໗. ຈູຬຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍສຸຕ຺ຕໍ

໓໙໐. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ. ອຖ ໂຂ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີ ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຣິໂຍສາໂນ ເສຏ຺ໂຐ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ອິຘ, ເທວານມິນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸຕໍ ໂຫຕິ – ‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາ’ຕິ. ເອວຎ຺ເຈຕໍ, ເທວານມິນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸຕໍ ໂຫຕິ – ‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາ’ຕິ. ໂສ ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ອຠິຊານາຕິ; ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິຊານາຕິ; ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເວທນໍ ເວເທຕິ – ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ, ໂສ ຕາສຸ ເວທນາສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ນິໂຣຘານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຕາສຸ ເວທນາສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ນິໂຣຘານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ ອຸປາທິຍຕິ. ອນຸປາທິຍໍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ອປຣິຕສ຺ສໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ເທວານມິນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີ ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຣິໂຍສາໂນ ເສຏ຺ໂຐ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍິ.

໓໙໑. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠຄວໂຕ ອວິທູເຣ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ໂສ ຍກ຺ໂຂ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ອນຸໂມທິ ອຸທາຫຸ ໂນ; ຍໍນູນາຫໍ ຕໍ ຍກ຺ຂໍ ຊາເນຍ຺ຍໍ – ຍທິ ວາ ໂສ ຍກ຺ໂຂ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິສເມຈ຺ຈ ອນຸໂມທິ ຍທິ ວາ ໂນ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວ – ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ເທເວສຸ ຕາວຕິໍເສສຸ ປາຕຸຣໂຫສິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ເອກປຸຓ຺ຑຣີເກ ອຸຍ຺ຍາເນ ທິພ຺ເພຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຕູຣິຍສເຕຫິ [ຕຸຣິຍສເຕຫິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ສມປ຺ປິໂຕ ສມງ຺ຄີຠູໂຕ ປຣິຈາເຣຕິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ. ທິສ຺ວານ ຕານິ ທິພ຺ພານິ ປຎ຺ຈ ຕູຣິຍສຕານິ ປຏິປ຺ປຓາເມຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຫິ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສ຺ວາຄຕໍ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ! ຈິຣສ຺ສໍ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອິມໍ ປຣິຍາຍໍ ອກາສິ ຍທິທໍ ອິຘາຄມນາຍ. ນິສີທ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອິທມາສນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ນິສີທິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ. ສກ຺ໂກປິ ໂຂ ເທວານມິນ຺ໂທ ອຎ຺ຎຕຣໍ ນີຈໍ ອາສນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ສກ຺ກໍ ເທວານມິນ຺ທໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຍຖາ ກຖໍ ປນ ໂຂ, ໂກສິຍ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຠາສິ? ສາຘຸ ມຍມ຺ປິ ເອຕິສ຺ສາ ກຖາຍ ຠາຄິໂນ ອສ຺ສາມ ສວນາຍາ’’ຕິ.

໓໙໒. ‘‘ມຍໍ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ພຫຸກິຈ຺ຈາ ພຫຸກຣຓີຍາ – ອປ຺ເປວ ສເກນ ກຣຓີເຍນ, ອປິ ຈ ເທວານໍເຍວ ຕາວຕິໍສານໍ ກຣຓີເຍນ. ອປິ ຈ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສຸສ຺ສຸຕໍເຍວ ໂຫຕິ ສຸຄ຺ຄຫິຕໍ ສຸມນສິກຕໍ ສູປຘາຣິຕໍ, ຍໍ ໂນ ຂິປ຺ປເມວ ອນ຺ຕຣຘາຍຕິ. ຠູຕປຸພ຺ພໍ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເທວາສຸຣສງ຺ຄາໂມ ສມຸປພ຺ຍູຬ຺ໂຫ [ສມູປພ຺ຍຸຬ຺ໂຫ (ສ຺ຍາ. ກໍ.), ສມູປພ຺ພູຬ຺ໂຫ (ສີ.)] ອໂຫສິ. ຕສ຺ມິໍ ໂຂ ປນ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສງ຺ຄາເມ ເທວາ ຊິນິໍສຸ, ອສຸຣາ ປຣາຊິນິໍສຸ. ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຕໍ ສງ຺ຄາມໍ ອຠິວິຊິນິຕ຺ວາ ວິຊິຕສງ຺ຄາໂມ ຕໂຕ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ເວຊຍນ຺ຕໍ ນາມ ປາສາທໍ ມາເປສິໍ. ເວຊຍນ຺ຕສ຺ສ ໂຂ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ປາສາທສ຺ສ ເອກສຕໍ ນິຍ຺ຍູຫໍ. ເອເກກສ຺ມິໍ ນິຍ຺ຍູເຫ ສຕ຺ຕ ສຕ຺ຕ ກູຏາຄາຣສຕານິ. ເອກເມກສ຺ມິໍ ກູຏາຄາເຣ ສຕ຺ຕ ສຕ຺ຕ ອຈ຺ຉຣາໂຍ. ເອກເມກິສ຺ສາ ອຈ຺ຉຣາຍ ສຕ຺ຕ ສຕ຺ຕ ປຣິຈາຣິກາໂຍ. ອິຈ຺ເຉຍ຺ຍາສິ ໂນ ຕ຺ວໍ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເວຊຍນ຺ຕສ຺ສ ປາສາທສ຺ສ ຣາມເຓຍ຺ຍກໍ ທຏ຺ຐຸ’’ນ຺ຕິ? ອຘິວາເສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ.

໓໙໓. ອຖ ໂຂ ສກ຺ໂກ ຈ ເທວານມິນ຺ໂທ ເວສ຺ສວໂຓ ຈ ມຫາຣາຊາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ເຍນ ເວຊຍນ຺ໂຕ ປາສາໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ. ອທ຺ທສໍສຸ ໂຂ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວານມິນ຺ທສ຺ສ ປຣິຈາຣິກາໂຍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ; ທິສ຺ວາ ໂອຕ຺ຕປ຺ປມານາ ຫິຣີຍມານາ ສກໍ ສກໍ ໂອວຣກໍ ປວິສິໍສຸ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ສຸຓິສາ ສສຸຣໍ ທິສ຺ວາ ໂອຕ຺ຕປ຺ປຕິ ຫິຣີຍຕິ, ເອວເມວ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວານມິນ຺ທສ຺ສ ປຣິຈາຣິກາໂຍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ທິສ຺ວາ ໂອຕ຺ຕປ຺ປມານາ ຫິຣີຍມານາ ສກໍ ສກໍ ໂອວຣກໍ ປວິສິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ສກ຺ໂກ ຈ ເທວານມິນ຺ໂທ ເວສ຺ສວໂຓ ຈ ມຫາຣາຊາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ເວຊຍນ຺ເຕ ປາສາເທ ອນຸຈງ຺ກມາເປນ຺ຕິ ອນຸວິຈຣາເປນ຺ຕິ – ‘‘ອິທມ຺ປິ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ປສ຺ສ ເວຊຍນ຺ຕສ຺ສ ປາສາທສ຺ສ ຣາມເຓຍ຺ຍກໍ; ອິທມ຺ປິ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ປສ຺ສ ເວຊຍນ຺ຕສ຺ສ ປາສາທສ຺ສ ຣາມເຓຍ຺ຍກ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ໂສຠຕິ ອິທໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂກສິຍສ຺ສ, ຍຖາ ຕໍ ປຸພ຺ເພ ກຕປຸຎ຺ຎສ຺ສ. ມນຸສ຺ສາປິ ກິຎ຺ຈິເທວ ຣາມເຓຍ຺ຍກໍ ທິສ຺ວາ [ທິຏ຺ຐາ (ສີ. ປີ. ກ.)] ເອວມາຫໍສຸ – ‘ໂສຠຕິ ວຕ ໂຠ ຍຖາ ເທວານໍ ຕາວຕິໍສານ’ນ຺ຕິ. ຕຍິທໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂກສິຍສ຺ສ ໂສຠຕິ, ຍຖາ ຕໍ ປຸພ຺ເພ ກຕປຸຎ຺ຎສ຺ສາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຕິພາຬ຺ຫໍ ໂຂ ອຍໍ ຍກ຺ໂຂ ປມຕ຺ໂຕ ວິຫຣຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ອິມໍ ຍກ຺ຂໍ ສໍເວເຊຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຕຖາຣູປໍ ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂາສິ [ອຠິສງ຺ຂາເຣສິ (ກ.), ອຠິສງ຺ຂາເຣຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຍຖາ ເວຊຍນ຺ຕໍ ປາສາທໍ ປາທງ຺ຄຸຏ຺ຐເກນ ສງ຺ກມ຺ເປສິ ສມ຺ປກມ຺ເປສິ ສມ຺ປເວເຘສິ. ອຖ ໂຂ ສກ຺ໂກ ຈ ເທວານມິນ຺ໂທ, ເວສ຺ສວໂຓ ຈ ມຫາຣາຊາ, ເທວາ ຈ ຕາວຕິໍສາ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຈິຕ຺ຕຊາຕາ ອເຫສຸໍ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ, ໂຠ, ອພ຺ຠຸຕໍ ວຕ, ໂຠ, ສມຓສ຺ສ ມຫິທ຺ຘິກຕາ ມຫານຸຠາວຕາ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ທິພ຺ພຠວນໍ ປາທງ຺ຄຸຏ຺ຐເກນ ສງ຺ກມ຺ເປສ຺ສຕິ ສມ຺ປກມ຺ເປສ຺ສຕິ ສມ຺ປເວເຘສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສກ຺ກໍ ເທວານມິນ຺ທໍ ສໍວິຄ຺ຄໍ ໂລມຫຏ຺ຐຊາຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ສກ຺ກໍ ເທວານມິນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຍຖາ ກຖໍ ປນ ໂຂ, ໂກສິຍ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຠາສິ? ສາຘຸ ມຍມ຺ປິ ເອຕິສ຺ສາ ກຖາຍ ຠາຄິໂນ ອສ຺ສາມ ສວນາຍາ’’ຕິ.

໓໙໔. ‘‘ອິຘາຫໍ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິໍ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ອຫໍ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີ ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຣິໂຍສາໂນ ເສຏ຺ໂຐ ເທວມນຸສ຺ສານ’’’ນ຺ຕິ?

‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠຄວາ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ອິຘ, ເທວານມິນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸຕໍ ໂຫຕິ – ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາ’ຕິ. ເອວໍ ເຈຕໍ ເທວານມິນ຺ທ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸຕໍ ໂຫຕິ ‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາ’ຕິ. ໂສ ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ອຠິຊານາຕິ, ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິຊານາຕິ, ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເວທນໍ ເວເທຕິ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ. ໂສ ຕາສຸ ເວທນາສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ນິໂຣຘານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຕາສຸ ເວທນາສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ນິໂຣຘານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ ອຸປາທິຍຕິ, ອນຸປາທິຍໍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ອປຣິຕສ຺ສໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ເທວານມິນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີ ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຣິໂຍສາໂນ ເສຏ຺ໂຐ ເທວມນຸສ຺ສານນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂຂ ເມ, ມາຣິສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ຕິໍ ອຠາສີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວານມິນ຺ທສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ ເອວເມວ – ເທເວສຸ ຕາວຕິໍເສສຸ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວານມິນ຺ທສ຺ສ ປຣິຈາຣິກາໂຍ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ເຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນ ສກ຺ກໍ ເທວານມິນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ເອໂສ ນຸ ເຕ, ມາຣິສ, ໂສ ຠຄວາ ສຕ຺ຖາ’’ຕິ? ‘‘ນ ໂຂ ເມ, ມາຣິສ, ໂສ ຠຄວາ ສຕ຺ຖາ. ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ເມ ເອໂສ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ’’ຕິ. ‘‘ລາຠາ ເຕ, ມາຣິສ, (ສຸລທ຺ຘໍ ເຕ, ມາຣິສ) [( ) ນຕ຺ຖິ (ສີ. ປີ.)] ຍສ຺ສ ເຕ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ເອວໍມຫິທ຺ຘິໂກ ເອວໍມຫານຸຠາໂວ! ອໂຫ ນູນ ເຕ ໂສ ຠຄວາ ສຕ຺ຖາ’’ຕິ.

໓໙໕. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິຊານາຕິ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອຫຸ [ອຫຸນຎ຺ເຎວ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ຎາຕຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ມເຫສກ຺ຂສ຺ສ ຍກ຺ຂສ຺ສ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ຕິໍ ຠາສິຕາ’’ຕິ [ອຠາສິຕ຺ຖາຕິ (ກ.)]? ‘‘ອຠິຊານາມຫໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອິຘ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ເຍນາຫໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີ ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຣິໂຍສາໂນ ເສຏ຺ໂຐ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຫໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ສກ຺ກໍ ເທວານມິນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈໍ ‘‘ອິຘ ເທວານມິນ຺ທ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸຕໍ ໂຫຕິ ‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາ’ຕິ. ເອວໍ ເຈຕໍ ເທວານມິນ຺ທ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສຸຕໍ ໂຫຕິ ‘ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ນາລໍ ອຠິນິເວສາຍາ’ຕິ. ໂສ ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ອຠິຊານາຕິ, ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິຊານາຕິ, ສພ຺ພໍ ຘມ຺ມໍ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເວທນໍ ເວເທຕິ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ. ໂສ ຕາສຸ ເວທນາສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ນິໂຣຘານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ, ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣຕິ. ໂສ ຕາສຸ ເວທນາສຸ ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ນິໂຣຘານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ, ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນ ກິຎ຺ຈິ ໂລເກ ອຸປາທິຍຕິ, ອນຸປາທິຍໍ ນ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ອປຣິຕສ຺ສໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕຎ຺ເຎວ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ – ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ປຊານາຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂຂ, ເທວານມິນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ອຈ຺ຈນ຺ຕນິຏ຺ໂຐ ອຈ຺ຈນ຺ຕໂຍຄກ຺ເຂມີ ອຈ຺ຈນ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອຈ຺ຈນ຺ຕປຣິໂຍສາໂນ ເສຏ຺ໂຐ ເທວມນຸສ຺ສານນ຺ຕິ. ເອວໍ ໂຂ ອຫໍ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ອຠິຊານາມິ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວານມິນ຺ທສ຺ສ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍວິມຸຕ຺ຕິໍ ຠາສິຕາ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມໂນ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທີຕິ.

ຈູຬຕຓ຺ຫາສງ຺ຂຍສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ສຕ຺ຕມໍ.