໓. ຈູຬມາລຸກ຺ຍສຸຕ຺ຕໍ

໑໒໒. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ [ມາລຸງ຺ກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ຍານິມານິ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ຠຄວຕາ ອພ຺ຍາກຕານິ ຐປິຕານິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິປິ, ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິປິ, ‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິປິ, ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິປິ, ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິປິ, ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິປິ, ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ – ຕານິ ເມ ຠຄວາ ນ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ຍານິ ເມ ຠຄວາ ນ ພ຺ຍາກໂຣຕິ ຕໍ ເມ ນ ຣຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ ເມ ນກ຺ຂມຕິ. ໂສຫໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ. ສເຈ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ…ເປ… ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ – ເອວາຫໍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມິ; ໂນ ເຈ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ…ເປ… ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ – ເອວາຫໍ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິສ຺ສາມີ’’ຕິ.

໑໒໓. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

໑໒໔. ‘‘ອິຘ ມຍ຺ຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ຍານິມານິ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ ຠຄວຕາ ອພ຺ຍາກຕານິ ຐປິຕານິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິປິ, ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິປິ…ເປ… ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິປິ – ຕານິ ເມ ຠຄວາ ນ ພ຺ຍາກໂຣຕິ. ຍານິ ເມ ຠຄວາ ນ ພ຺ຍາກໂຣຕິ ຕໍ ເມ ນ ຣຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ ເມ ນກ຺ຂມຕິ. ໂສຫໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ. ສເຈ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ…ເປ… ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ – ເອວາຫໍ ຠຄວຕິ, ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມິ. ໂນ ເຈ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ…ເປ… ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ – ເອວາຫໍ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິສ຺ສາມີຕິ. ສເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ, ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕຸ; ສເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ, ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕຸ. ໂນ ເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ອຊານໂຕ ໂຂ ປນ ອປສ຺ສໂຕ ເອຕເທວ ອຸຊຸກໍ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ‘ນ ຊານາມິ, ນ ປສ຺ສາມີ’ຕິ. ສເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ, ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕຸ; ສເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ, ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕຸ. ໂນ ເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ອຊານໂຕ ໂຂ ປນ ອປສ຺ສໂຕ ເອຕເທວ ອຸຊຸກໍ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ‘ນ ຊານາມິ, ນ ປສ຺ສາມີ’ຕິ. ສເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ, ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕຸ; ສເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ, ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕຸ. ໂນ ເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ, ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ, ອຊານໂຕ ໂຂ ປນ ອປສ຺ສໂຕ ເອຕເທວ ອຸຊຸກໍ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ‘ນ ຊານາມິ, ນ ປສ຺ສາມີ’ຕິ. ສເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ, ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕຸ; ສເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕຸ. ໂນ ເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ອຊານໂຕ ໂຂ ປນ ອປສ຺ສໂຕ ເອຕເທວ ອຸຊຸກໍ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ‘ນ ຊານາມິ ນ ປສ຺ສາມີ’ຕິ. ສເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕຸ; ສເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ເມ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕຸ. ໂນ ເຈ ຠຄວາ ຊານາຕິ – ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ອຊານໂຕ ໂຂ ປນ ອປສ຺ສໂຕ ເອຕເທວ ອຸຊຸກໍ ໂຫຕິ ຍທິທໍ – ‘ນ ຊານາມິ, ນ ປສ຺ສາມີ’’’ຕິ.

໑໒໕. ‘‘ກິໍ ນຸ [ກິໍ ນຸ ໂຂ (ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ຕາຫໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ເອວໍ ອວຈໍ – ‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມຍິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣ, ອຫໍ ເຕ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ, ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ, ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕ຺ວໍ ວາ ປນ ມໍ ເອວໍ ອວຈ – ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມິ, ຠຄວາ ເມ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ, ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ, ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ອິຕິ ກິຣ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ເນວາຫໍ ຕໍ ວທາມິ – ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມຍິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣ, ອຫໍ ເຕ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສາມິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ…ເປ… ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາຕິ ວາ’ຕິ; ນປິ ກິຣ ມໍ ຕ຺ວໍ ວເທສິ – ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມິ, ຠຄວາ ເມ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ – ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ…ເປ… ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ’’ຕິ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ, ໂມຆປຸຣິສ, ໂກ ສນ຺ໂຕ ກໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂສິ?

໑໒໖. ‘‘ໂຍ ໂຂ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ເມ ຠຄວາ ນ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ – ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິ ວາ, ‘‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິ ວາ…ເປ… ‘‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ ວາຕິ, ອພ຺ຍາກຕເມວ ຕໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ຕຖາຄເຕນ ອສ຺ສ, ອຖ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາລໍ ກເຣຍ຺ຍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ປຸຣິໂສ ສລ຺ເລນ ວິທ຺ໂຘ ອສ຺ສ ສວິເສນ ຄາຬ຺ຫປເລປເນນ. ຕສ຺ສ ມິຕ຺ຕາມຈ຺ຈາ ຎາຕິສາໂລຫິຕາ ຠິສກ຺ກໍ ສລ຺ລກຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຍ຺ຍຸໍ. ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ປຸຣິສໍ ຊານາມິ ເຍນມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ຂຕ຺ຕິໂຍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເວສ຺ໂສ ວາ ສຸທ຺ໂທ ວາ’ຕິ; ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ປຸຣິສໍ ຊານາມິ ເຍນມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ອິຕິ ວາ’ຕິ; ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ປຸຣິສໍ ຊານາມິ ເຍນມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ທີໂຆ ວາ ຣສ຺ໂສ ວາ ມຊ຺ຌິໂມ ວາ’ຕິ; ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ປຸຣິສໍ ຊານາມິ ເຍນມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ກາໂຬ ວາ ສາໂມ ວາ ມງ຺ຄຸຣຈ຺ຉວີ ວາ’ຕິ; ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ປຸຣິສໍ ຊານາມິ ເຍນມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ອມຸກສ຺ມິໍ ຄາເມ ວາ ນິຄເມ ວາ ນຄເຣ ວາ’ຕິ; ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ຘນຸໍ ຊານາມິ ເຍນມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ຍທິ ວາ ຈາໂປ ຍທິ ວາ ໂກທຓ຺ໂຑ’ຕິ; ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ຊິຍໍ ຊານາມິ ຍາຍມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ຍທິ ວາ ອກ຺ກສ຺ສ ຍທິ ວາ ສຓ຺ຫສ຺ສ [ສຓ຺ຐສ຺ສ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຍທິ ວາ ນ຺ຫາຣຸສ຺ສ ຍທິ ວາ ມຣຸວາຍ ຍທິ ວາ ຂີຣປຓ຺ຓິໂນ’ຕິ; ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ກຓ຺ຑໍ ຊານາມິ ເຍນມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ຍທິ ວາ ຄຈ຺ຉໍ ຍທິ ວາ ໂຣປິມ’ນ຺ຕິ; ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ກຓ຺ຑໍ ຊານາມິ ເຍນມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ຍສ຺ສ ປຕ຺ເຕຫິ ວາຊິຕໍ [ວາຂິຕ຺ຕໍ (ກ.)] ຍທິ ວາ ຄິຊ຺ຌສ຺ສ ຍທິ ວາ ກງ຺ກສ຺ສ ຍທິ ວາ ກຸລລສ຺ສ ຍທິ ວາ ໂມຣສ຺ສ ຍທິ ວາ ສິຖິລຫນຸໂນ’ຕິ; ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ກຓ຺ຑໍ ຊານາມິ ເຍນມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ຍສ຺ສ ນ຺ຫາຣຸນາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຍທິ ວາ ຄວສ຺ສ ຍທິ ວາ ມຫິໍສສ຺ສ ຍທິ ວາ ເຠຣວສ຺ສ [ໂຣຣຸວສ຺ສ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຍທິ ວາ ເສມ຺ຫາຣສ຺ສາ’ຕິ; ໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ອິມໍ ສລ຺ລໍ ອາຫຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ນ ຕໍ ສລ຺ລໍ ຊານາມິ ເຍນມ຺ຫິ ວິທ຺ໂຘ, ຍທິ ວາ ສລ຺ລໍ ຍທິ ວາ ຂຸຣປ຺ປໍ ຍທິ ວາ ເວກຓ຺ຑໍ ຍທິ ວາ ນາຣາຈໍ ຍທິ ວາ ວຈ຺ຉທນ຺ຕໍ ຍທິ ວາ ກຣວີຣປຕ຺ຕ’ນ຺ຕິ – ອຎ຺ຎາຕເມວ ຕໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ເຕນ ປຸຣິເສນ ອສ຺ສ, ອຖ ໂສ ປຸຣິໂສ ກາລໍ ກເຣຍ຺ຍ. ເອວເມວ ໂຂ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ໂຍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ນ ຕາວາຫໍ ຠຄວຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມິ ຍາວ ເມ ຠຄວາ ນ ພ຺ຍາກຣິສ຺ສຕິ – ‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິ ວາ ‘‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’’ຕິ ວາ…ເປ… ‘‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’’ຕິ ວາຕິ – ອພ຺ຍາກຕເມວ ຕໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ຕຖາຄເຕນ ອສ຺ສ, ອຖ ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາລງ຺ກເຣຍ຺ຍ.

໑໒໗. ‘‘‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຠວິສ຺ສາຕິ, ເອວໍ ‘ໂນ ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຠວິສ຺ສາຕິ, ເອວມ຺ປິ ‘ໂນ ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ, ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ວາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ອຕ຺ເຖວ ຊາຕິ, ອຕ຺ຖິ ຊຣາ, ອຕ຺ຖິ ມຣຓໍ, ສນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ; ເຍສາຫໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ນິຆາຕໍ ປຎ຺ຎເປມິ. ‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຠວິສ຺ສາຕິ, ເອວໍ ‘ໂນ ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຠວິສ຺ສາຕິ, ເອວມ຺ປິ ‘ໂນ ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ, ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ ວາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ອຕ຺ເຖວ ຊາຕິ, ອຕ຺ຖິ ຊຣາ, ອຕ຺ຖິ ມຣຓໍ, ສນ຺ຕິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ; ເຍສາຫໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ນິຆາຕໍ ປຎ຺ຎເປມິ. ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຠວິສ຺ສາຕິ, ເອວໍ ‘ໂນ ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຠວິສ຺ສາຕິ, ເອວມ຺ປິ ‘ໂນ ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ, ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ ວາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ອຕ຺ເຖວ ຊາຕິ…ເປ… ນິຆາຕໍ ປຎ຺ຎເປມິ. ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຠວິສ຺ສາຕິ, ເອວໍ ‘ໂນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຠວິສ຺ສາຕິ, ເອວມ຺ປິ ‘ໂນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ, ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ອຕ຺ເຖວ ຊາຕິ…ເປ… ເຍສາຫໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ນິຆາຕໍ ປຎ຺ຎເປມິ. ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຠວິສ຺ສາຕິ, ເອວໍ ‘ໂນ ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ອຠວິສ຺ສາຕິ, ເອວມ຺ປິ ‘ໂນ ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ, ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ ວາ ທິຏ຺ຐິຍາ ສຕິ ອຕ຺ເຖວ ຊາຕິ…ເປ… ເຍສາຫໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ນິຆາຕໍ ປຎ຺ຎເປມິ.

໑໒໘. ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ອພ຺ຍາກຕຎ຺ຈ ເມ ອພ຺ຍາກຕໂຕ ຘາເຣຖ; ພ຺ຍາກຕຎ຺ຈ ເມ ພ຺ຍາກຕໂຕ ຘາເຣຖ. ກິຎ຺ຈ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ? ‘ສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ; ‘ອສສ຺ສໂຕ ໂລໂກ’ຕິ – ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ; ‘ອນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ – ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ; ‘ອນນ຺ຕວາ ໂລໂກ’ຕິ – ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ; ‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ – ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ; ‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣ’ນ຺ຕິ – ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ; ‘ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ – ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ; ‘ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ – ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ; ‘ໂຫຕິ ຈ ນ ຈ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ – ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ; ‘ເນວ ໂຫຕິ ນ ນ ໂຫຕິ ຕຖາຄໂຕ ປຣໍ ມຣຓາ’ຕິ – ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ. ກສ຺ມາ ເຈຕໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ? ນ ເຫຕໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ ນ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກໍ ນ [ເນຕໍ (ສີ.)] ນິພ຺ພິທາຍ ນ ວິຣາຄາຍ ນ ນິໂຣຘາຍ ນ ອຸປສມາຍ ນ ອຠິຎ຺ຎາຍ ນ ສມ຺ໂພຘາຍ ນ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ຕສ຺ມາ ຕໍ ມຍາ ອພ຺ຍາກຕໍ. ກິຎ຺ຈ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມຍາ ພ຺ຍາກຕໍ? ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມຍາ ພ຺ຍາກຕໍ; ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ – ມຍາ ພ຺ຍາກຕໍ; ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ – ມຍາ ພ຺ຍາກຕໍ; ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ – ມຍາ ພ຺ຍາກຕໍ. ກສ຺ມາ ເຈຕໍ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມຍາ ພ຺ຍາກຕໍ? ເອຕຎ຺ຫິ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ ເອຕໍ ອາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍກໍ ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ອຸປສມາຍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສມ຺ໂພຘາຍ ນິພ຺ພານາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ຕສ຺ມາ ຕໍ ມຍາ ພ຺ຍາກຕໍ. ຕສ຺ມາຕິຫ, ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ອພ຺ຍາກຕຎ຺ຈ ເມ ອພ຺ຍາກຕໂຕ ຘາເຣຖ; ພ຺ຍາກຕຎ຺ຈ ເມ ພ຺ຍາກຕໂຕ ຘາເຣຖາ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມໂນ ອາຍສ຺ມາ ມາລຸກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທີຕິ.

ຈູຬມາລຸກ຺ຍສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຕຕິຍໍ.