໔. ຠຍເຠຣວສຸຕ຺ຕໍ

໓໔. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ຊາຓຸສ຺ໂສຓິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ໂມທິ. ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ [ສາຣາຓີຍໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຊາຓຸສ຺ໂສຓິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເຍເມ, ໂຠ ໂຄຕມ, ກຸລປຸຕ຺ຕາ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ສທ຺ຘາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ, ຠວໍ ເຕສໍ ໂຄຕໂມ ປຸພ຺ພງ຺ຄໂມ, ຠວໍ ເຕສໍ ໂຄຕໂມ ພຫຸກາໂຣ, ຠວໍ ເຕສໍ ໂຄຕໂມ ສມາທເປຕາ [ສມາທາເປຕາ (?)]; ໂຠໂຕ ຈ ປນ ໂຄຕມສ຺ສ ສາ ຊນຕາ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອວເມຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ! ເຍ ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ກຸລປຸຕ຺ຕາ ມມໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ສທ຺ຘາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ, ອຫໍ ເຕສໍ ປຸພ຺ພງ຺ຄໂມ, ອຫໍ ເຕສໍ ພຫຸກາໂຣ, ອຫໍ ເຕສໍ ສມາທເປຕາ; ມມ ຈ ປນ ສາ ຊນຕາ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ‘‘ທຸຣຠິສມ຺ຠວານິ ຫິ ໂຂ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ, ທຸກ຺ກຣໍ ປວິເວກໍ, ທຸຣຠິຣມໍ ເອກຕ຺ເຕ, ຫຣນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ ມໂນ ວນານິ ສມາຘິໍ ອລຠມານສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອວເມຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ! ທຸຣຠິສມ຺ຠວານິ ຫິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ, ທຸກ຺ກຣໍ ປວິເວກໍ, ທຸຣຠິຣມໍ ເອກຕ຺ເຕ, ຫຣນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ ມໂນ ວນານິ ສມາຘິໍ ອລຠມານສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ’’ຕິ.

໓໕. ‘‘ມຍ຺ຫມ຺ປິ ໂຂ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຸພ຺ເພວ ສມ຺ໂພຘາ ອນຠິສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ເສວ ສໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘ທຸຣຠິສມ຺ຠວານິ ຫິ ໂຂ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ, ທຸກ຺ກຣໍ ປວິເວກໍ, ທຸຣຠິຣມໍ ເອກຕ຺ເຕ, ຫຣນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ ມໂນ ວນານິ ສມາຘິໍ ອລຠມານສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ’ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອປຣິສຸທ຺ຘກາຍກມ຺ມນ຺ຕາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ອປຣິສຸທ຺ຘກາຍກມ຺ມນ຺ຕສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ອປຣິສຸທ຺ຘກາຍກມ຺ມນ຺ໂຕ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ປຣິສຸທ຺ຘກາຍກມ຺ມນ຺ໂຕຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ປຣິສຸທ຺ຘກາຍກມ຺ມນ຺ຕາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຣິສຸທ຺ຘກາຍກມ຺ມຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໓໖. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອປຣິສຸທ຺ຘວຈີກມ຺ມນ຺ຕາ…ເປ… ອປຣິສຸທ຺ຘມໂນກມ຺ມນ຺ຕາ …ເປ… ອປຣິສຸທ຺ຘາຊີວາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ອປຣິສຸທ຺ຘາຊີວສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ອປຣິສຸທ຺ຘາຊີໂວ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ປຣິສຸທ຺ຘາຊີໂວຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ປຣິສຸທ຺ຘາຊີວາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຣິສຸທ຺ຘາຊີວຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໓໗. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອຠິຊ຺ຌາລູ ກາເມສຸ ຕິພ຺ພສາຣາຄາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ອຠິຊ຺ຌາລຸກາເມສຸຕິພ຺ພສາຣາຄສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ອຠິຊ຺ຌາລຸ ກາເມສຸ ຕິພ຺ພສາຣາໂຄ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ອນຠິຊ຺ຌາລູຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ອນຠິຊ຺ຌາລູ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອນຠິຊ຺ຌາລຸຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໓໘. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ປທຸຏ຺ຐມນສງ຺ກປ຺ປາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ຕປທຸຏ຺ຐມນສງ຺ກປ຺ປສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ພ຺ຍາປນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ປທຸຏ຺ຐມນສງ຺ກປ຺ໂປ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໓໙. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຖີນມິທ຺ຘປຣິຍຸຏ຺ຐິຕາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ຖີນມິທ຺ຘປຣິຍຸຏ຺ຐານສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ຖີນມິທ຺ຘປຣິຍຸຏ຺ຐິໂຕ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ວິຄຕຖີນມິທ຺ໂຘຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ວິຄຕຖີນມິທ຺ຘາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວິຄຕຖີນມິທ຺ຘຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໔໐. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອຸທ຺ຘຕາ ອວູປສນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ອຸທ຺ຘຕອວູປສນ຺ຕຈິຕ຺ຕສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ອຸທ຺ຘໂຕ ອວູປສນ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ວູປສນ຺ຕຈິຕ຺ໂຕຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ວູປສນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວູປສນ຺ຕຈິຕ຺ຕຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໔໑. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ກງ຺ຂີ ວິຈິກິຈ຺ຉີ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ກງ຺ຂິວິຈິກິຈ຺ຉິສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ກງ຺ຂີ ວິຈິກິຈ຺ຉີ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ຉາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ຉຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໔໒. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອຕ຺ຕຸກ຺ກໍສກາ ປຣວມ຺ຠີ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ອຕ຺ຕຸກ຺ກໍສນປຣວມ຺ຠນສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ອຕ຺ຕຸກ຺ກໍສໂກ ປຣວມ຺ຠີ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ອນຕ຺ຕຸກ຺ກໍສໂກ ອປຣວມ຺ຠີຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ອນຕ຺ຕຸກ຺ກໍສກາ ອປຣວມ຺ຠີ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອນຕ຺ຕຸກ຺ກໍສກຕໍ ອປຣວມ຺ຠິຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໔໓. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ຉມ຺ຠີ ຠີຣຸກຊາຕິກາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ຉມ຺ຠິຠີຣຸກຊາຕິກສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ຉມ຺ຠີ ຠີຣຸກຊາຕິໂກ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ວິຄຕໂລມຫໍໂສຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ວິຄຕໂລມຫໍສາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວິຄຕໂລມຫໍສຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໔໔. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກໍ ນິກາມຍມານາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກນິກາມນ [ນິກາມຍມານ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກໍ ນິກາມຍມາໂນ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ອປ຺ປິຈ຺ໂຉຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອປ຺ປິຈ຺ຉຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໔໕. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ກຸສີຕາ ຫີນວີຣິຍາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ກຸສີຕຫີນວີຣິຍສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ກຸສີໂຕ ຫີນວີຣິໂຍ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອາຣທ຺ຘວີຣິຍຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໔໖. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີ ອສມ຺ປຊານາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິອສມ຺ປຊານສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິ ອສມ຺ປຊາໂນ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕີ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິຕໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໔໗. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ອສມາຫິຕາ ວິພ຺ຠນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ອສມາຫິຕວິພ຺ຠນ຺ຕຈິຕ຺ຕສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ອສມາຫິໂຕ ວິພ຺ຠນ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ສມາຘິສມ຺ປນ຺ໂນຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ສມາຘິສມ຺ປນ຺ນາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ສມາຘິສມ຺ປທໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

໔໘. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ສມຓາ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ວາ ທຸປ຺ປຎ຺ຎາ ເອຬມູຄາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ, ທຸປ຺ປຎ຺ຎເອຬມູຄສນ຺ໂທສເຫຕຸ ຫເວ ເຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ອກຸສລໍ ຠຍເຠຣວໍ ອວ຺ຫາຍນ຺ຕິ. ນ ໂຂ ປນາຫໍ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ ເອຬມູໂຄ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ; ປຎ຺ຎາສມ຺ປນ຺ໂນຫມສ຺ມິ. ເຍ ຫິ ໂວ ອຣິຍາ ປຎ຺ຎາສມ຺ປນ຺ນາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວນ຺ຕິ ເຕສມຫໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’ຕິ. ເອຕມຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຎ຺ຎາສມ຺ປທໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ຠິຍ຺ໂຍ ປລ຺ໂລມມາປາທິໍ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫາຣາຍ.

ໂສຬສປຣິຍາຍໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໔໙. ‘‘ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ຍໍນູນາຫໍ ຍາ ຕາ ຣຕ຺ຕິໂຍ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ອຠິລກ຺ຂິຕາ – ຈາຕຸທ຺ທສີ ປຎ຺ຈທສີ ອຏ຺ຐມີ ຈ ປກ຺ຂສ຺ສ – ຕຖາຣູປາສຸ ຣຕ຺ຕີສຸ ຍານິ ຕານິ ອາຣາມເຈຕິຍານິ ວນເຈຕິຍານິ ຣຸກ຺ຂເຈຕິຍານິ ຠິໍສນການິ ສໂລມຫໍສານິ ຕຖາຣູເປສຸ ເສນາສເນສຸ ວິຫເຣຍ຺ຍໍ ອປ຺ເປວ ນາມາຫໍ ຠຍເຠຣວໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ. ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອປເຣນ ສມເຍນ ຍາ ຕາ ຣຕ຺ຕິໂຍ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ອຠິລກ຺ຂິຕາ – ຈາຕຸທ຺ທສີ ປຎ຺ຈທສີ ອຏ຺ຐມີ ຈ ປກ຺ຂສ຺ສ – ຕຖາຣູປາສຸ ຣຕ຺ຕີສຸ ຍານິ ຕານິ ອາຣາມເຈຕິຍານິ ວນເຈຕິຍານິ ຣຸກ຺ຂເຈຕິຍານິ ຠິໍສນການິ ສໂລມຫໍສານິ ຕຖາຣູເປສຸ ເສນາສເນສຸ ວິຫຣາມິ. ຕຕ຺ຖ ຈ ເມ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວິຫຣໂຕ ມໂຄ ວາ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ໂມໂຣ ວາ ກຏ຺ຐໍ ປາເຕຕິ, ວາໂຕ ວາ ປຓ຺ຓກສຏໍ [ປຓ຺ຓສຏໍ (ສີ. ປີ.)] ເອເຣຕິ; ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ ເອຕທໂຫສິ [ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ ເອວໍ ໂຫຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] – ‘ເອຕໍ ນູນ ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ອາຄຈ຺ຉຕີ’ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອຕທໂຫສິ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ຠຍປຏິກງ຺ຂີ [ຠຍປາຏິກງ຺ຂີ (ສີ.)] ວິຫຣາມິ? ຍໍນູນາຫໍ ຍຖາຠູຕໍ ຍຖາຠູຕສ຺ສ [ຍຖາຠູຕສ຺ສ ຍຖາຠູຕສ຺ສ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ເມ ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ຕຖາຠູຕໍ ຕຖາຠູໂຕວ [ຍຖາຠູໂຕ ຍຖາຠູໂຕວ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ປຏິວິເນຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຈງ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເນວ ຕາວ ຕິຏ຺ຐາມິ ນ ນິສີທາມິ ນ ນິປຊ຺ຊາມິ, ຍາວ ຈງ຺ກມນ຺ໂຕວ ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ປຏິວິເນມິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຐິຕສ຺ສ ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເນວ ຕາວ ຈງ຺ກມາມິ ນ ນິສີທາມິ ນ ນິປຊ຺ຊາມິ. ຍາວ ຐິໂຕວ ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ປຏິວິເນມິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ນິສິນ຺ນສ຺ສ ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເນວ ຕາວ ນິປຊ຺ຊາມິ ນ ຕິຏ຺ຐາມິ ນ ຈງ຺ກມາມິ, ຍາວ ນິສິນ຺ໂນວ ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ປຏິວິເນມິ. ຕສ຺ສ ມຍ຺ຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ນິປນ຺ນສ຺ສ ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເນວ ຕາວ ນິສີທາມິ ນ ຕິຏ຺ຐາມິ ນ ຈງ຺ກມາມິ, ຍາວ ນິປນ຺ໂນວ ຕໍ ຠຍເຠຣວໍ ປຏິວິເນມິ.

໕໐. ‘‘ສນ຺ຕິ ໂຂ ປນ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອເກ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ຣຕ຺ຕິໍເຍວ ສມານໍ ທິວາຕິ ສຎ຺ຊານນ຺ຕິ, ທິວາເຍວ ສມານໍ ຣຕ຺ຕີຕິ ສຎ຺ຊານນ຺ຕິ. ອິທມຫໍ ເຕສໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ສມ຺ໂມຫວິຫາຣສ຺ມິໍ ວທາມິ. ອຫໍ ໂຂ ປນ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຣຕ຺ຕິໍເຍວ ສມານໍ ຣຕ຺ຕີຕິ ສຎ຺ຊານາມິ, ທິວາເຍວ ສມານໍ ທິວາຕິ ສຎ຺ຊານາມິ. ຍໍ ໂຂ ຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສມ຺ໂມຫຘມ຺ໂມ ສຕ຺ໂຕ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານ’ນ຺ຕິ, ມເມວ ຕໍ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສມ຺ໂມຫຘມ຺ໂມ ສຕ຺ໂຕ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ພຫຸຊນຫິຕາຍ ພຫຸຊນສຸຂາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຖາຍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ເທວມນຸສ຺ສານ’ນ຺ຕິ.

໕໑. ‘‘ອາຣທ຺ຘໍ ໂຂ ປນ ເມ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວີຣິຍໍ ອໂຫສິ ອສລ຺ລີນໍ, ອຸປຏ຺ຐິຕາ ສຕິ ອສມ຺ມຸຏ຺ຐາ [ອປ຺ປມ຺ມຸຏ຺ຐາ (ສ຺ຍາ.)], ປສ຺ສທ຺ໂຘ ກາໂຍ ອສາຣທ຺ໂຘ, ສມາຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ເອກຄ຺ຄໍ. ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິໍ. ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທນໍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວໍ ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິໍ. ປີຕິຍາ ຈ ວິຣາຄາ ອຸເປກ຺ຂໂກ ຈ ວິຫາສິໍ, ສໂຕ ຈ ສມ຺ປຊາໂນ ສຸຂຎ຺ຈ ກາເຍນ ປຏິສໍເວເທສິໍ; ຍໍ ຕໍ ອຣິຍາ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ – ‘ອຸເປກ຺ຂໂກ ສຕິມາ ສຸຂວິຫາຣີ’ຕິ ຕຕິຍໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິໍ. ສຸຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຈ ປຫານາ ປຸພ຺ເພວ ໂສມນສ຺ສໂທມນສ຺ສານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ອຸເປກ຺ຂາສຕິປາຣິສຸທ຺ຘິໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິໍ.

໕໒. ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນິນ຺ນາເມສິໍ. ໂສ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣາມິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເອກມ຺ປິ ຊາຕິໍ ທ຺ເວປິ ຊາຕິໂຍ ຕິສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕສ຺ໂສປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຈປິ ຊາຕິໂຍ ທສປິ ຊາຕິໂຍ ວີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຕິໍສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ປຎ຺ຎາສມ຺ປິ ຊາຕິໂຍ ຊາຕິສຕມ຺ປິ ຊາຕິສຫສ຺ສມ຺ປິ ຊາຕິສຕສຫສ຺ສມ຺ປິ ອເນເກປິ ສໍວຏ຺ຏກປ຺ເປ ອເນເກປິ ວິວຏ຺ຏກປ຺ເປ ອເນເກປິ ສໍວຏ຺ຏວິວຏ຺ຏກປ຺ເປ – ‘ອມຸຕ຺ຣາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອມຸຕ຺ຣ ອຸທປາທິໍ; ຕຕ຺ຣາປາສິໍ ເອວໍນາໂມ ເອວໍໂຄຕ຺ໂຕ ເອວໍວຓ຺ໂຓ ເອວມາຫາໂຣ ເອວໍສຸຂທຸກ຺ຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ເອວມາຍຸປຣິຍນ຺ໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຘູປປນ຺ໂນ’ຕິ. ອິຕິ ສາກາຣໍ ສອຸທ຺ເທສໍ ອເນກວິຫິຕໍ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອນຸສ຺ສຣາມິ. ອຍໍ ໂຂ ເມ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຣຕ຺ຕິຍາ ປຐເມ ຍາເມ ປຐມາ ວິຊ຺ຊາ ອຘິຄຕາ, ອວິຊ຺ຊາ ວິຫຕາ ວິຊ຺ຊາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕໂມ ວິຫໂຕ ອາໂລໂກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ຍຖາ ຕໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ອາຕາປິໂນ ປຫິຕຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ.

໕໓. ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ສຕ຺ຕານໍ ຈຸຕູປປາຕຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນິນ຺ນາເມສິໍ. ໂສ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສາມິ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານາມິ – ‘ອິເມ ວຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍານໍ ອຸປວາທກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາ; ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປນ຺ນາ. ອິເມ ວາ ປນ ໂຠນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາ ກາຍສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ວຈີສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ມໂນສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍານໍ ອນຸປວາທກາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາ; ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນາ’ຕິ. ອິຕິ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສາມິ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານາມິ. ອຍໍ ໂຂ ເມ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຣຕ຺ຕິຍາ ມຊ຺ຌິເມ ຍາເມ ທຸຕິຍາ ວິຊ຺ຊາ ອຘິຄຕາ, ອວິຊ຺ຊາ ວິຫຕາ ວິຊ຺ຊາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕໂມ ວິຫໂຕ ອາໂລໂກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ຍຖາ ຕໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ອາຕາປິໂນ ປຫິຕຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ.

໕໔. ‘‘ໂສ ເອວໍ ສມາຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘ ປຣິໂຍທາເຕ ອນງ຺ຄເຓ ວິຄຕູປກ຺ກິເລເສ ມຸທຸຠູເຕ ກມ຺ມນິເຍ ຐິເຕ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ເຕ ອາສວານໍ ຂຍຎາຓາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນິນ຺ນາເມສິໍ. ໂສ ‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ, ‘ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ. ‘ອິເມ ອາສວາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ, ‘ອຍໍ ອາສວສມຸທໂຍ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ, ‘ອຍໍ ອາສວນິໂຣໂຘ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ, ‘ອຍໍ ອາສວນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາ’ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ. ຕສ຺ສ ເມ ເອວໍ ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ ກາມາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕ຺ຖ, ຠວາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕ຺ຖ, ອວິຊ຺ຊາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕ຺ຖ. ວິມຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ວິມຸຕ຺ຕມິຕິ ຎາຓໍ ອໂຫສິ. ‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’ຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິໍ. ອຍໍ ໂຂ ເມ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຉິເມ ຍາເມ ຕຕິຍາ ວິຊ຺ຊາ ອຘິຄຕາ, ອວິຊ຺ຊາ ວິຫຕາ ວິຊ຺ຊາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ຕໂມ ວິຫໂຕ ອາໂລໂກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ຍຖາ ຕໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ອາຕາປິໂນ ປຫິຕຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ.

໕໕. ‘‘ສິຍາ ໂຂ ປນ ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອວມສ຺ສ – ‘ອຊ຺ຊາປິ ນູນ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ອວີຕຣາໂຄ ອວີຕໂທໂສ ອວີຕໂມໂຫ, ຕສ຺ມາ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວຕີ’ຕິ. ນ ໂຂ ປເນຕໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ທ຺ເວ ໂຂ ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຕ຺ຖວເສ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວາມິ – ອຕ຺ຕໂນ ຈ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣໍ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ, ປຈ຺ຉິມຎ຺ຈ ຊນຕໍ ອນຸກມ຺ປມາໂນ’’ຕິ.

໕໖. ‘‘ອນຸກມ຺ປິຕຣູປາ ວຕາຍໍ ໂຠຕາ ໂຄຕເມນ ປຈ຺ຉິມາ ຊນຕາ, ຍຖາ ຕໍ ອຣຫຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ. ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ! ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ! ເສຍ຺ຍຖາປິ, ໂຠ ໂຄຕມ, ນິກ຺ກຸຊ຺ຊິຕໍ ວາ ອຸກ຺ກຸຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ວາ ວິວເຣຍ຺ຍ, ມູຬ຺ຫສ຺ສ ວາ ມຄ຺ຄໍ ອາຈິກ຺ເຂຍ຺ຍ, ອນ຺ຘກາເຣ ວາ ເຕລປຊ຺ໂຊຕໍ ຘາເຣຍ຺ຍ – ‘ຈກ຺ຂຸມນ຺ໂຕ ຣູປານິ ທກ຺ຂນ຺ຕີ’ຕິ; ເອວເມວໍ ໂຠຕາ ໂຄຕເມນ ອເນກປຣິຍາເຍນ ຘມ຺ໂມ ປກາສິໂຕ. ເອສາຫໍ ຠວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ. ອຸປາສກໍ ມໍ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ.

ຠຍເຠຣວສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.