໘. ມຫາຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍສຸຕ຺ຕໍ

໓໙໖. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາຕິສ຺ສ ນາມ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເອວຣູປໍ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ – ‘‘ຕຖາຫໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ ອນຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ. ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ – ‘‘ສາຕິສ຺ສ ກິຣ ນາມ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເອວຣູປໍ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ – ‘ຕຖາຫໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ, ອນຎ຺ຎ’’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ເຕ, ອາວຸໂສ ສາຕິ, ເອວຣູປໍ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ – ‘ຕຖາຫໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ, ອນຎ຺ຎ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ ພ຺ຍາ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ, ອນຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ເອຕສ຺ມາ ປາປກາ ທິຏ຺ຐິຄຕາ ວິເວເຈຕຸກາມາ ສມນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕິ ສມນຸຄາຫນ຺ຕິ ສມນຸຠາສນ຺ຕິ – ‘‘ມາ ເອວໍ, ອາວຸໂສ ສາຕິ, ອວຈ, ມາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂິ, ນ ຫິ ສາຘຸ ຠຄວໂຕ ອພ຺ຠກ຺ຂານໍ, ນ ຫິ ຠຄວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ. ອເນກປຣິຍາເຍນາວຸໂສ ສາຕິ, ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຈ຺ຈຍາ ນຕ຺ຖິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສມ຺ຠໂວ’’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມນຸຍຸຎ຺ຊິຍມາໂນ ສມນຸຄາຫິຍມາໂນ ສມນຸຠາສິຍມາໂນ ຕເທວ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ຖາມສາ ປຣາມາສາ ອຠິນິວິສ຺ສ ໂວຫຣຕິ – ‘‘ເອວໍ ພ຺ຍາ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ ອນຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ.

໓໙໗. ຍໂຕ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ນາສກ຺ຂິໍສຸ ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ເອຕສ຺ມາ ປາປກາ ທິຏ຺ຐິຄຕາ ວິເວເຈຕຸໍ, ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ສາຕິສ຺ສ ນາມ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເອວຣູປໍ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ – ‘ຕຖາຫໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ, ອນຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ອສ຺ສຸມ຺ຫ ໂຂ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ສາຕິສ຺ສ ກິຣ ນາມ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເອວຣູປໍ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ – ‘ຕຖາຫໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ, ອນຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຍນ ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິມ຺ຫ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸມ຺ຫ – ‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ເຕ, ອາວຸໂສ ສາຕິ, ເອວຣູປໍ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ – ‘‘ຕຖາຫໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ, ອນຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ອມ຺ເຫ ເອຕທໂວຈ – ‘ເອວໍ ພ຺ຍາ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ, ອນຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ເອຕສ຺ມາ ປາປກາ ທິຏ຺ຐິຄຕາ ວິເວເຈຕຸກາມາ ສມນຸຍຸຎ຺ຊິມ຺ຫ ສມນຸຄາຫິມ຺ຫ ສມນຸຠາສິມ຺ຫ – ‘ມາ ເອວໍ, ອາວຸໂສ ສາຕິ, ອວຈ, ມາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂິ, ນ ຫິ ສາຘຸ ຠຄວໂຕ ອພ຺ຠກ຺ຂານໍ, ນ ຫິ ຠຄວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ. ອເນກປຣິຍາເຍນາວຸໂສ ສາຕິ, ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຈ຺ຈຍາ ນຕ຺ຖິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສມ຺ຠໂວ’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ອມ຺ເຫຫິ ສມນຸຍຸຎ຺ຊິຍມາໂນ ສມນຸຄາຫິຍມາໂນ ສມນຸຠາສິຍມາໂນ ຕເທວ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ຖາມສາ ປຣາມສາ ອຠິນິວິສ຺ສ ໂວຫຣຕິ – ‘ເອວໍ ພ຺ຍາ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ, ອນຎ຺ຎ’ນ຺ຕິ. ຍໂຕ ໂຂ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ນາສກ຺ຂິມ຺ຫ ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ເອຕສ຺ມາ ປາປກາ ທິຏ຺ຐິຄຕາ ວິເວເຈຕຸໍ, ອຖ ມຍໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈມາ’’ຕິ.

໓໙໘. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ ຠິກ຺ຂຸ, ມມ ວຈເນນ ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ອາມນ຺ເຕຫິ – ‘ສຕ຺ຖາ ຕໍ, ອາວຸໂສ ສາຕິ, ອາມນ຺ເຕຕີ’’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຕ຺ຖາ ຕໍ, ອາວຸໂສ ສາຕິ, ອາມນ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ເຕ, ສາຕິ, ເອວຣູປໍ ປາປກໍ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ – ‘ຕຖາຫໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ, ອນຎ຺ຎ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ ພ຺ຍາ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມິ ຍຖາ ຕເທວິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສນ຺ຘາວຕິ ສໍສຣຕິ, ອນຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ກຕມໍ ຕໍ, ສາຕິ, ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ຍ຺ວາຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ວໂທ ເວເທຍ຺ໂຍ ຕຕ຺ຣ ຕຕ຺ຣ ກລ຺ຍາຓປາປການໍ ກມ຺ມານໍ ວິປາກໍ ປຏິສໍເວເທຕີ’’ຕິ. ‘‘ກສ຺ສ ນຸ ໂຂ ນາມ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ມຍາ ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາສິ? ນນຸ ມຍາ, ໂມຆປຸຣິສ, ອເນກປຣິຍາເຍນ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຈ຺ຈຍາ ນຕ຺ຖິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ? ອຖ ຈ ປນ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອຕ຺ຕນາ ທຸຄ຺ຄຫິເຕນ ອມ຺ເຫ ເຈວ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂສິ, ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຂຓສິ, ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວສິ. ຕຎ຺ຫິ ເຕ, ໂມຆປຸຣິສ, ຠວິສ຺ສຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍາ’’ຕິ.

໓໙໙. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປິ ນາຍໍ ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ອຸສ຺ມີກໂຕປິ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ’’ຕິ? ‘‘ກິຎ຺ຫິ ສິຍາ ຠນ຺ເຕ? ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ມງ຺ກຸຠູໂຕ ປຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ໂຘ ອໂຘມຸໂຂ ປຊ຺ຌາຍນ຺ໂຕ ອປ຺ປຏິຠາໂນ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕໍ ມງ຺ກຸຠູຕໍ ປຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ຘໍ ອໂຘມຸຂໍ ປຊ຺ຌາຍນ຺ຕໍ ອປ຺ປຏິຠານໍ ວິທິຕ຺ວາ ສາຕິໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປຎ຺ຎາຍິສ຺ສສິ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ເອເຕນ ສເກນ ປາປເກນ ທິຏ຺ຐິຄເຕນ. ອິຘາຫໍ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຕຸມ຺ເຫປິ ເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາຖ ຍຖາຍໍ ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕນາ ທຸຄ຺ຄຫິເຕນ ອມ຺ເຫ ເຈວ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂຕິ, ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຂຓຕິ, ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕີ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ອເນກປຣິຍາເຍນ ຫິ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ ຠຄວຕາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຈ຺ຈຍາ ນຕ຺ຖິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສມ຺ຠໂວ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ! ສາຘຸ ໂຂ ເມ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາຖ. ອເນກປຣິຍາເຍນ ຫິ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ ມຍາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຈ຺ຈຍາ ນຕ຺ຖິ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ. ອຖ ຈ ປນາຍໍ ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕນາ ທຸຄ຺ຄຫິເຕນ ອມ຺ເຫ ເຈວ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂຕິ, ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຂຓຕິ, ພຫຸຎ຺ຈ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕິ ປສວຕິ. ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ ໂມຆປຸຣິສສ຺ສ ຠວິສ຺ສຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ອຫິຕາຍ ທຸກ຺ຂາຍ.

໔໐໐. ‘‘ຍໍ ຍເທວ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ຈຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ເຕນ ເຕເນວ ວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ [ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ (ສີ. ປີ.)]. ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ໂສຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ໂສຕວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ຆານຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຄນ຺ເຘ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຆານວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ຊິວ຺ຫຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣເສ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ກາຍຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ຍເທວ ປຈ຺ຈຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຄ຺ຄິ ຊລຕິ ເຕນ ເຕເນວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ກຏ຺ຐຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຄ຺ຄິ ຊລຕິ, ກຏ຺ຐຄ຺ຄິຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ສກລິກຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຄ຺ຄິ ຊລຕິ, ສກລິກຄ຺ຄິຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ຕິຓຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຄ຺ຄິ ຊລຕິ, ຕິຓຄ຺ຄິຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ໂຄມຍຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຄ຺ຄິ ຊລຕິ, ໂຄມຍຄ຺ຄິຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ຖຸສຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຄ຺ຄິ ຊລຕິ, ຖຸສຄ຺ຄິຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ສງ຺ກາຣຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຄ຺ຄິ ຊລຕິ, ສງ຺ກາຣຄ຺ຄິຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ຍເທວ ປຈ຺ຈຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ເຕນ ເຕເນວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ໂສຕຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ໂສຕວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຆານຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຄນ຺ເຘ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຆາຓວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຊິວ຺ຫຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຣເສ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ກາຍຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ມນຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

໔໐໑. ‘‘ຠູຕມິທນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປສ຺ສຖາ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕທາຫາຣສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປສ຺ສຖາ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕທາຫາຣນິໂຣຘາ ຍໍ ຠູຕໍ, ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປສ຺ສຖາ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຠູຕມິທໍ ໂນສ຺ສູຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກງ຺ຂໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉາ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕທາຫາຣສມ຺ຠວໍ ໂນສ຺ສູຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກງ຺ຂໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉາ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕທາຫາຣນິໂຣຘາ ຍໍ ຠູຕໍ, ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມໍ ໂນສ຺ສູຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ກງ຺ຂໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉາ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຠູຕມິທນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ ຍາ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ສາ ປຫີຍຕີ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕທາຫາຣສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ ຍາ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ສາ ປຫີຍຕີ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕທາຫາຣນິໂຣຘາ ຍໍ ຠູຕໍ, ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສໂຕ ຍາ ວິຈິກິຈ຺ຉາ ສາ ປຫີຍຕີ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຠູຕມິທນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິຕິປິ ໂວ ເອຕ຺ຖ ນິພ຺ພິຈິກິຈ຺ຉາ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕທາຫາຣສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິຕິປິ ໂວ ເອຕ຺ຖ ນິພ຺ພິຈິກິຈ຺ຉາ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕທາຫາຣນິໂຣຘາ ຍໍ ຠູຕໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິຕິປິ ໂວ ເອຕ຺ຖ ນິພ຺ພິຈິກິຈ຺ຉາ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຠູຕມິທນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕທາຫາຣສມ຺ຠວນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕທາຫາຣນິໂຣຘາ ຍໍ ຠູຕໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອິມໍ ເຈ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິຏ຺ຐິໍ ເອວໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ເອວໍ ປຣິໂຍທາຕໍ ອລ຺ລີເຍຖ ເກລາເຍຖ ຘນາເຍຖ ມມາເຍຖ, ອປິ ນຸ ເມ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸລ຺ລູປມໍ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊາເນຍ຺ຍາຖ ນິຕ຺ຖຣຓຕ຺ຖາຍ ໂນ ຄຫຓຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອິມໍ ເຈ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິຏ຺ຐິໍ ເອວໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ເອວໍ ປຣິໂຍທາຕໍ ນ ອລ຺ລີເຍຖ ນ ເກລາເຍຖ ນ ຘນາເຍຖ ນ ມມາເຍຖ, ອປິ ນຸ ເມ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸລ຺ລູປມໍ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊາເນຍ຺ຍາຖ ນິຕ຺ຖຣຓຕ຺ຖາຍ ໂນ ຄຫຓຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ?

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

໔໐໒. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາຣາ ຠູຕານໍ ວາ ສຕ຺ຕານໍ ຐິຕິຍາ, ສມ຺ຠເວສີນໍ ວາ ອນຸຄ຺ຄຫາຍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ກພຬີກາໂຣ ອາຫາໂຣ ໂອຬາຣິໂກ ວາ ສຸຂຸໂມ ວາ, ຜສ຺ໂສ ທຸຕິໂຍ, ມໂນສຎ຺ເຈຕນາ ຕຕິຍາ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.

‘‘ອິເມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຫາຣາ ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາ?

‘‘ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອາຫາຣາ ຕຓ຺ຫານິທານາ ຕຓ຺ຫາສມຸທຍາ ຕຓ຺ຫາຊາຕິກາ ຕຓ຺ຫາປຠວາ.

‘‘ຕຓ຺ຫາ ຈາຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາ?

‘‘ຕຓ຺ຫາ ເວທນານິທານາ ເວທນາສມຸທຍາ ເວທນາຊາຕິກາ ເວທນາປຠວາ.

‘‘ເວທນາ ຈາຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາ?

‘‘ເວທນາ ຜສ຺ສນິທານາ ຜສ຺ສສມຸທຍາ ຜສ຺ສຊາຕິກາ ຜສ຺ສປຠວາ.

‘‘ຜສ຺ໂສ ຈາຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກິໍນິທາໂນ ກິໍສມຸທໂຍ ກິໍຊາຕິໂກ ກິໍປຠໂວ?

‘‘ຜສ຺ໂສ ສຬາຍຕນນິທາໂນ ສຬາຍຕນສມຸທໂຍ ສຬາຍຕນຊາຕິໂກ ສຬາຍຕນປຠໂວ.

‘‘ສຬາຍຕນໍ ຈິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກິໍນິທານໍ ກິໍສມຸທຍໍ ກິໍຊາຕິກໍ ກິໍປຠວໍ?

‘‘ສຬາຍຕນໍ ນາມຣູປນິທານໍ ນາມຣູປສມຸທຍໍ ນາມຣູປຊາຕິກໍ ນາມຣູປປຠວໍ.

‘‘ນາມຣູປໍ ຈິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກິໍນິທານໍ ກິໍສມຸທຍໍ ກິໍຊາຕິກໍ ກິໍປຠວໍ?

‘‘ນາມຣູປໍ ວິຎ຺ຎາຓນິທານໍ ວິຎ຺ຎາຓສມຸທຍໍ ວິຎ຺ຎາຓຊາຕິກໍ ວິຎ຺ຎາຓປຠວໍ.

‘‘ວິຎ຺ຎາຓໍ ຈິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກິໍນິທານໍ ກິໍສມຸທຍໍ ກິໍຊາຕິກໍ ກິໍປຠວໍ?

‘‘ວິຎ຺ຎາຓໍ ສງ຺ຂາຣນິທານໍ ສງ຺ຂາຣສມຸທຍໍ ສງ຺ຂາຣຊາຕິກໍ ສງ຺ຂາຣປຠວໍ.

‘‘ສງ຺ຂາຣາ ຈິເມ, ຠິກ຺ຂເວ, ກິໍນິທານາ ກິໍສມຸທຍາ ກິໍຊາຕິກາ ກິໍປຠວາ?

‘‘ສງ຺ຂາຣາ ອວິຊ຺ຊານິທານາ ອວິຊ຺ຊາສມຸທຍາ ອວິຊ຺ຊາຊາຕິກາ ອວິຊ຺ຊາປຠວາ.

‘‘ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ, ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປໍ, ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນໍ, ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ, ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ, ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ, ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ, ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິ, ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ.’’’

໔໐໓. ‘‘ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓນ຺ຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊຣາມຣຓໍ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ [ກຖໍ ວາ ໂວ ເອຕ຺ຖ (?)] ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ຊຣາມຣຓໍ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ [ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີຕິ (ກ.)] – ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕີຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ຠວປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊາຕິ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຠວປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ຊາຕິ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕີ’’ຕິ. ‘‘ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠໂວ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ຠໂວ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ’’ຕິ. ‘‘ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານນ຺ຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາທານໍ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປາທານໍ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຓ຺ຫາ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ເວທນາປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ຕຓ຺ຫາ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ’’ຕິ. ‘‘ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ເວທນາ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ’’ຕິ. ‘‘ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ໂສ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ຜສ຺ໂສ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ’’ຕິ. ‘‘ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນນ຺ຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຬາຍຕນໍ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ສຬາຍຕນໍ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປນ຺ຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ນາມຣູປໍ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ນາມຣູປໍ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາຓໍ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ວິຎ຺ຎາຓໍ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຂາຣາ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິ.

໔໐໔. ‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸມ຺ເຫປິ ເອວໍ ວເທຖ, ອຫມ຺ປິ ເອວໍ ວທາມິ – ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສຸປ຺ປາທາ ອິທໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຍທິທໍ – ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ, ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປໍ, ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນໍ, ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ, ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ, ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ, ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ, ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິ, ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ.

‘‘ອວິຊ຺ຊາຍຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ, ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘາ ນາມຣູປນິໂຣໂຘ, ນາມຣູປນິໂຣຘາ ສຬາຍຕນນິໂຣໂຘ, ສຬາຍຕນນິໂຣຘາ ຜສ຺ສນິໂຣໂຘ, ຜສ຺ສນິໂຣຘາ ເວທນານິໂຣໂຘ, ເວທນານິໂຣຘາ ຕຓ຺ຫານິໂຣໂຘ, ຕຓ຺ຫານິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ, ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ, ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘ, ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕິ.

໔໐໕. ‘‘ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ຊາຕິນິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຊາຕິນິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓນິໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ຠວນິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊາຕິນິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຠວນິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ຊາຕິນິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ອຸປາທານນິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠວນິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ອຸປາທານນິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ຠວນິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ຕຓ຺ຫານິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ຕຓ຺ຫານິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາທານນິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຕຓ຺ຫານິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປາທານນິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ຕຓ຺ຫານິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ເວທນານິໂຣຘາ ຕຓ຺ຫານິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ເວທນານິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຓ຺ຫານິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ເວທນານິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ຕຓ຺ຫານິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ເວທນານິໂຣຘາ ຕຓ຺ຫານິໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ຜສ຺ສນິໂຣຘາ ເວທນານິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ຜສ຺ສນິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນານິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຜສ຺ສນິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ເວທນານິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ຜສ຺ສນິໂຣຘາ ເວທນານິໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ສຬາຍຕນນິໂຣຘາ ຜສ຺ສນິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ສຬາຍຕນນິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜສ຺ສນິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີຕິ? ສຬາຍຕນນິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ຜສ຺ສນິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ສຬາຍຕນນິໂຣຘາ ຜສ຺ສນິໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ນາມຣູປນິໂຣຘາ ສຬາຍຕນນິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ນາມຣູປນິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຬາຍຕນນິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ນາມຣູປນິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ສຬາຍຕນນິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ນາມຣູປນິໂຣຘາ ສຬາຍຕນນິໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘາ ນາມຣູປນິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ນາມຣູປນິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ນາມຣູປນິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘາ ນາມຣູປນິໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ’’ຕິ. ‘‘ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘຕິ ອິຕິ ໂຂ ປເນຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ນຸ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ, ໂນ ວາ, ກຖໍ ວາ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ; ເອວໍ ໂນ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕິ – ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ’’ຕິ.

໔໐໖. ‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຸມ຺ເຫປິ ເອວໍ ວເທຖ, ອຫມ຺ປິ ເອວໍ ວທາມິ – ອິມສ຺ມິໍ ອສຕິ ອິທໍ ນ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສ ນິໂຣຘາ ອິທໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຍທິທໍ – ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ, ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣຘາ ນາມຣູປນິໂຣໂຘ, ນາມຣູປນິໂຣຘາ ສຬາຍຕນນິໂຣໂຘ, ສຬາຍຕນນິໂຣຘາ ຜສ຺ສນິໂຣໂຘ, ຜສ຺ສນິໂຣຘາ ເວທນານິໂຣໂຘ, ເວທນານິໂຣຘາ ຕຓ຺ຫານິໂຣໂຘ, ຕຓ຺ຫານິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ, ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ, ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘ, ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕິ.

໔໐໗. ‘‘ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ຊານນ຺ຕາ ເອວໍ ປສ຺ສນ຺ຕາ ປຸພ຺ພນ຺ຕໍ ວາ ປຏິຘາເວຍ຺ຍາຖ – ‘ອເຫສຸມ຺ຫ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ອຕີຕມທ຺ຘານໍ, ນນຸ ໂຂ ອເຫສຸມ຺ຫ ອຕີຕມທ຺ຘານໍ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ອເຫສຸມ຺ຫ ອຕີຕມທ຺ຘານໍ, ກຖໍ ນຸ ໂຂ ອເຫສຸມ຺ຫ ອຕີຕມທ຺ຘານໍ, ກິໍ ຫຸຕ຺ວາ ກິໍ ອເຫສຸມ຺ຫ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ອຕີຕມທ຺ຘານ’’’ນ຺ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ຊານນ຺ຕາ ເອວໍ ປສ຺ສນ຺ຕາ ອປຣນ຺ຕໍ ວາ ປຏິຘາເວຍ຺ຍາຖ – ຠວິສ຺ສາມ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ, ນນຸ ໂຂ ຠວິສ຺ສາມ ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ, ກິໍ ນຸ ໂຂ ຠວິສ຺ສາມ ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ, ກຖໍ ນຸ ໂຂ ຠວິສ຺ສາມ ອນາຄຕມທ຺ຘານໍ, ກິໍ ຫຸຕ຺ວາ ກິໍ ຠວິສ຺ສາມ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ອນາຄຕມທ຺ຘານ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ຊານນ຺ຕາ ເອວໍ ປສ຺ສນ຺ຕາ ເອຕຣຫິ ວາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນມທ຺ຘານໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ກຖໍກຖີ ອສ຺ສຖ – ອຫໍ ນຸ ໂຂສ຺ມິ, ໂນ ນຸ ໂຂສ຺ມິ, ກິໍ ນຸ ໂຂສ຺ມິ, ກຖໍ ນຸ ໂຂສ຺ມິ, ອຍໍ ນຸ ໂຂ ສຕ຺ໂຕ ກຸໂຕ ອາຄໂຕ, ໂສ ກຸຫິໍຄາມີ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ຊານນ຺ຕາ ເອວໍ ປສ຺ສນ຺ຕາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍາຖ – ສຕ຺ຖາ ໂນ ຄຣຸ, ສຕ຺ຖຸຄາຣເວນ ຈ ມຍໍ ເອວໍ ວເທມາ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ຊານນ຺ຕາ ເອວໍ ປສ຺ສນ຺ຕາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍາຖ – ສມໂຓ ເອວມາຫ, ສມຓາ ຈ ນາມ ມຍໍ ເອວໍ ວເທມາ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ຊານນ຺ຕາ ເອວໍ ປສ຺ສນ຺ຕາ ອຎ຺ຎໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອວໍ ຊານນ຺ຕາ ເອວໍ ປສ຺ສນ຺ຕາ ຍານິ ຕານິ ປຸຖຸສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ວຕ ໂກຕູຫລມງ຺ຄລານິ ຕານິ ສາຣໂຕ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ?

‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ນນຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍເທວ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສາມໍ ຎາຕໍ ສາມໍ ທິຏ຺ຐໍ ສາມໍ ວິທິຕໍ, ຕເທວ ຕຸມ຺ເຫ ວເທຖາ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປນີຕາ ໂຂ ເມ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມິນາ ສນ຺ທິຏ຺ຐິເກນ ຘມ຺ເມນ ອກາລິເກນ ເອຫິປສ຺ສິເກນ ໂອປເນຍ຺ຍິເກນ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ເພນ ວິຎ຺ຎູຫິ. ສນ຺ທິຏ຺ຐິໂກ ອຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ໂມ ອກາລິໂກ ເອຫິປສ຺ສິໂກ ໂອປເນຍ຺ຍິໂກ ປຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ໂພ ວິຎ຺ຎູຫິ – ອິຕິ ຍນ຺ຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິທເມຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

໔໐໘. ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ໂຂ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສນ຺ນິປາຕາ ຄພ຺ຠສ຺ສາວກ຺ກນ຺ຕິ ໂຫຕິ. ອິຘ ມາຕາປິຕໂຣ ຈ ສນ຺ນິປຕິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ມາຕາ ຈ ນ ອຸຕຸນີ ໂຫຕິ, ຄນ຺ຘພ຺ໂພ ຈ ນ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິໂຕ ໂຫຕິ, ເນວ ຕາວ ຄພ຺ຠສ຺ສາວກ຺ກນ຺ຕິ ໂຫຕິ. ອິຘ ມາຕາປິຕໂຣ ຈ ສນ຺ນິປຕິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ມາຕາ ຈ ອຸຕຸນີ ໂຫຕິ, ຄນ຺ຘພ຺ໂພ ຈ ນ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິໂຕ ໂຫຕິ, ເນວ ຕາວ ຄພ຺ຠສ຺ສາວກ຺ກນ຺ຕິ ໂຫຕິ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາປິຕໂຣ ຈ ສນ຺ນິປຕິຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ມາຕາ ຈ ອຸຕຸນີ ໂຫຕິ, ຄນ຺ຘພ຺ໂພ ຈ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິໂຕ ໂຫຕິ – ເອວໍ ຕິຓ຺ຓໍ ສນ຺ນິປາຕາ ຄພ຺ຠສ຺ສາວກ຺ກນ຺ຕິ ໂຫຕິ. ຕເມນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາ ນວ ວາ ທສ ວາ ມາເສ ຄພ຺ຠໍ ກຸຈ຺ຉິນາ ປຣິຫຣຕິ ມຫຕາ ສໍສເຍນ ຄຣຸຠາຣໍ [ຄຣຸມ຺ຠາຣໍ (ສີ. ປີ.)]. ຕເມນໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມາຕາ ນວນ຺ນໍ ວາ ທສນ຺ນໍ ວາ ມາສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ວິຊາຍຕິ ມຫຕາ ສໍສເຍນ ຄຣຸຠາຣໍ. ຕເມນໍ ຊາຕໍ ສມານໍ ສເກນ ໂລຫິເຕນ ໂປເສຕິ. ໂລຫິຕຎ຺ເຫຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣິຍສ຺ສ ວິນເຍ ຍທິທໍ ມາຕຸຖຎ຺ຎໍ. ສ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸມາໂຣ ວຸທ຺ຘິມນ຺ວາຍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ປຣິປາກມນ຺ວາຍ ຍານິ ຕານິ ກຸມາຣການໍ ກີຬາປນການິ ເຕຫິ ກີຬຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ວງ຺ກກໍ ຆຏິກໍ ໂມກ຺ຂຈິກໍ ຈິງ຺ຄຸລກໍ ປຕ຺ຕາຬ຺ຫກໍ ຣຖກໍ ຘນຸກໍ. ສ ໂຂ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸມາໂຣ ວຸທ຺ຘິມນ຺ວາຍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ປຣິປາກມນ຺ວາຍ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິໂຕ ສມງ຺ຄີຠູໂຕ ປຣິຈາເຣຕິ – ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍຫິ ຣູເປຫິ ອິຏ຺ເຐຫິ ກນ຺ເຕຫິ ມນາເປຫິ ປິຍຣູເປຫິ ກາມູປສໍຫິເຕຫິ ຣຊນີເຍຫິ, ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍຫິ ສທ຺ເທຫິ… ຆານວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍຫິ ຄນ຺ເຘຫິ… ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍຫິ ຣເສຫິ… ກາຍວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍຫິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພຫິ ອິຏ຺ເຐຫິ ກນ຺ເຕຫິ ມນາເປຫິ ປິຍຣູເປຫິ ກາມູປສໍຫິເຕຫິ ຣຊນີເຍຫິ.

໔໐໙. ‘‘ໂສ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ປິຍຣູເປ ຣູເປ ສາຣຊ຺ຊຕິ, ອປ຺ປິຍຣູເປ ຣູເປ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ, ອນຸປຏ຺ຐິຕກາຍສຕິ ຈ ວິຫຣຕິ ປຣິຕ຺ຕເຈຕໂສ. ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ – ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ໂສ ເອວໍ ອນຸໂຣຘວິໂຣຘໍ ສມາປນ຺ໂນ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເວທນໍ ເວເທຕິ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ, ໂສ ຕໍ ເວທນໍ ອຠິນນ຺ທຕິ ອຠິວທຕິ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ເວທນໍ ອຠິນນ຺ທໂຕ ອຠິວທໂຕ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ນນ຺ທີ. ຍາ ເວທນາສຸ ນນ຺ທີ ຕທຸປາທານໍ, ຕສ຺ສຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ, ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິ, ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ປິຍຣູເປ ຘມ຺ເມ ສາຣຊ຺ຊຕິ, ອປ຺ປິຍຣູເປ ຘມ຺ເມ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ, ອນຸປຏ຺ຐິຕກາຍສຕິ ຈ ວິຫຣຕິ ປຣິຕ຺ຕເຈຕໂສ. ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ – ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ໂສ ເອວໍ ອນຸໂຣຘວິໂຣຘໍ ສມາປນ຺ໂນ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເວທນໍ ເວເທຕິ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ, ໂສ ຕໍ ເວທນໍ ອຠິນນ຺ທຕິ ອຠິວທຕິ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ເວທນໍ ອຠິນນ຺ທໂຕ ອຠິວທໂຕ ອຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ນນ຺ທີ. ຍາ ເວທນາສຸ ນນ຺ທີ ຕທຸປາທານໍ, ຕສ຺ສຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ, ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິ, ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ.

໔໑໐. ‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນ ສຸຄໂຕ ໂລກວິທູ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ປຸຣິສທມ຺ມສາຣຖິ ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ. ໂສ ອິມໍ ໂລກໍ ສເທວກໍ ສມາຣກໍ ສພ຺ຣຫ຺ມກໍ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ ປຊໍ ສເທວມນຸສ຺ສໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ; ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຕິ. ຕໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ ຄຫປຕິ ວາ ຄຫປຕິປຸຕ຺ໂຕ ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ວາ ກຸເລ ປຈ຺ຈາຊາໂຕ. ໂສ ຕໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ຕຖາຄເຕ ສທ຺ຘໍ ປຏິລຠຕິ. ໂສ ເຕນ ສທ຺ຘາປຏິລາເຠນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ສມ຺ພາໂຘ ຆຣາວາໂສ ຣຊາປໂຖ, ອພ຺ໂຠກາໂສ ປພ຺ພຊ຺ຊາ. ນຍິທໍ ສຸກຣໍ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕາ ເອກນ຺ຕປຣິປຸຓ຺ຓໍ ເອກນ຺ຕປຣິສຸທ຺ຘໍ ສງ຺ຂລິຂິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ເກສມສ຺ສຸໍ ໂອຫາເຣຕ຺ວາ, ກາສາຍານິ ວຕ຺ຖານິ ອຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ, ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພເຊຍ຺ຍ’’’ນ຺ຕິ. ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ອປ຺ປໍ ວາ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຫາຍ, ມຫນ຺ຕໍ ວາ ໂຠຄກ຺ຂນ຺ຘໍ ປຫາຍ, ອປ຺ປໍ ວາ ຎາຕິປຣິວຏ຺ຏໍ ປຫາຍ, ມຫນ຺ຕໍ ວາ ຎາຕິປຣິວຏ຺ຏໍ ປຫາຍ, ເກສມສ຺ສຸໍ ໂອຫາເຣຕ຺ວາ, ກາສາຍານິ ວຕ຺ຖານິ ອຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ, ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊຕິ.

໔໑໑. ‘‘ໂສ ເອວໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ສມາໂນ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາສາຊີວສມາປນ຺ໂນ ປາຓາຕິປາຕໍ ປຫາຍ ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ນິຫິຕທຓ຺ໂຑ ນິຫິຕສຕ຺ໂຖ ລຊ຺ຊີ ທຍາປນ຺ໂນ ສພ຺ພປາຓຠູຕຫິຕານຸກມ຺ປີ ວິຫຣຕິ.

‘‘ອທິນ຺ນາທານໍ ປຫາຍ ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ທິນ຺ນາທາຍີ ທິນ຺ນປາຏິກງ຺ຂີ ອເຖເນນ ສຸຈິຠູເຕນ ອຕ຺ຕນາ ວິຫຣຕິ.

‘‘ອພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປຫາຍ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ໂຫຕິ, ອາຣາຈາຣີ ວິຣໂຕ ເມຖຸນາ ຄາມຘມ຺ມາ.

‘‘ມຸສາວາທໍ ປຫາຍ ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ສຈ຺ຈວາທີ ສຈ຺ຈສນ຺ໂຘ ເຖໂຕ ປຈ຺ຈຍິໂກ ອວິສໍວາທໂກ ໂລກສ຺ສ.

‘‘ປິສຸຓໍ ວາຈໍ ປຫາຍ ປິສຸຓາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ – ອິໂຕ ສຸຕ຺ວາ ນ ອມຸຕ຺ຣ ອກ຺ຂາຕາ ອິເມສໍ ເຠທາຍ, ອມຸຕ຺ຣ ວາ ສຸຕ຺ວາ ນ ອິເມສໍ ອກ຺ຂາຕາ ອມູສໍ ເຠທາຍ. ອິຕິ ຠິນ຺ນານໍ ວາ ສນ຺ຘາຕາ, ສຫິຕານໍ ວາ ອນຸປ຺ປທາຕາ ສມຄ຺ຄາຣາໂມ ສມຄ຺ຄຣໂຕ ສມຄ຺ຄນນ຺ທີ, ສມຄ຺ຄກຣຓິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ຜຣຸສໍ ວາຈໍ ປຫາຍ ຜຣຸສາຍ ວາຈາຍ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ – ຍາ ສາ ວາຈາ ເນລາ ກຓ຺ຓສຸຂາ ເປມນີຍາ ຫທຍງ຺ຄມາ ໂປຣີ ພຫຸຊນກນ຺ຕາ ພຫຸຊນມນາປາ ຕຖາຣູປິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ໂຫຕິ.

‘‘ສມ຺ຜປ຺ປລາປໍ ປຫາຍ ສມ຺ຜປ຺ປລາປາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ກາລວາທີ ຠູຕວາທີ ອຕ຺ຖວາທີ ຘມ຺ມວາທີ ວິນຍວາທີ, ນິຘານວຕິໍ ວາຈໍ ຠາສິຕາ ກາເລນ, ສາປເທສໍ ປຣິຍນ຺ຕວຕິໍ ອຕ຺ຖສໍຫິຕໍ.

‘‘ໂສ ພີຊຄາມຠູຕຄາມສມາຣມ຺ຠາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ເອກຠຕ຺ຕິໂກ ໂຫຕິ ຣຕ຺ຕູປຣໂຕ, ວິຣໂຕ ວິກາລໂຠຊນາ. ນຈ຺ຈຄີຕວາທິຕວິສູກທສ຺ສນາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນຘາຣຓມຓ຺ຑນວິຠູສນຏ຺ຐານາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອຸຈ຺ຈາສຍນມຫາສຍນາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ຊາຕຣູປຣຊຕປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອາມກຘຎ຺ຎປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອາມກມໍສປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອິຕ຺ຖິກຸມາຣິກປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ທາສິທາສປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອເຊຬກປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ກຸກ຺ກຸຏສູກຣປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ຫຕ຺ຖິຄວາສ຺ສວຬວປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ເຂຕ຺ຕວຕ຺ຖຸປຏິຄ຺ຄຫຓາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ທູເຕຍ຺ຍປຫິຓຄມນານຸໂຍຄາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ກຍວິກ຺ກຍາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ຕຸລາກູຏກໍສກູຏມານກູຏາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ອຸກ຺ໂກຏນວຎ຺ຈນ-ນິກຕິ-ສາຈິໂຍຄາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ, ເຉທນ-ວຘພນ຺ຘນວິປຣາໂມສ-ອາໂລປ-ສຫສາກາຣາ ປຏິວິຣໂຕ ໂຫຕິ [ປສ຺ສ ມ. ນິ. ໑.໒໙໓ ຈູຬຫຕ຺ຖິປໂທປເມ].

‘‘ໂສ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ກາຍປຣິຫາຣິເກນ ຈີວເຣນ ກຸຈ຺ຉິປຣິຫາຣິເກນ ປິຓ຺ຑປາເຕນ. ໂສ ເຍນ ເຍເນວ ປກ຺ກມຕິ ສມາທາເຍວ ປກ຺ກມຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓ ເຍນ ເຍເນວ ເຑຕິ ສປຕ຺ຕຠາໂຣວ ເຑຕິ, ເອວເມວ ຠິກ຺ຂຸ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ ກາຍປຣິຫາຣິເກນ ຈີວເຣນ, ກຸຈ຺ຉິປຣິຫາຣິເກນ ປິຓ຺ຑປາເຕນ. ໂສ ເຍນ ເຍເນວ ປກ຺ກມຕິ ສມາທາເຍວ ປກ຺ກມຕິ. ໂສ ອິມິນາ ອຣິເຍນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອນວຊ຺ຊສຸຂໍ ປຏິສໍເວເທຕິ.

‘‘ໂສ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ນ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາຫີ ໂຫຕິ ນານຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄ຺ຄາຫີ. ຍຕ຺ວາຘິກຣຓເມນໍ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອສໍວຸຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ວາສ຺ສເວຍ຺ຍຸໍ ຕສ຺ສ ສໍວຣາຍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ຣກ຺ຂຕິ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິເຍ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ນ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄາຫີ ໂຫຕິ ນານຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄ຺ຄາຫີ. ຍຕ຺ວາຘິກຣຓເມນໍ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອສໍວຸຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາໂທມນສ຺ສາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ວາສ຺ສເວຍ຺ຍຸໍ ຕສ຺ສ ສໍວຣາຍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ຣກ຺ຂຕິ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ມນິນ຺ທ຺ຣິເຍ ສໍວຣໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ອິມິນາ ອຣິເຍນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອພ຺ຍາເສກສຸຂໍ ປຏິສໍເວເທຕິ.

‘‘ໂສ ອຠິກ຺ກນ຺ເຕ ປຏິກ຺ກນ຺ເຕ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ອາໂລກິເຕ ວິໂລກິເຕ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ສມິຎ຺ຊິເຕ ປສາຣິເຕ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ສງ຺ຆາຏິປຕ຺ຕຈີວຣຘາຣເຓ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ອສິເຕ ປີເຕ ຂາຍິເຕ ສາຍິເຕ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ອຸຈ຺ຈາຣປສ຺ສາວກມ຺ເມ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ, ຄເຕ ຐິເຕ ນິສິນ຺ເນ ສຸຕ຺ເຕ ຊາຄຣິເຕ ຠາສິເຕ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວ ສມ຺ປຊານກາຣີ ໂຫຕິ.

໔໑໒. ‘‘ໂສ ອິມິນາ ຈ ອຣິເຍນ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, (ອິມາຍ ຈ ອຣິຍາຍ ສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ) [ປສ຺ສ ມ. ນິ. ໑.໒໙໖ ຈູຬຫຕ຺ຖິປໂທປເມ], ອິມິນາ ຈ ອຣິເຍນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວເຣນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ອິມິນາ ຈ ອຣິເຍນ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ວິວິຕ຺ຕໍ ເສນາສນໍ ຠຊຕິ – ອຣຎ຺ຎໍ ຣຸກ຺ຂມູລໍ ປພ຺ພຕໍ ກນ຺ທຣໍ ຄິຣິຄຸຫໍ ສຸສານໍ ວນປຕ຺ຖໍ ອພ຺ໂຠກາສໍ ປລາລປຸຎ຺ຊໍ. ໂສ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ, ອຸຊຸໍ ກາຍໍ ປຓິຘາຍ, ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ. ໂສ ອຠິຊ຺ຌໍ ໂລເກ ປຫາຍ ວິຄຕາຠິຊ຺ເຌນ ເຈຕສາ ວິຫຣຕິ, ອຠິຊ຺ຌາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ; ພ຺ຍາປາທປໂທສໍ ປຫາຍ ອພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ, ສພ຺ພປາຓຠູຕຫິຕານຸກມ຺ປີ, ພ຺ຍາປາທປໂທສາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ; ຖີນມິທ຺ຘໍ ປຫາຍ ວິຄຕຖີນມິທ຺ໂຘ ວິຫຣຕິ ອາໂລກສຎ຺ຎີ, ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ, ຖີນມິທ຺ຘາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ; ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ປຫາຍ ອນຸທ຺ຘໂຕ ວິຫຣຕິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ວູປສນ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ; ວິຈິກິຈ຺ຉໍ ປຫາຍ ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ວິຫຣຕິ ອກຖໍກຖີ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ວິຈິກິຈ຺ຉາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິໂສເຘຕິ.

໔໑໓. ‘‘ໂສ ອິເມ ປຎ຺ຈ ນີວຣເຓ ປຫາຍ ເຈຕໂສ ອຸປກ຺ກິເລເສ ປຎ຺ຎາຍ ທຸພ຺ພລີກຣເຓ, ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທນໍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວໍ ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ…ເປ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ…ເປ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ.

໔໑໔. ‘‘ໂສ ຈກ຺ຂຸນາ ຣູປໍ ທິສ຺ວາ ປິຍຣູເປ ຣູເປ ນ ສາຣຊ຺ຊຕິ, ອປ຺ປິຍຣູເປ ຣູເປ ນ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ, ອຸປຏ຺ຐິຕກາຍສຕິ ຈ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປມາຓເຈຕໂສ. ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ – ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ໂສ ເອວໍ ອນຸໂຣຘວິໂຣຘວິປ຺ປຫີໂນ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເວທນໍ ເວເທຕິ, ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ, ໂສ ຕໍ ເວທນໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ ນາຠິວທຕິ ນາຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ເວທນໍ ອນຠິນນ຺ທໂຕ ອນຠິວທໂຕ ອນຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ຍາ ເວທນາສຸ ນນ຺ທີ ສາ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຕສ຺ສ ນນ຺ທີນິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ, ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ, ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘ, ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕິ. ໂສເຕນ ສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ…ເປ… ຆາເນນ ຄນ຺ຘໍ ຆາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ຣສໍ ສາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ກາເຍນ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ຜຸສິຕ຺ວາ…ເປ… ມນສາ ຘມ຺ມໍ ວິຎ຺ຎາຍ ປິຍຣູເປ ຘມ຺ເມ ນ ສາຣຊ຺ຊຕິ, ອປ຺ປິຍຣູເປ ຘມ຺ເມ ນ ພ຺ຍາປຊ຺ຊຕິ, ອຸປຏ຺ຐິຕກາຍສຕິ ຈ ວິຫຣຕິ ອປ຺ປມາຓເຈຕໂສ, ຕຎ຺ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິໍ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ – ຍຕ຺ຖສ຺ສ ເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ໂສ ເອວໍ ອນຸໂຣຘວິໂຣຘວິປ຺ປຫີໂນ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເວທນໍ ເວເທຕິ, ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ, ໂສ ຕໍ ເວທນໍ ນາຠິນນ຺ທຕິ ນາຠິວທຕິ ນາຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ຕສ຺ສ ຕໍ ເວທນໍ ອນຠິນນ຺ທໂຕ ອນຠິວທໂຕ ອນຊ຺ໂຌສາຍ ຕິຏ຺ຐໂຕ ຍາ ເວທນາສຸ ນນ຺ທີ ສາ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ. ຕສ຺ສ ນນ຺ທີນິໂຣຘາ ອຸປາທານນິໂຣໂຘ, ອຸປາທານນິໂຣຘາ ຠວນິໂຣໂຘ, ຠວນິໂຣຘາ ຊາຕິນິໂຣໂຘ, ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ. ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕິ. ອິມໍ ໂຂ ເມ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ຕິໍ ຘາເຣຖ, ສາຕິໍ ປນ ຠິກ຺ຂຸໍ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ຕໍ ມຫາຕຓ຺ຫາຊາລຕຓ຺ຫາສງ຺ຆາຏປ຺ປຏິມຸກ຺ກ’’ນ຺ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ.

ມຫາຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ອຏ຺ຐມໍ.