໔. ມຫາມາລຸກ຺ຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໙. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠິກ຺ຂໂວ’’ຕິ. ‘‘ຠທນ຺ເຕ’’ຕິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຘາເຣຖ ໂນ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຍາ ເທສິຕານິ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານີ’’ຕິ?

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຫໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຘາເຣມິ ຠຄວຕາ ເທສິຕານິ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານີ’’ຕິ. ‘‘ຍຖາ ກຖໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ຘາເຣສິ ມຍາ ເທສິຕານິ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານີ’’ຕິ? ‘‘ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິໍ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍໍ ສໍໂຍຊນໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ; ວິຈິກິຈ຺ຉໍ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍໍ ສໍໂຍຊນໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ; ສີລພ຺ພຕປຣາມາສໍ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍໍ ສໍໂຍຊນໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ; ກາມຈ຺ຉນ຺ທໍ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍໍ ສໍໂຍຊນໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ; ພ຺ຍາປາທໍ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍໍ ສໍໂຍຊນໍ ເທສິຕໍ ຘາເຣມິ. ເອວໍ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຘາເຣມິ ຠຄວຕາ ເທສິຕານິ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານີ’’ຕິ.

‘‘ກສ຺ສ ໂຂ ນາມ ຕ຺ວໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ອິມານິ ເອວໍ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ເທສິຕານິ ຘາເຣສິ? ນນຸ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ອິມິນາ ຕຣຸຓູປເມນ ອຸປາຣມ຺ເຠນ ອຸປາຣມ຺ຠິສ຺ສນ຺ຕິ? ທຫຣສ຺ສ ຫິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ກຸມາຣສ຺ສ ມນ຺ທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກສ຺ສ ສກ຺ກາໂຍຕິປິ ນ ໂຫຕິ, ກຸໂຕ ປນສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ? ອນຸເສຕ຺ເວວສ຺ສ [ອນຸເສຕິ ຕ຺ເວວສ຺ສ (ສີ. ປີ.)] ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐານຸສໂຍ. ທຫຣສ຺ສ ຫິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ກຸມາຣສ຺ສ ມນ຺ທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກສ຺ສ ຘມ຺ມາຕິປິ ນ ໂຫຕິ, ກຸໂຕ ປນສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ຘມ຺ເມສຸ ວິຈິກິຈ຺ຉາ? ອນຸເສຕ຺ເວວສ຺ສ ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສໂຍ. ທຫຣສ຺ສ ຫິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ກຸມາຣສ຺ສ ມນ຺ທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກສ຺ສ ສີລາຕິປິ ນ ໂຫຕິ, ກຸໂຕ ປນສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ສີເລສຸ ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ? ອນຸເສຕ຺ເວວສ຺ສ ສີລພ຺ພຕປຣາມາສານຸສໂຍ. ທຫຣສ຺ສ ຫິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ກຸມາຣສ຺ສ ມນ຺ທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກສ຺ສ ກາມາຕິປິ ນ ໂຫຕິ, ກຸໂຕ ປນສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ກາເມສຸ ກາມຈ຺ຉນ຺ໂທ? ອນຸເສຕ຺ເວວສ຺ສ ກາມຣາຄານຸສໂຍ. ທຫຣສ຺ສ ຫິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ກຸມາຣສ຺ສ ມນ຺ທສ຺ສ ອຸຕ຺ຕານເສຍ຺ຍກສ຺ສ ສຕ຺ຕາຕິປິ ນ ໂຫຕິ, ກຸໂຕ ປນສ຺ສ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ສຕ຺ເຕສຸ ພ຺ຍາປາໂທ? ອນຸເສຕ຺ເວວສ຺ສ ພ຺ຍາປາທານຸສໂຍ. ນນຸ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ປຣິພ຺ພາຊກາ ອິມິນາ ຕຣຸຓູປເມນ ອຸປາຣມ຺ເຠນ ອຸປາຣມ຺ຠິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຕສ຺ສ, ຠຄວາ, ກາໂລ, ເອຕສ຺ສ, ສຸຄຕ, ກາໂລ ຍໍ ຠຄວາ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ເທເສຍ຺ຍ. ຠຄວໂຕ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຘາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫານນ຺ທ, ສຸຓາຫິ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຫິ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

໑໓໐. ‘‘ອິຘານນ຺ທ, ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ, ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິປເຣເຕນ; ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ຈ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິຍາ ນິສ຺ສຣຓໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ສາ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ຖາມຄຕາ ອປ຺ປຏິວິນີຕາ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍໍ ສໍໂຍຊນໍ. ວິຈິກິຈ຺ຉາປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉາປເຣເຕນ; ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ຈ ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ນິສ຺ສຣຓໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ສາ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ຖາມຄຕາ ອປ຺ປຏິວິນີຕາ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍໍ ສໍໂຍຊນໍ. ສີລພ຺ພຕປຣາມາສປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ສີລພ຺ພຕປຣາມາສປເຣເຕນ; ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຈ ສີລພ຺ພຕປຣາມາສສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ໂສ ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ ຖາມຄໂຕ ອປ຺ປຏິວິນີໂຕ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍໍ ສໍໂຍຊນໍ. ກາມຣາຄປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ກາມຣາຄປເຣເຕນ; ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຈ ກາມຣາຄສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ໂສ ກາມຣາໂຄ ຖາມຄໂຕ ອປ຺ປຏິວິນີໂຕ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍໍ ສໍໂຍຊນໍ. ພ຺ຍາປາທປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ພ຺ຍາປາທປເຣເຕນ; ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຈ ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ໂສ ພ຺ຍາປາໂທ ຖາມຄໂຕ ອປ຺ປຏິວິນີໂຕ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍໍ ສໍໂຍຊນໍ.

໑໓໑. ‘‘ສຸຕວາ ຈ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ອຣິຍສາວໂກ ອຣິຍານໍ ທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ສຸວິນີໂຕ, ສປ຺ປຸຣິສານໍ ທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ສຸວິນີໂຕ ນ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ນ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິປເຣເຕນ; ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ຈ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິຍາ ນິສ຺ສຣຓໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ສາ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ ສານຸສຍາ ປຫີຍຕິ. ນ ວິຈິກິຈ຺ຉາປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ນ ວິຈິກິຈ຺ຉາປເຣເຕນ; ອຸປ຺ປນ຺ນາຍ ຈ ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ນິສ຺ສຣຓໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ສາ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ສານຸສຍາ ປຫີຍຕິ. ນ ສີລພ຺ພຕປຣາມາສປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ນ ສີລພ຺ພຕປຣາມາສປເຣເຕນ; ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຈ ສີລພ຺ພຕປຣາມາສສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ໂສ ສີລພ຺ພຕປຣາມາໂສ ສານຸສໂຍ ປຫີຍຕິ. ນ ກາມຣາຄປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ນ ກາມຣາຄປເຣເຕນ; ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຈ ກາມຣາຄສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ໂສ ກາມຣາໂຄ ສານຸສໂຍ ປຫີຍຕິ. ນ ພ຺ຍາປາທປຣິຍຸຏ຺ຐິເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ ນ ພ຺ຍາປາທປເຣເຕນ; ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຈ ພ຺ຍາປາທສ຺ສ ນິສ຺ສຣຓໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕສ຺ສ ໂສ ພ຺ຍາປາໂທ ສານຸສໂຍ ປຫີຍຕິ.

໑໓໒. ‘‘ໂຍ, ອານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ ຍາ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ ຕໍ ມຄ຺ຄໍ ຕໍ ປຏິປທໍ ອນາຄມ຺ມ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ຎສ຺ສຕິ ວາ ທກ຺ຂຕິ ວາ ປຊຫິສ຺ສຕິ ວາຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ມຫໂຕ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ຕິຏ຺ຐໂຕ ສາຣວໂຕ ຕຈໍ ອຈ຺ເຉຕ຺ວາ ເຜຄ຺ຄຸໍ ອຈ຺ເຉຕ຺ວາ ສາຣຈ຺ເຉໂທ ຠວິສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ໂຍ ມຄ຺ໂຄ ຍາ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ ຕໍ ມຄ຺ຄໍ ຕໍ ປຏິປທໍ ອນາຄມ຺ມ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ຎສ຺ສຕິ ວາ ທກ຺ຂຕິ ວາ ປຊຫິສ຺ສຕິ ວາຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂຍ ຈ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ ຍາ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ ຕໍ ມຄ຺ຄໍ ຕໍ ປຏິປທໍ ອາຄມ຺ມ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ຎສ຺ສຕິ ວາ ທກ຺ຂຕິ ວາ ປຊຫິສ຺ສຕິ ວາຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ມຫໂຕ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ຕິຏ຺ຐໂຕ ສາຣວໂຕ ຕຈໍ ເຉຕ຺ວາ ເຜຄ຺ຄຸໍ ເຉຕ຺ວາ ສາຣຈ຺ເຉໂທ ຠວິສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ; ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ໂຍ ມຄ຺ໂຄ ຍາ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ ຕໍ ມຄ຺ຄໍ ຕໍ ປຏິປທໍ ອາຄມ຺ມ ປຎ຺ໂຈຣມ຺ຠາຄິຍານິ ສໍໂຍຊນານິ ຎສ຺ສຕິ ວາ ທກ຺ຂຕິ ວາ ປຊຫິສ຺ສຕິ ວາຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ຄງ຺ຄາ ນທີ ປູຣາ ອຸທກສ຺ສ ສມຕິຕ຺ຕິກາ ກາກເປຍ຺ຍາ. ອຖ ທຸພ຺ພລໂກ ປຸຣິໂສ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ ອິມິສ຺ສາ ຄງ຺ຄາຍ ນທິຍາ ຕິຣິຍໍ ພາຫາຍ ໂສຕໍ ເຉຕ຺ວາ ໂສຕ຺ຖິນາ ປາຣໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’ຕິ [ຄຈ຺ຉາມີຕິ (ສີ. ປີ.)]; ໂສ ນ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍ ຄງ຺ຄາຍ ນທິຍາ ຕິຣິຍໍ ພາຫາຍ ໂສຕໍ ເຉຕ຺ວາ ໂສຕ຺ຖິນາ ປາຣໍ ຄນ຺ຕຸໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ [ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)] ສກ຺ກາຍນິໂຣຘາຍ ຘມ຺ເມ ເທສິຍມາເນ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ນປ຺ປສີທຕິ ນ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ນ ວິມຸຈ຺ຈຕິ; ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ທຸພ຺ພລໂກ ປຸຣິໂສ ເອວເມເຕ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ຄງ຺ຄາ ນທີ ປູຣາ ອຸທກສ຺ສ ສມຕິຕ຺ຕິກາ ກາກເປຍ຺ຍາ. ອຖ ພລວາ ປຸຣິໂສ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ ອິມິສ຺ສາ ຄງ຺ຄາຍ ນທິຍາ ຕິຣິຍໍ ພາຫາຍ ໂສຕໍ ເຉຕ຺ວາ ໂສຕ຺ຖິນາ ປາຣໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’ຕິ; ໂສ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍ ຄງ຺ຄາຍ ນທິຍາ ຕິຣິຍໍ ພາຫາຍ ໂສຕໍ ເຉຕ຺ວາ ໂສຕ຺ຖິນາ ປາຣໍ ຄນ຺ຕຸໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ສກ຺ກາຍນິໂຣຘາຍ ຘມ຺ເມ ເທສິຍມາເນ ຈິຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂນ຺ທຕິ ປສີທຕິ ສນ຺ຕິຏ຺ຐຕິ ວິມຸຈ຺ຈຕິ; ເສຍ຺ຍຖາປິ ໂສ ພລວາ ປຸຣິໂສ ເອວເມເຕ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

໑໓໓. ‘‘ກຕໂມ ຈານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ, ກຕມາ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ? ອິຘານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ອຸປຘິວິເວກາ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ປຫານາ ສພ຺ພໂສ ກາຍທຸຏ຺ຐຸລ຺ລານໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິຍາ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຍເທວ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ ຣູປຄຕໍ ເວທນາຄຕໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ສງ຺ຂາຣຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓຄຕໍ ເຕ ຘມ຺ເມ ອນິຈ຺ຈໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ໂຣຄໂຕ ຄຓ຺ຑໂຕ ສລ຺ລໂຕ ອຆໂຕ ອາພາຘໂຕ ປຣໂຕ ປໂລກໂຕ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ໂສ ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຏິວາເປຕິ [ປຏິປາເປຕິ (ສ຺ຍາ.), ປຕິຏ຺ຐາເປຕິ (ກ.)]. ໂສ ເຕຫິ ຘມ຺ເມຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຏິວາເປຕ຺ວາ ອມຕາຍ ຘາຕຸຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປສໍຫຣຕິ – ‘ເອຕໍ ສນ຺ຕໍ ເອຕໍ ປຓີຕໍ ຍທິທໍ ສພ຺ພສງ຺ຂາຣສມໂຖ ສພ຺ພູປຘິປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ຕຓ຺ຫາກ຺ຂໂຍ ວິຣາໂຄ ນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານ’ນ຺ຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ຐິໂຕ ອາສວານໍ ຂຍໍ ປາປຸຓາຕິ; ໂນ ເຈ ອາສວານໍ ຂຍໍ ປາປຸຓາຕິ ເຕເນວ ຘມ຺ມຣາເຄນ ຕາຍ ຘມ຺ມນນ຺ທິຍາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ໂອປປາຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ປຣິນິພ຺ພາຍີ, ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ ອຍໍ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ…ເປ… ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຍເທວ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ ຣູປຄຕໍ ເວທນາຄຕໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ສງ຺ຂາຣຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓຄຕໍ… ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ ອຍໍ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ພໂສ ຣູປສຎ຺ຎານໍ ສມຕິກ຺ກມາ ປຏິຆສຎ຺ຎານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ ນານຕ຺ຕສຎ຺ຎານໍ ອມນສິກາຣາ ‘ອນນ຺ໂຕ ອາກາໂສ’ຕິ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຍເທວ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ ເວທນາຄຕໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ສງ຺ຂາຣຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓຄຕໍ…ເປ… ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ ອຍໍ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ພໂສ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ‘ອນນ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓ’ນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຍເທວ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ ເວທນາຄຕໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ສງ຺ຂາຣຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓຄຕໍ…ເປ… ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ ອຍໍ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ພໂສ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ‘ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີ’ຕິ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຍເທວ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ ເວທນາຄຕໍ ສຎ຺ຎາຄຕໍ ສງ຺ຂາຣຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓຄຕໍ…ເປ… ອນາວຕ຺ຕິຘມ຺ໂມ ຕສ຺ມາ ໂລກາ. ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ມຄ຺ໂຄ ອຍໍ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍາ’’ຕິ.

‘‘ເອໂສ ເຈ, ຠນ຺ເຕ, ມຄ຺ໂຄ ເອສາ ປຏິປທາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຫານາຍ, ອຖ ກິຎ຺ຈຣຫິ ອິເຘກຈ຺ເຈ ຠິກ຺ຂູ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໂນ ເອກຈ຺ເຈ ຠິກ຺ຂູ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໂນ’’ຕິ? ‘‘ເອຕ຺ຖ ໂຂ ປເນສາຫໍ [ເອຕ຺ຖ ໂຂ ເຕສາຫໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)], ອານນ຺ທ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍເວມຕ຺ຕຕໍ ວທາມີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມໂນ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທີຕິ.

ມຫາມາລຸກ຺ຍສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.