໙. ໂຄລິຍານິສຸຕ຺ຕໍ

໑໗໓. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ໂຄລິຍານິ [ຄຸລິສ຺ສານິ (ສີ. ປີ.), ໂຄລິສ຺ສານິ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ນາມ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣຎ຺ຎິໂກ [ອາຣຎ຺ຎໂກ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)] ປທສມາຈາໂຣ [ປທຣສມາຈາໂຣ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ໂອສໂຏ ໂຫຕິ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ໂຄລິຍານິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຣພ຺ຠ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ –

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ສຄາຣເວນ ຠວິຕພ຺ພໍ ສປ຺ປຕິສ຺ເສນ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆຄໂຕ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ອຄາຣໂວ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ, ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ອຄາຣໂວ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ໂສ’ຕິ – ຕສ຺ສ [ອປ຺ປຕິສ຺ໂສຕິສ຺ສ (ສີ. ປີ.)] ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ສຄາຣເວນ ຠວິຕພ຺ພໍ ສປ຺ປຕິສ຺ເສນ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ອາສນກຸສເລນ ຠວິຕພ຺ພໍ – ‘ອິຕິ ເຖເຣ ຈ ຠິກ຺ຂູ ນານຸປຂຊ຺ຊ ນິສີທິສ຺ສາມິ ນເວ ຈ ຠິກ຺ຂູ ນ ອາສເນນ ປຏິພາຫິສ຺ສາມີ’ຕິ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆຄໂຕ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນ ອາສນກຸສໂລ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ, ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ອາສນກຸສໂລ ນ ໂຫຕີ’ຕິ [ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ອາຠິສມາຈາຣິກມ຺ປິ ຘມ຺ມໍ ນ ຊານາຕີຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ອາສນກຸສເລນ ຠວິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ອາຠິສມາຈາຣິໂກປິ ຘມ຺ໂມ ຊານິຕພ຺ໂພ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆຄໂຕ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອາຠິສມາຈາຣິກມ຺ປິ ຘມ຺ມໍ ນ ຊານາຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ອາຠິສມາຈາຣິກມ຺ປິ ຘມ຺ມໍ ນ ຊານາຕີ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ອາຠິສມາຈາຣິໂກປິ ຘມ຺ໂມ ຊານິຕພ຺ໂພ [ອຍໍ ອາຠິສມາຈາຣິກຕຕິຍວາໂຣ ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ໂປຕ຺ຖເກສຸ ນ ທິສ຺ສຕິ].

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ນາຕິກາເລນ ຄາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ ນາຕິທິວາ [ນ ທິວາ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ. ກ.)] ປຏິກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆຄໂຕ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຕິກາເລນ ຄາມໍ ປວິສຕິ ອຕິທິວາ ປຏິກ຺ກມຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ອຕິກາເລນ ຄາມໍ ປວິສຕິ ອຕິທິວາ ປຏິກ຺ກມຕີ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ນາຕິກາເລນ ຄາໂມ ປວິສິຕພ຺ໂພ, ນາຕິທິວາ ປຏິກ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ນ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ກຸເລສຸ ຈາຣິຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆຄໂຕ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ກຸເລສຸ ຈາຣິຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ອຍໍ ນູນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ວິຫຣໂຕ ວິກາລຈຣິຍາ ພຫຸລີກຕາ, ຕເມນໍ ສງ຺ຆຄຕມ຺ປິ ສມຸທາຈຣຕີ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ນ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ກຸເລສຸ ຈາຣິຕ຺ຕໍ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ອນຸທ຺ຘເຕນ ຠວິຕພ຺ພໍ ອຈປເລນ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆຄໂຕ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຸທ຺ຘໂຕ ໂຫຕິ ຈປໂລ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ອິທໍ ນູນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ວິຫຣໂຕ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈໍ ຈາປລ຺ຍໍ ພຫຸລີກຕໍ, ຕເມນໍ ສງ຺ຆຄຕມ຺ປິ ສມຸທາຈຣຕີ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ອນຸທ຺ຘເຕນ ຠວິຕພ຺ພໍ ອຈປເລນ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ອມຸຂເຣນ ຠວິຕພ຺ພໍ ອວິກິຓ຺ຓວາເຈນ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆຄໂຕ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ມຸຂໂຣ ໂຫຕິ ວິກິຓ຺ຓວາໂຈ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ມຸຂໂຣ ວິກິຓ຺ຓວາໂຈ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ອມຸຂເຣນ ຠວິຕພ຺ພໍ ອວິກິຓ຺ຓວາເຈນ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ສຸວເຈນ [ສຸພ຺ພເຈນ (ສີ. ກ.)] ຠວິຕພ຺ພໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕນ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆຄໂຕ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ໂຕ ທຸພ຺ພໂຈ ໂຫຕິ ປາປມິຕ຺ໂຕ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ທຸພ຺ພໂຈ ປາປມິຕ຺ໂຕ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆຄເຕນ ສງ຺ເຆ ວິຫຣນ຺ເຕນ ສຸວເຈນ ຠວິຕພ຺ພໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕນ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາເຣນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ອຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ອຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາເຣນ ຠວິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸນາ ຠວິຕພ຺ພໍ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ໂຠຊເນ ອມຕ຺ຕຎ຺ຎູ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ໂຠຊເນ ອມຕ຺ຕຎ຺ຎູ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸນາ ຠວິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ຊາຄຣິຍໍ ອນຸຍຸຕ຺ເຕນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຊາຄຣິຍໍ ອນນຸຍຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ຊາຄຣິຍໍ ອນນຸຍຸຕ຺ໂຕ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຊາຄຣິຍໍ ອນຸຍຸຕ຺ເຕນ ຠວິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອາຣທ຺ຘວີຣິເຍນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ກຸສີໂຕ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ກຸສີໂຕ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອາຣທ຺ຘວີຣິເຍນ ຠວິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສມາຫິເຕນ ຠວິຕພ຺ພໍ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອສມາຫິໂຕ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ອສມາຫິໂຕ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສມາຫິເຕນ ຠວິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ປຎ຺ຎວຕາ ຠວິຕພ຺ພໍ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຎ຺ຎວຕາ ຠວິຕພ຺ພໍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອຠິຘມ຺ເມ ອຠິວິນເຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ສນ຺ຕາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຠິຘມ຺ເມ ອຠິວິນເຍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕາໂຣ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອຠິຘມ຺ເມ ອຠິວິນເຍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ນ ສມ຺ປາຍຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ອຠິຘມ຺ເມ ອຠິວິນເຍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ນ ສມ຺ປາຍຕີ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຠິຘມ຺ເມ ອຠິວິນເຍ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເຍ ເຕ ສນ຺ຕາ ວິໂມກ຺ຂາ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຣູເປ ອາຣຸປ຺ປາ ຕຕ຺ຖ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ສນ຺ຕາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເຍ ເຕ ສນ຺ຕາ ວິໂມກ຺ຂາ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຣູເປ ອາຣຸປ຺ປາ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕາໂຣ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ເຍ ເຕ ສນ຺ຕາ ວິໂມກ຺ຂາ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຣູເປ ອາຣຸປ຺ປາ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ນ ສມ຺ປາຍຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ເຍ ເຕ ສນ຺ຕາ ວິໂມກ຺ຂາ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຣູເປ ອາຣຸປ຺ປາ ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ນ ສມ຺ປາຍຕີ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເຍ ເຕ ສນ຺ຕາ ວິໂມກ຺ຂາ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຣູເປ ອາຣຸປ຺ປາ ຕຕ຺ຖ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ.

‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອຸຕ຺ຕຣິ ມນຸສ຺ສຘມ຺ເມ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ. ສນ຺ຕາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸຕ຺ຕຣິ ມນຸສ຺ສຘມ຺ເມ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕາໂຣ. ສເຈ, ອາວຸໂສ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ອຸຕ຺ຕຣິ ມນຸສ຺ສຘມ຺ເມ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ນ ສມ຺ປາຍຕິ, ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ‘ກິໍ ປນິມສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ອາຣຎ຺ຎິກສ຺ສ ເອກສ຺ສາຣຎ຺ເຎ ເສຣິວິຫາເຣນ ໂຍ ອຍມາຍສ຺ມາ ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ປພ຺ພຊິໂຕ ຕມຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕີ’ຕິ – ຕສ຺ສ ຠວນ຺ຕິ ວຕ຺ຕາໂຣ. ຕສ຺ມາ ອາຣຎ຺ຎິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຸຕ຺ຕຣິ ມນຸສ຺ສຘມ຺ເມ ໂຍໂຄ ກຣຓີໂຍ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ [ມຫາໂມຄ຺ຄລາໂນ (ກ.)] ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກເນວ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມ ຘມ຺ມາ ສມາທາຍ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພາ ອຸທາຫຸ ຄາມນ຺ຕວິຫາຣິນາປີ’’ຕິ? ‘‘ອາຣຎ຺ຎິເກນາປິ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອິເມ ຘມ຺ມາ ສມາທາຍ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພາ ປເຄວ ຄາມນ຺ຕວິຫາຣິນາ’’ຕິ.

ໂຄລິຍານິສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ນວມໍ.