໗. ປິຍຊາຕິກສຸຕ຺ຕໍ

໓໕໓. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ເອກປຸຕ຺ຕໂກ ປິໂຍ ມນາໂປ ກາລງ຺ກໂຕ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ກາລໍກິຣິຍາຍ ເນວ ກມ຺ມນ຺ຕາ ປຏິຠນ຺ຕິ ນ ຠຕ຺ຕໍ ປຏິຠາຕິ. ໂສ ອາຬາຫນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກນ຺ທຕິ – ‘‘ກຫໍ, ເອກປຸຕ຺ຕກ, ກຫໍ, ເອກປຸຕ຺ຕກາ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ໂສ ຄຫປຕິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ຕໍ ຄຫປຕິໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນ ໂຂ ເຕ, ຄຫປຕິ, ສເກ ຈິຕ຺ເຕ ຐິຕສ຺ສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ອຕ຺ຖິ ເຕ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ກິຎ຺ຫິ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ນາຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ; ມຍ຺ຫຎ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ເອກປຸຕ຺ໂຕ ປິໂຍ ມນາໂປ ກາລງ຺ກໂຕ. ຕສ຺ສ ກາລໍກິຣິຍາຍ ເນວ ກມ຺ມນ຺ຕາ ປຏິຠນ຺ຕິ, ນ ຠຕ຺ຕໍ ປຏິຠາຕິ. ໂສຫໍ ອາຬາຫນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກນ຺ທາມິ – ‘ກຫໍ, ເອກປຸຕ຺ຕກ, ກຫໍ, ເອກປຸຕ຺ຕກາ’’’ຕິ! ‘‘ເອວເມຕໍ, ຄຫປຕິ, ເອວເມຕໍ, ຄຫປຕິ [ເອວເມຕໍ ຄຫປຕິ (ປີ. ສກິເທວ), ເອວເມວ (ສີ. ສກິເທວ)]! ປິຍຊາຕິກາ ຫິ, ຄຫປຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’’ຕິ. ‘‘ກສ຺ສ ໂຂ [ກິສ຺ສ ນຸ ໂຂ (ສີ.)] ນາເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ຠວິສ຺ສຕິ – ‘ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’ຕິ? ປິຍຊາຕິກາ ຫິ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອານນ຺ທໂສມນສ຺ສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ຄຫປຕິ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ.

໓໕໔. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ອກ຺ຂຘຸຕ຺ຕາ ຠຄວໂຕ ອວິທູເຣ ອກ຺ເຂຫິ ທິພ຺ພນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ຄຫປຕິ ເຍນ ເຕ ອກ຺ຂຘຸຕ຺ຕາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອກ຺ຂຘຸຕ຺ເຕ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘາຫໍ, ໂຠນ຺ໂຕ, ເຍນ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ມໍ, ໂຠນ຺ໂຕ, ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ເອຕທໂວຈ – ‘ນ ໂຂ ເຕ, ຄຫປຕິ, ສເກ ຈິຕ຺ເຕ ຐິຕສ຺ສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ, ອຕ຺ຖິ ເຕ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອຫໍ, ໂຠນ຺ໂຕ, ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ກິຎ຺ຫິ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ນາຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ ຠວິສ຺ສຕິ; ມຍ຺ຫຎ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ເອກປຸຕ຺ຕໂກ ປິໂຍ ມນາໂປ ກາລງ຺ກໂຕ. ຕສ຺ສ ກາລໍກິຣິຍາຍ ເນວ ກມ຺ມນ຺ຕາ ປຏິຠນ຺ຕິ, ນ ຠຕ຺ຕໍ ປຏິຠາຕິ. ໂສຫໍ ອາຬາຫນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກນ຺ທາມິ – ກຫໍ, ເອກປຸຕ຺ຕກ, ກຫໍ, ເອກປຸຕ຺ຕກາ’ຕິ! ‘ເອວເມຕໍ, ຄຫປຕິ, ເອວເມຕໍ, ຄຫປຕິ! ປິຍຊາຕິກາ ຫິ, ຄຫປຕິ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’ຕິ. ‘ກສ຺ສ ໂຂ ນາເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ຠວິສ຺ສຕິ – ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ? ປິຍຊາຕິກາ ຫິ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອານນ຺ທໂສມນສ຺ສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’ຕິ. ອຖ ຂ຺ວາຫໍ, ໂຠນ຺ໂຕ, ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກມິ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອວເມຕໍ, ຄຫປຕິ, ເອວເມຕໍ, ຄຫປຕິ! ປິຍຊາຕິກາ ຫິ, ຄຫປຕິ, ອານນ຺ທໂສມນສ຺ສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ຄຫປຕິ ‘‘ສເມຕິ ເມ ອກ຺ຂຘຸຕ຺ເຕຫີ’’ຕິ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ອິທໍ ກຖາວຕ຺ຖຸ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຣາຊນ຺ເຕປຸຣໍ ປາວິສິ.

໓໕໕. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ມລ຺ລິກໍ ເທວິໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິທໍ ເຕ, ມລ຺ລິເກ, ສມເຓນ ໂຄຕເມນ ຠາສິຕໍ – ‘ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’’’ຕິ. ‘‘ສເຈຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ຠາສິຕໍ, ເອວເມຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ປນາຍໍ ມລ຺ລິກາ ຍຎ຺ຎເທວ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຠາສຕິ ຕໍ ຕເທວສ຺ສ ອພ຺ຠນຸໂມທຕິ’’. ‘‘ສເຈຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ຠາສິຕໍ ເອວເມຕນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ, ຍຎ຺ຎເທວ ອາຈຣິໂຍ ອນ຺ເຕວາສິສ຺ສ ຠາສຕິ ຕໍ ຕເທວສ຺ສ ອນ຺ເຕວາສີ ອພ຺ຠນຸໂມທຕິ – ‘ເອວເມຕໍ, ອາຈຣິຍ, ເອວເມຕໍ, ອາຈຣິຍາ’’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ມລ຺ລິເກ, ຍຎ຺ຎເທວ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຠາສຕິ ຕໍ ຕເທວສ຺ສ ອພ຺ຠນຸໂມທສິ’’. ‘‘ສເຈຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ຠາສິຕໍ ເອວເມຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຈຣປິ, ເຣ ມລ຺ລິເກ, ວິນສ຺ສາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ມລ຺ລິກາ ເທວີ ນາຬິຊງ຺ຆໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມມ ວຈເນນ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທາຫິ, ອປ຺ປາພາຘໍ ອປ຺ປາຕງ຺ກໍ ລຫຸຏ຺ຐານໍ ພລໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉ – ‘ມລ຺ລິກາ, ຠນ຺ເຕ, ເທວີ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕິ, ອປ຺ປາພາຘໍ ອປ຺ປາຕງ຺ກໍ ລຫຸຏ຺ຐານໍ ພລໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉຕີ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ວເທຫິ – ‘ຠາສິຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ເອສາ ວາຈາ – ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’ຕິ. ຍຖາ ເຕ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕິ ຕໍ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ມມ ອາໂຣເຈຍ຺ຍາສິ. ນ ຫິ ຕຖາຄຕາ ວິຕຖໍ ຠຓນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ໂຠຕີ’’ຕິ ໂຂ ນາຬິຊງ຺ໂຆ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ມລ຺ລິກາຍ ເທວິຍາ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ນາຬິຊງ຺ໂຆ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມລ຺ລິກາ, ໂຠ ໂຄຕມ, ເທວີ ໂຠໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕິ; ອປ຺ປາພາຘໍ ອປ຺ປາຕງ຺ກໍ ລຫຸຏ຺ຐານໍ ພລໍ ຜາສຸວິຫາຣໍ ປຸຈ຺ຉຕິ; ເອວຎ຺ຈ ວເທຕິ – ‘ຠາສິຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ເອສາ ວາຈາ – ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’’’ຕິ.

໓໕໖. ‘‘ເອວເມຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອວເມຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ! ປິຍຊາຕິກາ ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາຕິ. ຕທມິນາເປຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຣິຍາເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ ຍຖາ ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ. ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອິມິສ຺ສາເຍວ ສາວຕ຺ຖິຍາ ອຎ຺ຎຕຣິສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ມາຕາ ກາລມກາສິ. ສາ ຕສ຺ສາ ກາລກິຣິຍາຍ ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາ ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ຣຖິກາຍ ຣຖິກໍ [ຣຖິຍາຍ ຣຖິຍໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມາຫ – ‘ອປິ ເມ ມາຕຣໍ ອທ຺ທສ຺ສຖ [ອທ຺ທສຖ (ສີ. ປີ.)], ອປິ ເມ ມາຕຣໍ ອທ຺ທສ຺ສຖາ’ຕິ? ອິມິນາປິ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຣິຍາເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ ຍຖາ ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາຕິ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອິມິສ຺ສາເຍວ ສາວຕ຺ຖິຍາ ອຎ຺ຎຕຣິສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ປິຕາ ກາລມກາສິ… ຠາຕາ ກາລມກາສິ… ຠຄິນີ ກາລມກາສິ… ປຸຕ຺ໂຕ ກາລມກາສິ… ຘີຕາ ກາລມກາສິ… ສາມິໂກ ກາລມກາສິ. ສາ ຕສ຺ສ ກາລກິຣິຍາຍ ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາ ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ຣຖິກາຍ ຣຖິກໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມາຫ – ‘ອປິ ເມ ສາມິກໍ ອທ຺ທສ຺ສຖ, ອປິ ເມ ສາມິກໍ ອທ຺ທສ຺ສຖາ’ຕິ? ອິມິນາປິ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຣິຍາເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ ຍຖາ ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາຕິ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອິມິສ຺ສາເຍວ ສາວຕ຺ຖິຍາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ມາຕາ ກາລມກາສິ. ໂສ ຕສ຺ສາ ກາລກິຣິຍາຍ ອຸມ຺ມຕ຺ຕໂກ ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ຣຖິກາຍ ຣຖິກໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມາຫ – ‘ອປິ ເມ ມາຕຣໍ ອທ຺ທສ຺ສຖ, ອປິ ເມ ມາຕຣໍ ອທ຺ທສ຺ສຖາ’ຕິ? ອິມິນາປິ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຣິຍາເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ ຍຖາ ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາຕິ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອິມິສ຺ສາເຍວ ສາວຕ຺ຖິຍາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ປິຕາ ກາລມກາສິ… ຠາຕາ ກາລມກາສິ… ຠຄິນີ ກາລມກາສິ… ປຸຕ຺ໂຕ ກາລມກາສິ… ຘີຕາ ກາລມກາສິ… ປຊາປຕິ ກາລມກາສິ. ໂສ ຕສ຺ສາ ກາລກິຣິຍາຍ ອຸມ຺ມຕ຺ຕໂກ ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ຣຖິກາຍ ຣຖິກໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວມາຫ – ‘ອປິ ເມ ປຊາປຕິໍ ອທ຺ທສ຺ສຖ, ອປິ ເມ ປຊາປຕິໍ ອທ຺ທສ຺ສຖາ’ຕິ? ອິມິນາປິ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຣິຍາເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ ຍຖາ ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາຕິ.

‘‘ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອິມິສ຺ສາເຍວ ສາວຕ຺ຖິຍາ ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ຎາຕິກຸລໍ ອຄມາສິ. ຕສ຺ສາ ເຕ ຎາຕກາ ສາມິກໍ [ສາມິກາ (ສີ.)] ອຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ທາຕຸກາມາ. ສາ ຈ ຕໍ ນ ອິຈ຺ຉຕິ. ອຖ ໂຂ ສາ ອິຕ຺ຖີ ສາມິກໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ອິເມ, ມໍ [ມມ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)], ອຍ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ຎາຕກາ ຕ຺ວໍ [ຕຍາ (ສີ.), ຕໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ອຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ສ ທາຕຸກາມາ. ອຫຎ຺ຈ ຕໍ ນ ອິຈ຺ຉາມີ’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ທ຺ວິຘາ ເຉຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຸປ຺ຜາເລສິ [ອຸປ຺ປາເຏສິ (ສີ. ປີ.), ໂອຜາເຣສິ (ກ.)] – ‘ອຸໂຠ ເປຈ຺ຈ ຠວິສ຺ສາມາ’ຕິ. ອິມິນາປິ ໂຂ ເອຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຣິຍາເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ ຍຖາ ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’’ຕິ.

໓໕໗. ອຖ ໂຂ ນາຬິຊງ຺ໂຆ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເຍນ ມລ຺ລິກາ ເທວີ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຍາວຕໂກ ອໂຫສິ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ກຖາສລ຺ລາໂປ ຕໍ ສພ຺ພໍ ມລ຺ລິກາຍ ເທວິຍາ ອາໂຣເຈສິ. ອຖ ໂຂ ມລ຺ລິກາ ເທວີ ເຍນ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ປເສນທິໍ ໂກສລໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ປິຍາ ເຕ ວຊິຣີ ກຸມາຣີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ມລ຺ລິເກ, ປິຍາ ເມ ວຊິຣີ ກຸມາຣີ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ວຊິຣິຍາ ເຕ ກຸມາຣິຍາ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ວຊິຣິຍາ ເມ, ມລ຺ລິເກ, ກຸມາຣິຍາ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ຊີວິຕສ຺ສປິ ສິຍາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ, ກິໍ ປນ ເມ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ອິທໍ ໂຂ ຕໍ, ມຫາຣາຊ, ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕໍ – ‘ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ປິຍາ ເຕ ວາສຠາ ຂຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ມລ຺ລິເກ, ປິຍາ ເມ ວາສຠາ ຂຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ວາສຠາຍ ເຕ ຂຕ຺ຕິຍາຍ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ວາສຠາຍ ເມ, ມລ຺ລິເກ, ຂຕ຺ຕິຍາຍ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ຊີວິຕສ຺ສປິ ສິຍາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ, ກິໍ ປນ ເມ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ອິທໍ ໂຂ ຕໍ, ມຫາຣາຊ, ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕໍ – ‘ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ປິໂຍ ເຕ ວິຏຏູໂຠ [ວິຑູຑໂຠ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ເສນາປຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ມລ຺ລິເກ, ປິໂຍ ເມ ວິຏຏູໂຠ ເສນາປຕີ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ວິຏຏູຠສ຺ສ ເຕ ເສນາປຕິສ຺ສ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ວິຏຏູຠສ຺ສ ເມ, ມລ຺ລິເກ, ເສນາປຕິສ຺ສ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ຊີວິຕສ຺ສປິ ສິຍາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ, ກິໍ ປນ ເມ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ອິທໍ ໂຂ ຕໍ, ມຫາຣາຊ, ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕໍ – ‘ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ປິຍາ ເຕ ອຫ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ມລ຺ລິເກ, ປິຍາ ເມສິ ຕ຺ວ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ມຍ຺ຫໍ ເຕ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ຕຸຍ຺ຫຎ຺ຫິ ເມ, ມລ຺ລິເກ, ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ຊີວິຕສ຺ສປິ ສິຍາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ, ກິໍ ປນ ເມ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ອິທໍ ໂຂ ຕໍ, ມຫາຣາຊ, ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕໍ – ‘ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ປິຍາ ເຕ ກາສິໂກສລາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ມລ຺ລິເກ, ປິຍາ ເມ ກາສິໂກສລາ. ກາສິໂກສລານໍ, ມລ຺ລິເກ, ອານຸຠາເວນ ກາສິກຈນ຺ທນໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠມ, ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນໍ ຘາເຣມາ’’ຕິ. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ມຫາຣາຊ, ກາສິໂກສລານໍ ເຕ ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ກາສິໂກສລານຎ຺ຫິ, ມລ຺ລິເກ, ວິປຣິຓາມຎ຺ຎຖາຠາວາ ຊີວິຕສ຺ສປິ ສິຍາ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ, ກິໍ ປນ ເມ ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ’’ຕິ? ‘‘ອິທໍ ໂຂ ຕໍ, ມຫາຣາຊ, ເຕນ ຠຄວຕາ ຊານຕາ ປສ຺ສຕາ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ສນ຺ຘາຍ ຠາສິຕໍ – ‘ປິຍຊາຕິກາ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ປິຍປ຺ປຠວິກາ’’’ຕິ.

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ມລ຺ລິເກ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ມລ຺ລິເກ! ຍາວຎ຺ຈ ໂສ ຠຄວາ ປຎ຺ຎາຍ ອຕິວິຊ຺ຌ ມຎ຺ເຎ [ປຏິວິຊ຺ຌ ປຎ຺ຎາຍ (ກ.)] ປສ຺ສຕິ. ເອຫິ, ມລ຺ລິເກ, ອາຈເມຫີ’’ຕິ [ອາຈາເມຫີຕິ (ສີ. ປີ.)]. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຎ຺ຊລິໍ ປຓາເມຕ຺ວາ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ – ‘‘ນໂມ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ, ນໂມ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ, ນໂມ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຣຫໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສາ’’ຕິ.

ປິຍຊາຕິກສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ສຕ຺ຕມໍ.