໒. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິນິທ຺ເທໂສ

໑໓໐. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິຍາ ກຕເມຫິ ວີສຕິຍາ ອາກາເຣຫິ ອຠິນິເວໂສ ໂຫຕິ? ອິຘ ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ, ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ; ເວທນໍ…ເປ… ສຎ຺ຎໍ…ເປ… ສງ຺ຂາເຣ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ.

໑໓໑. ກຖໍ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຖວີກສິຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ – ‘‘ຍໍ ປຖວີກສິຓໍ, ໂສ ອຫໍ; ໂຍ ອຫໍ, ຕໍ ປຖວີກສິຓ’’ນ຺ຕິ. ປຖວີກສິຓຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕລປ຺ປທີປສ຺ສ ຌາຍໂຕ ‘‘ຍາ ອຈ຺ຈິ ໂສ ວຓ຺ໂຓ, ໂຍ ວຓ຺ໂຓ ສາ ອຈ຺ຈີ’’ຕິ – ອຈ຺ຈິຎ຺ຈ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ປຖວີກສິຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ – ‘‘ຍໍ ປຖວີກສິຓໍ, ໂສ ອຫໍ; ໂຍ ອຫໍ, ຕໍ ປຖວີກສິຓ’’ນ຺ຕິ. ປຖວີກສິຓຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ປຐມາ ຣູປວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ…ເປ… ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ທ຺ເວວ ຄຕິໂຍ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ.

ອິເຘກຈ຺ໂຈ ອາໂປກສິຓໍ… ເຕໂຊກສິຓໍ… ວາໂຍກສິຓໍ… ນີລກສິຓໍ… ປີຕກສິຓໍ… ໂລຫິຕກສິຓໍ… ໂອທາຕກສິຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ – ‘‘ຍໍ ໂອທາຕກສິຓໍ, ໂສ ອຫໍ; ໂຍ ອຫໍ, ຕໍ ໂອທາຕກສິຓ’’ນ຺ຕິ. ໂອທາຕກສິຓຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕລປ຺ປທີປສ຺ສ ຌາຍໂຕ ‘‘ຍາ ອຈ຺ຈິ, ໂສ ວຓ຺ໂຓ; ໂຍ ວຓ຺ໂຓ, ສາ ອຈ຺ຈີ’’ຕິ – ອຈ຺ຈິຎ຺ຈ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວ ອິເຘກຈ຺ໂຈ…ເປ… ໂອທາຕກສິຓຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ປຐມາ ຣູປວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ຣູປວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມິນາ ຣູເປນ ຣູປວາ’’ຕິ. ຣູປວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣຸກ຺ໂຂ ຉາຍາສມ຺ປນ຺ໂນ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ, ອຍໍ ຉາຍາ. ອຎ຺ໂຎ ຣຸກ຺ໂຂ, ອຎ຺ຎາ ຉາຍາ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ ອິມາຍ ຉາຍາຍ ຉາຍາວາ’’ຕິ. ຉາຍາວນ຺ຕໍ ຣຸກ຺ຂໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ເວທນໍ…ເປ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມິນາ ຣູເປນ ຣູປວາ’’ຕິ. ຣູປວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ທຸຕິຍາ ຣູປວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ຣູປວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ອຕ຺ຕນິ ຣູປໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ອຕ຺ຕນິ ອິທໍ ຣູປ’’ນ຺ຕິ. ອຕ຺ຕນິ ຣູປໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸປ຺ຜໍ ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນໍ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອິທໍ ປຸປ຺ຜໍ, ອຍໍ ຄນ຺ໂຘ; ອຎ຺ຎໍ ປຸປ຺ຜໍ, ອຎ຺ໂຎ ຄນ຺ໂຘ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຄນ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ປຸປ຺ເຜ’’ຕິ. ປຸປ຺ຜສ຺ມິໍ ຄນ຺ຘໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ເວທນໍ…ເປ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ອຕ຺ຕນິ ອິທໍ ຣູປ’’ນ຺ຕິ. ອຕ຺ຕນິ ຣູປໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ຕຕິຍາ ຣູປວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ອຕ຺ຕນິ ຣູປໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ຣູປສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ເວທນໍ…ເປ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມສ຺ມິໍ ຣູເປ’’ຕິ. ຣູປສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຓິ ກຣຓ຺ຑເກ ປກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຍໍ ມຓິ, ອຍໍ ກຣຓ຺ຑໂກ. ອຎ຺ໂຎ ມຓິ, ອຎ຺ໂຎ ກຣຓ຺ຑໂກ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ມຓິ ອິມສ຺ມິໍ ກຣຓ຺ຑເກ’’ຕິ. ກຣຓ຺ຑກສ຺ມິໍ ມຓິໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ເວທນໍ…ເປ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມສ຺ມິໍ ຣູເປ’’ຕິ. ຣູປສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖາ ຣູປວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ຣູປສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

໑໓໒. ກຖໍ ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເວທນໍ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເວທນໍ ຆານສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເວທນໍ ຊິວ຺ຫາສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເວທນໍ ກາຍສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເວທນໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ‘‘ຍາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ ໂສ ອຫໍ, ໂຍ ອຫໍ ສາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ’’ຕິ – ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເວທນຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕລປ຺ປທີປສ຺ສ ຌາຍໂຕ ‘‘ຍາ ອຈ຺ຈິ ໂສ ວຓ຺ໂຓ, ໂຍ ວຓ຺ໂຓ ສາ ອຈ຺ຈີ’’ຕິ – ອຈ຺ຈິຎ຺ຈ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ‘‘ຍາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ ໂສ ອຫໍ, ໂຍ ອຫໍ ສາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ’’ຕິ – ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເວທນຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ປຐມາ ເວທນາວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ເວທນາວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສຎ຺ຎໍ…ເປ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມາຍ ເວທນາຍ ເວທນາວາ’’ຕິ. ເວທນາວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣຸກ຺ໂຂ ຉາຍາສມ຺ປນ຺ໂນ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ, ອຍໍ ຉາຍາ. ອຎ຺ໂຎ ຣຸກ຺ໂຂ, ອຎ຺ຎາ ຉາຍາ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ ອິມາຍ ຉາຍາຍ ຉາຍາວາ’’ຕິ. ຉາຍາວນ຺ຕໍ ຣຸກ຺ຂໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສຎ຺ຎໍ…ເປ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມາຍ ເວທນາຍ ເວທນາວາ’’ຕິ. ເວທນາວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ທຸຕິຍາ ເວທນາວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ເວທນາວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ອຕ຺ຕນິ ເວທນໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສຎ຺ຎໍ…ເປ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ອຕ຺ຕນິ ອຍໍ ເວທນາ’’ຕິ. ອຕ຺ຕນິ ເວທນໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸປ຺ຜໍ ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນໍ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອິທໍ ປຸປ຺ຜໍ, ອຍໍ ຄນ຺ໂຘ; ອຎ຺ຎໍ ປຸປ຺ຜໍ, ອຎ຺ໂຎ ຄນ຺ໂຘ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຄນ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ປຸປ຺ເຜ’’ຕິ. ປຸປ຺ຜສ຺ມິໍ ຄນ຺ຘໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສຎ຺ຎໍ…ເປ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ອຕ຺ຕນິ ອຍໍ ເວທນາ’’ຕິ. ອຕ຺ຕນິ ເວທນໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ຕຕິຍາ ເວທນາວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ອຕ຺ຕນິ ເວທນໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ເວທນາຍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສຎ຺ຎໍ…ເປ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມາຍ ເວທນາຍາ’’ຕິ. ເວທນາຍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຓິ ກຣຓ຺ຑເກ ປກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຍໍ ມຓິ, ອຍໍ ກຣຓ຺ຑໂກ. ອຎ຺ໂຎ ມຓິ, ອຎ຺ໂຎ ກຣຓ຺ຑໂກ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ມຓິ ອິມສ຺ມິໍ ກຣຓ຺ຑເກ’’ຕິ. ກຣຓ຺ຑກສ຺ມິໍ ມຓິໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມາຍ ເວທນາຍາ’’ຕິ. ເວທນາຍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖາ ເວທນາວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ເວທນາຍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

໑໓໓. ກຖໍ ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ສຎ຺ຎໍ…ເປ… ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ສຎ຺ຎໍ… ຆານສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ສຎ຺ຎໍ… ຊິວ຺ຫາສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ສຎ຺ຎໍ… ກາຍສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ສຎ຺ຎໍ… ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຍາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ສຎ຺ຎາ ໂສ ອຫໍ, ໂຍ ອຫໍ ສາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ສຎ຺ຎາ’’ຕິ. ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ສຎ຺ຎຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕລປ຺ປທີປສ຺ສ ຌາຍໂຕ ‘‘ຍາ ອຈ຺ຈິ ໂສ ວຓ຺ໂຓ, ໂຍ ວຓ຺ໂຓ ສາ ອຈ຺ຈີ’’ຕິ – ອຈ຺ຈິຎ຺ຈ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ – ‘‘ຍາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ສຎ຺ຎາ ໂສ ອຫໍ, ໂຍ ອຫໍ ສາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ສຎ຺ຎາ’’ຕິ. ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ສຎ຺ຎຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ປຐມາ ສຎ຺ຎາວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິວິປຕ຺ຕິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ສຎ຺ຎາວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສງ຺ຂາເຣ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມາຍ ສຎ຺ຎາຍ ສຎ຺ຎາວາ’’ຕິ. ສຎ຺ຎາວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣຸກ຺ໂຂ ຉາຍາສມ຺ປນ຺ໂນ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ, ອຍໍ ຉາຍາ. ອຎ຺ໂຎ ຣຸກ຺ໂຂ, ອຎ຺ຎາ ຉາຍາ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ ອິມາຍ ຉາຍາຍ ຉາຍາວາ’’ຕິ. ຉາຍາວນ຺ຕໍ ຣຸກ຺ຂໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມາຍ ສຎ຺ຎາຍ ສຎ຺ຎາວາ’’ຕິ. ສຎ຺ຎາວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ທຸຕິຍາ ສຎ຺ຎາວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ສຎ຺ຎາວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ອຕ຺ຕນິ ສຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສງ຺ຂາເຣ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ອຕ຺ຕນິ ອຍໍ ສຎ຺ຎາ’’ຕິ. ອຕ຺ຕນິ ສຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸປ຺ຜໍ ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນໍ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອິທໍ ປຸປ຺ຜໍ, ອຍໍ ຄນ຺ໂຘ. ອຎ຺ຎໍ ປຸປ຺ຜໍ, ອຎ຺ໂຎ ຄນ຺ໂຘ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຄນ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ປຸປ຺ເຜ’’ຕິ. ປຸປ຺ຜສ຺ມິໍ ຄນ຺ຘໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ອຕ຺ຕນິ ອຍໍ ສຎ຺ຎາ’’ຕິ. ອຕ຺ຕນິ ສຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ຕຕິຍາ ສຎ຺ຎາວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ອຕ຺ຕນິ ສຎ຺ຎໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ສຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສງ຺ຂາເຣ …ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມາຍ ສຎ຺ຎາຍາ’’ຕິ. ສຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຓິ ກຣຓ຺ຑເກ ປກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຍໍ ມຓິ, ອຍໍ ກຣຓ຺ຑໂກ. ອຎ຺ໂຎ ມຓິ, ອຎ຺ໂຎ ກຣຓ຺ຑໂກ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ມຓິ ອິມສ຺ມິໍ ກຣຓ຺ຑເກ’’ຕິ. ກຣຓ຺ຑກສ຺ມິໍ ມຓິໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມາຍ ສຎ຺ຎາຍາ’’ຕິ. ສຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖາ ສຎ຺ຎາວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ສຎ຺ຎາຍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

໑໓໔. ກຖໍ ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເຈຕນໍ ໂສຕສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເຈຕນໍ ຆານສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເຈຕນໍ ຊິວ຺ຫາສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເຈຕນໍ ກາຍສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເຈຕນໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເຈຕນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ‘‘ຍາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເຈຕນາ, ໂສ ອຫໍ; ໂຍ ອຫໍ ສາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເຈຕນາ’’ຕິ – ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເຈຕນຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕລປ຺ປທີປສ຺ສ ຌາຍໂຕ ‘‘ຍາ ອຈ຺ຈິ ໂສ ວຓ຺ໂຓ, ໂຍ ວຓ຺ໂຓ ສາ ອຈ຺ຈີ’’ຕິ – ອຈ຺ຈິຎ຺ຈ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເຈຕນໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ‘‘ຍາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເຈຕນາ ໂສ ອຫໍ, ໂຍ ອຫໍ ສາ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເຈຕນາ’’ຕິ – ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊໍ ເຈຕນຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ປຐມາ ສງ຺ຂາຣວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ສງ຺ຂາຣວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິເມຫິ ສງ຺ຂາເຣຫິ ສງ຺ຂາຣວາ’’ຕິ. ສງ຺ຂາຣວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣຸກ຺ໂຂ ຉາຍາສມ຺ປນ຺ໂນ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ, ອຍໍ ຉາຍາ. ອຎ຺ໂຎ ຣຸກ຺ໂຂ, ອຎ຺ຎາ ຉາຍາ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ ອິມາຍ ຉາຍາຍ ຉາຍາວາ’’ຕິ. ຉາຍາວນ຺ຕໍ ຣຸກ຺ຂໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ. ອິເມຫິ ສງ຺ຂາເຣຫິ ສງ຺ຂາຣວາ’’ຕິ. ສງ຺ຂາຣວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ທຸຕິຍາ ສງ຺ຂາຣວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ສງ຺ຂາຣວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ອຕ຺ຕນິ ສງ຺ຂາເຣ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ອຕ຺ຕນິ ອິເມ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິ. ອຕ຺ຕນິ ສງ຺ຂາເຣ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸປ຺ຜໍ ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນໍ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອິທໍ ປຸປ຺ຜໍ, ອຍໍ ຄນ຺ໂຘ; ອຎ຺ຎໍ ປຸປ຺ຜໍ, ອຎ຺ໂຎ ຄນ຺ໂຘ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຄນ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ປຸປ຺ເຜ’’ຕິ. ປຸປ຺ຜສ຺ມິໍ ຄນ຺ຘໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ອຕ຺ຕນິ ອິເມ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິ. ອຕ຺ຕນິ ສງ຺ຂາເຣ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ຕຕິຍາ ສງ຺ຂາຣວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ອຕ຺ຕນິ ສງ຺ຂາເຣ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິເມສຸ ສງ຺ຂາເຣສູ’’ຕິ. ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຓິ ກຣຓ຺ຑເກ ປກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຍໍ ມຓິ, ອຍໍ ກຣຓ຺ຑໂກ. ອຎ຺ໂຎ ມຓິ, ອຎ຺ໂຎ ກຣຓ຺ຑໂກ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ມຓິ ອິມສ຺ມິໍ ກຣຓ຺ຑເກ’’ຕິ. ກຣຓ຺ຑກສ຺ມິໍ ມຓິໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິເມສຸ ສງ຺ຂາເຣສູ’’ຕິ. ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖາ ສງ຺ຂາຣວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ສງ຺ຂາເຣສຸ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

໑໓໕. ກຖໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ… ໂສຕວິຎ຺ຎາຓໍ… ຆານວິຎ຺ຎາຓໍ… ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ຎາຓໍ ກາຍວິຎ຺ຎາຓໍ… ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ‘‘ຍໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ໂສ ອຫໍ; ໂຍ ອຫໍ, ຕໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ – ມໂນວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ເຕລປ຺ປທີປສ຺ສ ຌາຍໂຕ ‘‘ຍາ ອຈ຺ຈິ ໂສ ວຓ຺ໂຓ, ໂຍ ວຓ຺ໂຓ ສາ ອຈ຺ຈີ’’ຕິ – ອຈ຺ຈິຎ຺ຈ ວຓ຺ຓຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ‘‘ຍໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ, ໂສ ອຫໍ; ໂຍ ອຫໍ ຕໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ – ມໂນວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ອຕ຺ຕຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ປຐມາ ວິຎ຺ຎາຓວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມິນາ ວິຎ຺ຎາເຓນ ວິຎ຺ຎາຓວາ’’ຕິ. ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ຣຸກ຺ໂຂ ຉາຍາສມ຺ປນ຺ໂນ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ, ອຍໍ ຉາຍາ. ອຎ຺ໂຎ ຣຸກ຺ໂຂ, ອຎ຺ຎາ ຉາຍາ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຣຸກ຺ໂຂ ອິມາຍ ຉາຍາຍ ຉາຍາວາ’’ຕິ. ຉາຍາວນ຺ຕໍ ຣຸກ຺ຂໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມິນາ ວິຎ຺ຎາເຓນ ວິຎ຺ຎາຓວາ’’ຕິ. ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ທຸຕິຍາ ວິຎ຺ຎາຓວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ອຕ຺ຕນິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ອຕ຺ຕນິ ອິທໍ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ. ອຕ຺ຕນິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຸປ຺ຜໍ ຄນ຺ຘສມ຺ປນ຺ນໍ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອິທໍ ປຸປ຺ຜໍ, ອຍໍ ຄນ຺ໂຘ; ອຎ຺ຎໍ ປຸປ຺ຜໍ, ອຎ຺ໂຎ ຄນ຺ໂຘ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ຄນ຺ໂຘ ອິມສ຺ມິໍ ປຸປ຺ເຜ’’ຕິ. ປຸປ຺ຜສ຺ມິໍ ຄນ຺ຘໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ປນ ອຕ຺ຕນິ ອິທໍ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິ. ອຕ຺ຕນິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ຕຕິຍາ ວິຎ຺ຎາຓວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ອຕ຺ຕນິ ວິຎ຺ຎາຓໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ.

ກຖໍ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ? ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມສ຺ມິໍ ວິຎ຺ຎາເຓ’’ຕິ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ມຓິ ກຣຓ຺ຑເກ ປກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ອສ຺ສ. ຕເມນໍ ປຸຣິໂສ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຍໍ ມຓິ, ອຍໍ ກຣຓ຺ຑໂກ. ອຎ຺ໂຎ ມຓິ, ອຎ຺ໂຎ ກຣຓ຺ຑໂກ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ ມຓິ ອິມສ຺ມິໍ ກຣຓ຺ຑເກ’’ຕິ. ກຣຓ຺ຑກສ຺ມິໍ ມຓິໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ເອວເມວໍ ອິເຘກຈ຺ໂຈ ຣູປໍ… ເວທນໍ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຍໍ ໂຂ ເມ ອຕ຺ຕາ. ໂສ ໂຂ ປນ ເມ ອຍໍ ອຕ຺ຕາ ອິມສ຺ມິໍ ວິຎ຺ຎາເຓ’’ຕິ. ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຠິນິເວສປຣາມາໂສ ທິຏ຺ຐິ. ທິຏ຺ຐິ ນ ວຕ຺ຖຸ, ວຕ຺ຖຸ ນ ທິຏ຺ຐິ. ອຎ຺ຎາ ທິຏ຺ຐິ, ອຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ. ຍາ ຈ ທິຏ຺ຐິ ຍຎ຺ຈ ວຕ຺ຖຸ – ອຍໍ ຈຕຸຕ຺ຖາ ວິຎ຺ຎາຓວຕ຺ຖຸກາ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ…ເປ… ອິມານິ ສຎ຺ໂຎຊນານິ, ນ ຈ ທິຏ຺ຐິໂຍ. ເອວໍ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິຍາ ອິເມຫິ ວີສຕິຍາ ອາກາເຣຫິ ອຠິນິເວໂສ ໂຫຕິ.

ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິນິທ຺ເທໂສ ທຸຕິໂຍ.