໑໐. ຠທ຺ທິຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໐. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ອນຸປິຍາຍໍ ວິຫຣຕິ ອມ຺ພວເນ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ຠທ຺ທິໂຍ ກາຬີໂຄຘາຍ ປຸຕ຺ໂຕ ອຣຎ຺ຎຄໂຕປິ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕປິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕປິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ – ‘‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ!

ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ຠທ຺ທິຍສ຺ສ ກາຬີໂຄຘາຍ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຣຎ຺ຎຄຕສ຺ສປິ ຣຸກ຺ຂມູລຄຕສ຺ສປິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄຕສ຺ສປິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນນ຺ຕສ຺ສ – ‘‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ! ສຸຕ຺ວານ ເນສໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ນິສ຺ສໍສຍໍ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອາຍສ຺ມາ ຠທ຺ທິໂຍ ກາຬີໂຄຘາຍ ປຸຕ຺ໂຕ ອນຠິຣໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣຕິ, ຍໍສ ປຸພ຺ເພ ອຄາຣິຍຠູຕສ຺ສ [ອຄາຣິກຠູຕສ຺ສ (ສ຺ຍາ.)] ຣຊ຺ຊສຸຂໍ, ໂສ ຕມນຸສ຺ສຣມາໂນ ອຣຎ຺ຎຄໂຕປິ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕປິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕປິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ – ‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’’’ນ຺ຕິ!

ອຖ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອາຍສ຺ມາ, ຠນ຺ເຕ, ຠທ຺ທິໂຍ ກາຬີໂຄຘາຍ ປຸຕ຺ໂຕ ອຣຎ຺ຎຄໂຕປິ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕປິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕປິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ – ‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’ນ຺ຕິ! ນິສ຺ສໍສຍໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ຠທ຺ທິໂຍ ກາຬີໂຄຘາຍ ປຸຕ຺ໂຕ ອນຠິຣໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣຕິ. ຍໍສ ປຸພ຺ເພ ອຄາຣິຍຠູຕສ຺ສ ຣຊ຺ຊສຸຂໍ, ໂສ ຕມນຸສ຺ສຣມາໂນ ອຣຎ຺ຎຄໂຕປິ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕປິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕປິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ – ‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’’’ນ຺ຕິ!

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ເອຫິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ມມ ວຈເນນ ຠທ຺ທິຍໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາມນ຺ເຕຫິ – ‘ສຕ຺ຖາ ຕໍ, ອາວຸໂສ ຠທ຺ທິຍ, ອາມນ຺ເຕຕີ’’’ຕິ.

‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ຠທ຺ທິໂຍ ກາຬີໂຄຘາຍ ປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠທ຺ທິຍໍ ກາຬີໂຄຘາຍ ປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສຕ຺ຖາ ຕໍ, ອາວຸໂສ ຠທ຺ທິຍ, ອາມນ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຠທ຺ທິໂຍ ກາຬີໂຄຘາຍ ປຸຕ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຠທ຺ທິຍໍ ກາຬີໂຄຘາຍ ປຸຕ຺ຕໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ຠທ຺ທິຍ, ອຣຎ຺ຎຄໂຕປິ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕປິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕປິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ – ‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’’’ນ຺ຕິ! ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ.

‘‘ກິໍ ປນ [ກໍ ປນ (ສ຺ຍາ ປີ.)] ຕ຺ວໍ, ຠທ຺ທິຍ, ອຕ຺ຖວສໍ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ອຣຎ຺ຎຄໂຕປິ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕປິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕປິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ – ‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’’’ນ຺ຕິ! ‘‘ປຸພ຺ເພ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອຄາຣິຍຠູຕສ຺ສ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣນ຺ຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕປິ ອນ຺ເຕປຸເຣ ຣກ຺ຂາ ສຸສໍວິຫິຕາ ອໂຫສິ, ພຫິປິ ອນ຺ເຕປຸເຣ ຣກ຺ຂາ ສຸສໍວິຫິຕາ ອໂຫສິ, ອນ຺ໂຕປິ ນຄເຣ ຣກ຺ຂາ ສຸສໍວິຫິຕາ ອໂຫສິ, ພຫິປິ ນຄເຣ ຣກ຺ຂາ ສຸສໍວິຫິຕາ ອໂຫສິ, ອນ຺ໂຕປິ ຊນປເທ ຣກ຺ຂາ ສຸສໍວິຫິຕາ ອໂຫສິ, ພຫິປິ ຊນປເທ ຣກ຺ຂາ ສຸສໍວິຫິຕາ ອໂຫສິ. ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ຣກ຺ຂິໂຕ ໂຄປິໂຕ ສນ຺ໂຕ ຠີໂຕ ອຸພ຺ພິຄ຺ໂຄ ອຸສ຺ສງ຺ກີ ອຸຕ຺ຣາສີ ວິຫາສິໍ. ເອຕຣຫິ ໂຂ ປນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຣຎ຺ຎຄໂຕປິ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕປິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕປິ ເອໂກ [ເອກໂກ (ສ຺ຍາ. ປີ.)] ອຠີໂຕ ອນຸພ຺ພິຄ຺ໂຄ ອນຸສ຺ສງ຺ກີ ອນຸຕ຺ຣາສີ ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ໂກ ປນ຺ນໂລໂມ ປຣທຕ຺ຕວຸຕ຺ໂຕ [ປຣທວຸຕ຺ໂຕ (ກ. ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)], ມິຄຠູເຕນ ເຈຕສາ ວິຫຣາມິ. ອິມໍ [ອິທໍ (ສີ. ກ.)] ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຖວສໍ ສມ຺ປສ຺ສມາໂນ ອຣຎ຺ຎຄໂຕປິ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕປິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕປິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ [ອຸທາເນມິ (ກ.)] – ‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’’’ນ຺ຕິ!

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ –

‘‘ຍສ຺ສນ຺ຕຣໂຕ ນ ສນ຺ຕິ ໂກປາ,

ອິຕິຠວາຠວຕຎ຺ຈ ວີຕິວຕ຺ໂຕ;

ຕໍ ວິຄຕຠຍໍ ສຸຂິໍ ອໂສກໍ,

ເທວາ ນານຸຠວນ຺ຕິ ທສ຺ສນາຍາ’’ຕິ. ທສມໍ;

ມຸຈລິນ຺ທວຄ຺ໂຄ ທຸຕິໂຍ ນິຏ຺ຐິໂຕ.