໑໒. ທ຺ວຍຕານຸປສ຺ສນາສຸຕ຺ຕໍ

ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ປຸພ຺ພາຣາເມ ມິຄາຣມາຕຸປາສາເທ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠຄວາ ຕທຫຸໂປສເຖ ປນ຺ນຣເສ ປຸຓ຺ຓາຍ ປຸຓ຺ຓມາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວຸໂຕ ອພ຺ໂຠກາເສ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕໍ ຕຸຓ຺ຫີຠູຕໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ອນຸວິໂລເກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ –

‘‘‘ເຍ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອຣິຍາ ນິຍ຺ຍານິກາ ສມ຺ໂພຘຄາມິໂນ, ເຕສໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຣິຍານໍ ນິຍ຺ຍານິການໍ ສມ຺ໂພຘຄາມີນໍ ກາ ອຸປນິສາ ສວນາຍາ’ຕິ ອິຕິ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຈ຺ຉິຕາໂຣ ອສ຺ສຸ, ເຕ ເອວມສ຺ສຸ ວຈນີຍາ – ‘ຍາວເທວ ທ຺ວຍຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ຍຖາຠູຕໍ ຎາຓາຍາ’ຕິ. ກິຎ຺ຈ ທ຺ວຍຕໍ ວເທຖ?

(໑) ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍຕິ ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣໂຘ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘຄາມິນີ ປຏິປທາຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ ທ຺ວຍຕານຸປສ຺ສິໂນ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ອາຕາປິໂນ ປຫິຕຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜລານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຜລໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຎ຺ຎາ, ສຕິ ວາ ອຸປາທິເສເສ ອນາຄາມິຕາ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໒໙. ‘‘ເຍ ທຸກ຺ຂໍ ນປ຺ປຊານນ຺ຕິ, ອໂຖ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠວໍ;

ຍຕ຺ຖ ຈ ສພ຺ພໂສ ທຸກ຺ຂໍ, ອເສສໍ ອຸປຣຸຊ຺ຌຕິ;

ຕຎ຺ຈ ມຄ຺ຄໍ ນ ຊານນ຺ຕິ, ທຸກ຺ຂູປສມຄາມິນໍ.

໗໓໐. ‘‘ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຫີນາ ເຕ, ອໂຖ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິຍາ;

ອຠພ຺ພາ ເຕ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ, ເຕ ເວ ຊາຕິຊຣູປຄາ.

໗໓໑. ‘‘ເຍ ຈ ທຸກ຺ຂໍ ປຊານນ຺ຕິ, ອໂຖ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠວໍ;

ຍຕ຺ຖ ຈ ສພ຺ພໂສ ທຸກ຺ຂໍ, ອເສສໍ ອຸປຣຸຊ຺ຌຕິ;

ຕຎ຺ຈ ມຄ຺ຄໍ ປຊານນ຺ຕິ, ທຸກ຺ຂູປສມຄາມິນໍ.

໗໓໒. ‘‘ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິສມ຺ປນ຺ນາ, ອໂຖ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິຍາ;

ຠພ຺ພາ ເຕ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍ, ນ ເຕ ຊາຕິຊຣູປຄາ’’ຕິ.

(໒) ‘‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ທ຺ວຍຕານຸປສ຺ສນາ’ຕິ, ອິຕິ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຈ຺ຉິຕາໂຣ ອສ຺ສຸ; ‘ສິຍາ’ຕິສ຺ສຸ ວຈນີຍາ. ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ອຸປຘິປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ອຸປຘີນໍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໓໓. ‘‘ອຸປຘິນິທານາ ປຠວນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂາ, ເຍ ເກຈິ ໂລກສ຺ມິມເນກຣູປາ;

ໂຍ ເວ ອວິທ຺ວາ ອຸປຘິໍ ກໂຣຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ທຸກ຺ຂມຸເປຕິ ມນ຺ໂທ;

ຕສ຺ມາ ປຊານໍ ອຸປຘິໍ ນ ກຍິຣາ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຊາຕິປ຺ປຠວານຸປສ຺ສີ’’ຕິ.

(໓) ‘‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ທ຺ວຍຕານຸປສ຺ສນາ’ຕິ, ອິຕິ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຈ຺ຉິຕາໂຣ ອສ຺ສຸ; ‘ສິຍາ’ຕິສ຺ສຸ ວຈນີຍາ. ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ອວິຊ຺ຊາຍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໓໔. ‘‘ຊາຕິມຣຓສໍສາຣໍ, ເຍ ວຊນ຺ຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ;

ອິຕ຺ຖຠາວຎ຺ຎຖາຠາວໍ, ອວິຊ຺ຊາເຍວ ສາ ຄຕິ.

໗໓໕. ‘‘ອວິຊ຺ຊາ ຫາຍໍ ມຫາໂມໂຫ, ເຍນິທໍ ສໍສິຕໍ ຈິຣໍ;

ວິຊ຺ຊາຄຕາ ຈ ເຍ ສຕ຺ຕາ, ນ ເຕ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ [ນາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ (ສີ. ປີ.)] ປຸນພ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ.

(໔) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ສງ຺ຂາຣານໍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໓໖. ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ, ສພ຺ພໍ ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ;

ສງ຺ຂາຣານໍ ນິໂຣເຘນ, ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວ.

໗໓໗. ‘‘ເອຕມາທີນວໍ ຎຕ຺ວາ, ທຸກ຺ຂໍ ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ;

ສພ຺ພສງ຺ຂາຣສມຖາ, ສຎ຺ຎານໍ ອຸປໂຣຘນາ;

ເອວໍ ທຸກ຺ຂກ຺ຂໂຍ ໂຫຕິ, ເອຕໍ ຎຕ຺ວາ ຍຖາຕຖໍ.

໗໓໘. ‘‘ສມ຺ມທ຺ທສາ ເວທຄຸໂນ, ສມ຺ມທຎ຺ຎາຍ ປຓ຺ຑິຕາ;

ອຠິຠຸຍ຺ຍ ມາຣສໍໂຍຄໍ, ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ [ນາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ (ສີ. ປີ.)] ປຸນພ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ.

(໕) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໓໙. ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ, ສພ຺ພໍ ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ;

ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ນິໂຣເຘນ, ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວ.

໗໔໐. ‘‘ເອຕມາທີນວໍ ຎຕ຺ວາ, ທຸກ຺ຂໍ ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ;

ວິຎ຺ຎາຓູປສມາ ຠິກ຺ຂຸ, ນິຈ຺ຉາໂຕ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ’’ຕິ.

(໖) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ຜສ຺ສສ຺ສ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໔໑. ‘‘ເຕສໍ ຜສ຺ສປເຣຕານໍ, ຠວໂສຕານຸສາຣິນໍ;

ກຸມ຺ມຄ຺ຄປຏິປນ຺ນານໍ, ອາຣາ ສໍໂຍຊນກ຺ຂໂຍ.

໗໔໒. ‘‘ເຍ ຈ ຜສ຺ສໍ ປຣິຎ຺ຎາຍ, ອຎ຺ຎາຍຸປສເມ [ປຎ຺ຎາຍ ອຸປສເມ (ສ຺ຍາ.)] ຣຕາ;

ເຕ ເວ ຜສ຺ສາຠິສມຍາ, ນິຈ຺ຉາຕາ ປຣິນິພ຺ພຸຕາ’’ຕິ.

(໗) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ເວທນາປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ເວທນານໍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໔໓. ‘‘ສຸຂໍ ວາ ຍທິ ວາ ທຸກ຺ຂໍ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ສຫ;

ອຊ຺ຌຕ຺ຕຎ຺ຈ ພຫິທ຺ຘາ ຈ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖິ ເວທິຕໍ.

໗໔໔. ‘‘ເອຕໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຎຕ຺ວານ, ໂມສຘມ຺ມໍ ປໂລກິນໍ [ປໂລກິຕໍ (ສີ.)];

ຜຸສ຺ສ ຜຸສ຺ສ ວຍໍ ປສ຺ສໍ, ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ວິຊານຕິ [ວິຣຊ຺ຊຕິ (ກ. ສີ.)];

ເວທນານໍ ຂຍາ ຠິກ຺ຂຸ, ນິຈ຺ຉາໂຕ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ’’ຕິ.

(໘) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ຕຓ຺ຫາຍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໔໕. ‘‘ຕຓ຺ຫາທຸຕິໂຍ ປຸຣິໂສ, ທີຆມທ຺ຘານ ສໍສຣໍ;

ອິຕ຺ຖຠາວຎ຺ຎຖາຠາວໍ, ສໍສາຣໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ.

໗໔໖. ‘‘ເອຕມາທີນວໍ ຎຕ຺ວາ, ຕຓ຺ຫໍ [ຕຓ຺ຫາ (ພຫູສຸ) ອິຕິວຸຕ຺ຕເກ ໑໕ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠວໍ;

ວີຕຕຓ຺ໂຫ ອນາທາໂນ, ສໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ປຣິພ຺ພເຊ’’ຕິ.

(໙) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ອຸປາທານານໍ [ອຸປາທານສ຺ສ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໔໗. ‘‘ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ, ຠູໂຕ ທຸກ຺ຂໍ ນິຄຈ຺ຉຕິ;

ຊາຕສ຺ສ ມຣຓໍ ໂຫຕິ, ເອໂສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວ.

໗໔໘. ‘‘ຕສ຺ມາ ອຸປາທານກ຺ຂຍາ, ສມ຺ມທຎ຺ຎາຍ ປຓ຺ຑິຕາ;

ຊາຕິກ຺ຂຍໍ ອຠິຎ຺ຎາຍ, ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ປຸນພ຺ຠວ’’ນ຺ຕິ.

(໑໐) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ອາຣມ຺ຠປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ອາຣມ຺ຠານໍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໔໙. ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ, ສພ຺ພໍ ອາຣມ຺ຠປຈ຺ຈຍາ;

ອາຣມ຺ຠານໍ ນິໂຣເຘນ, ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວ.

໗໕໐. ‘‘ເອຕມາທີນວໍ ຎຕ຺ວາ, ທຸກ຺ຂໍ ອາຣມ຺ຠປຈ຺ຈຍາ;

ສພ຺ພາຣມ຺ຠໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊ, ອນາຣມ຺ເຠ ວິມຸຕ຺ຕິໂນ.

໗໕໑. ‘‘ອຸຈ຺ຉິນ຺ນຠວຕຓ຺ຫສ຺ສ, ສນ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ;

ວິກ຺ຂີໂຓ [ວິຕິຓ຺ໂຓ (ສີ.)] ຊາຕິສໍສາໂຣ, ນຕ຺ຖິ ຕສ຺ສ ປຸນພ຺ຠໂວ’’ຕິ.

(໑໑) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ອາຫາຣປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ອາຫາຣານໍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໕໒. ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ, ສພ຺ພໍ ອາຫາຣປຈ຺ຈຍາ;

ອາຫາຣານໍ ນິໂຣເຘນ, ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວ.

໗໕໓. ‘‘ເອຕມາທີນວໍ ຎຕ຺ວາ, ທຸກ຺ຂໍ ອາຫາຣປຈ຺ຈຍາ;

ສພ຺ພາຫາຣໍ ປຣິຎ຺ຎາຍ, ສພ຺ພາຫາຣມນິສ຺ສິໂຕ.

໗໕໔. ‘‘ອາໂຣຄ຺ຍໍ ສມ຺ມທຎ຺ຎາຍ, ອາສວານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ;

ສງ຺ຂາຍ ເສວີ ຘມ຺ມຏ຺ໂຐ, ສງ຺ຂ຺ຍໍ [ສງ຺ຂໍ (ສີ. ປີ.)] ໂນເປຕິ ເວທຄູ’’ຕິ.

(໑໒) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ ສພ຺ພໍ ອິຎ຺ຊິຕປຈ຺ຈຍາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ອິຎ຺ຊິຕານໍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໕໕. ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕິ, ສພ຺ພໍ ອິຎ຺ຊິຕປຈ຺ຈຍາ;

ອິຎ຺ຊິຕານໍ ນິໂຣເຘນ, ນຕ຺ຖິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມ຺ຠໂວ.

໗໕໖. ‘‘ເອຕມາທີນວໍ ຎຕ຺ວາ, ທຸກ຺ຂໍ ອິຎ຺ຊິຕປຈ຺ຈຍາ;

ຕສ຺ມາ ຫິ ເອຊໍ ໂວສ຺ສຊ຺ຊ, ສງ຺ຂາເຣ ອຸປຣຸນ຺ຘິຍ;

ອເນໂຊ ອນຸປາທາໂນ, ສໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ປຣິພ຺ພເຊ’’ຕິ.

(໑໓) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ນິສ຺ສິຕສ຺ສ ຈລິຕໍ ໂຫຕີຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ອນິສ຺ສິໂຕ ນ ຈລຕີຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໕໗. ‘‘ອນິສ຺ສິໂຕ ນ ຈລຕິ, ນິສ຺ສິໂຕ ຈ ອຸປາທິຍໍ;

ອິຕ຺ຖຠາວຎ຺ຎຖາຠາວໍ, ສໍສາຣໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ.

໗໕໘. ‘‘ເອຕມາທີນວໍ ຎຕ຺ວາ, ນິສ຺ສເຍສຸ ມຫພ຺ຠຍໍ;

ອນິສ຺ສິໂຕ ອນຸປາທາໂນ, ສໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ປຣິພ຺ພເຊ’’ຕິ.

(໑໔) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຣູເປຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຣູປາ [ອາຣຸປ຺ປາ (ສີ. ປີ.)] ສນ຺ຕຕຣາຕິ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ອຣູເປຫິ ນິໂຣໂຘ ສນ຺ຕຕໂຣຕິ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໕໙. ‘‘ເຍ ຈ ຣູປູປຄາ ສຕ຺ຕາ, ເຍ ຈ ອຣູປຏ຺ຐາຍິໂນ [ອາຣຸປ຺ປວາສິໂນ (ສີ. ປີ.)];

ນິໂຣຘໍ ອປ຺ປຊານນ຺ຕາ, ອາຄນ຺ຕາໂຣ ປຸນພ຺ຠວໍ.

໗໖໐. ‘‘ເຍ ຈ ຣູເປ ປຣິຎ຺ຎາຍ, ອຣູເປສຸ ອສຓ຺ຐິຕາ [ສຸສຓ຺ຐິຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)];

ນິໂຣເຘ ເຍ ວິມຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ເຕ ຊນາ ມຈ຺ຈຸຫາຍິໂນ’’ຕິ.

(໑໕) ‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ…ເປ… ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ສມາຣກສ຺ສ ສພ຺ຣຫ຺ມກສ຺ສ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ອິທໍ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ອຸປນິຊ຺ຌາຍິຕໍ ຕທມຣິຍານໍ ເອຕໍ ມຸສາຕິ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສເທວກສ຺ສ…ເປ… ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ອິທໍ ມຸສາຕິ ອຸປນິຊ຺ຌາຍິຕໍ, ຕທມຣິຍານໍ ເອຕໍ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ…ເປ… ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໖໑. ‘‘ອນຕ຺ຕນິ ອຕ຺ຕມານິໍ [ອຕ຺ຕມານີ (ສ຺ຍາ.), ອຕ຺ຕມານໍ (ປີ. ກ.)], ປສ຺ສ ໂລກໍ ສເທວກໍ;

ນິວິຏ຺ຐໍ ນາມຣູປສ຺ມິໍ, ອິທໍ ສຈ຺ຈນ຺ຕິ ມຎ຺ຎຕິ.

໗໖໒. ‘‘ເຍນ ເຍນ ຫິ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ຕໂຕ ຕໍ ໂຫຕິ ອຎ຺ຎຖາ;

ຕຎ຺ຫິ ຕສ຺ສ ມຸສາ ໂຫຕິ, ໂມສຘມ຺ມຎ຺ຫິ ອິຕ຺ຕຣໍ.

໗໖໓. ‘‘ອໂມສຘມ຺ມໍ ນິພ຺ພານໍ, ຕທຣິຍາ ສຈ຺ຈໂຕ ວິທູ;

ເຕ ເວ ສຈ຺ຈາຠິສມຍາ, ນິຈ຺ຉາຕາ ປຣິນິພ຺ພຸຕາ’’ຕິ.

(໑໖) ‘‘‘ສິຍາ ອຎ຺ເຎນປິ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ທ຺ວຍຕານຸປສ຺ສນາ’ຕິ, ອິຕິ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຈ຺ຉິຕາໂຣ ອສ຺ສຸ; ‘ສິຍາ’ຕິສ຺ສຸ ວຈນີຍາ. ກຖຎ຺ຈ ສິຍາ? ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ສມາຣກສ຺ສ ສພ຺ຣຫ຺ມກສ຺ສ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ອິທໍ ສຸຂນ຺ຕິ ອຸປນິຊ຺ຌາຍິຕໍ, ຕທມຣິຍານໍ ເອຕໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ, ອຍເມການຸປສ຺ສນາ. ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສເທວກສ຺ສ…ເປ… ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ອຸປນິຊ຺ຌາຍິຕໍ ຕທມຣິຍານໍ ເອຕໍ ສຸຂນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ສຸທິຏ຺ຐໍ, ອຍໍ ທຸຕິຍານຸປສ຺ສນາ. ເອວໍ ສມ຺ມາ ທ຺ວຍຕານຸປສ຺ສິໂນ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ອາຕາປິໂນ ປຫິຕຕ຺ຕສ຺ສ ວິຫຣໂຕ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຜລານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຜລໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຎ຺ຎາ, ສຕິ ວາ ອຸປາທິເສເສ ອນາຄາມິຕາຕິ. ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

໗໖໔. ‘‘ຣູປາ ສທ຺ທາ ຣສາ ຄນ຺ຘາ, ຜສ຺ສາ ຘມ຺ມາ ຈ ເກວລາ;

ອິຏ຺ຐາ ກນ຺ຕາ ມນາປາ ຈ, ຍາວຕຕ຺ຖີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໗໖໕. ‘‘ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ, ເອເຕ ໂວ ສຸຂສມ຺ມຕາ;

ຍຕ຺ຖ ເຈເຕ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ຕໍ ເນສໍ ທຸກ຺ຂສມ຺ມຕໍ.

໗໖໖. ‘‘ສຸຂນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐມຣິເຍຫິ, ສກ຺ກາຍສ຺ສຸປໂຣຘນໍ;

ປຈ຺ຈນີກມິທໍ ໂຫຕິ, ສພ຺ພໂລເກນ ປສ຺ສຕໍ.

໗໖໗. ‘‘ຍໍ ປເຣ ສຸຂໂຕ ອາຫຸ, ຕທຣິຍາ ອາຫຸ ທຸກ຺ຂໂຕ;

ຍໍ ປເຣ ທຸກ຺ຂໂຕ ອາຫຸ, ຕທຣິຍາ ສຸຂໂຕ ວິທູ.

໗໖໘. ‘‘ປສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ທຸຣາຊານໍ, ສມ຺ປມູຬ຺ເຫຕ຺ຖວິທ຺ທສຸ [ສມ຺ປມູຬ຺ເຫຕ຺ຖ ອວິທ຺ທສຸ (ສີ. ປີ.), ສມ຺ມູຬ຺ເຫຕ຺ຖ ອວິທ຺ທສຸ (?)];

ນິວຸຕານໍ ຕໂມ ໂຫຕິ, ອນ຺ຘກາໂຣ ອປສ຺ສຕໍ.

໗໖໙. ‘‘ສຕຎ຺ຈ ວິວຏໍ ໂຫຕິ, ອາໂລໂກ ປສ຺ສຕາມິວ;

ສນ຺ຕິເກ ນ ວິຊານນ຺ຕິ, ມຄ຺ຄາ ຘມ຺ມສ຺ສ ໂກວິທາ.

໗໗໐. ‘‘ຠວຣາຄປເຣເຕຫິ, ຠວໂສຕານຸສາຣິຠິ;

ມາຣເຘຍ຺ຍານຸປນ຺ເນຫິ, ນາຍໍ ຘມ຺ໂມ ສຸສມ຺ພຸໂຘ.

໗໗໑. ‘‘ໂກ ນຸ ອຎ຺ຎຕ຺ຣມຣິເຍຫິ, ປທໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘຸມຣຫຕິ;

ຍໍ ປທໍ ສມ຺ມທຎ຺ຎາຍ, ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕິ ອນາສວາ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ຈ [ອິມສ຺ມິໍ ໂຂ (ສີ.)] ປນ ເວຍ຺ຍາກຣຓສ຺ມິໍ ຠຎ຺ຎມາເນ ສຏ຺ຐິມຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕານິ ວິມຸຈ຺ຈິໍສູຕິ.

ທ຺ວຍຕານຸປສ຺ສນາສຸຕ຺ຕໍ ທ຺ວາທສມໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ສຈ຺ຈໍ ອຸປຘິ ອວິຊ຺ຊາ ຈ, ສງ຺ຂາເຣ ວິຎ຺ຎາຓປຎ຺ຈມໍ;

ຜສ຺ສເວທນິຍາ ຕຓ຺ຫາ, ອຸປາທານາຣມ຺ຠອາຫາຣາ;

ອິຎ຺ຊິຕໍ ຈລິຕໍ ຣູປໍ, ສຈ຺ຈໍ ທຸກ຺ເຂນ ໂສຬສາຕິ.

ມຫາວຄ຺ໂຄ ຕຕິໂຍ ນິຏ຺ຐິໂຕ.