໑. ເທສນາຫາຣສມ຺ປາໂຕ

໕໒. ‘‘ໂສຬສ ຫາຣາ ປຐມໍ, ທິສໂລຈນໂຕ ທິສາ ວິໂລເກຕ຺ວາ;

ສງ຺ຂິປິຍ ອງ຺ກຸເສນ ຫິ, ນເຍຫິ ຕີຫິ ນິທ຺ທິເສ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

ວຸຕ຺ຕາ, ຕສ຺ສາ ນິທ຺ເທໂສ ກຸຫິໍ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ? ຫາຣສມ຺ປາເຕ. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ເທສນາຫາຣສມ຺ປາໂຕ?

‘‘ອຣກ຺ຂິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ [ກາເຍນ (ອຸທາ. ໓໒)], ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຫເຕນ ຈ;

ຖິນມິທ຺ຘາຠິຠູເຕນ, ວສໍ ມາຣສ຺ສ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ.

ອຣກ຺ຂິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນາຕິ ກິໍ ເທສຍຕິ, ປມາທໍ ຕໍ ມຈ຺ຈຸໂນ ປທໍ. ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຫເຕນ ຈາຕິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຫຕໍ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ ຍທາ ‘‘ອນິຈ຺ເຈ ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ປສ຺ສຕິ, ໂສ ວິປລ຺ລາໂສ. ໂສ ປນ ວິປລ຺ລາໂສ ກິໍລກ຺ຂໂຓ? ວິປຣີຕຄ຺ຄາຫລກ຺ຂໂຓ ວິປລ຺ລາໂສ. ໂສ ກິໍ ວິປລ຺ລາສຍຕິ? ຕໂຍ ຘມ຺ເມ ສຎ຺ຎໍ ຈິຕ຺ຕໍ ທິຏ຺ຐິມິຕິ. ໂສ ກຸຫິໍ ວິປລ຺ລາສຍຕິ? ຈຕູສຸ ອຕ຺ຕຠາວວຕ຺ຖູສຸ, ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ, ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ, ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ເອວໍ ເວທນໍ…ເປ… ສຎ຺ຎໍ…ເປ… ສງ຺ຂາເຣ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ, ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ.

ຕຕ຺ຖ ຣູປໍ ປຐມໍ ວິປລ຺ລາສວຕ຺ຖຸ ‘‘ອສຸເຠ ສຸຠ’’ນ຺ຕິ. ເວທນາ ທຸຕິຍໍ ວິປລ຺ລາສວຕ຺ຖຸ ‘‘ທຸກ຺ເຂ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ. ສຎ຺ຎາ ສງ຺ຂາຣາ ຈ ຕຕິຍໍ ວິປລ຺ລາສວຕ຺ຖຸ ‘‘ອນຕ຺ຕນິ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ. ວິຎ຺ຎາຓໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ວິປລ຺ລາສວຕ຺ຖຸ ‘‘ອນິຈ຺ເຈ ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ. ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສໍກິເລສາ – ຕຓ຺ຫາ ຈ ອວິຊ຺ຊາ ຈ. ຕຓ຺ຫານິວຸຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ທ຺ວີຫິ ວິປລ຺ລາເສຫິ ວິປລ຺ລາສີຍຕິ ‘‘ອສຸເຠ ສຸຠ’’ນ຺ຕິ ‘‘ທຸກ຺ເຂ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ. ທິຏ຺ຐິນິວຸຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ທ຺ວີຫິ ວິປລ຺ລາເສຫິ ວິປລ຺ລາສີຍຕິ ‘‘ອນິຈ຺ເຈ ນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ‘‘ອນຕ຺ຕນິ ອຕ຺ຕາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ໂຍ ທິຏ຺ຐິວິປລ຺ລາໂສ, ໂສ ອຕີຕໍ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ອຕີຕໍ ເວທນໍ…ເປ… ອຕີຕໍ ສຎ຺ຎໍ, ອຕີເຕ ສງ຺ຂາເຣ…ເປ… ອຕີຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຕຓ຺ຫາວິປລ຺ລາໂສ, ໂສ ອນາຄຕໍ ຣູປໍ ອຠິນນ຺ທຕິ, ອນາຄຕໍ ເວທນໍ…ເປ… ອນາຄຕໍ ສຎ຺ຎໍ, ອນາຄເຕ ສງ຺ຂາເຣ, ອນາຄຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຠິນນ຺ທຕິ. ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປກ຺ກິເລສາ – ຕຓ຺ຫາ ຈ ອວິຊ຺ຊາ ຈ. ຕາຫິ ວິສຸຊ຺ຌນ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິສຸຊ຺ຌຕິ. ເຕສໍ ອວິຊ຺ຊານີວຣຓານໍ ຕຓ຺ຫາສໍໂຍຊນານໍ ປຸພ຺ພາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ ສນ຺ຘາວນ຺ຕານໍ ສໍສຣນ຺ຕານໍ ສກິໍ ນິຣຍໍ ສກິໍ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິໍ ສກິໍ ເປຕ຺ຕິວິສຍໍ ສກິໍ ອສຸຣກາຍໍ ສກິໍ ເທເວ ສກິໍ ມນຸສ຺ເສ.

ຖິນມິທ຺ຘາຠິຠູເຕນາຕິ. ຖິນໍ [ຖີນໍ (ສີ.)] ນາມ ຍາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອກລ຺ລຕາ ອກມ຺ມນິຍຕາ; ມິທ຺ຘໍ ນາມ ຍໍ ກາຍສ຺ສ ລີນຕ຺ຕໍ. ວສໍ ມາຣສ຺ສ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ກິເລສມາຣສ຺ສ ຈ ສຕ຺ຕມາຣສ຺ສ ຈ ວສໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂສ ຫິ ນິວຸໂຕ ສໍສາຣາຠິມຸໂຂ ໂຫຕິ. ອິມານິ ຠຄວຕາ ທ຺ເວ ສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານິ ທຸກ຺ຂໍ ສມຸທໂຍ ຈ. ເຕສໍ ຠຄວາ ປຣິຎ຺ຎາຍ ຈ ປຫານາຍ ຈ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ສມຸທຍສ຺ສ ປຫານາຍ. ເຍນ ຈ ປຣິຊານາຕິ ເຍນ ຈ ປຊຫຕິ, ອຍໍ ມຄ຺ໂຄ. ຍໍ ຕຓ຺ຫາຍ ອວິຊ຺ຊາຍ ຈ ປຫານໍ, ອຍໍ ນິໂຣໂຘ. ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ ‘‘ອຣກ຺ຂິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນາ’’ຕິ. ເຕນາຫາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາຍໂນ ‘‘ອສ຺ສາທາທີນວຕາ’’ຕິ.

ນິຍຸຕ຺ໂຕ ເທສນາ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.