໘. ມຘຸປິຓ຺ຑິກສຸຕ຺ຕໍ

໑໙໙. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສກ຺ເກສຸ ວິຫຣຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນິຄ຺ໂຣຘາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ກປິລວຕ຺ຖຸໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິ. ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເຍນ ມຫາວນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ ທິວາວິຫາຣາຍ. ມຫາວນໍ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ເພລຸວລຏ຺ຐິກາຍ ມູເລ ທິວາວິຫາຣໍ ນິສີທິ. ທຓ຺ຑປາຓິປິ ໂຂ ສກ຺ໂກ ຊງ຺ຆາວິຫາຣໍ [ຊງ຺ຆວິຫາຣໍ (ກ.)] ອນຸຈງ຺ກມມາໂນ ອນຸວິຈຣມາໂນ ເຍນ ມຫາວນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ມຫາວນໍ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ເຍນ ເພລຸວລຏ຺ຐິກາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ທຓ຺ຑໂມລຸພ຺ຠ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ທຓ຺ຑປາຓິ ສກ຺ໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍວາທີ ສມໂຓ ກິມກ຺ຂາຍີ’’ຕິ? ‘‘ຍຖາວາທີ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ນ ເກນຈິ ໂລເກ ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຍຖາ ຈ ປນ ກາເມຫິ ວິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອກຖໍກຖິໍ ຉິນ຺ນກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ຠວາຠເວ ວີຕຕຓ຺ຫໍ ສຎ຺ຎາ ນານຸເສນ຺ຕິ – ເອວໍວາທີ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ເອວມກ຺ຂາຍີ’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ທຓ຺ຑປາຓິ ສກ຺ໂກ ສີສໍ ໂອກມ຺ເປຕ຺ວາ, ຊິວ຺ຫໍ ນິລ຺ລາເຬຕ຺ວາ, ຕິວິສາຂໍ ນລາຏິກໍ ນລາເຏ ວຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ທຓ຺ຑໂມລຸພ຺ຠ ປກ຺ກາມິ.

໒໐໐. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເຍນ ນິຄ຺ໂຣຘາຣາໂມ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິຘາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ກປິລວຕ຺ຖຸໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິໍ. ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ເຍນ ມຫາວນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍ ທິວາວິຫາຣາຍ. ມຫາວນໍ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ເພລຸວລຏ຺ຐິກາຍ ມູເລ ທິວາວິຫາຣໍ ນິສີທິໍ. ທຓ຺ຑປາຓິປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສກ຺ໂກ ຊງ຺ຆາວິຫາຣໍ ອນຸຈງ຺ກມມາໂນ ອນຸວິຈຣມາໂນ ເຍນ ມຫາວນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ມຫາວນໍ ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ເຍນ ເພລຸວລຏ຺ຐິກາ ເຍນາຫໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ທຓ຺ຑໂມລຸພ຺ຠ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຓ຺ຑປາຓິ ສກ຺ໂກ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ກິໍວາທີ ສມໂຓ ກິມກ຺ຂາຍີ’ຕິ?

‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຓ຺ຑປາຓິໍ ສກ຺ກໍ ເອຕທໂວຈໍ – ຍຖາວາທີ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ນ ເກນຈິ ໂລເກ ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຍຖາ ຈ ປນ ກາເມຫິ ວິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອກຖໍກຖິໍ ຉິນ຺ນກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ຠວາຠເວ ວີຕຕຓ຺ຫໍ ສຎ຺ຎາ ນານຸເສນ຺ຕິ – ເອວໍວາທີ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ເອວມກ຺ຂາຍີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຠິກ຺ຂເວ, ທຓ຺ຑປາຓິ ສກ຺ໂກ ສີສໍ ໂອກມ຺ເປຕ຺ວາ, ຊິວ຺ຫໍ ນິລ຺ລາເຬຕ຺ວາ, ຕິວິສາຂໍ ນລາຏິກໍ ນລາເຏ ວຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ທຓ຺ຑໂມລຸພ຺ຠ ປກ຺ກາມີ’’ຕິ.

໒໐໑. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍວາທີ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ນ ເກນຈິ ໂລເກ ວິຄ຺ຄຍ຺ຫ ຕິຏ຺ຐຕິ? ກຖຎ຺ຈ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ ກາເມຫິ ວິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ວິຫຣນ຺ຕໍ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອກຖໍກຖິໍ ຉິນ຺ນກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ຠວາຠເວ ວີຕຕຓ຺ຫໍ ສຎ຺ຎາ ນານຸເສນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ຍໂຕນິທານໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ເຈ ນຕ຺ຖິ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອຠິວທິຕພ຺ພໍ ອຊ຺ໂຌສິຕພ຺ພໍ. ເອເສວນ຺ໂຕ ຣາຄານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ປຏິຆານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ທິຏ຺ຐານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ມານານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ຠວຣາຄານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ອວິຊ຺ຊານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ທຓ຺ຑາທານ-ສຕ຺ຖາທານ-ກລຫ-ວິຄ຺ຄຫ-ວິວາທ-ຕຸວໍຕຸວໍ-ເປສຸຎ຺ຎ-ມຸສາວາທານໍ. ເອຕ຺ເຖເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’ຕິ. ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປາວິສິ.

໒໐໒. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອິທໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ, ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ, ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘ຍໂຕນິທານໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ເຈ ນຕ຺ຖິ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອຠິວທິຕພ຺ພໍ ອຊ຺ໂຌສິຕພ຺ພໍ. ເອເສວນ຺ໂຕ ຣາຄານຸສຍານໍ…ເປ… ເອຕ຺ເຖເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’ຕິ. ໂກ ນຸ ໂຂ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠເຊຍ຺ຍາ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ສຕ຺ຖຸ ເຈວ ສໍວຓ຺ຓິໂຕ ສມ຺ຠາວິໂຕ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ. ປໂຫຕິ ຈາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠຊິຕຸໍ. ຍໍນູນ ມຍໍ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍາມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາມາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມຕາ ມຫາກຈ຺ຈາເນນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິໍສຸ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອິທໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ ກຈ຺ຈານ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘ຍໂຕນິທານໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ເຈ ນຕ຺ຖິ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອຠິວທິຕພ຺ພໍ ອຊ຺ໂຌສິຕພ຺ພໍ. ເອເສວນ຺ໂຕ ຣາຄານຸສຍານໍ…ເປ… ເອຕ຺ເຖເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’ຕິ. ເຕສໍ ໂນ, ອາວຸໂສ ກຈ຺ຈານ, ອມ຺ຫາກໍ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘ອິທໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘‘ຍໂຕນິທານໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ເຈ ນຕ຺ຖິ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອຠິວທິຕພ຺ພໍ ອຊ຺ໂຌສິຕພ຺ພໍ. ເອເສວນ຺ໂຕ ຣາຄານຸສຍານໍ…ເປ… ເອຕ຺ເຖເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂກ ນຸ ໂຂ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠເຊຍ຺ຍາຕິ? ເຕສໍ ໂນ, ອາວຸໂສ ກຈ຺ຈານ, ອມ຺ຫາກໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ສຕ຺ຖຸ ເຈວ ສໍວຓ຺ຓິໂຕ ສມ຺ຠາວິໂຕ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ, ປໂຫຕິ ຈາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠຊິຕຸໍ. ຍໍນູນ ມຍໍ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍາມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາມາ’ຕິ. ວິຠຊຕາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ’’ຕິ.

໒໐໓. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ປຸຣິໂສ ສາຣຕ຺ຖິໂກ ສາຣຄເວສີ ສາຣປຣິເຍສນໍ ຈຣມາໂນ ມຫໂຕ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ຕິຏ຺ຐໂຕ ສາຣວໂຕ ອຕິກ຺ກມ຺ເມວ ມູລໍ, ອຕິກ຺ກມ຺ມ ຂນ຺ຘໍ, ສາຂາປລາເສ ສາຣໍ ປຣິເຍສິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍ; ເອວໍສມ຺ປທມິທໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕານໍ ສຕ຺ຖຣິ ສມ຺ມຸຂີຠູເຕ, ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຕິສິຕ຺ວາ, ອມ຺ເຫ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎຖ. ໂສ ຫາວຸໂສ, ຠຄວາ ຊານໍ ຊານາຕິ, ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸຠູໂຕ ຎາຓຠູໂຕ ຘມ຺ມຠູໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ, ວຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕາ, ອຕ຺ຖສ຺ສ ນິນ຺ເນຕາ, ອມຕສ຺ສ ທາຕາ, ຘມ຺ມສ຺ສາມີ ຕຖາຄໂຕ. ໂສ ເຈວ ປເນຕສ຺ສ ກາໂລ ອໂຫສິ, ຍໍ ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖ. ຍຖາ ໂວ ຠຄວາ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ. ‘‘ອທ຺ຘາວຸໂສ ກຈ຺ຈານ, ຠຄວາ ຊານໍ ຊານາຕິ, ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸຠູໂຕ ຎາຓຠູໂຕ ຘມ຺ມຠູໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ, ວຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕາ, ອຕ຺ຖສ຺ສ ນິນ຺ເນຕາ, ອມຕສ຺ສ ທາຕາ, ຘມ຺ມສ຺ສາມີ ຕຖາຄໂຕ. ໂສ ເຈວ ປເນຕສ຺ສ ກາໂລ ອໂຫສິ, ຍໍ ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາມ. ຍຖາ ໂນ ຠຄວາ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຍ຺ຍາມ. ອປິ ຈາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ສຕ຺ຖຸ ເຈວ ສໍວຓ຺ຓິໂຕ ສມ຺ຠາວິໂຕ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ, ປໂຫຕິ ຈາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠຊິຕຸໍ. ວິຠຊຕາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ [ອຄຣຸກຕ຺ວາ (ສີ.), ອຄຣຸກຣິຕ຺ວາ (ສ຺ຍາ. ປີ.)]. ‘‘ເຕນ ຫາວຸໂສ, ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິກໂຣຖ, ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາກຈ຺ຈານສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເອຕທໂວຈ –

໒໐໔. ‘‘ຍໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘ຍໂຕນິທານໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ເຈ ນຕ຺ຖິ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອຠິວທິຕພ຺ພໍ ອຊ຺ໂຌສິຕພ຺ພໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ຣາຄານຸສຍານໍ…ເປ… ເອຕ຺ເຖເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’ຕິ, ອິມສ຺ສ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມິ –

‘‘ຈກ຺ຂຸຎ຺ຈາວຸໂສ, ປຏິຈ຺ຈ ຣູເປ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ, ຍໍ ເວເທຕິ ຕໍ ສຎ຺ຊານາຕິ, ຍໍ ສຎ຺ຊານາຕິ ຕໍ ວິຕກ຺ເກຕິ, ຍໍ ວິຕກ຺ເກຕິ ຕໍ ປປຎ຺ເຈຕິ, ຍໍ ປປຎ຺ເຈຕິ ຕໂຕນິທານໍ ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍສຸ ຣູເປສຸ. ໂສຕຎ຺ຈາວຸໂສ, ປຏິຈ຺ຈ ສທ຺ເທ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ໂສຕວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ຆານຎ຺ຈາວຸໂສ, ປຏິຈ຺ຈ ຄນ຺ເຘ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຆານວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ຊິວ຺ຫຎ຺ຈາວຸໂສ, ປຏິຈ຺ຈ ຣເສ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ກາຍຎ຺ຈາວຸໂສ, ປຏິຈ຺ຈ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ມນຎ຺ຈາວຸໂສ, ປຏິຈ຺ຈ ຘມ຺ເມ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ສງ຺ຄຕິ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ, ຍໍ ເວເທຕິ ຕໍ ສຎ຺ຊານາຕິ, ຍໍ ສຎ຺ຊານາຕິ ຕໍ ວິຕກ຺ເກຕິ, ຍໍ ວິຕກ຺ເກຕິ ຕໍ ປປຎ຺ເຈຕິ, ຍໍ ປປຎ຺ເຈຕິ ຕໂຕນິທານໍ ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນສຸ ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ.

‘‘ໂສ ວຕາວຸໂສ, ຈກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ສຕິ ຣູເປ ສຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ ຜສ຺ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ຜສ຺ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ເວທນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເວທນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ສຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ສຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ວິຕກ຺ກປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ວິຕກ຺ກປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາສມຸທາຈຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ໂສ ວຕາວຸໂສ, ໂສຕສ຺ມິໍ ສຕິ ສທ຺ເທ ສຕິ…ເປ… ຆານສ຺ມິໍ ສຕິ ຄນ຺ເຘ ສຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ສຕິ ຣເສ ສຕິ…ເປ… ກາຍສ຺ມິໍ ສຕິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ສຕິ…ເປ… ມນສ຺ມິໍ ສຕິ ຘມ຺ເມ ສຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາເຓ ສຕິ ຜສ຺ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ຜສ຺ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ເວທນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເວທນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ສຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ສຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ວິຕກ຺ກປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ວິຕກ຺ກປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາສມຸທາຈຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ຐານເມຕໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ໂສ ວຕາວຸໂສ, ຈກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ອສຕິ ຣູເປ ອສຕິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາເຓ ອສຕິ ຜສ຺ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ຜສ຺ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອສຕິ ເວທນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເວທນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອສຕິ ສຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ສຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອສຕິ ວິຕກ຺ກປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ວິຕກ຺ກປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອສຕິ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາສມຸທາຈຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ໂສ ວຕາວຸໂສ, ໂສຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ສທ຺ເທ ອສຕິ…ເປ… ຆານສ຺ມິໍ ອສຕິ ຄນ຺ເຘ ອສຕິ…ເປ… ຊິວ຺ຫາຍ ອສຕິ ຣເສ ອສຕິ…ເປ… ກາຍສ຺ມິໍ ອສຕິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພ ອສຕິ…ເປ… ມນສ຺ມິໍ ອສຕິ ຘມ຺ເມ ອສຕິ ມໂນວິຎ຺ຎາເຓ ອສຕິ ຜສ຺ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ຜສ຺ສປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອສຕິ ເວທນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ເວທນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອສຕິ ສຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ສຎ຺ຎາປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອສຕິ ວິຕກ຺ກປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ. ວິຕກ຺ກປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອສຕິ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາສມຸທາຈຣຓປຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີຕິ – ເນຕໍ ຐານໍ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ຍໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘ຍໂຕນິທານໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ເຈ ນຕ຺ຖິ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອຠິວທິຕພ຺ພໍ ອຊ຺ໂຌສິຕພ຺ພໍ ເອເສວນ຺ໂຕ ຣາຄານຸສຍານໍ…ເປ… ເອຕ຺ເຖເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’ຕິ, ອິມສ຺ສ ໂຂ ອຫໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອາຊານາມິ. ອາກງ຺ຂມານາ ຈ ປນ ຕຸມ຺ເຫ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍເຍວ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖ. ຍຖາ ໂນ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣຕິ ຕຖາ ນໍ ຘາເຣຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ.

໒໐໕. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາກຈ຺ຈານສ຺ສ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອນຸໂມທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ຍໍ ໂຂ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘ຍໂຕນິທານໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ເຈ ນຕ຺ຖິ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອຠິວທິຕພ຺ພໍ ອຊ຺ໂຌສິຕພ຺ພໍ. ເອເສວນ຺ໂຕ ຣາຄານຸສຍານໍ…ເປ… ເອຕ຺ເຖເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’ຕິ. ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘ອິທໍ ໂຂ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຠຄວາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປວິຏ຺ໂຐ – ‘‘ຍໂຕນິທານໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ປຸຣິສໍ ປປຎ຺ຈສຎ຺ຎາສງ຺ຂາ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ເຈ ນຕ຺ຖິ ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພໍ ອຠິວທິຕພ຺ພໍ ອຊ຺ໂຌສິຕພ຺ພໍ. ເອເສວນ຺ໂຕ ຣາຄານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ປຏິຆານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ທິຏ຺ຐານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ວິຈິກິຈ຺ຉານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ມານານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ຠວຣາຄານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ອວິຊ຺ຊານຸສຍານໍ, ເອເສວນ຺ໂຕ ທຓ຺ຑາທານ-ສຕ຺ຖາທານ-ກລຫ-ວິຄ຺ຄຫ-ວິວາທຕຸວໍຕຸວໍ-ເປສຸຎ຺ຎ-ມຸສາວາທານໍ. ເອຕ຺ເຖເຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອປຣິເສສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’’ຕິ. ໂກ ນຸ ໂຂ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠເຊຍ຺ຍາ’ຕິ? ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ຫາກໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘ອຍໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ສຕ຺ຖຸ ເຈວ ສໍວຓ຺ຓິໂຕ ສມ຺ຠາວິໂຕ ຈ ວິຎ຺ຎູນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີນໍ, ປໂຫຕິ ຈາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ອິມສ຺ສ ຠຄວຕາ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ອຸທ຺ເທສສ຺ສ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ອວິຠຕ຺ຕສ຺ສ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖໍ ວິຠຊິຕຸໍ, ຍໍນູນ ມຍໍ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍາມ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາມາ’ຕິ. ອຖ ໂຂ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິມ຺ຫ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ຉິມ຺ຫ. ເຕສໍ ໂນ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມຕາ ມຫາກຈ຺ຈາເນນ ອິເມຫິ ອາກາເຣຫິ ອິເມຫິ ປເທຫິ ອິເມຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ອຕ຺ໂຖ ວິຠຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ‘‘ປຓ຺ຑິໂຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາກຈ຺ຈາໂນ; ມຫາປຎ຺ໂຎ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຫາກຈ຺ຈາໂນ. ມໍ ເຈປິ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕມຕ຺ຖໍ ປຏິປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍາຖ, ອຫມ຺ປິ ຕໍ ເອວເມວໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍໍ ຍຖາ ຕໍ ມຫາກຈ຺ຈາເນນ ພ຺ຍາກຕໍ. ເອໂສ ເຈເວຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ. ເອວຎ຺ຈ [ເອເວເມວ ຈ (ກ.)] ນໍ ຘາເຣຖາ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຣິໂສ ຊິຆຈ຺ຉາທຸພ຺ພລ຺ຍປເຣໂຕ ມຘຸປິຓ຺ຑິກໍ ອຘິຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ໂສ ຍໂຕ ຍໂຕ ສາເຍຍ຺ຍ, ລເຠເຖວ ສາທຸຣສໍ ອເສຈນກໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເຈຕໂສ ຠິກ຺ຂຸ ທພ຺ພຊາຕິໂກ, ຍໂຕ ຍໂຕ ອິມສ຺ສ ຘມ຺ມປຣິຍາຍສ຺ສ ປຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຖໍ ອຸປປຣິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ລເຠເຖວ ອຕ຺ຕມນຕໍ, ລເຠເຖວ ເຈຕໂສ ປສາທໍ. ໂກ ນາໂມ ອຍໍ [ໂກ ນາມາຍໍ (ສ຺ຍາ.)], ຠນ຺ເຕ, ຘມ຺ມປຣິຍາໂຍ’’ຕິ? ‘‘ຕສ຺ມາຕິຫ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ມຘຸປິຓ຺ຑິກປຣິຍາໂຍ ຕ຺ເວວ ນໍ ຘາເຣຫີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມໂນ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທີຕິ.

ມຘຸປິຓ຺ຑິກສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ອຏ຺ຐມໍ.