕິ [ຠວໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຫາຕິ, ກຕມໍ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຫ ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກຕິ. (ກ.)].

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອິເມ ໂຂ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາຘິມຸຕ຺ຕາ. ຍໍນູນາຫໍ ຘນຎ຺ຊານິສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ສຫພ຺ຍຕາຍ ມຄ຺ຄໍ ເທເສຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ເຕ, ຘນຎ຺ຊານິ, ສຫພ຺ຍຕາຍ ມຄ຺ຄໍ ເທເສສ຺ສາມິ; ຕໍ ສຸຓາຫິ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຫິ, ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ໂຠ’’ຕິ ໂຂ ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕໂມ ຈ, ຘນຎ຺ຊານິ, ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ສຫພ຺ຍຕາຍ ມຄ຺ໂຄ? ອິຘ, ຘນຎ຺ຊານິ, ຠິກ຺ຂຸ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ; ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ເມຕ຺ຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາພຊ຺ເຌນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ສຫພ຺ຍຕາຍ ມຄ຺ໂຄ’’.

໔໕໒. ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຘນຎ຺ຊານິ, ຠິກ຺ຂຸ ກຣຸຓາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ…ເປ… ມຸທິຕາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ… ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ເອກໍ ທິສໍ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ, ຕຖາ ທຸຕິຍໍ, ຕຖາ ຕຕິຍໍ, ຕຖາ ຈຕຸຕ຺ຖໍ; ອິຕິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ພຕ຺ຕຕາຍ ສພ຺ພາວນ຺ຕໍ ໂລກໍ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄເຕນ ເຈຕສາ ວິປຸເລນ ມຫຄ຺ຄເຕນ ອປ຺ປມາເຓນ ອເວເຣນ ອພ຺ຍາພຊ຺ເຌນ ຜຣິຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ໂຂ, ຘນຎ຺ຊານິ, ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ສຫພ຺ຍຕາຍ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ. ເຕນ ຫິ, ໂຠ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ມມ ວຈເນນ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທາຫິ – ‘ຘນຎ຺ຊານິ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາພາຘິໂກ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ. ໂສ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕີ’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຘນຎ຺ຊານິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ສຕິ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີເຍ ຫີເນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ເຕ ສາຣິປຸຕ຺ເຕ ກາລມກາສິ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລກຎ຺ຈ ອຸປປຊ຺ຊິ.

໔໕໓. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຘນຎ຺ຊານິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ສຕິ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີເຍ ຫີເນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກນ຺ໂຕ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ, ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຘນຎ຺ຊານິ, ຠນ຺ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອາພາຘິໂກ ທຸກ຺ຂິໂຕ ພາຬ຺ຫຄິລາໂນ, ໂສ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕີ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕ ຘນຎ຺ຊານິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ສຕິ ອຸຕ຺ຕຣິກຣຓີເຍ ຫີເນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກນ຺ໂຕ’’ຕິ? ‘‘ມຍ຺ຫໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ອໂຫສິ – ‘ອິເມ ໂຂ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາຘິມຸຕ຺ຕາ, ຍໍນູນາຫໍ ຘນຎ຺ຊານິສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ສຫພ຺ຍຕາຍ ມຄ຺ຄໍ ເທເສຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ. ‘‘ກາລງ຺ກໂຕຈ [ກາລງ຺ກໂຕວ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)], ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຘນຎ຺ຊານິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລກຎ຺ຈ ອຸປປນ຺ໂນ’’ຕິ.

ຘນຎ຺ຊານິສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ສຕ຺ຕມໍ.