໘. ສມຓມຸຓ຺ຑິກສຸຕ຺ຕໍ

໒໖໐. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຸຄ຺ຄາຫມາໂນ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ໂຕ [ສມຓມຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ໂຕ (ສີ. ປີ.)] ສມຍປ຺ປວາທເກ ຕິນ຺ທຸກາຈີເຣ ເອກສາລເກ ມລ຺ລິກາຍ ອາຣາເມ ປຏິວສຕິ ມຫຕິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກປຣິສາຍ ສທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຈມຕ຺ເຕຫິ ປຣິພ຺ພາຊກສເຕຫິ. ອຖ ໂຂ ປຎ຺ຈກງ຺ໂຄ ຖປຕິ ສາວຕ຺ຖິຍາ ນິກ຺ຂມິ ທິວາ ທິວສ຺ສ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ. ອຖ ໂຂ ປຎ຺ຈກງ຺ຄສ຺ສ ຖປຕິສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອກາໂລ ໂຂ ຕາວ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ; ປຏິສລ຺ລີໂນ ຠຄວາ. ມໂນຠາວນິຍານມ຺ປິ ຠິກ຺ຂູນໍ ອສມໂຍ ທສ຺ສນາຍ; ປຏິສລ຺ລີນາ ມໂນຠາວນິຍາ ຠິກ຺ຂູ. ຍໍນູນາຫໍ ເຍນ ສມຍປ຺ປວາທໂກ ຕິນ຺ທຸກາຈີໂຣ ເອກສາລໂກ ມລ຺ລິກາຍ ອາຣາໂມ ເຍນ ອຸຄ຺ຄາຫມາໂນ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ປຎ຺ຈກງ຺ໂຄ ຖປຕິ ເຍນ ສມຍປ຺ປວາທໂກ ຕິນ຺ທຸກາຈີໂຣ ເອກສາລໂກ ມລ຺ລິກາຍ ອາຣາໂມ ເຍນ ອຸຄ຺ຄາຫມາໂນ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຸຄ຺ຄາຫມາໂນ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ໂຕ ມຫຕິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກປຣິສາຍ ສທ຺ຘິໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ ອຸນ຺ນາທິນິຍາ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ທາຍ ອເນກວິຫິຕໍ ຕິຣຈ຺ຉານກຖໍ ກເຖນ຺ຕິຍາ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຣາຊກຖໍ ໂຈຣກຖໍ ມຫາມຕ຺ຕກຖໍ ເສນາກຖໍ ຠຍກຖໍ ຍຸທ຺ຘກຖໍ ອນ຺ນກຖໍ ປານກຖໍ ວຕ຺ຖກຖໍ ສຍນກຖໍ ມາລາກຖໍ ຄນ຺ຘກຖໍ ຎາຕິກຖໍ ຍານກຖໍ ຄາມກຖໍ ນິຄມກຖໍ ນຄຣກຖໍ ຊນປທກຖໍ ອິຕ຺ຖິກຖໍ ສູຣກຖໍ ວິສິຂາກຖໍ ກຸມ຺ຠຏ຺ຐານກຖໍ ປຸພ຺ພເປຕກຖໍ ນານຕ຺ຕກຖໍ ໂລກກ຺ຂາຍິກໍ ສມຸທ຺ທກ຺ຂາຍິກໍ ອິຕິຠວາຠວກຖໍ ອິຕິ ວາ.

ອທ຺ທສາ ໂຂ ອຸຄ຺ຄາຫມາໂນ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ໂຕ ປຎ຺ຈກງ຺ຄໍ ຖປຕິໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ສກໍ ປຣິສໍ ສຓ຺ຐາເປສິ – ‘‘ອປ຺ປສທ຺ທາ ໂຠນ຺ໂຕ ໂຫນ຺ຕຸ, ມາ ໂຠນ຺ໂຕ ສທ຺ທມກຕ຺ຖ; ອຍໍ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ສາວໂກ ອາຄຈ຺ຉຕິ ປຎ຺ຈກງ຺ໂຄ ຖປຕິ. ຍາວຕາ ໂຂ ປນ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ສາວກາ ຄິຫີ ໂອທາຕວສນາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປຏິວສນ຺ຕິ ອຍໍ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ ປຎ຺ຈກງ຺ໂຄ ຖປຕິ. ອປ຺ປສທ຺ທກາມາ ໂຂ ປນ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອປ຺ປສທ຺ທວິນີຕາ ອປ຺ປສທ຺ທສ຺ສ ວຓ຺ຓວາທິໂນ; ອປ຺ເປວ ນາມ ອປ຺ປສທ຺ທໍ ປຣິສໍ ວິທິຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ປຣິພ຺ພາຊກາ ຕຸຓ຺ຫີ ອເຫສຸໍ.

໒໖໑. ອຖ ໂຂ ປຎ຺ຈກງ຺ໂຄ ຖປຕິ ເຍນ ອຸຄ຺ຄາຫມາໂນ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຸຄ຺ຄາຫມາເນນ ປຣິພ຺ພາຊເກນ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ປຎ຺ຈກງ຺ຄໍ ຖປຕິໍ ອຸຄ຺ຄາຫມາໂນ ປຣິພ຺ພາຊໂກ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຈຕູຫິ ໂຂ ອຫໍ, ຄຫປຕິ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລໍ ປຎ຺ຎເປມິ ສມ຺ປນ຺ນກຸສລໍ ປຣມກຸສລໍ ອຸຕ຺ຕມປຕ຺ຕິປຕ຺ຕໍ ສມຓໍ ອໂຍຊ຺ຌໍ. ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ? ອິຘ, ຄຫປຕິ, ນ ກາເຍນ ປາປກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ນ ປາປກໍ ວາຈໍ ຠາສຕິ, ນ ປາປກໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ສງ຺ກປ຺ເປຕິ, ນ ປາປກໍ ອາຊີວໍ ອາຊີວຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ ອຫໍ, ຄຫປຕິ, ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລໍ ປຎ຺ຎເປມິ ສມ຺ປນ຺ນກຸສລໍ ປຣມກຸສລໍ ອຸຕ຺ຕມປຕ຺ຕິປຕ຺ຕໍ ສມຓໍ ອໂຍຊ຺ຌ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ປຎ຺ຈກງ຺ໂຄ ຖປຕິ ອຸຄ຺ຄາຫມານສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠາສິຕໍ ເນວ ອຠິນນ຺ທິ ນປ຺ປຏິກ຺ໂກສິ. ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ – ‘‘ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ເອຕສ຺ສ ຠາສິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ປຎ຺ຈກງ຺ໂຄ ຖປຕິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ປຎ຺ຈກງ຺ໂຄ ຖປຕິ ຍາວຕໂກ ອໂຫສິ ອຸຄ຺ຄາຫມາເນນ ປຣິພ຺ພາຊເກນ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ກຖາສລ຺ລາໂປ ຕໍ ສພ຺ພໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສິ.

໒໖໒. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຠຄວາ ປຎ຺ຈກງ຺ຄໍ ຖປຕິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອວໍ ສນ຺ເຕ ໂຂ, ຖປຕິ, ທຫໂຣ ກຸມາໂຣ ມນ຺ໂທ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍໂກ ສມ຺ປນ຺ນກຸສໂລ ຠວິສ຺ສຕິ ປຣມກຸສໂລ ອຸຕ຺ຕມປຕ຺ຕິປຕ຺ໂຕ ສມໂຓ ອໂຍຊ຺ໂຌ, ຍຖາ ອຸຄ຺ຄາຫມານສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວຈນໍ. ທຫຣສ຺ສ ຫິ, ຖປຕິ, ກຸມາຣສ຺ສ ມນ຺ທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກສ຺ສ ກາໂຍຕິປິ ນ ໂຫຕິ, ກຸໂຕ ປນ ກາເຍນ ປາປກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ຜນ຺ທິຕມຕ຺ຕາ! ທຫຣສ຺ສ ຫິ, ຖປຕິ, ກຸມາຣສ຺ສ ມນ຺ທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກສ຺ສ ວາຈາຕິປິ ນ ໂຫຕິ, ກຸໂຕ ປນ ປາປກໍ ວາຈໍ ຠາສິສ຺ສຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ໂຣທິຕມຕ຺ຕາ! ທຫຣສ຺ສ ຫິ, ຖປຕິ, ກຸມາຣສ຺ສ ມນ຺ທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກສ຺ສ ສງ຺ກປ຺ໂປຕິປິ ນ ໂຫຕິ, ກຸໂຕ ປນ ປາປກໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ສງ຺ກປ຺ປິສ຺ສຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ວິກູຊິຕມຕ຺ຕາ [ວິກຸຊ຺ຊິຕມຕ຺ຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)]! ທຫຣສ຺ສ ຫິ, ຖປຕິ, ກຸມາຣສ຺ສ ມນ຺ທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກສ຺ສ ອາຊີໂວຕິປິ ນ ໂຫຕິ, ກຸໂຕ ປນ ປາປກໍ ອາຊີວໍ ອາຊີວິສ຺ສຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ມາຕຸຖຎ຺ຎາ! ເອວໍ ສນ຺ເຕ ໂຂ, ຖປຕິ, ທຫໂຣ ກຸມາໂຣ ມນ຺ໂທ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍໂກ ສມ຺ປນ຺ນກຸສໂລ ຠວິສ຺ສຕິ ປຣມກຸສໂລ ອຸຕ຺ຕມປຕ຺ຕິປຕ຺ໂຕ ສມໂຓ ອໂຍຊ຺ໂຌ, ຍຖາ ອຸຄ຺ຄາຫມານສ຺ສ ປຣິພ຺ພາຊກສ຺ສ ສມຓມຸຓ຺ຑິກາປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວຈນໍ.

໒໖໓. ‘‘ຈຕູຫິ ໂຂ ອຫໍ, ຖປຕິ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລໍ ປຎ຺ຎເປມິ ນ ເຈວ ສມ຺ປນ຺ນກຸສລໍ ນ ປຣມກຸສລໍ ນ ອຸຕ຺ຕມປຕ຺ຕິປຕ຺ຕໍ ສມຓໍ ອໂຍຊ຺ຌໍ, ອປິ ຈິມໍ ທຫຣໍ ກຸມາຣໍ ມນ຺ທໍ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກໍ ສມຘິຄຍ຺ຫ ຕິຏ຺ຐຕິ. ກຕເມຫິ ຈຕູຫິ? ອິຘ, ຖປຕິ, ນ ກາເຍນ ປາປກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ນ ປາປກໍ ວາຈໍ ຠາສຕິ, ນ ປາປກໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ສງ຺ກປ຺ເປຕິ, ນ ປາປກໍ ອາຊີວໍ ອາຊີວຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ ອຫໍ, ຖປຕິ, ຈຕູຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລໍ ປຎ຺ຎເປມິ ນ ເຈວ ສມ຺ປນ຺ນກຸສລໍ ນ ປຣມກຸສລໍ ນ ອຸຕ຺ຕມປຕ຺ຕິປຕ຺ຕໍ ສມຓໍ ອໂຍຊ຺ຌໍ, ອປິ ຈິມໍ ທຫຣໍ ກຸມາຣໍ ມນ຺ທໍ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກໍ ສມຘິຄຍ຺ຫ ຕິຏ຺ຐຕິ.

‘‘ທສຫິ ໂຂ ອຫໍ, ຖປຕິ, ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລໍ ປຎ຺ຎເປມິ ສມ຺ປນ຺ນກຸສລໍ ປຣມກຸສລໍ ອຸຕ຺ຕມປຕ຺ຕິປຕ຺ຕໍ ສມຓໍ ອໂຍຊ຺ຌໍ. ອິເມ ອກຸສລາ ສີລາ; ຕມຫໍ [ກຫໍ (ສີ.), ຕຫໍ (ປີ.)], ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ອິໂຕສມຸຏ຺ຐານາ ອກຸສລາ ສີລາ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ອິຘ ອກຸສລາ ສີລາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ອກຸສລານໍ ສີລານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອິເມ ກຸສລາ ສີລາ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ອິໂຕສມຸຏ຺ຐານາ ກຸສລາ ສີລາ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ອິຘ ກຸສລາ ສີລາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ກຸສລານໍ ສີລານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອິເມ ອກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ອິໂຕສມຸຏ຺ຐານາ ອກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ອິຘ ອກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ອກຸສລານໍ ສງ຺ກປ຺ປານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ.

‘‘ອິເມ ກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ອິໂຕສມຸຏ຺ຐານາ ກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ອິຘ ກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ກຸສລານໍ ສງ຺ກປ຺ປານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ; ຕມຫໍ, ຖປຕິ, ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ.

໒໖໔. ‘‘ກຕເມ ຈ, ຖປຕິ, ອກຸສລາ ສີລາ? ອກຸສລໍ ກາຍກມ຺ມໍ, ອກຸສລໍ ວຈີກມ຺ມໍ, ປາປໂກ ອາຊີໂວ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຖປຕິ, ອກຸສລາ ສີລາ.

‘‘ອິເມ ຈ, ຖປຕິ, ອກຸສລາ ສີລາ ກິໍສມຸຏ຺ຐານາ? ສມຸຏ຺ຐານມ຺ປິ ເນສໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ກຕມໍ ຈິຕ຺ຕໍ? ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ຫິ ພຫຸໍ ອເນກວິຘໍ ນານປ຺ປກາຣກໍ. ຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສຣາຄໍ ສໂທສໍ ສໂມຫໍ, ອິໂຕສມຸຏ຺ຐານາ ອກຸສລາ ສີລາ.

‘‘ອິເມ ຈ, ຖປຕິ, ອກຸສລາ ສີລາ ກຸຫິໍ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ? ນິໂຣໂຘປິ ເນສໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຘ, ຖປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ປຫາຍ ກາຍສຸຈຣິຕໍ ຠາເວຕິ, ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ປຫາຍ ວຈີສຸຈຣິຕໍ ຠາເວຕິ, ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ປຫາຍ ມໂນສຸຈຣິຕໍ ຠາເວຕິ, ມິຈ຺ຉາຊີວໍ ປຫາຍ ສມ຺ມາຊີເວນ ຊີວິຕໍ ກປ຺ເປຕິ – ເອຕ຺ເຖເຕ ອກຸສລາ ສີລາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ປຏິປນ຺ໂນ, ຖປຕິ, ອກຸສລານໍ ສີລານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຖປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ; ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ; ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາທາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ; ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ອສມ຺ໂມສາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຂ, ຖປຕິ, ອກຸສລານໍ ສີລານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ.

໒໖໕. ‘‘ກຕເມ ຈ, ຖປຕິ, ກຸສລາ ສີລາ? ກຸສລໍ ກາຍກມ຺ມໍ, ກຸສລໍ ວຈີກມ຺ມໍ, ອາຊີວປຣິສຸທ຺ຘມ຺ປິ ໂຂ ອຫໍ, ຖປຕິ, ສີລສ຺ມິໍ ວທາມິ. ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຖປຕິ, ກຸສລາ ສີລາ.

‘‘ອິເມ ຈ, ຖປຕິ, ກຸສລາ ສີລາ ກິໍສມຸຏ຺ຐານາ? ສມຸຏ຺ຐານມ຺ປິ ເນສໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ກຕມໍ ຈິຕ຺ຕໍ? ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ຫິ ພຫຸໍ ອເນກວິຘໍ ນານປ຺ປກາຣກໍ. ຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວີຕຣາຄໍ ວີຕໂທສໍ ວີຕໂມຫໍ, ອິໂຕສມຸຏ຺ຐານາ ກຸສລາ ສີລາ.

‘‘ອິເມ ຈ, ຖປຕິ, ກຸສລາ ສີລາ ກຸຫິໍ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ? ນິໂຣໂຘປິ ເນສໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຘ, ຖປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ສີລວາ ໂຫຕິ ໂນ ຈ ສີລມໂຍ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ; ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ກຸສລາ ສີລາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ປຏິປນ຺ໂນ ຈ, ຖປຕິ, ກຸສລານໍ ສີລານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຖປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ; ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ…ເປ… ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາທາຍ…ເປ… ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ອສມ຺ໂມສາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຂ, ຖປຕິ, ກຸສລານໍ ສີລານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ.

໒໖໖. ‘‘ກຕເມ ຈ, ຖປຕິ, ອກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ? ກາມສງ຺ກປ຺ໂປ, ພ຺ຍາປາທສງ຺ກປ຺ໂປ, ວິຫິໍສາສງ຺ກປ຺ໂປ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຖປຕິ, ອກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ.

‘‘ອິເມ ຈ, ຖປຕິ, ອກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ ກິໍສມຸຏ຺ຐານາ? ສມຸຏ຺ຐານມ຺ປິ ເນສໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘ສຎ຺ຎາສມຸຏ຺ຐານາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ກຕມາ ສຎ຺ຎາ? ສຎ຺ຎາປິ ຫິ ພຫູ ອເນກວິຘາ ນານປ຺ປກາຣກາ. ກາມສຎ຺ຎາ, ພ຺ຍາປາທສຎ຺ຎາ, ວິຫິໍສາສຎ຺ຎາ – ອິໂຕສມຸຏ຺ຐານາ ອກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ.

‘‘ອິເມ ຈ, ຖປຕິ, ອກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ ກຸຫິໍ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ? ນິໂຣໂຘປິ ເນສໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຘ, ຖປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ…ເປ… ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ; ເອຕ຺ເຖເຕ ອກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ປຏິປນ຺ໂນ ຈ, ຖປຕິ, ອກຸສລານໍ ສງ຺ກປ຺ປານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຖປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ; ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ…ເປ… ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາທາຍ…ເປ… ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ອສມ຺ໂມສາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຂ, ຖປຕິ, ອກຸສລານໍ ສງ຺ກປ຺ປານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ.

໒໖໗. ‘‘ກຕເມ ຈ, ຖປຕິ, ກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ? ເນກ຺ຂມ຺ມສງ຺ກປ຺ໂປ, ອພ຺ຍາປາທສງ຺ກປ຺ໂປ, ອວິຫິໍສາສງ຺ກປ຺ໂປ – ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ຖປຕິ, ກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ.

‘‘ອິເມ ຈ, ຖປຕິ, ກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ ກິໍສມຸຏ຺ຐານາ? ສມຸຏ຺ຐານມ຺ປິ ເນສໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘ສຎ຺ຎາສມຸຏ຺ຐານາ’ຕິສ຺ສ ວຈນີຍໍ. ກຕມາ ສຎ຺ຎາ? ສຎ຺ຎາປິ ຫິ ພຫູ ອເນກວິຘາ ນານປ຺ປກາຣກາ. ເນກ຺ຂມ຺ມສຎ຺ຎາ, ອພ຺ຍາປາທສຎ຺ຎາ, ອວິຫິໍສາສຎ຺ຎາ – ອິໂຕສມຸຏ຺ຐານາ ກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ.

‘‘ອິເມ ຈ, ຖປຕິ, ກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ ກຸຫິໍ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ? ນິໂຣໂຘປິ ເນສໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຘ, ຖປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ…ເປ… ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ; ເອຕ຺ເຖເຕ ກຸສລາ ສງ຺ກປ຺ປາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ.

‘‘ກຖໍ ປຏິປນ຺ໂນ ຈ, ຖປຕິ, ກຸສລານໍ ສງ຺ກປ຺ປານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ? ອິຘ, ຖປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ; ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາຍ…ເປ… ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸປ຺ປາທາຍ…ເປ… ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ຐິຕິຍາ ອສມ຺ໂມສາຍ ຠິຍ຺ໂຍຠາວາຍ ເວປຸລ຺ລາຍ ຠາວນາຍ ປາຣິປູຣິຍາ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ ວາຍມຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ປທຫຕິ. ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຂ, ຖປຕິ, ກຸສລານໍ ສງ຺ກປ຺ປານໍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ.

໒໖໘. ‘‘ກຕເມຫິ ຈາຫໍ, ຖປຕິ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລໍ ປຎ຺ຎເປມິ ສມ຺ປນ຺ນກຸສລໍ ປຣມກຸສລໍ ອຸຕ຺ຕມປຕ຺ຕິປຕ຺ຕໍ ສມຓໍ ອໂຍຊ຺ຌໍ? ອິຘ, ຖປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ອເສຂາຍ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສເຂນ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ເປນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສຂາຍ ສມ຺ມາວາຈາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສເຂນ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ເຕນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສເຂນ ສມ຺ມາອາຊີເວນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສເຂນ ສມ຺ມາວາຍາເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສຂາຍ ສມ຺ມາສຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສເຂນ ສມ຺ມາສມາຘິນາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສເຂນ ສມ຺ມາຎາເຓນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ອເສຂາຍ ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ ອຫໍ, ຖປຕິ, ທສຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລໍ ປຎ຺ຎເປມິ ສມ຺ປນ຺ນກຸສລໍ ປຣມກຸສລໍ ອຸຕ຺ຕມປຕ຺ຕິປຕ຺ຕໍ ສມຓໍ ອໂຍຊ຺ຌ’’ນ຺ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມໂນ ປຎ຺ຈກງ຺ໂຄ ຖປຕິ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທີຕິ.

ສມຓມຸຓ຺ຑິກສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ອຏ຺ຐມໍ.