໘. ພາຫິຕິກສຸຕ຺ຕໍ

໓໕໘. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເຍນ ປຸພ຺ພາຣາໂມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ ທິວາວິຫາຣາຍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ເອກປຸຓ຺ຑຣີກໍ ນາຄໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ສາວຕ຺ຖິຍາ ນິຍ຺ຍາຕິ ທິວາ ທິວສ຺ສ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ສິຣິວຑ຺ຒໍ ມຫາມຕ຺ຕໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາຍສ຺ມາ ໂນ ເອໂສ, ສມ຺ມ ສິຣິວຑ຺ຒ, ອານນ຺ໂທ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ມຫາຣາຊ, ອາຍສ຺ມາ ເອໂສ ອານນ຺ໂທ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຸຣິສໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມມ ວຈເນນ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທາຫິ – ‘ຣາຊາ, ຠນ຺ເຕ, ປເສນທິ ໂກສໂລ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ວເທຫິ – ‘ສເຈ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ນ ກິຎ຺ຈິ ອຈ຺ຈາຍິກໍ ກຣຓີຍໍ, ອາຄເມຕຸ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ເທວາ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິສ຺ສ ໂກສລສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຣາຊາ, ຠນ຺ເຕ, ປເສນທິ ໂກສໂລ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕິ; ເອວຎ຺ຈ ວເທຕິ – ‘ສເຈ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ນ ກິຎ຺ຈິ ອຈ຺ຈາຍິກໍ ກຣຓີຍໍ, ອາຄເມຕຸ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ຍາວຕິກາ ນາຄສ຺ສ ຠູມິ ນາເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນາຄາ ປຈ຺ໂຈໂຣຫິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕິໂກວ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສເຈ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ນ ກິຎ຺ຈິ ອຈ຺ຈາຍິກໍ ກຣຓີຍໍ, ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ອຈິຣວຕິຍາ ນທິຍາ ຕີຣໍ ເຕນຸປສງ຺ກມຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ.

໓໕໙. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ອຈິຣວຕິຍາ ນທິຍາ ຕີຣໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ຍາວຕິກາ ນາຄສ຺ສ ຠູມິ ນາເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນາຄາ ປຈ຺ໂຈໂຣຫິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕິໂກວ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຫຕ຺ຖຕ຺ຖເຣ ນິສີທຕູ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ມຫາຣາຊ. ນິສີທ ຕ຺ວໍ; ນິສິນ຺ໂນ ອຫໍ ສເກ ອາສເນ’’ຕິ. ນິສີທິ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ໂສ ຠຄວາ ຕຖາຣູປໍ ກາຍສມາຈາຣໍ ສມາຈເຣຍ຺ຍ, ຍ຺ວາສ຺ສ ກາຍສມາຈາໂຣ ໂອປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫີ’’ຕິ [ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ (ສພ຺ພຕ຺ຖ) ອຏ຺ຐກຖາ ຏີກາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ]? ‘‘ນ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂສ ຠຄວາ ຕຖາຣູປໍ ກາຍສມາຈາຣໍ ສມາຈເຣຍ຺ຍ, ຍ຺ວາສ຺ສ ກາຍສມາຈາໂຣ ໂອປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ.

‘‘ກິໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ໂສ ຠຄວາ ຕຖາຣູປໍ ວຈີສມາຈາຣໍ…ເປ… ມໂນສມາຈາຣໍ ສມາຈເຣຍ຺ຍ, ຍ຺ວາສ຺ສ ມໂນສມາຈາໂຣ ໂອປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫີ’’ຕິ [ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີຕິ (ສພ຺ພຕ຺ຖ) ອຏ຺ຐກຖາ ຏີກາ ໂອໂລເກຕພ຺ພາ]? ‘‘ນ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂສ ຠຄວາ ຕຖາຣູປໍ ມໂນສມາຈາຣໍ ສມາຈເຣຍ຺ຍ, ຍ຺ວາສ຺ສ ມໂນສມາຈາໂຣ ໂອປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍຎ຺ຫິ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ນາສກ຺ຂິມ຺ຫາ ປຎ຺ເຫນ ປຣິປູເຣຕຸໍ ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ ປຎ຺ຫສ຺ສ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ປຣິປູຣິຕໍ. ເຍ ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ພາລາ ອພ຺ຍຕ຺ຕາ ອນນຸວິຈ຺ຈ ອປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ປເຣສໍ ວຓ຺ຓໍ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ວາ ຠາສນ຺ຕິ, ນ ມຍໍ ຕໍ ສາຣໂຕ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉາມ; ເຍ ປນ [ເຍ ຈ ໂຂ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ປຓ຺ຑິຕາ ວິຍຕ຺ຕາ [ພ຺ຍຕ຺ຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເມຘາວິໂນ ອນຸວິຈ຺ຈ ປຣິໂຍຄາເຫຕ຺ວາ ປເຣສໍ ວຓ຺ຓໍ ວາ ອວຓ຺ຓໍ ວາ ຠາສນ຺ຕິ, ມຍໍ ຕໍ ສາຣໂຕ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉາມ’’.

໓໖໐. ‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ກາຍສມາຈາໂຣ ໂອປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ອກຸສໂລ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ກາຍສມາຈາໂຣ ອກຸສໂລ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ສາວຊ຺ໂຊ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ກາຍສມາຈາໂຣ ສາວຊ຺ໂຊ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ສພ຺ຍາພຊ຺ໂຌ’’ [ສພ຺ຍາປຊ຺ໂຌ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.), ສພ຺ຍາປຊ຺ໂຊ (ກ.)].

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ກາຍສມາຈາໂຣ ສພ຺ຍາພຊ຺ໂຌ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ທຸກ຺ຂວິປາໂກ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ກາຍສມາຈາໂຣ ທຸກ຺ຂວິປາໂກ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ອຕ຺ຕພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ປຣພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ອຸຠຍພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ ຕສ຺ສ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ; ເອວຣູໂປ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ໂອປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ວຈີສມາຈາໂຣ…ເປ… ມໂນສມາຈາໂຣ ໂອປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ອກຸສໂລ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ມໂນສມາຈາໂຣ ອກຸສໂລ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ສາວຊ຺ໂຊ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ມໂນສມາຈາໂຣ ສາວຊ຺ໂຊ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ສພ຺ຍາພຊ຺ໂຌ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ມໂນສມາຈາໂຣ ສພ຺ຍາພຊ຺ໂຌ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ທຸກ຺ຂວິປາໂກ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ມໂນສມາຈາໂຣ ທຸກ຺ຂວິປາໂກ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ອຕ຺ຕພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ປຣພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ອຸຠຍພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ ຕສ຺ສ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ; ເອວຣູໂປ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ໂອປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ.

‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ໂສ ຠຄວາ ສພ຺ເພສໍເຍວ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານໍ ວຓ຺ເຓຕີ’’ຕິ? ‘‘ສພ຺ພາກຸສລຘມ຺ມປຫີໂນ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ກຸສລຘມ຺ມສມນ຺ນາຄໂຕ’’ຕິ.

໓໖໑. ‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ກາຍສມາຈາໂຣ ອໂນປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ກຸສໂລ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ກາຍສມາຈາໂຣ ກຸສໂລ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ອນວຊ຺ໂຊ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ກາຍສມາຈາໂຣ ອນວຊ຺ໂຊ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ອພ຺ຍາພຊ຺ໂຌ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ກາຍສມາຈາໂຣ ອພ຺ຍາພຊ຺ໂຌ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ສຸຂວິປາໂກ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ກາຍສມາຈາໂຣ ສຸຂວິປາໂກ’’?

‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ເນວຕ຺ຕພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ນ ປຣພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ນ ອຸຠຍພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ ຕສ຺ສ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ; ເອວຣູໂປ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ກາຍສມາຈາໂຣ ອໂນປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ວຈີສມາຈາໂຣ…ເປ… ມໂນສມາຈາໂຣ ອໂນປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ກຸສໂລ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ມໂນສມາຈາໂຣ ກຸສໂລ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ອນວຊ຺ໂຊ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ມໂນສມາຈາໂຣ ອນວຊ຺ໂຊ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ອພ຺ຍາພຊ຺ໂຌ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ມໂນສມາຈາໂຣ ອພ຺ຍາພຊ຺ໂຌ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ສຸຂວິປາໂກ’’.

‘‘ກຕໂມ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ມໂນສມາຈາໂຣ ສຸຂວິປາໂກ’’? ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ເນວຕ຺ຕພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ນ ປຣພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ນ ອຸຠຍພ຺ຍາພາຘາຍປິ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ຕສ຺ສ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຠິວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ເອວຣູໂປ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ມໂນສມາຈາໂຣ ອໂນປາຣມ຺ໂຠ ສມເຓຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ວິຎ຺ຎູຫີ’’ຕິ.

‘‘ກິໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ໂສ ຠຄວາ ສພ຺ເພສໍເຍວ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປສມ຺ປທໍ ວຓ຺ເຓຕີ’’ຕິ? ‘‘ສພ຺ພາກຸສລຘມ຺ມປຫີໂນ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ກຸສລຘມ຺ມສມນ຺ນາຄໂຕ’’ຕິ.

໓໖໒. ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍາວ ສຸຠາສິຕໍ ຈິທໍ [ສຸຠາສິຕມິທໍ (ສີ.)], ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມຕາ ອານນ຺ເທນ. ອິມິນາ ຈ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ສຸຠາສິເຕນ ອຕ຺ຕມນາຠິຣທ຺ຘາ. ເອວໍ ອຕ຺ຕມນາຠິຣທ຺ຘາ ຈ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ສຸຠາສິເຕນ. ສເຈ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ຫຕ຺ຖິຣຕນໍ ກປ຺ເປຍ຺ຍ, ຫຕ຺ຖິຣຕນມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ທເທຍ຺ຍາມ. ສເຈ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ອສ຺ສຣຕນໍ ກປ຺ເປຍ຺ຍ, ອສ຺ສຣຕນມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ທເທຍ຺ຍາມ. ສເຈ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ຄາມວຣໍ ກປ຺ເປຍ຺ຍ, ຄາມວຣມ຺ປິ ມຍໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ທເທຍ຺ຍາມ. ອປິ ຈ, ຠນ຺ເຕ, ມຍມ຺ເປຕໍ [ມຍເມວ ຕໍ (ສີ.), ມຍມ຺ປເນຕໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຊານາມ – ‘ເນຕໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ກປ຺ປຕີ’ຕິ. ອຍໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ພາຫິຕິກາ ຣຎ຺ຎາ ມາຄເຘນ ອຊາຕສຕ຺ຕຸນາ ເວເທຫິປຸຕ຺ເຕນ ວຕ຺ຖນາຬິຍາ [ຉຕ຺ຕນາຬິຍາ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຫິຕາ ໂສຬສສມາ ອາຍາເມນ, ອຏ຺ຐສມາ ວິຕ຺ຖາເຣນ. ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ມຫາຣາຊ, ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ເມ ຕິຈີວຣ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຈິຣວຕີ ນທີ ທິຏ຺ຐາ ອາຍສ຺ມຕາ ເຈວ ອານນ຺ເທນ ອມ຺ເຫຫິ ຈ. ຍທາ ອຸປຣິປພ຺ພເຕ ມຫາເມໂຆ ອຠິປ຺ປວຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ, ອຖາຍໍ ອຈິຣວຕີ ນທີ ອຸຠໂຕ ກູລານິ ສໍວິສ຺ສນ຺ທນ຺ຕີ ຄຈ຺ຉຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອິມາຍ ພາຫິຕິກາຍ ອຕ຺ຕໂນ ຕິຈີວຣໍ ກຣິສ຺ສຕິ. ຍໍ ປນາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ປຸຣາຓໍ ຕິຈີວຣໍ ຕໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ສໍວິຠຊິສ຺ສຕິ. ເອວາຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ທກ຺ຂິຓາ ສໍວິສ຺ສນ຺ທນ຺ຕີ ມຎ຺ເຎ ຄມິສ຺ສຕິ. ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ພາຫິຕິກ’’ນ຺ຕິ. ປຏິຄ຺ຄເຫສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ພາຫິຕິກໍ.

ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຫນ຺ທ ຈ ທານິ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ຄຈ຺ຉາມ; ພຫຸກິຈ຺ຈາ ມຍໍ ພຫຸກຣຓີຍາ’’ຕິ. ‘‘ຍສ຺ສທານິ ຕ຺ວໍ, ມຫາຣາຊ, ກາລໍ ມຎ຺ຎສີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

໓໖໓. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິສ຺ສ ໂກສລສ຺ສ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຍາວຕໂກ ອໂຫສິ ຣຎ຺ຎາ ປເສນທິນາ ໂກສເລນ ສທ຺ຘິໍ ກຖາສລ຺ລາໂປ ຕໍ ສພ຺ພໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສິ. ຕຎ຺ຈ ພາຫິຕິກໍ ຠຄວໂຕ ປາທາສິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ລາຠາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິສ຺ສ ໂກສລສ຺ສ, ສຸລທ຺ຘລາຠາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິສ຺ສ ໂກສລສ຺ສ; ຍໍ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ລຠຕິ ອານນ຺ທໍ ທສ຺ສນາຍ, ລຠຕິ ປຍິຣຸປາສນາຍາ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ.

ພາຫິຕິກສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ອຏ຺ຐມໍ.