໕. ອນງ຺ຄຓສຸຕ຺ຕໍ

໕໗. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິ. ‘‘ອາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣເມ, ອາວຸໂສ, ປຸຄ຺ຄລາ ສນ຺ໂຕ ສໍວິຊ຺ຊມານາ ໂລກສ຺ມິໍ. ກຕເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ? ອິຘາວຸໂສ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສາງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ອິຘ ປນາວຸໂສ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ສາງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ອິຘາວຸໂສ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ. ອິຘ ປນາວຸໂສ, ເອກຈ຺ໂຈ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ. ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ສາງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ອຍໍ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ສາງ຺ຄຓານໍເຍວ ສຕໍ ຫີນປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕິ. ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ສາງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ສາງ຺ຄຓານໍເຍວ ສຕໍ ເສຏ຺ຐປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕິ. ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ອຍໍ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອນງ຺ຄຓານໍເຍວ ສຕໍ ຫີນປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕິ. ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ອຍໍ ອິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອນງ຺ຄຓານໍເຍວ ສຕໍ ເສຏ຺ຐປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕີ’’ຕິ.

໕໘. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ໂກ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ເຍນິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ສາງ຺ຄຓານໍເຍວ ສຕໍ ເອໂກ ຫີນປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕິ, ເອໂກ ເສຏ຺ຐປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕິ? ໂກ ປນາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເຫຕຸ ໂກ ປຈ຺ຈໂຍ ເຍນິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອນງ຺ຄຓານໍເຍວ ສຕໍ ເອໂກ ຫີນປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕິ, ເອໂກ ເສຏ຺ຐປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕີ’’ຕິ?

໕໙. ‘‘ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ສາງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ນ ຉນ຺ທໍ ຊເນສ຺ສຕິ ນ ວາຍມິສ຺ສຕິ ນ ວີຣິຍໍ ອາຣຠິສ຺ສຕິ ຕສ຺ສງ຺ຄຓສ຺ສ ປຫານາຍ; ໂສ ສຣາໂຄ ສໂທໂສ ສໂມໂຫ ສາງ຺ຄໂຓ ສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ກາລໍ ກຣິສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ກໍສປາຕິ ອາຠຕາ ອາປຓາ ວາ ກມ຺ມາຣກຸລາ ວາ ຣເຊນ ຈ ມເລນ ຈ ປຣິໂຍນທ຺ຘາ. ຕເມນໍ ສາມິກາ ນ ເຈວ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ນ ຈ ປຣິໂຍທເປຍ຺ຍຸໍ [ປຣິໂຍທາເປຍ຺ຍຸໍ (?)], ຣຊາປເຖ ຈ ນໍ ນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ. ເອວຎ຺ຫິ ສາ, ອາວຸໂສ, ກໍສປາຕິ ອປເຣນ ສມເຍນ ສໍກິລິຏ຺ຐຕຣາ ອສ຺ສ ມລຄ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ? ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ສາງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ນ ຉນ຺ທໍ ຊເນສ຺ສຕິ ນ ວາຍມິສ຺ສຕິ ນ ວີຣິຍໍ ອາຣຠິສ຺ສຕິ ຕສ຺ສງ຺ຄຓສ຺ສ ປຫານາຍ; ໂສ ສຣາໂຄ ສໂທໂສ ສໂມໂຫ ສາງ຺ຄໂຓ ສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ກາລໍ ກຣິສ຺ສຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ສາງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ຉນ຺ທໍ ຊເນສ຺ສຕິ ວາຍມິສ຺ສຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠິສ຺ສຕິ ຕສ຺ສງ຺ຄຓສ຺ສ ປຫານາຍ; ໂສ ອຣາໂຄ ອໂທໂສ ອໂມໂຫ ອນງ຺ຄໂຓ ອສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ກາລໍ ກຣິສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ກໍສປາຕິ ອາຠຕາ ອາປຓາ ວາ ກມ຺ມາຣກຸລາ ວາ ຣເຊນ ຈ ມເລນ ຈ ປຣິໂຍນທ຺ຘາ. ຕເມນໍ ສາມິກາ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍຸຎ຺ເຈວ ປຣິໂຍທເປຍ຺ຍຸຎ຺ຈ, ນ ຈ ນໍ ຣຊາປເຖ ນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ. ເອວຎ຺ຫິ ສາ, ອາວຸໂສ, ກໍສປາຕິ ອປເຣນ ສມເຍນ ປຣິສຸທ຺ຘຕຣາ ອສ຺ສ ປຣິໂຍທາຕາ’’ຕິ? ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ສາງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ອຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ຉນ຺ທໍ ຊເນສ຺ສຕິ ວາຍມິສ຺ສຕິ ວີຣິຍໍ ອາຣຠິສ຺ສຕິ ຕສ຺ສງ຺ຄຓສ຺ສ ປຫານາຍ; ໂສ ອຣາໂຄ ອໂທໂສ ອໂມໂຫ ອນງ຺ຄໂຓ ອສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ກາລໍ ກຣິສ຺ສຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ສຸຠນິມິຕ຺ຕໍ ມນສິ ກຣິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ສຸຠນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ມນສິກາຣາ ຣາໂຄ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸທ຺ຘໍເສສ຺ສຕິ; ໂສ ສຣາໂຄ ສໂທໂສ ສໂມໂຫ ສາງ຺ຄໂຓ ສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ກາລໍ ກຣິສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ກໍສປາຕິ ອາຠຕາ ອາປຓາ ວາ ກມ຺ມາຣກຸລາ ວາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ປຣິໂຍທາຕາ. ຕເມນໍ ສາມິກາ ນ ເຈວ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ນ ຈ ປຣິໂຍທເປຍ຺ຍຸໍ, ຣຊາປເຖ ຈ ນໍ ນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ. ເອວຎ຺ຫິ ສາ, ອາວຸໂສ, ກໍສປາຕິ ອປເຣນ ສມເຍນ ສໍກິລິຏ຺ຐຕຣາ ອສ຺ສ ມລຄ຺ຄຫິຕາ’’ຕິ? ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ນປ຺ປຊານາຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ສຸຠນິມິຕ຺ຕໍ ມນສິ ກຣິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ສຸຠນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ມນສິກາຣາ ຣາໂຄ ຈິຕ຺ຕໍ ອນຸທ຺ຘໍເສສ຺ສຕິ;ໂສ ສຣາໂຄ ສໂທໂສ ສໂມໂຫ ສາງ຺ຄໂຓ ສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕກາລໍກຣິສ຺ສຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ສຸຠນິມິຕ຺ຕໍ ນ ມນສິ ກຣິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ສຸຠນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ອມນສິກາຣາ ຣາໂຄ ຈິຕ຺ຕໍ ນານຸທ຺ຘໍເສສ຺ສຕິ; ໂສ ອຣາໂຄ ອໂທໂສ ອໂມໂຫ ອນງ຺ຄໂຓ ອສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ກາລໍ ກຣິສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ກໍສປາຕິ ອາຠຕາ ອາປຓາ ວາ ກມ຺ມາຣກຸລາ ວາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ປຣິໂຍທາຕາ. ຕເມນໍ ສາມິກາ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍຸຎ຺ເຈວ ປຣິໂຍທເປຍ຺ຍຸຎ຺ຈ, ນ ຈ ນໍ ຣຊາປເຖ ນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍຸໍ. ເອວຎ຺ຫິ ສາ, ອາວຸໂສ, ກໍສປາຕິ ອປເຣນ ສມເຍນ ປຣິສຸທ຺ຘຕຣາ ອສ຺ສ ປຣິໂຍທາຕາ’’ຕິ? ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຍ຺ວາຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອນງ຺ຄໂຓວ ສມາໂນ ‘ນຕ຺ຖິ ເມ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຓ’ນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ປຊານາຕິ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ສຸຠນິມິຕ຺ຕໍ ນ ມນສິ ກຣິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ສຸຠນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ອມນສິກາຣາ ຣາໂຄ ຈິຕ຺ຕໍ ນານຸທ຺ຘໍເສສ຺ສຕິ; ໂສ ອຣາໂຄ ອໂທໂສ ອໂມໂຫ ອນງ຺ຄໂຓ ອສໍກິລິຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ກາລໍ ກຣິສ຺ສຕິ.

‘‘ອຍໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເຫຕຸ ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ ເຍນິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ສາງ຺ຄຓານໍເຍວ ສຕໍ ເອໂກ ຫີນປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕິ, ເອໂກ ເສຏ຺ຐປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕິ. ອຍໍ ປນາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານ, ເຫຕຸ ອຍໍ ປຈ຺ຈໂຍ ເຍນິເມສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອນງ຺ຄຓານໍເຍວ ສຕໍ ເອໂກ ຫີນປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕິ, ເອໂກ ເສຏ຺ຐປຸຣິໂສ ອກ຺ຂາຍຕີ’’ຕິ.

໖໐. ‘‘ອງ຺ຄຓໍ ອງ຺ຄຓນ຺ຕິ, ອາວຸໂສ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິສ຺ສ ນຸ ໂຂ ເອຕໍ, ອາວຸໂສ, ອຘິວຈນໍ ຍທິທໍ ອງ຺ຄຓ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ປາປການໍ ໂຂ ເອຕໍ, ອາວຸໂສ, ອກຸສລານໍ ອິຈ຺ຉາວຈຣານໍ ອຘິວຈນໍ, ຍທິທໍ ອງ຺ຄຓ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອາປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ວຕ ອາປນ຺ໂນ ອສ຺ສໍ, ນ ຈ ມໍ ຠິກ຺ຂູ ຊາເນຍ຺ຍຸໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ’ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູ ຊາເນຍ຺ຍຸໍ – ‘ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ’ຕິ. ‘ຊານນ຺ຕິ ມໍ ຠິກ຺ຂູ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ’ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອາປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ວຕ ອາປນ຺ໂນ ອສ຺ສໍ, ອນຸຣໂຫ ມໍ ຠິກ຺ຂູ ໂຈເທຍ຺ຍຸໍ, ໂນ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ’ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ໂຈເທຍ຺ຍຸໍ, ໂນ ອນຸຣໂຫ. ‘ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ມໍ ຠິກ຺ຂູ ໂຈເທນ຺ຕິ, ໂນ ອນຸຣໂຫ’ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອາປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ວຕ ອາປນ຺ໂນ ອສ຺ສໍ, ສປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ ມໍ ໂຈເທຍ຺ຍ, ໂນ ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ’ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ ໂຈເທຍ຺ຍ, ໂນ ສປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ. ‘ອປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ ມໍ ໂຈເທຕິ, ໂນ ສປ຺ປຏິປຸຄ຺ຄໂລ’ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມເມວ ສຕ຺ຖາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍ, ນ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສຕ຺ຖາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍາ’ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສຕ຺ຖາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍ, ນ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສຕ຺ຖາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍ. ‘ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສຕ຺ຖາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ນ ມໍ ສຕ຺ຖາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຏິປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕີ’ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມເມວ ຠິກ຺ຂູ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ຄາມໍ ຠຕ຺ຕາຍ ປວິເສຍ຺ຍຸໍ, ນ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ຄາມໍ ຠຕ຺ຕາຍ ປວິເສຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ຄາມໍ ຠຕ຺ຕາຍ ປວິເສຍ຺ຍຸໍ, ນ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ຄາມໍ ຠຕ຺ຕາຍ ປວິເສຍ຺ຍຸໍ. ‘ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ຄາມໍ ຠຕ຺ຕາຍ ປວິສນ຺ຕິ, ນ ມໍ ຠິກ຺ຂູ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ຄາມໍ ຠຕ຺ຕາຍ ປວິສນ຺ຕີ’ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ອຫເມວ ລເຠຍ຺ຍໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອຄ຺ຄາສນໍ ອຄ຺ໂຄທກໍ ອຄ຺ຄປິຓ຺ຑໍ, ນ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ລເຠຍ຺ຍ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອຄ຺ຄາສນໍ ອຄ຺ໂຄທກໍ ອຄ຺ຄປິຓ຺ຑ’ນ຺ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ລເຠຍ຺ຍ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອຄ຺ຄາສນໍ ອຄ຺ໂຄທກໍ ອຄ຺ຄປິຓ຺ຑໍ, ນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ລເຠຍ຺ຍ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອຄ຺ຄາສນໍ ອຄ຺ໂຄທກໍ ອຄ຺ຄປິຓ຺ຑໍ. ‘ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ລຠຕິ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອຄ຺ຄາສນໍ ອຄ຺ໂຄທກໍ ອຄ຺ຄປິຓ຺ຑໍ, ນາຫໍ ລຠາມິ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອຄ຺ຄາສນໍ ອຄ຺ໂຄທກໍ ອຄ຺ຄປິຓ຺ຑ’ນ຺ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ອຫເມວ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ຠຸຕ຺ຕາວີ ອນຸໂມເທຍ຺ຍໍ, ນ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ຠຸຕ຺ຕາວີ ອນຸໂມເທຍ຺ຍາ’ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ຠຸຕ຺ຕາວີ ອນຸໂມເທຍ຺ຍ, ນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ຠຸຕ຺ຕາວີ ອນຸໂມເທຍ຺ຍ. ‘ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ຠຸຕ຺ຕາວີ ອນຸໂມທຕິ, ນາຫໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ຠຸຕ຺ຕາວີ ອນຸໂມທາມີ’ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ອຫເມວ ອາຣາມຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍໍ, ນ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣາມຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍາ’ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣາມຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍ, ນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣາມຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍ. ‘ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣາມຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ນາຫໍ ອາຣາມຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມີ’ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ອຫເມວ ອາຣາມຄຕານໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍໍ…ເປ… ອຸປາສການໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍໍ…ເປ… ອຸປາສິການໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍໍ, ນ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣາມຄຕານໍ ອຸປາສິການໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍາ’ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣາມຄຕານໍ ອຸປາສິການໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍ, ນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣາມຄຕານໍ ອຸປາສິການໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຍ຺ຍ. ‘ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ອາຣາມຄຕານໍ ອຸປາສິການໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ນາຫໍ ອາຣາມຄຕານໍ ອຸປາສິການໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມີ’ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມເມວ ຠິກ຺ຂູ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ [ຄຣຸກເຣຍ຺ຍຸໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸໍ, ນ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸໍ, ນ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸໍ. ‘ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠິກ຺ຂູ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ມາເນນ຺ຕິ ປູເຊນ຺ຕິ, ນ ມໍ ຠິກ຺ຂູ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ມາເນນ຺ຕິ ປູເຊນ຺ຕີ’ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ມເມວ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ…ເປ… ອຸປາສກາ…ເປ… ອຸປາສິກາ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸໍ, ນ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປາສິກາ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸ’ນ຺ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປາສິກາ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸໍ, ນ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປາສິກາ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍຸໍ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ ມາເນຍ຺ຍຸໍ ປູເຊຍ຺ຍຸໍ. ‘ອຎ຺ຎໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປາສິກາ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ມາເນນ຺ຕິ ປູເຊນ຺ຕິ, ນ ມໍ ອຸປາສິກາ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ມາເນນ຺ຕິ ປູເຊນ຺ຕີ’ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ອຫເມວ ລາຠີ ອສ຺ສໍ ປຓີຕານໍ ຈີວຣານໍ, ນ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ລາຠີ ອສ຺ສ ປຓີຕານໍ ຈີວຣານ’ນ຺ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ລາຠີ ອສ຺ສ ປຓີຕານໍ ຈີວຣານໍ, ນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ລາຠີ ອສ຺ສ ປຓີຕານໍ ຈີວຣານໍ. ‘ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ລາຠີ [ລາຠີ ອສ຺ສ (ກ.)] ປຓີຕານໍ ຈີວຣານໍ, ນາຫໍ ລາຠີ [ລາຠີ ອສ຺ສໍ (ກ.)] ປຓີຕານໍ ຈີວຣານ’ນ຺ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອວໍ ອິຈ຺ຉາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ – ‘ອໂຫ ວຕ ອຫເມວ ລາຠີ ອສ຺ສໍ ປຓີຕານໍ ປິຓ຺ຑປາຕານໍ…ເປ… ປຓີຕານໍ ເສນາສນານໍ…ເປ… ປຓີຕານໍ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ, ນ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ລາຠີ ອສ຺ສ ປຓີຕານໍ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານ’ນ຺ຕິ. ຐານໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ວິຊ຺ຊຕິ ຍໍ ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ລາຠີ ອສ຺ສ ປຓີຕານໍ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ, ນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ລາຠີ ອສ຺ສ ປຓີຕານໍ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ. ‘ອຎ຺ໂຎ ຠິກ຺ຂຸ ລາຠີ [ລາຠີ ອສ຺ສ (ກ.)] ປຓີຕານໍ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານໍ, ນາຫໍ ລາຠີ [ລາຠີ ອສ຺ສໍ (ກ.)] ປຓີຕານໍ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານ’ນ຺ຕິ – ອິຕິ ໂສ ກຸປິໂຕ ໂຫຕິ ອປ຺ປຕີໂຕ. ໂຍ ເຈວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ໂກໂປ ໂຍ ຈ ອປ຺ປຈ຺ຈໂຍ – ອຸຠຍເມຕໍ ອງ຺ຄຓໍ.

‘‘ອິເມສໍ ໂຂ ເອຕໍ, ອາວຸໂສ, ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ອິຈ຺ຉາວຈຣານໍ ອຘິວຈນໍ, ຍທິທໍ ອງ຺ຄຓ’’ນ຺ຕິ.

໖໑. ‘‘ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອິເມ ປາປກາ ອກຸສລາ ອິຈ຺ຉາວຈຣາ ອປ຺ປຫີນາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ ເຈວ ສູຍນ຺ຕິ ຈ, ກິຎ຺ຈາປິ ໂສ ໂຫຕິ ອາຣຎ຺ຎິໂກ ປນ຺ຕເສນາສໂນ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ສປທານຈາຣີ ປໍສຸກູລິໂກ ລູຂຈີວຣຘໂຣ, ອຖ ໂຂ ນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ນ ເຈວ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ນ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ນ ມາເນນ຺ຕິ ນ ປູເຊນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເຕ ຫິ ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ອິຈ຺ຉາວຈຣາ ອປ຺ປຫີນາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ ເຈວ ສູຍນ຺ຕິ ຈ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ກໍສປາຕິ ອາຠຕາ ອາປຓາ ວາ ກມ຺ມາຣກຸລາ ວາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ປຣິໂຍທາຕາ. ຕເມນໍ ສາມິກາ ອຫິກຸຓປໍ ວາ ກຸກ຺ກຸຣກຸຓປໍ ວາ ມນຸສ຺ສກຸຓປໍ ວາ ຣຈຍິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ກໍສປາຕິຍາ ປຏິກຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາປຓໍ ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ. ຕເມນໍ ຊໂນ ທິສ຺ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອມ຺ໂຠ, ກິເມວິທໍ ຫຣີຍຕິ ຊຎ຺ຎຊຎ຺ຎໍ ວິຍາ’ຕິ? ຕເມນໍ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອປາປຸຣິຕ຺ວາ [ອວາປຸຣິຕ຺ວາ (ສີ.)] ໂອໂລເກຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ສຫທສ຺ສເນນ ອມນາປຕາ ຈ ສຓ຺ຐເຫຍ຺ຍ, ປາຏິກຸລ຺ຍຕາ [ປຏິກູລຕາ (ກ.), ປາຏິກູລ຺ຍຕາ (ສ຺ຍາ.)] ຈ ສຓ຺ຐເຫຍ຺ຍ, ເຊຄຸຈ຺ຉຕາ ຈ [ເຊຄຸຈ຺ຉິຕາ ຈ (ປີ. ກ.)] ສຓ຺ຐເຫຍ຺ຍ; ຊິຆຈ຺ຉິຕານມ຺ປິ ນ ໂຠຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາ ອສ຺ສ, ປເຄວ ສຸຫິຕານໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອິເມ ປາປກາ ອກຸສລາ ອິຈ຺ຉາວຈຣາ ອປ຺ປຫີນາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ ເຈວ ສູຍນ຺ຕິ ຈ, ກິຎ຺ຈາປິ ໂສ ໂຫຕິ ອາຣຎ຺ຎິໂກ ປນ຺ຕເສນາສໂນ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ສປທານຈາຣີ ປໍສຸກູລິໂກ ລູຂຈີວຣຘໂຣ, ອຖ ໂຂ ນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ນ ເຈວ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ນ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ນ ມາເນນ຺ຕິ ນ ປູເຊນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເຕ ຫິ ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ອິຈ຺ຉາວຈຣາ ອປ຺ປຫີນາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ ເຈວ ສູຍນ຺ຕິ ຈ.

໖໒. ‘‘ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອິເມ ປາປກາ ອກຸສລາ ອິຈ຺ຉາວຈຣາ ປຫີນາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ ເຈວ ສູຍນ຺ຕິ ຈ, ກິຎ຺ຈາປິ ໂສ ໂຫຕິ ຄາມນ຺ຕວິຫາຣີ ເນມນ຺ຕນິໂກ ຄຫປຕິຈີວຣຘໂຣ, ອຖ ໂຂ ນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ມາເນນ຺ຕິ ປູເຊນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເຕ ຫິ ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ອິຈ຺ຉາວຈຣາ ປຫີນາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ ເຈວ ສູຍນ຺ຕິ ຈ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ກໍສປາຕິ ອາຠຕາ ອາປຓາ ວາ ກມ຺ມາຣກຸລາ ວາ ປຣິສຸທ຺ຘາ ປຣິໂຍທາຕາ. ຕເມນໍ ສາມິກາ ສາລີນໍ ໂອທນໍ ວິຈິຕກາຬກໍ [ວິຈິນິຕກາຬກໍ (ກ.)] ອເນກສູປໍ ອເນກພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ຣຈຍິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎິສ຺ສາ ກໍສປາຕິຍາ ປຏິກຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາປຓໍ ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ. ຕເມນໍ ຊໂນ ທິສ຺ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອມ຺ໂຠ, ກິເມວິທໍ ຫຣີຍຕິ ຊຎ຺ຎຊຎ຺ຎໍ ວິຍາ’ຕິ? ຕເມນໍ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອປາປຸຣິຕ຺ວາ ໂອໂລເກຍ຺ຍ. ຕສ຺ສ ສຫ ທສ຺ສເນນ ມນາປຕາ ຈ ສຓ຺ຐເຫຍ຺ຍ, ອປ຺ປາຏິກຸລ຺ຍຕາ ຈ ສຓ຺ຐເຫຍ຺ຍ, ອເຊຄຸຈ຺ຉຕາ ຈ ສຓ຺ຐເຫຍ຺ຍ; ສຸຫິຕານມ຺ປິ ໂຠຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາ ອສ຺ສ, ປເຄວ ຊິຆຈ຺ຉິຕານໍ. ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອິເມ ປາປກາ ອກຸສລາ ອິຈ຺ຉາວຈຣາ ປຫີນາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ ເຈວ ສູຍນ຺ຕິ ຈ, ກິຎ຺ຈາປິ ໂສ ໂຫຕິ ຄາມນ຺ຕວິຫາຣີ ເນມນ຺ຕນິໂກ ຄຫປຕິຈີວຣຘໂຣ, ອຖ ໂຂ ນໍ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ສກ຺ກໂຣນ຺ຕິ ຄຣຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ ມາເນນ຺ຕິ ປູເຊນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ເຕ ຫິ ຕສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ປາປກາ ອກຸສລາ ອິຈ຺ຉາວຈຣາ ປຫີນາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ ເຈວ ສູຍນ຺ຕິ ຈາ’’ຕິ.

໖໓. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຸປມາ ມໍ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ປຏິຠາຕີ’’ຕິ. ‘‘ປຏິຠາຕຸ ຕໍ, ອາວຸໂສ ໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ’’ຕິ. ‘‘ເອກມິທາຫໍ, ອາວຸໂສ, ສມຍໍ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣາມິ ຄິຣິພ຺ພເຊ. ອຖ ຂ຺ວາຫໍ, ອາວຸໂສ, ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ຣາຊຄຫໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປາວິສິໍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມີຕິ ຍານກາຣປຸຕ຺ໂຕ ຣຖສ຺ສ ເນມິໍ ຕຈ຺ຉຕິ. ຕເມນໍ ປຓ຺ຑຸປຸຕ຺ໂຕ ອາຊີວໂກ ປຸຣາຓຍານກາຣປຸຕ຺ໂຕ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິໂຕ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ປຓ຺ຑຸປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອາຊີວກສ຺ສ ປຸຣາຓຍານກາຣປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘ອໂຫ ວຕາຍໍ ສມີຕິ ຍານກາຣປຸຕ຺ໂຕ ອິມິສ຺ສາ ເນມິຍາ ອິມຎ຺ຈ ວງ຺ກໍ ອິມຎ຺ຈ ຊິມ຺ຫໍ ອິມຎ຺ຈ ໂທສໍ ຕຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອວາຍໍ ເນມິ ອປຄຕວງ຺ກາ ອປຄຕຊິມ຺ຫາ ອປຄຕໂທສາ ສຸທ຺ຘາ ອສ຺ສ [ສຸທ຺ຘາສ຺ສ (ສີ. ປີ.), ສຸທ຺ຘາ (ກ.)] ສາເຣ ປຕິຏ຺ຐິຕາ’ຕິ. ຍຖາ ຍຖາ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ປຓ຺ຑຸປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອາຊີວກສ຺ສ ປຸຣາຓຍານກາຣປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ໂຫຕິ, ຕຖາ ຕຖາ ສມີຕິ ຍານກາຣປຸຕ຺ໂຕ ຕສ຺ສາ ເນມິຍາ ຕຎ຺ຈ ວງ຺ກໍ ຕຎ຺ຈ ຊິມ຺ຫໍ ຕຎ຺ຈ ໂທສໍ ຕຈ຺ຉຕິ. ອຖ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ປຓ຺ຑຸປຸຕ຺ໂຕ ອາຊີວໂກ ປຸຣາຓຍານກາຣປຸຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕມໂນ ອຕ຺ຕມນວາຈໍ ນິຈ຺ຉາເຣສິ – ‘ຫທຍາ ຫທຍໍ ມຎ຺ເຎ ອຎ຺ຎາຍ ຕຈ຺ຉຕີ’ຕິ.

‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເຍ ເຕ ປຸຄ຺ຄລາ ອສ຺ສທ຺ຘາ, ຊີວິກຕ຺ຖາ ນ ສທ຺ຘາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ, ສຐາ ມາຍາວິໂນ ເກຕພິໂນ [ເກຏຸຠິໂນ (ພຫູສຸ)] ອຸທ຺ຘຕາ ອຸນ຺ນຬາ ຈປລາ ມຸຂຣາ ວິກິຓ຺ຓວາຈາ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ອຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣາ, ໂຠຊເນ ອມຕ຺ຕຎ຺ຎຸໂນ, ຊາຄຣິຍໍ ອນນຸຍຸຕ຺ຕາ, ສາມຎ຺ເຎ ອນເປກ຺ຂວນ຺ໂຕ, ສິກ຺ຂາຍ ນ ຕິພ຺ພຄາຣວາ, ພາຫຸລິກາ ສາຖລິກາ, ໂອກ຺ກມເນ ປຸພ຺ພງ຺ຄມາ, ປວິເວເກ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸຣາ, ກຸສີຕາ ຫີນວີຣິຍາ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕີ ອສມ຺ປຊານາ ອສມາຫິຕາ ວິພ຺ຠນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ທຸປ຺ປຎ຺ຎາ ເອຬມູຄາ, ເຕສໍ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອິມິນາ ຘມ຺ມປຣິຍາເຍນ ຫທຍາ ຫທຍໍ ມຎ຺ເຎ ອຎ຺ຎາຍ ຕຈ຺ຉຕິ.

‘‘ເຍ ປນ ເຕ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສທ຺ຘາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ, ອສຐາ ອມາຍາວິໂນ ອເກຕພິໂນ ອນຸທ຺ຘຕາ ອນຸນ຺ນຬາ ອຈປລາ ອມຸຂຣາ ອວິກິຓ຺ຓວາຈາ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣາ, ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸໂນ, ຊາຄຣິຍໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ, ສາມຎ຺ເຎ ອເປກ຺ຂວນ຺ໂຕ, ສິກ຺ຂາຍ ຕິພ຺ພຄາຣວາ, ນ ພາຫຸລິກາ ນ ສາຖລິກາ, ໂອກ຺ກມເນ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸຣາ, ປວິເວເກ ປຸພ຺ພງ຺ຄມາ, ອາຣທ຺ຘວີຣິຍາ ປຫິຕຕ຺ຕາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕີ ສມ຺ປຊານາ ສມາຫິຕາ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ຕາ ປຎ຺ຎວນ຺ໂຕ ອເນຬມູຄາ, ເຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ສຸຕ຺ວາ ປິວນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ, ຆສນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ ວຈສາ ເຈວ ມນສາ ຈ – ‘ສາຘຸ ວຕ, ໂຠ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອກຸສລາ ວຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ກຸສເລ ປຕິຏ຺ຐາເປຕີ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອາວຸໂສ, ອິຕ຺ຖີ ວາ ປຸຣິໂສ ວາ ທຫໂຣ ຍຸວາ ມຓ຺ຑນກຊາຕິໂກ ສີສໍນ຺ຫາໂຕ ອຸປ຺ປລມາລໍ ວາ ວສ຺ສິກມາລໍ ວາ ອຕິມຸຕ຺ຕກມາລໍ [ອຘິມຸຕ຺ຕກມາລໍ (ສ຺ຍາ.)] ວາ ລຠິຕ຺ວາ ອຸໂຠຫິ ຫຕ຺ເຖຫິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕມງ຺ເຄ ສິຣສ຺ມິໍ ປຕິຏ຺ຐເປຍ຺ຍ, ເອວເມວ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ເຍ ເຕ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສທ຺ຘາ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊິຕາ, ອສຐາ ອມາຍາວິໂນ ອເກຕພິໂນ ອນຸທ຺ຘຕາ ອນຸນ຺ນຬາ ອຈປລາ ອມຸຂຣາ ອວິກິຓ຺ຓວາຈາ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣາ, ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸໂນ, ຊາຄຣິຍໍ ອນຸຍຸຕ຺ຕາ, ສາມຎ຺ເຎ ອເປກ຺ຂວນ຺ໂຕ, ສິກ຺ຂາຍ ຕິພ຺ພຄາຣວາ, ນ ພາຫຸລິກາ ນ ສາຖລິກາ, ໂອກ຺ກມເນ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕຘຸຣາ, ປວິເວເກ ປຸພ຺ພງ຺ຄມາ, ອາຣທ຺ຘວີຣິຍາ ປຫິຕຕ຺ຕາ ອຸປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕີ ສມ຺ປຊານາ ສມາຫິຕາ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ຕາ ປຎ຺ຎວນ຺ໂຕ ອເນຬມູຄາ, ເຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອິມໍ ຘມ຺ມປຣິຍາຍໍ ສຸຕ຺ວາ ປິວນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ, ຆສນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ ວຈສາ ເຈວ ມນສາ ຈ – ‘ສາຘຸ ວຕ, ໂຠ, ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ອກຸສລາ ວຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ກຸສເລ ປຕິຏ຺ຐາເປຕີ’ຕິ. ອິຕິຫ ເຕ ອຸໂຠ ມຫານາຄາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ສຸຠາສິຕໍ ສມນຸໂມທິໍສູ’’ຕິ.

ອນງ຺ຄຓສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ປຎ຺ຈມໍ.