໖. ຈຕຸພ຺ຍູຫຫາຣວິຠງ຺ໂຄ

໒໕. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ຈຕຸພ຺ຍູໂຫ ຫາໂຣ? ‘‘ເນຣຸຕ຺ຕມຘິປ຺ປາໂຍ’’ຕິ ອຍໍ. ພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ເນຣຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ອຘິປ຺ປາໂຍ ຈ ນິທານຎ຺ຈ ປຸພ຺ພາປຣສນ຺ຘິ ຈ ຄເວສິຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ເນຣຸຕ຺ຕໍ, ຍາ ນິຣຸຕ຺ຕິປທສໍຫິຕາ, ຍໍ ຘມ຺ມານໍ ນາມໂສ ຎາຓໍ. ຍທາ ຫິ ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖສ຺ສ ຈ ນາມໍ ຊານາຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ຈ ນາມໍ ຊານາຕິ, ຕຖາ ຕຖາ ນໍ ອຠິນິໂຣເປຕິ. ອຍຎ຺ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຕ຺ຖກຸສໂລ ຘມ຺ມກຸສໂລ ພ຺ຍຎ຺ຊນກຸສໂລ ນິຣຸຕ຺ຕິກຸສໂລ ປຸພ຺ພາປຣກຸສໂລ ເທສນາກຸສໂລ ອຕີຕາຘິວຈນກຸສໂລ ອນາຄຕາຘິວຈນກຸສໂລ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຘິວຈນກຸສໂລ ອິຕ຺ຖາຘິວຈນກຸສໂລ ປຸຣິສາຘິວຈນກຸສໂລ ນປຸໍສກາຘິວຈນກຸສໂລ ເອກາຘິວຈນກຸສໂລ ອເນກາຘິວຈນກຸສໂລ, ເອວໍ ສພ຺ພານິ ກາຕພ຺ພານິ ຊນປທນິຣຸຕ຺ຕານິ ສພ຺ພາ ຈ ຊນປທນິຣຸຕ຺ຕິໂຍ. ອຍໍ ນິຣຸຕ຺ຕິປທສໍຫິຕາ.

໒໖. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອຘິປ຺ປາໂຍ?

‘‘ຘມ຺ໂມ ຫເວ ຣກ຺ຂຕິ ຘມ຺ມຈາຣິໍ, ຉຕ຺ຕໍ ມຫນ຺ຕໍ ຍຖ ວສ຺ສກາເລ [ວິຍ ວສ຺ສກາເລ ຊາ. ໑.໑໐.໑໐໓];

ເອສານິສໍໂສ ຘມ຺ເມ ສຸຈິຓ຺ເຓ, ນ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ ຘມ຺ມຈາຣີ’’ຕິ.

ອິຘ ຠຄວໂຕ ໂກ ອຘິປ຺ປາໂຍ? ເຍ ອປາເຍຫິ ປຣິມຸຈ຺ຈິຕຸກາມາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕ ຘມ຺ມຈາຣິໂນ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຍໍ ເອຕ຺ຖ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

‘‘ໂຈໂຣ ຍຖາ ສນ຺ຘິມຸເຂ ຄຫີໂຕ, ສກມ຺ມຸນາ ຫຎ຺ຎຕິ [ຫຎ຺ຎເຕ (ສີ.)] ພຊ຺ຌເຕ ຈ;

ເອວໍ ອຍໍ ເປຈ຺ຈ ປຊາ ປຣຕ຺ຖ, ສກມ຺ມຸນາ ຫຎ຺ຎຕິ [ຫຎ຺ຎເຕ (ສີ.)] ພຊ຺ຌເຕ ຈາ’’ຕິ.

ອິຘ ຠຄວໂຕ ໂກ ອຘິປ຺ປາໂຍ? ສຎ຺ເຈຕນິການໍ ກຕານໍ ກມ຺ມານໍ ອຸປຈິຕານໍ ທຸກ຺ຂເວທນີຍານໍ ອນິຏ຺ຐໍ ອສາຕໍ ວິປາກໍ ປຈ຺ຈນຸຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຍໍ ເອຕ຺ຖ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

‘‘ສຸຂກາມານິ [ປສ຺ສ ຘ. ປ. ໑໓໑-໑໓໒] ຠູຕານິ, ໂຍ ທຓ຺ເຑນ ວິຫິໍສຕິ;

ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂເມສາໂນ, ເປຈ຺ຈ ໂສ ນ ລຠເຕ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ.

ອິຘ ຠຄວໂຕ ໂກ ອຘິປ຺ປາໂຍ? ເຍ ສຸເຂນ ອຕ຺ຖິກາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕ ປາປກມ຺ມໍ [ປາປກໍ ກມ຺ມໍ (ກ.)] ນ ກຣິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຍໍ ເອຕ຺ຖ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

‘‘ມິທ຺ຘີ [ປສ຺ສ ຘ. ປ. ໓໒໕] ຍທາ ໂຫຕິ ມຫຄ຺ຆໂສ ຈ, ນິທ຺ທາຍິຕາ ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕສາຍີ;

ມຫາວຣາໂຫວ ນິວາປປຸຏ຺ໂຐ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ຄພ຺ຠມຸເປຕິ ມນ຺ໂທ’’ຕິ.

ອິຘ ຠຄວໂຕ ໂກ ອຘິປ຺ປາໂຍ? ເຍ ຊຣາມຣເຓນ ອຏ຺ຏິຍິຕຸກາມາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸໂນ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣາ ປຸພ຺ພຣຕ຺ຕາປຣຣຕ຺ຕໍ ຊາຄຣິຍານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິປສ຺ສກາ ກຸສເລສຸ ຘມ຺ເມສຸ ສຄາຣວາ ຈ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີສຸ ເຖເຣສຸ ນເວສຸ ມຊ຺ຌິເມສູຕິ ອຍໍ ເອຕ຺ຖ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

‘‘ອປ຺ປມາໂທ ອມຕປທໍ [ອມຕໍ ປທໍ (ກ.) ປສ຺ສ ຘ. ປ. ໒໑], ປມາໂທ ມຈ຺ຈຸໂນ ປທໍ;

ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ນ ມີຍນ຺ຕິ, ເຍ ປມຕ຺ຕາ ຍຖາ ມຕາ’’ຕິ.

ອິຘ ຠຄວໂຕ ໂກ ອຘິປ຺ປາໂຍ? ເຍ ອມຕປຣິເຍສນໍ ປຣິເຍສິຕຸກາມາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ວິຫຣິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຍໍ ເອຕ຺ຖ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຍໍ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

໒໗. ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ນິທານໍ? ຍຖາ ໂສ ຘນິໂຍ ໂຄປາລໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາຫ –

‘‘ນນ຺ທຕິ ປຸຕ຺ເຕຫິ ປຸຕ຺ຕິມາ, ໂຄມາ [ໂຄມິໂກ (ສີ.), ໂຄປິໂກ (ກ.) ສຸ. ນິ. ໓໓; ສໍ. ນິ. ໑.໑໔໔ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ໂຄຫິ ຕເຖວ ນນ຺ທຕິ;

ອຸປຘີ ຫິ ນຣສ຺ສ ນນ຺ທນາ, ນ ຫິ ໂສ ນນ຺ທຕິ ໂຍ ນິຣູປຘີ’’ຕິ.

ຠຄວາ ອາຫ –

‘‘ໂສຈຕິ ປຸຕ຺ເຕຫິ ປຸຕ຺ຕິມາ, ໂຄປິໂກ [ໂຄມິໂກ (ສີ.)] ໂຄຫິ ຕເຖວ ໂສຈຕິ;

ອຸປຘີ ຫິ ນຣສ຺ສ ໂສຈນາ, ນ ຫິ ໂສ ໂສຈຕິ ໂຍ ນິຣູປຘີ’’ຕິ.

ອິມິນາ ວຕ຺ຖຸນາ ອິມິນາ ນິທາເນນ ເອວໍ ຎາຍຕິ ‘‘ອິຘ ຠຄວາ ພາຫິຣໍ ປຣິຄ຺ຄຫໍ ອຸປຘິ ອາຫາ’’ຕິ. ຍຖາ ຈ ມາໂຣ ປາປິມາ ຄິຊ຺ຌກູຏາ ປພ຺ພຕາ ປຸຖຸສິລໍ ປາເຕສິ, ຠຄວາ ອາຫ –

‘‘ສເຈປິ ເກວລໍ ສພ຺ພໍ, ຄິຊ຺ຌກູຏໍ ຈເລສ຺ສສິ [ຈເລຍ຺ຍາສິ (ກ.) ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໑.໑໔໗];

ເນວ ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕານໍ, ພຸທ຺ຘານໍ ອຕ຺ຖິ ອິຎ຺ຊິຕໍ.

ນຠໍ ຜເລຍ຺ຍປ຺ປຖວີ ຈເລຍ຺ຍ, ສພ຺ເພວ ປາຓາ ອຸທ ສນ຺ຕເສຍ຺ຍຸໍ;

ສລ຺ລມ຺ປິ ເຈ ອຸຣສິ ກມ຺ປເຍຍ຺ຍຸໍ [ປກມ຺ປເຍຍ຺ຍຸໍ (ສີ.), ກປ຺ປເຍຍ຺ຍຸໍ (ກ.)], ອຸປຘີສຸ ຕາຓໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘາ’’ຕິ.

ອິມິນາ ວຕ຺ຖຸນາ ອິມິນາ ນິທາເນນ ເອວໍ ຎາຍຕິ ‘‘ອິຘ ຠຄວາ ກາຍໍ ອຸປຘິໍ ອາຫາ’’ຕິ. ຍຖາ ຈາຫ –

‘‘ນ ຕໍ ທຬ຺ຫໍ ພນ຺ຘນມາຫຸ ຘີຣາ, ຍທາຍສໍ ທາຣຸຊປພ຺ພຊຎ຺ຈ [ທາຣຸຊໍ ພພ຺ພຊຎ຺ຈ (ສີ.) ປສ຺ສ ຘ. ປ. ໓໔໕];

ສາຣຕ຺ຕຣຕ຺ຕາ ມຓິກຸຓ຺ຑເລສຸ, ປຸຕ຺ເຕສຸ ທາເຣສຸ ຈ ຍາ ອເປກ຺ຂາ’’ຕິ.

ອິມິນາ ວຕ຺ຖຸນາ ອິມິນາ ນິທາເນນ ເອວໍ ຎາຍຕິ ‘‘ອິຘ ຠຄວາ ພາຫິເຣສຸ ວຕ຺ຖູສຸ ຕຓ຺ຫໍ ອາຫາ’’ຕິ. ຍຖາ ຈາຫ –

‘‘ເອຕໍ ທຬ຺ຫໍ ພນ຺ຘນມາຫຸ ຘີຣາ, ໂອຫາຣິນໍ ສິຖິລໍ ທຸປ຺ປມຸຎ຺ຈໍ;

ເອຕມ຺ປິ ເຉຕ຺ວານ ປຣິພ຺ພຊນ຺ຕິ, ອນເປກ຺ຂິໂນ ກາມສຸຂໍ ປຫາຍາ’’ຕິ.

ອິມິນາ ວຕ຺ຖຸນາ ອິມິນາ ນິທາເນນ ເອວໍ ຎາຍຕິ ‘‘ອິຘ ຠຄວາ ພາຫິຣວຕ຺ຖຸກາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ປຫານໍ ອາຫາ’’ຕິ. ຍຖາ ຈາຫ –

‘‘ອາຕຸຣໍ ອສຸຈິໍ ປູຕິໍ, ທຸຄ຺ຄນ຺ຘໍ ເທຫນິສ຺ສິຕໍ;

ປຄ຺ຆຣນ຺ຕໍ ທິວາ ຣຕ຺ຕິໍ, ພາລານໍ ອຠິນນ຺ທິຕ’’ນ຺ຕິ.

ອິມິນາ ວຕ຺ຖຸນາ ອິມິນາ ນິທາເນນ ເອວໍ ຎາຍຕິ ‘‘ອິຘ ຠຄວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກວຕ຺ຖຸກາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ປຫານໍ ອາຫາ’’ຕິ. ຍຖາ ຈາຫ –

‘‘ອຸຈ຺ຉິນ຺ທ [ປສ຺ສ ຘ. ປ. ໒໘໕] ສິເນຫມຕ຺ຕໂນ, ກຸມຸທໍ ສາຣທິກໍວ ປາຓິນາ;

ສນ຺ຕິມຄ຺ຄເມວ ພ຺ຣູຫຍ, ນິພ຺ພານໍ ສຸຄເຕນ ເທສິຕ’’ນ຺ຕິ.

ອິມິນາ ວຕ຺ຖຸນາ ອິມິນາ ນິທາເນນ ເອວໍ ຎາຍຕິ ‘‘ອິຘ ຠຄວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກວຕ຺ຖຸກາຍ ຕຓ຺ຫາຍ ປຫານໍ ອາຫາ’’ຕິ. ອິທໍ ນິທານໍ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຸພ຺ພາປຣສນ຺ຘິ. ຍຖາຫ –

‘‘ກາມນ຺ຘາ ຊາລສຎ຺ຉນ຺ນາ, ຕຓ຺ຫາຉທນຉາທິຕາ;

ປມຕ຺ຕພນ຺ຘນາ [ປມຕ຺ຕພນ຺ຘຸນາ ອຸທາ. ໖໔] ພທ຺ຘາ [ພນ຺ຘາ (ກ.) ປສ຺ສ ອຸທາ. ໖໔], ມຈ຺ຉາວ ກຸມິນາມຸເຂ;

ຊຣາມຣຓມນ຺ເວນ຺ຕິ, ວຈ຺ໂຉ ຂີຣປໂກວ ມາຕຣ’’ນ຺ຕິ.

ອຍໍ ກາມຕຓ຺ຫາ ວຸຕ຺ຕາ. ສາ ກຕເມນ ປຸພ຺ພາປເຣນ ຍຸຊ຺ຊຕິ? ຍຖາຫ –

‘‘ຣຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕິ, ຣຕ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ນ ປສ຺ສຕິ;

ອນ຺ຘນ຺ຕມໍ ຕທາ ໂຫຕິ, ຍໍ ຣາໂຄ ສຫເຕ ນຣ’’ນ຺ຕິ.

ອິຕິ ອນ຺ຘຕາຍ ຈ ສຎ຺ຉນ຺ນຕາຍ ຈ ສາເຍວ ຕຓ຺ຫາ ອຠິລປິຕາ. ຍຎ຺ຈາຫ ກາມນ຺ຘາ ຊາລສຎ຺ຉນ຺ນາ, ຕຓ຺ຫາຉທນຉາທິຕາຕິ. ຍຎ຺ຈາຫ ຣຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕິ, ຣຕ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ນ ປສ຺ສຕີຕິ, ອິເມຫິ ປເທຫິ ປຣິຍຸຏ຺ຐາເນຫິ ສາເຍວ ຕຓ຺ຫາ ອຠິລປິຕາ. ຍໍ ອນ຺ຘກາຣໍ, ອຍໍ ທຸກ຺ຂສມຸທໂຍ, ຍາ ຈ ຕຓ຺ຫາ ໂປໂນຠວິກາ, ຍຎ຺ຈາຫ ກາມາຕິ ອິເມ ກິເລສກາມາ. ຍຎ຺ຈາຫ ຊາລສຎ຺ຉນ຺ນາຕິ ເຕສໍ ເຍວ ກາມານໍ ປໂຍເຄນ ປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ທສ຺ເສຕິ, ຕສ຺ມາ ກິເລສວເສນ ຈ ປຣິຍຸຏ຺ຐານວເສນ ຈ ຕຓ຺ຫາພນ຺ຘນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຍ ເອທິສິກາ, ເຕ ຊຣາມຣຓໍ ອນ຺ເວນ຺ຕິ, ອຍໍ ຠຄວຕາ ຍຖານິກ຺ຂິຕ຺ຕຄາຖາພເລນ ທສ຺ສິຕາ ຊຣາມຣຓມນ຺ເວນ຺ຕີຕິ.

‘‘ຍສ຺ສ ປປຎ຺ຈາ ຐິຕີ ຈ ນຕ຺ຖິ, ສນ຺ທານໍ ປລິຆຎ຺ຈ [ປຬິຆຎ຺ຈ (ສີ.) ປສ຺ສ ອຸທາ. ໖໗] ວີຕິວຕ຺ໂຕ;

ຕໍ ນິຕ຺ຕຓ຺ຫໍ ມຸນິໍ ຈຣນ຺ຕໍ, ນ ວິຊານາຕິ ສເທວໂກປິ ໂລໂກ’’ຕິ.

ປປຎ຺ຈາ ນາມ ຕຓ຺ຫາທິຏ຺ຐິມານາ, ຕທຠິສງ຺ຂຕາ ຈ ສງ຺ຂາຣາ. ຐິຕິ ນາມ ອນຸສຍາ. ສນ຺ທານໍ ນາມ ຕຓ຺ຫາຍ ປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ, ຍານິ ຉຕ຺ຕິໍສຕຓ຺ຫາຍ ຊາລິນິຍາ ວິຈຣິຕານິ. ປລິໂຆ ນາມ ໂມໂຫ. ເຍ ຈ ປປຎ຺ຈາ ສງ຺ຂາຣາ ຍາ ຈ ຐິຕິ ຍໍ ສນ຺ທານຎ຺ຈ ຍໍ ປລິຆຎ຺ຈ ໂຍ ເອຕໍ ສພ຺ພໍ ສມຕິກ຺ກນ຺ໂຕ, ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ນິຕ຺ຕຓ຺ໂຫ ອິຕິ.

໒໘. ຕຕ຺ຖ ປຣິຍຸຏ຺ຐານສງ຺ຂາຣາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍາ ວາ ອຸປປຊ຺ຊເວທນີຍາ ວາ ອປຣາປຣິຍເວທນີຍາ ວາ, ເອວໍ ຕຓ຺ຫາ ຕິວິຘໍ ຜລໍ ເທຕິ ທິຏ຺ເຐ ວາ ຘມ຺ເມ ອຸປປຊ຺ເຊ ວາ ອປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ. ເອວໍ ຠຄວາ ອາຫ ‘‘ຍໍ ໂລຠປກຕໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ ກາເຍນ ວາ ວາຈາຍ ວາ ມນສາ ວາ, ຕສ຺ສ ວິປາກໍ ອນຸໂຠຕິ ທິຏ຺ເຐ ວາ ຘມ຺ເມ ອຸປປຊ຺ເຊ ວາ ອປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ’’ຕິ. ອິທໍ ຠຄວໂຕ ປຸພ຺ພາປເຣນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍໍ ວາ ກມ຺ມໍ ອຸປປຊ຺ຊເວທນີຍໍ ວາ ກມ຺ມໍ ອປຣາປຣິຍາຍເວທນີຍໍ [ອປຣາປຣິຍເວທນີຍໍ (ສີ.)] ວາ ກມ຺ມໍ, ເອວໍ ກມ຺ມໍ ຕິຘາ ວິປຈ຺ຈຕິ ທິຏ຺ເຐ ວາ ຘມ຺ເມ ອຸປປຊ຺ເຊ ວາ ອປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ. ຍຖາຫ –

‘‘ຍຎ຺ເຈ ພາໂລ ອິຘ ປາຓາຕິປາຕີ ໂຫຕິ…ເປ… ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ທິຏ຺ເຐ ວາ ຘມ຺ເມ ວິປາກໍ ປຏິສໍເວເທຕິ ອຸປປຊ຺ເຊ ວາ ອປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ’’ຕິ. ອິທໍ ຠຄວໂຕ ປຸພ຺ພາປເຣນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຣິຍຸຏ຺ຐານໍ ປຏິສງ຺ຂານພເລນ ປຫາຕພ຺ພໍ, ສງ຺ຂາຣາ ທສ຺ສນພເລນ, ຉຕ຺ຕິໍສ ຕຓ຺ຫາວິຈຣິຕານິ ຠາວນາພເລນ ປຫາຕພ຺ພານີຕິ ເອວໍ ຕຓ຺ຫາປິ ຕິຘາ ປຫີຍຕິ. ຍາ ນິຕ຺ຕຓ຺ຫາຕາ ອຍໍ ສອຸປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ. ເຠທາ ກາຍສ຺ສ ອຍໍ ອນຸປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ.

ປປຎ຺ໂຈ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ ອນຸພນ຺ໂຘ. ຍຎ຺ຈາຫ ຠຄວາ ‘‘ປປຎ຺ເຈຕິ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍໍ ຣູປໍ ອາຣພ຺ຠາ’’ຕິ. ຍຎ຺ຈາຫ ຠຄວາ – ‘‘ອຕີເຕ, ຣາຘ, ຣູເປ ອນເປກ຺ໂຂ ໂຫຫິ, ອນາຄຕໍ ຣູປໍ ມາ ອຠິນນ຺ທິ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ຣູປສ຺ສ ນິພ຺ພິທາຍ ວິຣາຄາຍ ນິໂຣຘາຍ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ ປຏິປຊ຺ຊາ’’ຕິ. ອິທໍ ຠຄວໂຕ ປຸພ຺ພາປເຣນ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ໂຍ ຈາປິ ປປຎ຺ໂຈ ເຍ ຈ ສງ຺ຂາຣາ ຍາ ຈ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ອຠິນນ຺ທນາ, ອິທໍ ເອກຕ຺ຖໍ. ອປິ ຈ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ປເທຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ອກ຺ຂເຣຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ອປຣິມາຓາ ຘມ຺ມເທສນາ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາ. ເອວໍ ສຸຕ຺ເຕນ ສຸຕ຺ຕໍ ສໍສນ຺ທຍິຕ຺ວາ ປຸພ຺ພາປເຣນ ສທ຺ຘິໍ ໂຍຊຍິຕ຺ວາ ສຸຕ຺ຕໍ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ ຠວຕິ.

ໂສ ຈາຍໍ [ສ ຈາຍໍ (ສີ.)] ປຸພ຺ພາປໂຣ ສນ຺ຘິ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ ອຕ຺ຖສນ຺ຘິ ພ຺ຍຎ຺ຊນສນ຺ຘິ ເທສນາສນ຺ຘິ ນິທ຺ເທສສນ຺ຘີຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖສນ຺ຘິ ຉປ຺ປທານິ ສງ຺ກາສນາ ປກາສນາ ວິວຣຓາ ວິຠຊນາ ອຸຕ຺ຕານີກມ຺ມຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ.

ພ຺ຍຎ຺ຊນສນ຺ຘິ ຉປ຺ປທານິ ອກ຺ຂຣໍ ປທໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອາກາໂຣ ນິຣຸຕ຺ຕິ ນິທ຺ເທໂສຕິ.

ເທສນາສນ຺ຘິ ນ ຈ ປຖວິໍ ນິສ຺ສາຍ ຌາຍຕິ ຌາຍີ ຌາຍຕິ ຈ. ນ ຈ ອາປໍ ນິສ຺ສາຍ ຌາຍຕິ ຌາຍີ ຌາຍຕິ ຈ, ນ ຈ ເຕຊໍ ນິສ຺ສາຍ ຌາຍຕິ ຌາຍີ ຌາຍຕິ ຈ, ນ ຈ ວາຍຸໍ ນິສ຺ສາຍ ຌາຍຕິ ຌາຍີ ຌາຍຕິ ຈ. ນ ຈ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ນິສ຺ສາຍ…ເປ… ນ ຈ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ນິສ຺ສາຍ…ເປ… ນ ຈ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ນິສ຺ສາຍ…ເປ… ນ ຈ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ນິສ຺ສາຍ…ເປ… ນ ຈ ອິມໍ ໂລກໍ ນິສ຺ສາຍ…ເປ… ນ ຈ ປຣໂລກໍ ນິສ຺ສາຍ ຌາຍຕິ ຌາຍີ ຌາຍຕິ ຈ. ຍມິທໍ ອຸຠຍມນ຺ຕເຣນ ທິຏ຺ຐໍ ສຸຕໍ ມຸຕໍ ວິຎ຺ຎາຕໍ ປຕ຺ຕໍ ປຣິເຍສິຕໍ ວິຕກ຺ກິຕໍ ວິຈາຣິຕໍ ມນສານຸຈິນ຺ຕິຕໍ, ຕມ຺ປິ ນິສ຺ສາຍ ນ ຌາຍຕິ ຌາຍີ ຌາຍຕິ ຈ. ອຍໍ ສເທວເກ ໂລເກ ສມາຣເກ ສພ຺ຣຫ຺ມເກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ອນິສ຺ສິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ນ ຎາຍຕິ ຌາຍນ຺ໂຕ.

ຍຖາ ມາໂຣ ປາປິມາ ໂຄຘິກສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ [ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໑.໑໕໙] ວິຎ຺ຎາຓໍ ສມນ຺ເວສນ຺ໂຕ ນ ຊານາຕິ ນ ປສ຺ສຕິ. ໂສ ຫິ ປປຎ຺ຈາຕີໂຕ ຕຓ຺ຫາປຫາເນນ ທິຏ຺ຐິນິສ຺ສໂຍປິສ຺ສ ນຕ຺ຖິ. ຍຖາ ຈ ໂຄຘິກສ຺ສ, ເອວໍ ວກ຺ກລິສ຺ສ ສເທວເກນ ໂລເກນ ສມາຣເກນ ສພ຺ຣຫ຺ມເກນ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິຍາ ປຊາຍ ສເທວມນຸສ຺ສາຍ ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ນ ຎາຍນ຺ຕິ ຌາຍມານາ. ອຍໍ ເທສນາສນ຺ຘິ.

ຕຕ຺ຖ ກຕມາ ນິທ຺ເທສສນ຺ຘິ? ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ອກຸສລປກ຺ເຂນ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ກຸສລປກ຺ເຂນ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ກິເລເສນ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ໂວທາເນນ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ສໍສາຣປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ສໍສາຣນິວຕ຺ຕິຍາ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ຕຓ຺ຫາຍ ຈ ອວິຊ຺ຊາຍ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ສມເຖນ ຈ ວິປສ຺ສນາຍ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ອຫິຣິເກນ ຈ ອໂນຕ຺ຕປ຺ເປນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ຫິຣິຍາ ຈ ໂອຕ຺ຕປ຺ເປນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ອສຕິຍາ ຈ ອສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ສຕິຍາ ຈ ສມ຺ປຊຎ຺ເຎນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ອໂຍນິຍາ ຈ ອໂຍນິໂສມນສິກາເຣນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ໂຍນິຍາ ຈ ໂຍນິໂສມນສິກາເຣນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ໂກສຊ຺ເຊນ ຈ ໂທວຈສ຺ເສນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ວີຣິຍາຣມ຺ເຠນ ຈ ໂສວຈສ຺ເສນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ອສ຺ສທ຺ຘິເຍນ ຈ ປມາເທນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ສທ຺ຘາຍ ຈ ອປ຺ປມາເທນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ອສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວເນນ ຈ ອສໍວຣເຓນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວເນນ ຈ ສໍວເຣນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ອຠິຊ຺ຌາຍ ຈ ພ຺ຍາປາເທນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ອນຠິຊ຺ຌາຍ ຈ ອພ຺ຍາປາເທນ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ນີວຣເຓຫິ ຈ ສໍໂຍຊນິເຍຫິ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ຣາຄວິຣາຄາຍ ຈ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອວິຊ຺ຊາວິຣາຄາຍ ຈ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິຍາ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິຍາ ຈ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິຍາ ຈ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ, ອນິສ຺ສິຕຈິຕ຺ຕາ ສອຸປາທິເສສາຍ ຈ ອນຸປາທິເສສາຍ ຈ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພາ. ອຍໍ ນິທ຺ເທສສນ຺ຘິ. ເຕນາຫ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາຍໂນ ‘‘ເນຣຸຕ຺ຕມຘິປ຺ປາໂຍ’’ຕິ.

ນິຍຸຕ຺ໂຕ ຈຕຸພ຺ຍູໂຫ ຫາໂຣ.