໑໕. ໂມຆຣາຊມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທໂສ

໘໕. ທ຺ວາຫໍ ສກ຺ກໍ ອປຸຈ຺ຉິສ຺ສໍ, [ອິຈ຺ຈາຍສ຺ມາ ໂມຆຣາຊາ]

ນ ເມ ພ຺ຍາກາສິ ຈກ຺ຂຸມາ;

ຍາວຕຕິຍຎ຺ຈ ເທວີສິ [ເທວິສິ (ສ຺ຍາ.)], ພ຺ຍາກໂຣຕີຕິ ເມ ສຸຕໍ.

ທ຺ວາຫໍ ສກ຺ກໍ ອປຸຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ພຸທ຺ຘໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຎ຺ຫໍ ອປຸຈ຺ຉິ. ຕສ຺ສ ຠຄວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ນ ພ຺ຍາກາສິ – ‘‘ຕທນ຺ຕຣາ [ຈກ຺ຂຸສມນນ຺ຕຣາ (ສ຺ຍາ.)] ອິມສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປຣິປາໂກ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ສກ຺ກນ຺ຕິ ສກ຺ໂກ. ຠຄວາ ສກ຺ຍກຸລາ ປພ຺ພຊິໂຕຕິປິ ສກ຺ໂກ. ອຖ ວາ, ອຑ຺ໂຒ ມຫທ຺ຘໂນ ຘນວາຕິປິ ສກ຺ໂກ. ຕສ຺ສິມານິ ຘນານິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສທ຺ຘາຘນໍ ສີລຘນໍ ຫິຣິຘນໍ ໂອຕ຺ຕປ຺ປຘນໍ ສຸຕຘນໍ ຈາຄຘນໍ ປຎ຺ຎາຘນໍ ສຕິປຏ຺ຐານຘນໍ ສມ຺ມປ຺ປຘານຘນໍ ອິທ຺ຘິປາທຘນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍຘນໍ ພລຘນໍ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຘນໍ ມຄ຺ຄຘນໍ ຜລຘນໍ ນິພ຺ພານຘນໍ. ອິເມຫິ ອເນກວິເຘຫິ ຘນຣຕເນຫິ ອຑ຺ໂຒ ມຫທ຺ຘໂນ ຘນວາຕິປິ ສກ຺ໂກ. ອຖ ວາ, ສກ຺ໂກ ປຫຸ ວິສວີ ອລມຕ຺ໂຕ ສູໂຣ ວີໂຣ ວິກ຺ກນ຺ໂຕ ອຠີຣູ ອຈ຺ຉມ຺ຠີ ອນຸຕ຺ຣາສີ ອປລາຍີ ປຫີນຠຍເຠຣໂວ ວິຄຕໂລມຫໍໂສຕິປິ ສກ຺ໂກ. ທ຺ວາຫໍ ສກ຺ກໍ ອປຸຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ ທ຺ວາຫໍ ສກ຺ກໍ ອປຸຈ຺ຉິສ຺ສໍ ອຍາຈິສ຺ສໍ ອຊ຺ເຌສິສ຺ສໍ ປສາທຍິສ຺ສນ຺ຕິ – ທ຺ວາຫໍ ສກ຺ກໍ ອປຸຈ຺ຉິສ຺ສໍ.

ອິຈ຺ຈາຍສ຺ມາ ໂມຆຣາຊາຕິ. ອິຈ຺ຈາຕິ ປທສນ຺ຘິ…ເປ… ອາຍສ຺ມາຕິ ປິຍວຈນໍ…ເປ… ໂມຆຣາຊາຕິ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນາມໍ…ເປ… ອຠິລາໂປຕິ – ອິຈ຺ຈາຍສ຺ມາ ໂມຆຣາຊາ.

ນ ເມ ພ຺ຍາກາສິ ຈກ຺ຂຸມາຕິ. ນ ເມ ພ຺ຍາກາສີຕິ ນ ເມ ພ຺ຍາກາສິ ນ ອາຈິກ຺ຂິ ນ ເທເສສິ ນ ປຎ຺ຎເປສິ ນ ປຏ຺ຐເປສິ ນ ວິວຣິ ນ ວິຠຊິ ນ ອຸຕ຺ຕານີອກາສິ ນ ປກາເສສິ. ຈກ຺ຂຸມາຕິ ຠຄວາ ປຎ຺ຈຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ຈກ຺ຂຸມາ – ມໍສຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາປິ [ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາປິ (ກ.)] ຈກ຺ຂຸມາ, ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ, ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ, ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ.

ກຖໍ ຠຄວາ ມໍສຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ? ມໍສຈກ຺ຂຸມ຺ຫິ ຠຄວໂຕ ປຎ຺ຈ ວຓ຺ຓາ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ – ນີໂລ ຈ ວຓ຺ໂຓ, ປີຕໂກ ຈ ວຓ຺ໂຓ, ໂລຫິຕໂກ ຈ ວຓ຺ໂຓ, ກຓ຺ໂຫ ຈ ວຓ຺ໂຓ, ໂອທາໂຕ ຈ ວຓ຺ໂຓ. ຍຕ຺ຖ ຈ ອກ຺ຂິໂລມານິ ປຕິຏ຺ຐິຕານິ ຕໍ ນີລໍ ໂຫຕິ ສຸນີລໍ ປາສາທິກໍ ທສ຺ສເນຍ຺ຍໍ ອຸມາປຸປ຺ຜສມານໍ [ອຸມ຺ມາຣປຸປ຺ຜສມານໍ (ສ຺ຍາ.) ມຫານິ. ໑໕໖]. ຕສ຺ສ ປຣໂຕ ປີຕກໍ ໂຫຕິ ສຸປີຕກໍ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓໍ ປາສາທິກໍ ທສ຺ສເນຍ຺ຍໍ ກຓິກາຣປຸປ຺ຜສມານໍ. ອຸຠໂຕ ຈ ອກ຺ຂິກູຏານິ ຠຄວໂຕ ໂລຫິຕການິ ໂຫນ຺ຕິ ສຸໂລຫິຕການິ ປາສາທິການິ ທສ຺ສເນຍ຺ຍານິ ອິນ຺ທໂຄປກສມານານິ. ມຊ຺ເຌ ກຓ຺ຫໍ ໂຫຕິ ສຸກຓ຺ຫໍ ອລູຂໍ ສິນິທ຺ຘໍ ປາສາທິກໍ ທສ຺ສເນຍ຺ຍໍ ອທ຺ທາຣິຏ຺ຐກສມານໍ [ອຬາຣິຏ຺ຐກສມານໍ (ສ຺ຍາ.)]. ຕສ຺ສ ປຣໂຕ ໂອທາຕໍ ໂຫຕິ ສຸໂອທາຕໍ ເສຕໍ ປຓ຺ຑຣໍ ປາສາທິກໍ ທສ຺ສເນຍ຺ຍໍ ໂອສຘິຕາຣກສມານໍ. ເຕນ ຠຄວາ ປາກຕິເກນ ມໍສຈກ຺ຂຸນາ ອຕ຺ຕຠາວປຣິຍາປນ຺ເນນ ປຸຣິມສຸຈຣິຕກມ຺ມາຠິນິພ຺ພຕ຺ເຕນ ສມນ຺ຕາ ໂຍຊນໍ ປສ຺ສຕິ ທິວາ ເຈວ ຣຕ຺ຕິຎ຺ຈ. ຍທາ ຫິ ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄໂຕ ອນ຺ຘກາໂຣ ໂຫຕິ ສູຣິໂຍ ຈ ອຕ຺ຖງ຺ຄໂຕ [ອຕ຺ຖງ຺ຄມິໂຕ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ໂຫຕິ; ກາຬປກ຺ໂຂ ຈ ອຸໂປສໂຖ ໂຫຕິ, ຕິພ຺ໂພ ຈ ວນສຓ຺ໂຑ ໂຫຕິ, ມຫາ ຈ ກາຬເມໂຆ [ອກາລເມໂຆ (ສ຺ຍາ. ກ.) ປສ຺ສ ມຫານິ. ໑໕໖] ອພ຺ຠຸຏ຺ຐິໂຕ ໂຫຕິ. ເອວຣູເປ ຈຕຸຣງ຺ຄສມນ຺ນາຄເຕ ອນ຺ຘກາເຣ ສມນ຺ຕາ ໂຍຊນໍ ປສ຺ສຕິ. ນຕ຺ຖິ ໂສ ກຸຏ຺ໂຏ ວາ ກວາຏໍ ວາ ປາກາໂຣ ວາ ປພ຺ພໂຕ ວາ ຄຈ຺ໂຉ ວາ ລຕາ ວາ ອາວຣຓໍ ຣູປານໍ ທສ຺ສນາຍ. ເອກໍ ເຈ ຕິລຜລໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ຕິລວາເຫ ປກ຺ຂິເປຍ຺ຍ, ຕໍເຍວ ຕິລຜລໍ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ. ເອວໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ຠຄວໂຕ ປາກຕິກໍ ມໍສຈກ຺ຂຸ. ເອວໍ ຠຄວາ ມໍສຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ.

ກຖໍ ຠຄວາ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ? ຠຄວາ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສຕິ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ; ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານາຕິ – ‘‘ອິເມ ວຕ ໂຠນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍານໍ ອຸປວາທກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກາ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາ, ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປນ຺ນາ; ອິເມ ວາ ປນ ໂຠນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາ ກາຍສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ວຈີສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ມໂນສຸຈຣິເຕນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຣິຍານໍ ອນຸປວາທກາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກາ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິກມ຺ມສມາທານາ, ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປນ຺ນາ’’ຕິ. ອິຕິ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ວິສຸທ຺ເຘນ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມານຸສເກນ ສຕ຺ເຕ ປສ຺ສຕິ ຈວມາເນ ອຸປປຊ຺ຊມາເນ ຫີເນ ປຓີເຕ ສຸວຓ຺ເຓ ທຸພ຺ພຓ຺ເຓ ສຸຄເຕ ທຸຄ຺ຄເຕ, ຍຖາກມ຺ມູປເຄ ສຕ຺ເຕ ປຊານາຕິ. ອາກງ຺ຂມາໂນ ຈ ຠຄວາ ເອກມ຺ປິ ໂລກຘາຕຸໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ທ຺ເວປິ ໂລກຘາຕຸໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ຕິສ຺ໂສປິ ໂລກຘາຕຸໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ຈຕສ຺ໂສປິ ໂລກຘາຕຸໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ປຎ຺ຈປິ ໂລກຘາຕຸໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ທສປິ ໂລກຘາຕຸໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ວີສມ຺ປິ ໂລກຘາຕຸໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ຕິໍສມ຺ປິ ໂລກຘາຕຸໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ໂລກຘາຕຸໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ປຎ຺ຎາສມ຺ປິ ໂລກຘາຕຸໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ສຕມ຺ປິ ໂລກຘາຕຸໂຍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ສຫສ຺ສິມ຺ປິ ຈູຬນິກໍ ໂລກຘາຕຸໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ທ຺ວິສຫສ຺ສິມ຺ປິ ມຊ຺ຌິມິກໍ ໂລກຘາຕຸໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ຕິສຫສ຺ສິມ຺ປິ ໂລກຘາຕຸໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ມຫາສຫສ຺ສິມ຺ປິ [ຕິສຫສ຺ສິໍ ມຫາສຫສ຺ສມ຺ປິ (ກ.)] ໂລກຘາຕຸໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ, ຍາວຕກໍ ວາ [ຍາວຕາ (ສີ. ກ.)] ປນ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍ ຕາວຕກໍ ປສ຺ເສຍ຺ຍ. ເອວໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ຠຄວໂຕ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ. ເອວໍ ຠຄວາ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ.

ກຖໍ ຠຄວາ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ? ຠຄວາ ມຫາປຎ຺ໂຎ ປຸຖຸປຎ຺ໂຎ ຊວນປຎ຺ໂຎ ຫາສປຎ຺ໂຎ ຕິກ຺ຂປຎ຺ໂຎ ນິພ຺ເພຘິກປຎ຺ໂຎ ປຎ຺ຎາປເຠທກຸສໂລ ປຠິນ຺ນຎາໂຓ ອຘິຄຕປຏິສມ຺ຠິທປ຺ປຕ຺ໂຕ ຈຕຸເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ໂຕ ທສພລຘາຣີ ປຸຣິສາສໂຠ ປຸຣິສສີໂຫ ປຸຣິສນາໂຄ ປຸຣິສາຊຎ຺ໂຎ ປຸຣິສໂຘຣຍ຺ໂຫ ອນນ຺ຕຎາໂຓ ອນນ຺ຕເຕໂຊ ອນນ຺ຕຍໂສ ອຑ຺ໂຒ ມຫທ຺ຘໂນ ຘນວາ ເນຕາ ວິເນຕາ ອນຸເນຕາ ປຎ຺ຎາເປຕາ ນິຊ຺ຌາເປຕາ ເປກ຺ເຂຕາ ປສາເທຕາ. ໂສ ຫິ ຠຄວາ ອນຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທຕາ ອສຎ຺ຊາຕສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ສຎ຺ຊເນຕາ ອນກ຺ຂາຕສ຺ສ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອກ຺ຂາຕາ, ມຄ຺ຄຎ຺ຎູ ມຄ຺ຄວິທູ ມຄ຺ຄໂກວິໂທ ມຄ຺ຄານຸຄາ ຈ ປນ ເອຕຣຫິ ສາວກາ ວິຫຣນ຺ຕິ ປຈ຺ຉາ ສມນ຺ນາຄຕາ.

ໂສ ຫິ ຠຄວາ ຊານໍ ຊານາຕິ, ປສ຺ສໍ ປສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂຸຠູໂຕ ຎາຓຠູໂຕ ຘມ຺ມຠູໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຠູໂຕ ວຕ຺ຕາ ປວຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ນິນ຺ເນຕາ ອມຕສ຺ສ ທາຕາ ຘມ຺ມສ຺ສາມີ [ຘມ຺ມສາມິ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ຕຖາຄໂຕ. ນຕ຺ຖິ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຎ຺ຎາຕໍ ອທິຏ຺ຐໍ ອວິທິຕໍ ອສຈ຺ຉິກຕໍ ອຜສ຺ສິຕໍ [ອຜຸສິຕໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ປຎ຺ຎາຍ. ອຕີຕໍ ອນາຄຕໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ [ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍ (ສ຺ຍາ.)] ອຸປາທາຍ ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ສພ຺ພາກາເຣນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຎາຓມຸເຂ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເນຍ຺ຍໍ ນາມ ອຕ຺ຖິ ຊານິຕພ຺ພໍ [ອຕ຺ຖິ ຘມ຺ມໍ ຊານິຕພ຺ພໍ (ກ.)] ອຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ວາ ປຣຕ຺ໂຖ ວາ ອຸຠຍຕ຺ໂຖ ວາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິໂກ ວາ ອຕ຺ໂຖ ສມ຺ປຣາຍິໂກ ວາ ອຕ຺ໂຖ ອຸຕ຺ຕາໂນ ວາ ອຕ຺ໂຖ ຄມ຺ຠີໂຣ ວາ ອຕ຺ໂຖ ຄູຬ຺ໂຫ ວາ ອຕ຺ໂຖ ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນ ວາ ອຕ຺ໂຖ ເນຍ຺ໂຍ ວາ ອຕ຺ໂຖ ນີໂຕ ວາ ອຕ຺ໂຖ ອນວຊ຺ໂຊ ວາ ອຕ຺ໂຖ ນິກ຺ກິເລໂສ ວາ ອຕ຺ໂຖ ໂວທາໂນ ວາ ອຕ຺ໂຖ ປຣມຕ຺ໂຖ ວາ [ປຣມຕ຺ໂຖ ວາ ອຕ຺ໂຖ (ກ.)], ສພ຺ພໍ ຕໍ ອນ຺ໂຕ ພຸທ຺ຘຎາເຓ ປຣິວຕ຺ຕຕິ.

ສພ຺ພໍ ກາຍກມ຺ມໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕິ, ສພ຺ພໍ ວຈີກມ຺ມໍ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕິ, ສພ຺ພໍ ມໂນກມ຺ມໍ ຎາຓານຸປຣິວຕ຺ຕິ. ອຕີເຕ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອປ຺ປຏິຫຕໍ ຎາຓໍ, ອນາຄເຕ ອປ຺ປຏິຫຕໍ ຎາຓໍ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ອປ຺ປຏິຫຕໍ ຎາຓໍ, ຍາວຕກໍ ເນຍ຺ຍໍ ຕາວຕກໍ ຎາຓໍ, ຍາວຕກໍ ຎາຓໍ ຕາວຕກໍ ເນຍ຺ຍໍ. ເນຍ຺ຍປຣິຍນ຺ຕິກໍ ຎາຓໍ, ຎາຓປຣິຍນ຺ຕິກໍ ເນຍ຺ຍໍ, ເນຍ຺ຍໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຎາຓໍ ນປ຺ປວຕ຺ຕຕິ, ຎາຓໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ເນຍ຺ຍປໂຖ ນຕ຺ຖິ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຣິຍນ຺ຕຏ຺ຐາຍິໂນ ເຕ ຘມ຺ມາ. ຍຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ສມຸຄ຺ຄປຏລານໍ ສມ຺ມາຜຸສິຕານໍ ເຫຏ຺ຐິມໍ ສມຸຄ຺ຄປຏລໍ ອຸປຣິມໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ, ອຸປຣິມໍ ສມຸຄ຺ຄປຏລໍ ເຫຏ຺ຐິມໍ ນາຕິວຕ຺ຕຕິ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຣິຍນ຺ຕຏ຺ຐາຍິໂນ; ເອວເມວ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ເນຍ຺ຍຎ຺ຈ ຎາຓຎ຺ຈ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຣິຍນ຺ຕຏ຺ຐາຍິໂນ. ຍາວຕກໍ ເນຍ຺ຍໍ ຕາວຕກໍ ຎາຓໍ, ຍາວຕກໍ ຎາຓໍ ຕາວຕກໍ ເນຍ຺ຍໍ, ເນຍ຺ຍປຣິຍນ຺ຕິກໍ ຎາຓໍ, ຎາຓປຣິຍນ຺ຕິກໍ ເນຍ຺ຍໍ. ເນຍ຺ຍໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຎາຓໍ ນປ຺ປວຕ຺ຕຕິ, ຎາຓໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ເນຍ຺ຍປໂຖ ນຕ຺ຖິ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຣິຍນ຺ຕຏ຺ຐາຍິໂນ ເຕ ຘມ຺ມາ.

ສພ຺ພຘມ຺ເມສຸ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຎາຓໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ສພ຺ເພ ຘມ຺ມາ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອາວຊ຺ຊນປຏິພທ຺ຘາ ອາກງ຺ຂປຏິພທ຺ຘາ ມນສິກາຣປຏິພທ຺ຘາ ຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທປຏິພທ຺ຘາ. ສພ຺ພສຕ຺ເຕສຸ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຎາຓໍ ປວຕ຺ຕຕິ. ສພ຺ເພສຎ຺ຈ ສຕ຺ຕານໍ ຠຄວາ ອາສຍໍ ຊານາຕິ, ອນຸສຍໍ ຊານາຕິ, ຈຣິຕໍ ຊານາຕິ, ອຘິມຸຕ຺ຕິໍ ຊານາຕິ, ອປ຺ປຣຊກ຺ເຂ ມຫາຣຊກ຺ເຂ ຕິກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິເຍ ມຸທິນ຺ທ຺ຣິເຍ ສ຺ວາກາເຣ ທ຺ວາກາເຣ ສຸວິຎ຺ຎາປເຍ ທຸວິຎ຺ຎາປເຍ ຠພ຺ພາຠພ຺ເພ ສຕ຺ເຕ ຊານາຕິ. ສເທວໂກ ໂລໂກ ສມາຣໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມໂກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ປຊາ ສເທວມນຸສ຺ສາ ອນ຺ໂຕພຸທ຺ຘຎາເຓ ປຣິວຕ຺ຕຕິ.

ຍຖາ ເຍ ເກຈິ ມຈ຺ຉກຈ຺ຉປາ ອນ຺ຕມໂສ ຕິມິຕິມິງ຺ຄລໍ [ຕິມິຕິປິງ຺ຄລໍ (ກ.)] ອຸປາທາຍ ອນ຺ໂຕມຫາສມຸທ຺ເທ ປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເອວເມວ ສເທວໂກ ໂລໂກ ສມາຣໂກ ໂລໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມໂກ ໂລໂກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ປຊາ ສເທວມນຸສ຺ສາ ອນ຺ໂຕພຸທ຺ຘຎາເຓ ປຣິວຕ຺ຕຕິ. ຍຖາ ເຍ ເກຈິ ປກ຺ຂີ ອນ຺ຕມໂສ ຄຣຸຬໍ ເວນເຕຍ຺ຍໍ ອຸປາທາຍ ອາກາສສ຺ສ ປເທເສ ປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ເອວເມວ ເຍປິ ເຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສມາ ປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ ເຕປິ ພຸທ຺ຘຎາຓສ຺ສ ປເທເສ ປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ; ພຸທ຺ຘຎາຓໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ປຎ຺ຎໍ ຜຣິຕ຺ວາ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ເຍປິ ເຕ ຂຕ຺ຕິຍປຓ຺ຑິຕາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓປຓ຺ຑິຕາ ຄຫປຕິປຓ຺ຑິຕາ ສມຓປຓ຺ຑິຕາ ນິປຸຓາ ກຕປຣປ຺ປວາທາ ວາລເວຘິຣູປາ ໂວຠິນ຺ທນ຺ຕາ [ເຕ ຠິນ຺ທນ຺ຕາ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ມຎ຺ເຎ ຈຣນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຄເຕນ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ, ເຕ ປຎ຺ເຫ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ອຠິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ຕຖາຄຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນ຺ຕິ ຄູຬ຺ຫານິ ຈ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນານິ. ກຖິຕາ ວິສຊ຺ຊິຕາ ຈ ເຕ ປຎ຺ຫາ ຠຄວຕາ [ຠຄວໂຕ (ກ.)] ໂຫນ຺ຕິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐກາຣຓາ. ອຸປກ຺ຂິຕ຺ຕກາ ຈ ເຕ ຠຄວໂຕ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາວ ຕຕ຺ຖ ອຕິໂຣຈຕິ – ຍທິທໍ ປຎ຺ຎາຍາຕິ. ເອວໍ ຠຄວາ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ.

ກຖໍ ຠຄວາ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ? ຠຄວາ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາ ໂລກໍ ໂວໂລເກນ຺ໂຕ [ໂອໂລເກນ຺ໂຕ (ກ.)] ອທ຺ທສ ສຕ຺ເຕ ອປ຺ປຣຊກ຺ເຂ ມຫາຣຊກ຺ເຂ ຕິກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິເຍ ມຸທິນ຺ທ຺ຣິເຍ ສ຺ວາກາເຣ ທ຺ວາກາເຣ ສຸວິຎ຺ຎາປເຍ ທຸວິຎ຺ຎາປເຍ ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ປຣໂລກວຊ຺ຊຠຍທສ຺ສາວິໂນ [ປຣ … ທສ຺ສາວິເນ (ກ.)] ວິຫຣນ຺ເຕ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ອຸປ຺ປລິນິຍໍ ວາ ປທຸມິນິຍໍ ວາ ປຸຓ຺ຑຣີກິນິຍໍ ວາ ອປ຺ເປກຈ຺ຈານິ ອຸປ຺ປລານິ ວາ ປທຸມານິ ວາ ປຸຓ຺ຑຣີການິ ວາ ອຸທເກ ຊາຕານິ ອຸທເກ ສໍວຑ຺ຒານິ ອຸທການຸຄ຺ຄຕານິ ອນ຺ໂຕນິມຸຄ຺ຄໂປສີນິ [ອນ຺ໂຕນິມ຺ມຸຄ຺ຄໂປສີນິ (ກ.)], ອປ຺ເປກຈ຺ຈານິ ອຸປ຺ປລານິ ວາ ປທຸມານິ ວາ ປຸຓ຺ຑຣີການິ ວາ ອຸທເກ ຊາຕານິ ອຸທເກ ສໍວຑ຺ຒານິ ສໂມທກໍ ຐິຕານິ, ອປ຺ເປກຈ຺ຈານິ ອຸປ຺ປລານິ ວາ ປທຸມານິ ວາ ປຸຓ຺ຑຣີການິ ວາ ອຸທເກ ຊາຕານິ ອຸທເກ ສໍວຑ຺ຒານິ ອຸທກາ ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄມ຺ມ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ອນຸປລິຕ຺ຕານິ ອຸທເກນ; ເອວເມວໍ ຠຄວາ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາ ໂລກໍ ໂວໂລເກນ຺ໂຕ ອທ຺ທສ ສຕ຺ເຕ ອປ຺ປຣຊກ຺ເຂ ມຫາຣຊກ຺ເຂ ຕິກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິເຍ ມຸທິນ຺ທ຺ຣິເຍ ສ຺ວາກາເຣ ທ຺ວາກາເຣ ສຸວິຎ຺ຎາປເຍ ທຸວິຎ຺ຎາປເຍ ອປ຺ເປກຈ຺ເຈ ປຣໂລກວຊ຺ຊຠຍທສ຺ສາວິໂນ ວິຫຣນ຺ເຕ. ຊານາຕິ ຠຄວາ – ‘‘ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ຣາຄຈຣິໂຕ, ອຍໍ ໂທສຈຣິໂຕ, ອຍໍ ໂມຫຈຣິໂຕ, ອຍໍ ວິຕກ຺ກຈຣິໂຕ, ອຍໍ ສທ຺ຘາຈຣິໂຕ, ອຍໍ ຎາຓຈຣິໂຕ’’ຕິ. ຣາຄຈຣິຕສ຺ສ ຠຄວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອສຸຠກຖໍ ກເຖຕິ; ໂທສຈຣິຕສ຺ສ ຠຄວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ເມຕ຺ຕາຠາວນໍ ອາຈິກ຺ຂຕິ; ໂມຫຈຣິຕສ຺ສ ຠຄວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຸທ຺ເທເສ ປຣິປຸຈ຺ຉາຍ ກາເລນ ຘມ຺ມສ຺ສວເນ ກາເລນ ຘມ຺ມສາກຈ຺ຉາຍ ຄຣຸສໍວາເສ ນິເວເສຕິ; ວິຕກ຺ກຈຣິຕສ຺ສ ຠຄວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອານາປານສ຺ສຕິໍ ອາຈິກ຺ຂຕິ; ສທ຺ຘາຈຣິຕສ຺ສ ຠຄວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ປສາທນີຍໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ອາຈິກ຺ຂຕິ ພຸທ຺ຘສຸໂພຘິໍ [ພຸທ຺ຘສຸພຸທ຺ຘຕໍ (ກ.)] ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕໍ ສງ຺ຆສຸປ຺ປຏິປຕ຺ຕິໍ ສີລານິ ຈ; ອຕ຺ຕໂນ ຎາຓຈຣິຕສ຺ສ ຠຄວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິປສ຺ສນານິມິຕ຺ຕໍ ອາຈິກ຺ຂຕິ ອນິຈ຺ຈາກາຣໍ ທຸກ຺ຂາກາຣໍ ອນຕ຺ຕາກາຣໍ.

‘‘ເສເລ ຍຖາ ປພ຺ພຕມຸທ຺ຘນິຏ຺ຐິໂຕ, ຍຖາປິ ປສ຺ເສ ຊນຕໍ ສມນ຺ຕໂຕ;

ຕຖູປມໍ ຘມ຺ມມຍໍ ສຸເມຘ, ປາສາທມາຣຸຍ຺ຫ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸ;

ໂສກາວຕິຓ຺ຓໍ [ໂສກາວກິຓ຺ຓໍ (ສ຺ຍາ.)] ຊນຕມເປຕໂສໂກ, ອເວກ຺ຂສ຺ສຸ ຊາຕິຊຣາຠິຠູຕ’’ນ຺ຕິ.

ເອວໍ ຠຄວາ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ.

ກຖໍ ຠຄວາ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາ? ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸ ວຸຈ຺ຈຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓໍ. ຠຄວາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາເຓນ ອຸເປໂຕ ສມຸເປໂຕ ອຸປາຄໂຕ ສມຸປາຄໂຕ ອຸປປນ຺ໂນ ສມຸປປນ຺ໂນ ສມນ຺ນາຄໂຕ.

‘‘ນ ຕສ຺ສ ອທ຺ທິຏ຺ຐມິຘຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈິ, ອໂຖ ອວິຎ຺ຎາຕມຊານິຕພ຺ພໍ;

ສພ຺ພໍ ອຠິຎ຺ຎາສິ ຍທຕ຺ຖິ ເນຍ຺ຍໍ, ຕຖາຄໂຕ ເຕນ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂູ’’ຕິ.

ເອວໍ ຠຄວາ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸນາປິ ຈກ຺ຂຸມາຕິ – ນ ເມ ພ຺ຍາກາສິ ຈກ຺ຂຸມາ.

ຍາວຕຕິຍຎ຺ຈ ເທວີສິ, ພ຺ຍາກໂຣຕີຕິ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ຍາວຕຕິຍໍ ພຸທ຺ໂຘ ສຫຘມ຺ມິກໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ໂຐ ພ຺ຍາກໂຣຕິ ໂນ ສໍສາເຣຕີຕິ [ສມ຺ປາຍຕີຕິ (ສ຺ຍາ.)] – ເອວໍ ມຍາ ອຸຄ຺ຄຫິຕໍ, ເອວໍ ມຍາ ອຸປຘາຣິຕໍ, ເອວໍ ມຍາ ອຸປລກ຺ຂິຕໍ. ເທວີສີຕິ ຠຄວາ ເຈວ ອິສິ ຈາຕິ – ເທວີສິ. ຍຖາ ຣາຊາ ປພ຺ພຊິຕາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ຣາຊິສໂຍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ປພ຺ພຊິຕາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓິສໂຍ, ເອວເມວ ຠຄວາ ເທໂວ ເຈວ ອິສິ ຈາຕິ – ເທວີສິ.

ອຖ ວາ, ຠຄວາ ປພ຺ພຊິໂຕຕິປິ ອິສິ. ມຫນ຺ຕໍ ສີລກ຺ຂນ຺ຘໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິປິ ອິສິ. ມຫນ຺ຕໍ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘໍ…ເປ… ມຫນ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘໍ… ມຫນ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘໍ… ມຫນ຺ຕໍ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນກ຺ຂນ຺ຘໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິປິ ອິສິ. ມຫໂຕ ຕໂມກາຍສ຺ສ ປທາລນໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິປິ ອິສິ. ມຫໂຕ ວິປລ຺ລາສສ຺ສ ປເຠທນໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິປິ ອິສິ. ມຫໂຕ ຕຓ຺ຫາສລ຺ລສ຺ສ ອພ຺ພຫນໍ… ມຫໂຕ ທິຏ຺ຐິສງ຺ຆາຏສ຺ສ ວິນິເວຐນໍ… ມຫໂຕ ມານທ຺ຘຊສ຺ສ ປປາຕນໍ… ມຫໂຕ ອຠິສງ຺ຂາຣສ຺ສ ວູປສມໍ… ມຫໂຕ ໂອຆສ຺ສ ນິຕ຺ຖຣຓໍ… ມຫໂຕ ຠາຣສ຺ສ ນິກ຺ເຂປນໍ… ມຫໂຕ ສໍສາຣວຏ຺ຏສ຺ສ ອຸປຈ຺ເຉທໍ… ມຫໂຕ ສນ຺ຕາປສ຺ສ ນິພ຺ພາປນໍ… ມຫໂຕ ປຣິຬາຫສ຺ສ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິໍ… ມຫໂຕ ຘມ຺ມທ຺ຘຊສ຺ສ ອຸສ຺ສາປນໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິປິ ອິສິ. ມຫນ຺ເຕ ສຕິປຏ຺ຐາເນ… ມຫນ຺ເຕ ສມ຺ມປ຺ປຘາເນ… ມຫນ຺ຕານິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ… ມຫນ຺ຕານິ ພລານິ… ມຫນ຺ເຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ… ມຫນ຺ຕໍ ອຣິຍໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ມຄ຺ຄໍ… ມຫນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ອມຕໍ ນິພ຺ພານໍ ເອສີ ຄເວສີ ປຣິເຍສີຕິປິ ອິສິ. ມເຫສກ຺ເຂຫິ ວາ ສຕ຺ເຕຫິ ເອສິໂຕ ຄເວສິໂຕ ປຣິເຍສິໂຕ – ‘‘ກຫໍ ພຸທ຺ໂຘ, ກຫໍ ຠຄວາ, ກຫໍ ເທວເທໂວ, ກຫໍ ນຣາສໂຠ’’ຕິປິ ອິສີຕິ – ຍາວຕຕິຍຎ຺ຈ ເທວີສິ ພ຺ຍາກໂຣຕີຕິ ເມ ສຸຕໍ. ເຕນາຫ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ –

‘‘ທ຺ວາຫໍ ສກ຺ກໍ ອປຸຈ຺ຉິສ຺ສໍ, [ອິຈ຺ຈາຍສ຺ມາ ໂມຆຣາຊາ]

ນ ເມ ພ຺ຍາກາສິ ຈກ຺ຂຸມາ;

ຍາວຕຕິຍຎ຺ຈ ເທວີສິ, ພ຺ຍາກໂຣຕີຕິ ເມ ສຸຕ’’ນ຺ຕິ.

໘໖. ອຍໍ ໂລໂກ ປໂຣ ໂລໂກ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ສເທວໂກ;

ທິຏ຺ຐິໍ ເຕ ນາຠິຊານາຕິ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ.

ອຍໍ ໂລໂກ ປໂຣ ໂລໂກຕິ. ອຍໍ ໂລໂກຕິ ມນຸສ຺ສໂລໂກ. ປໂຣ ໂລໂກຕິ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ໂພ ປໂຣ ໂລໂກຕິ – ອຍໍ ໂລໂກ ປໂຣ ໂລໂກ.

ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ສເທວໂກຕິ ສເທວໂກ ໂລໂກ ສມາຣໂກ ສພ຺ຣຫ຺ມໂກ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ປຊາ ສເທວມນຸສ຺ສາຕິ – ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ສເທວໂກ.

ທິຏ຺ຐິໍ ເຕ ນາຠິຊານາຕີຕິ ຕຸຍ຺ຫໍ ທິຏ຺ຐິໍ ຂນ຺ຕິໍ ຣຸຈິໍ ລທ຺ຘິໍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ອຘິປ຺ປາຍໍ ໂລໂກ ນ ຊານາຕິ – ‘‘ອຍໍ ເອວໍທິຏ຺ຐິໂກ ເອວໍຂນ຺ຕິໂກ ເອວໍຣຸຈິໂກ ເອວໍລທ຺ຘິໂກ ເອວໍອຊ຺ຌາສໂຍ ເອວໍອຘິປ຺ປາໂຍ’’ຕິ ນ ຊານາຕິ ນ ປສ຺ສຕິ ນ ທກ຺ຂຕິ ນາຘິຄຈ຺ຉຕິ ນ ວິນ຺ທຕິ ນ ປຏິລຠຕີຕິ – ທິຏ຺ຐິໍ ເຕ ນາຠິຊານາຕິ.

ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນຕິ ຠຄວາ ຍສປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ ຍສສ຺ສີ. ອຖ ວາ, ຠຄວາ ສກ຺ກໂຕ ຄຣຸກໂຕ ມານິໂຕ ປູຊິໂຕ ອປຈິໂຕ ລາຠີ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣານນ຺ຕິປິ ຍສສ຺ສີຕິ – ໂຄຕມສ຺ສ ຍສ຺ສິໂນ. ເຕນາຫ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ –

‘‘ອຍໍ ໂລໂກ ປໂຣ ໂລໂກ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ສເທວໂກ;

ທິຏ຺ຐິໍ ເຕ ນາຠິຊານາຕິ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ’’ຕິ.

໘໗. ເອວໍ ອຠິກ຺ກນ຺ຕທສ຺ສາວິໍ, ອຕ຺ຖິ ປຎ຺ເຫນ ອາຄມໍ;

ກຖໍ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂນ຺ຕໍ, ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ປສ຺ສຕິ.

ເອວໍ ອຠິກ຺ກນ຺ຕທສ຺ສາວິນ຺ຕິ ເອວໍ ອຠິກ຺ກນ຺ຕທສ຺ສາວິໍ ອຄ຺ຄທສ຺ສາວິໍ ເສຏ຺ຐທສ຺ສາວິໍ ວິເສຏ຺ຐທສ຺ສາວິໍ ປາໂມກ຺ຂທສ຺ສາວິໍ ອຸຕ຺ຕມທສ຺ສາວິໍ ປຣມທສ຺ສາວິນ຺ຕິ – ເອວໍ ອຠິກ຺ກນ຺ຕທສ຺ສາວິໍ.

ອຕ຺ຖິ ປຎ຺ເຫນ ອາຄມນ຺ຕິ ປຎ຺ເຫນ ອຕ຺ຖິໂກ ອາຄໂຕມ຺ຫິ…ເປ… ວຫສ຺ເສຕໍ ຠາຣນ຺ຕິ, ເອວມ຺ປິ ອຕ຺ຖິ ປຎ຺ເຫນ ອາຄມໍ.

ກຖໍ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂນ຺ຕນ຺ຕິ ກຖໍ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂນ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕໍ ຕຸລຍນ຺ຕໍ ຕີຣຍນ຺ຕໍ ວິຠາວຍນ຺ຕໍ ວິຠູຕໍ ກໂຣນ຺ຕນ຺ຕິ – ກຖໍ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂນ຺ຕໍ.

ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ປສ຺ສຕີຕິ ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ປສ຺ສຕິ ນ ທກ຺ຂຕິ ນາຘິຄຈ຺ຉຕິ ນ ວິນ຺ທຕິ ນ ປຏິລຠຕີຕິ – ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ປສ຺ສຕິ. ເຕນາຫ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ –

‘‘ເອວໍ ອຠິກ຺ກນ຺ຕທສ຺ສາວິໍ, ອຕ຺ຖິ ປຎ຺ເຫນ ອາຄມໍ;

ກຖໍ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂນ຺ຕໍ, ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ.

໘໘. ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂສ຺ສຸ, ໂມຆຣາຊ ສທາ ສໂຕ;

ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໍ ອູຫຈ຺ຈ, ເອວໍ ມຈ຺ຈຸຕໂຣ ສິຍາ;

ເອວໍ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂນ຺ຕໍ, ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ປສ຺ສຕິ.

ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂສ຺ສູຕິ. ໂລໂກຕິ ນິຣຍໂລໂກ ຕິຣຈ຺ຉານໂລໂກ ເປຕ຺ຕິວິສຍໂລໂກ ມນຸສ຺ສໂລໂກ ເທວໂລໂກ ຂນ຺ຘໂລໂກ ຘາຕຸໂລໂກ ອາຍຕນໂລໂກ ອຍໍ ໂລໂກ ປໂຣ ໂລໂກ ພ຺ຣຫ຺ມໂລໂກ ສເທວໂກ [ສເທວໂກ ໂລໂກ (ກ.)]. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ໂລໂກ ໂລໂກຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ໂລໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ? ‘‘ລຸຊ຺ຊຕີຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຕສ຺ມາ ໂລໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຎ຺ຈ ລຸຊ຺ຊຕິ? ຈກ຺ຂຸ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸ ລຸຊ຺ຊຕິ, ຣູປາ ລຸຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຈກ຺ຂຸວິຎາຓໍ ລຸຊ຺ຊຕິ, ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ລຸຊ຺ຊຕິ, ຍມ຺ປິທໍ [ຍມິທໍ (ກ.) ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໔.໘໒] ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ລຸຊ຺ຊຕິ; ໂສຕໍ ລຸຊ຺ຊຕິ, ຄນ຺ຘາ ລຸຊ຺ຊນ຺ຕິ…ເປ… ກາໂຍ ລຸຊ຺ຊຕິ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ລຸຊ຺ຊນ຺ຕິ; ມໂນ ລຸຊ຺ຊຕິ, ຘມ຺ມາ ລຸຊ຺ຊນ຺ຕິ, ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ລຸຊ຺ຊຕິ, ມໂນສມ຺ຜສ຺ໂສ ລຸຊ຺ຊຕິ; ຍມ຺ປິທໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ລຸຊ຺ຊຕິ. ລຸຊ຺ຊຕີຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂຸ, ຕສ຺ມາ ໂລໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ’’.

ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂສ຺ສູຕິ ທ຺ວີຫິ ກາຣເຓຫິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ – ອວສິຍປວຕ຺ຕສລ຺ລກ຺ຂຓວເສນ [ອວສ຺ສິຍປວຕ຺ຕ … (ສ຺ຍາ.)] ວາ ຕຸຈ຺ຉສງ຺ຂາຣສມນຸປສ຺ສນາວເສນ ວາ. ກຖໍ ອວສິຍປວຕ຺ຕສລ຺ລກ຺ຂຓວເສນ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ? ຣູເປ ວໂສ ນ ລພ຺ຠຕິ, ເວທນາຍ ວໂສ ນ ລພ຺ຠຕິ, ສຎ຺ຎາຍ ວໂສ ນ ລພ຺ຠຕິ, ສງ຺ຂາເຣສຸ ວໂສ ນ ລພ຺ຠຕິ, ວິຎ຺ຎາເຓ ວໂສ ນ ລພ຺ຠຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ [ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໓.໕໙] – ‘‘ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຕ຺ຕາ. ຣູປຎ຺ຈ ຫິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕາ ອຠວິສ຺ສ, ນຍິທໍ ຣູປໍ ອາພາຘາຍ ສໍວຕ຺ເຕຍ຺ຍ; ລພ຺ເຠຖ ຈ ຣູເປ – ‘ເອວໍ ເມ ຣູປໍ ໂຫຕຸ, ເອວໍ ເມ ຣູປໍ ມາ ອໂຫສີ’ຕິ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣູປໍ ອນຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ຣູປໍ ອາພາຘາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ ນ ຈ ລພ຺ຠຕິ ຣູເປ – ‘ເອວໍ ເມ ຣູປໍ ໂຫຕຸ, ເອວໍ ເມ ຣູປໍ ມາ ອໂຫສີ’ຕິ.

‘‘ເວທນາ ອນຕ຺ຕາ. ເວທນາ ຈ ຫິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕາ ອຠວິສ຺ສ, ນຍິທໍ ເວທນາ ອາພາຘາຍ ສໍວຕ຺ເຕຍ຺ຍ; ລພ຺ເຠຖ ຈ ເວທນາຍ – ‘ເອວໍ ເມ ເວທນາ ໂຫຕຸ, ເອວໍ ເມ ເວທນາ ມາ ອໂຫສີ’ຕິ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ເວທນາ ອນຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ເວທນາ ອາພາຘາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ນ ຈ ລພ຺ຠຕິ ເວທນາຍ – ‘ເອວໍ ເມ ເວທນາ ໂຫຕຸ, ເອວໍ ເມ ເວທນາ ມາ ອໂຫສີ’ຕິ.

‘‘ສຎ຺ຎາ ອນຕ຺ຕາ. ສຎ຺ຎາ ຈ ຫິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕາ ອຠວິສ຺ສ, ນຍິທໍ ສຎ຺ຎາ ອາພາຘາຍ ສໍວຕ຺ເຕຍ຺ຍ; ລພ຺ເຠຖ ຈ ສຎ຺ຎາຍ – ‘ເອວໍ ເມ ສຎ຺ຎາ ໂຫຕຸ, ເອວໍ ເມ ສຎ຺ຎາ ມາ ອໂຫສີ’ຕິ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຎ຺ຎາ ອນຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ສຎ຺ຎາ ອາພາຘາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ນ ຈ ລພ຺ຠຕິ ສຎ຺ຎາຍ – ‘ເອວໍ ເມ ສຎ຺ຎາ ໂຫຕຸ, ເອວໍ ເມ ສຎ຺ຎາ ມາ ອໂຫສີ’ຕິ.

‘‘ສງ຺ຂາຣາ ອນຕ຺ຕາ. ສງ຺ຂາຣາ ຈ ຫິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕາ ອຠວິສ຺ສໍສຸ, ນຍິທໍ ສງ຺ຂາຣາ ອາພາຘາຍ ສໍວຕ຺ເຕຍ຺ຍຸໍ; ລພ຺ເຠຖ ຈ ສງ຺ຂາເຣສຸ – ‘ເອວໍ ເມ ສງ຺ຂາຣາ ໂຫນ຺ຕຸ, ເອວໍ ເມ ສງ຺ຂາຣາ ມາ ອເຫສຸ’ນ຺ຕິ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ ອນຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ສງ຺ຂາຣາ ອາພາຘາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ນ ຈ ລພ຺ຠຕິ ສງ຺ຂາເຣສຸ – ‘ເອວໍ ເມ ສງ຺ຂາຣາ ໂຫນ຺ຕຸ, ເອວໍ ເມ ສງ຺ຂາຣາ ມາ ອເຫສຸ’ນ຺ຕິ.

‘‘ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນຕ຺ຕາ. ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ຫິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕາ ອຠວິສ຺ສ, ນຍິທໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອາພາຘາຍ ສໍວຕ຺ເຕຍ຺ຍ; ລພ຺ເຠຖ ຈ ວິຎ຺ຎາເຓ – ‘ເອວໍ ເມ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕຸ, ເອວໍ ເມ ວິຎ຺ຎາຓໍ ມາ ອໂຫສີ’ຕິ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ອນຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ອາພາຘາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ນ ຈ ລພ຺ຠຕິ ວິຎ຺ຎາເຓ – ‘ເອວໍ ເມ ວິຎ຺ຎາຓໍ ໂຫຕຸ, ເອວໍ ເມ ວິຎ຺ຎາຓໍ ມາ ອໂຫສີ’’’ຕິ.

ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ນາຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກາໂຍ ຕຸມ຺ຫາກໍ, ນປິ ອຎ຺ເຎສໍ [ປເຣສໍ (ສ຺ຍາ.) ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໒.໓໗]. ປຸຣາຓມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ກມ຺ມໍ ອຠິສງ຺ຂຕໍ ອຠິສຎ຺ເຈຕຍິຕໍ ເວທນິຍໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸຕວາ ອຣິຍສາວໂກ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍເຍວ ສາຘຸກໍ ໂຍນິໂສ ມນສິ ກໂຣຕິ – ‘ອິຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສຸປ຺ປາທາ ອິທໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ; ອິມສ຺ມິໍ ອສຕິ ອິທໍ ນ ໂຫຕິ, ອິມສ຺ສ ນິໂຣຘາ ອິທໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຍທິທໍ – ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ, ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປໍ, ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນໍ, ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາ, ເວທນາປຈ຺ຈຍາ ຕຓ຺ຫາ, ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ, ອຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ, ຠວປຈ຺ຈຍາ ຊາຕິ, ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ສມ຺ຠວນ຺ຕິ – ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ສມຸທໂຍ ໂຫຕິ’’’.

‘‘ອວິຊ຺ຊາຍ ຕ຺ເວວ ອເສສວິຣາຄນິໂຣຘາ ສງ຺ຂາຣນິໂຣໂຘ, ສງ຺ຂາຣນິໂຣຘາ ວິຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ …ເປ… ຊາຕິນິໂຣຘາ ຊຣາມຣຓໍ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕິ, ເອວເມຕສ຺ສ ເກວລສ຺ສ ທຸກ຺ຂກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕີ’’ຕິ. ເອວໍ ອວສິຍປວຕ຺ຕສລ຺ລກ຺ຂຓວເສນ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ.

ກຖໍ ຕຸຈ຺ຉສງ຺ຂາຣສມນຸປສ຺ສນາວເສນ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ? ຣູເປ ສາໂຣ ນ ລພ຺ຠຕິ, ເວທນາຍ ສາໂຣ ນ ລພ຺ຠຕິ, ສຎ຺ຎາຍ ສາໂຣ ນ ລພ຺ຠຕິ, ສງ຺ຂາເຣສຸ ສາໂຣ ນ ລພ຺ຠຕິ, ວິຎ຺ຎາເຓ ສາໂຣ ນ ລພ຺ຠຕິ; ຣູປໍ ອສ຺ສາຣໍ ນິສ຺ສາຣໍ ສາຣາປຄຕໍ ນິຈ຺ຈສາຣສາເຣນ ວາ ສຸຂສາຣສາເຣນ ວາ ອຕ຺ຕສາຣສາເຣນ ວາ ນິຈ຺ເຈນ ວາ ຘຸເວນ ວາ ສສ຺ສເຕນ ວາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ວາ. ເວທນາ ອສ຺ສາຣາ ນິສ຺ສາຣາ ສາຣາປຄຕາ…ເປ… ສຎ຺ຎາ ອສ຺ສາຣາ ນິສ຺ສາຣາ ສາຣາປຄຕາ… ສງ຺ຂາຣາ ອສ຺ສາຣາ ນິສ຺ສາຣາ ສາຣາປຄຕາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອສ຺ສາຣໍ ນິສ຺ສາຣໍ ສາຣາປຄຕໍ ນິຈ຺ຈສາຣສາເຣນ ວາ ສຸຂສາຣສາເຣນ ວາ ອຕ຺ຕສາຣສາເຣນ ວາ ນິຈ຺ເຈນ ວາ ຘຸເວນ ວາ ສສ຺ສເຕນ ວາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ວາ. ຍຖາ ນໂຬ ອສ຺ສາໂຣ ນິສ຺ສາໂຣ ສາຣາປຄໂຕ, ຍຖາ ຈ ເອຣຓ຺ໂຑ…ເປ… ຍຖາ ຈ ອຸທຸມ຺ພໂຣ ອສ຺ສາໂຣ ນິສ຺ສາໂຣ ສາຣາປຄໂຕ, ຍຖາ ຈ ເສຕຄຈ຺ໂຉ [ເສຕວຈ຺ໂຉ (ກ.)] ອສ຺ສາໂຣ ນິສ຺ສາໂຣ ສາຣາປຄໂຕ, ຍຖາ ຈ ປາລິຠທ຺ທໂກ [ປາຬິຠທ຺ທໂກ (ກ.)] ອສ຺ສາໂຣ ນິສ຺ສາໂຣ ສາຣາປຄໂຕ, ຍຖາ ຈ ເຜຓປິຓ຺ໂຑ [ເຜຓຸປິຓ຺ໂຑ (ສ຺ຍາ.)] ອສ຺ສາໂຣ ນິສ຺ສາໂຣ ສາຣາປຄໂຕ, ຍຖາ ຈ ອຸທກປຸພ຺ພຸຬໍ [ປຸພ຺ພຸລກໍ (ສ຺ຍາ.)] ອສ຺ສາຣໍ ນິສ຺ສາຣໍ ສາຣາປຄຕໍ, ຍຖາ ຈ ມຣີຈິ ອສ຺ສາຣາ ນິສ຺ສາຣາ ສາຣາປຄຕາ, ຍຖາ ກທລິກ຺ຂນ຺ໂຘ ອສ຺ສາໂຣ ນິສ຺ສາໂຣ ສາຣາປຄໂຕ, ຍຖາ ມາຍາ ອສ຺ສາຣາ ນິສ຺ສາຣາ ສາຣາປຄຕາ – ເອວເມວ ຣູປໍ ອສ຺ສາຣໍ ນິສ຺ສາຣໍ ສາຣາປຄຕໍ ນິຈ຺ຈສາຣສາເຣນ ວາ ສຸຂສາຣສາເຣນ ວາ ອຕ຺ຕສາຣສາເຣນ ວາ ນິຈ຺ເຈນ ວາ ຘຸເວນ ວາ ສສ຺ສເຕນ ວາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ວາ. ເວທນາ ອສ຺ສາຣາ ນິສ຺ສາຣາ ສາຣາປຄຕາ…ເປ… ສຎ຺ຎາ ອສ຺ສາຣາ ນິສ຺ສາຣາ ສາຣາປຄຕາ… ສງ຺ຂາຣາ ອສ຺ສາຣາ ນິສ຺ສາຣາ ສາຣາປຄຕາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອສ຺ສາຣໍ ນິສ຺ສາຣໍ ສາຣາປຄຕໍ ນິຈ຺ຈສາຣສາເຣນ ວາ ສຸຂສາຣສາເຣນ ວາ ອຕ຺ຕສາຣສາເຣນ ວາ ນິຈ຺ເຈນ ວາ ຘຸເວນ ວາ ສສ຺ສເຕນ ວາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ວາ. ເອວໍ ຕຸຈ຺ຉສງ຺ຂາຣສມນຸປສ຺ສນາວເສນ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ. ອິເມຫິ ທ຺ວີຫິ ກາຣເຓຫິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ.

ອປິ ຈ, ຉຫາກາເຣຫິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ. ຈກ຺ຂຸ ສຸຎ຺ຎໍ [ສ຺ຍາ. … ໂປຕ຺ຖເກ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ອຎ຺ຎຖາ ທິສ຺ສຕິ] ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ ນິຈ຺ເຈນ ວາ ຘຸເວນ ວາ ສສ຺ສເຕນ ວາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ວາ, ໂສຕໍ ສຸຎ຺ຎໍ…ເປ… ຆານໍ ສຸຎ຺ຎໍ… ຊິວ຺ຫາ ສຸຎ຺ຎາ… ກາໂຍ ສຸຎ຺ໂຎ… ມໂນ ສຸຎ຺ໂຎ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ ນິຈ຺ເຈນ ວາ ຘຸເວນ ວາ ສສ຺ສເຕນ ວາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ວາ. ຣູປາ ສຸຎ຺ຎາ…ເປ… ສທ຺ທາ ສຸຎ຺ຎາ… ຄນ຺ຘາ ສຸຎ຺ຎາ… ຣສາ ສຸຎ຺ຎາ… ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ສຸຎ຺ຎາ… ຘມ຺ມາ ສຸຎ຺ຎາ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ ນິຈ຺ເຈນ ວາ ຘຸເວນ ວາ ສສ຺ສເຕນ ວາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ວາ. ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ສຸຎ຺ຎໍ…ເປ… ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ສຸຎ຺ຎໍ… ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ສຸຎ຺ໂຎ … ມໂນສມ຺ຜສ຺ໂສ ສຸຎ຺ໂຎ… ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ ສຸຎ຺ຎາ… ມໂນສມ຺ຜສ຺ສຊາ ເວທນາ ສຸຎ຺ຎາ… ຣູປສຎ຺ຎາ ສຸຎ຺ຎາ… ຘມ຺ມສຎ຺ຎາ ສຸຎ຺ຎາ… ຣູປສຎ຺ເຈຕນາ ສຸຎ຺ຎາ… ຘມ຺ມສຎ຺ເຈຕນາ ສຸຎ຺ຎາ… ຣູປຕຓ຺ຫາ ສຸຎ຺ຎາ… ຣູປວິຕກ຺ໂກ ສຸຎ຺ໂຎ… ຣູປວິຈາໂຣ ສຸຎ຺ໂຎ… ຘມ຺ມວິຈາໂຣ ສຸຎ຺ໂຎ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ ນິຈ຺ເຈນ ວາ ຘຸເວນ ວາ ສສ຺ສເຕນ ວາ ອວິປຣິຓາມຘມ຺ເມນ ວາ. ເອວໍ ຉຫາກາເຣຫິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ.

ອປິ ຈ, ທສຫາກາເຣຫິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ. ຣູປໍ ຣິຕ຺ຕໂຕ ຕຸຈ຺ຉໂຕ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ອສາຣກໂຕ ວຘກໂຕ ວິຠວໂຕ ອຆມູລໂຕ ສາສວໂຕ ສງ຺ຂຕໂຕ; ເວທນໍ…ເປ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ… ຈຸຕິໍ… ອຸປປຕ຺ຕິໍ… ປຏິສນ຺ຘິໍ… ຠວໍ… ສໍສາຣວຏ຺ຏໍ ຣິຕ຺ຕໂຕ ຕຸຈ຺ຉໂຕ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອນຕ຺ຕໂຕ ອສາຣກໂຕ ວຘກໂຕ ວິຠວໂຕ ອຆມູລໂຕ ສາສວໂຕ ສງ຺ຂຕໂຕ. ເອວໍ ທສຫາກາເຣຫິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ.

ອປິ ຈ, ທ຺ວາທສຫາກາເຣຫິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ. ຣູປໍ ນ ສຕ຺ໂຕ ນ ຊີໂວ ນ ນໂຣ ນ ມາຓໂວ ນ ອິຕ຺ຖີ ນ ປຸຣິໂສ ນ ອຕ຺ຕາ ນ ອຕ຺ຕນິຍໍ ນາຫໍ ນ ມມ ນ ໂກຈິ ນ ກສ຺ສຈິ; ເວທນາ…ເປ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ນ ສຕ຺ໂຕ ນ ຊີໂວ ນ ນໂຣ ນ ມາຓໂວ ນ ອິຕ຺ຖີ ນ ປຸຣິໂສ ນ ອຕ຺ຕາ ນ ອຕ຺ຕນິຍໍ ນາຫໍ ນ ມມ ນ ໂກຈິ ນ ກສ຺ສຈິ. ເອວໍ ທ຺ວາທສຫາກາເຣຫິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ.

ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ? ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ; ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເວທນາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ; ຕໍ ປຊຫຖ. ສາ ໂວ ປຫີນາ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ສຎ຺ຎາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ; ຕໍ ປຊຫຖ. ສາ ໂວ ປຫີນາ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ສງ຺ຂາຣາ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ; ເຕ ປຊຫຖ. ເຕ ໂວ ປຫີນາ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ. ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ; ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ [ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎຖ (ສ຺ຍາ. ກ.) ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໓.໓໓], ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ເຊຕວເນ ຕິຓກຏ຺ຐສາຂາປລາສໍ ຕໍ ຊໂນ ຫເຣຍ຺ຍ ວາ ຑເຫຍ຺ຍ ວາ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກເຣຍ຺ຍ. ອປິ ນຸ ຕຸມ຺ຫາກໍ ເອວມສ຺ສ – ‘ອມ຺ເຫ ຊໂນ ຫຣຕິ ວາ ຑຫຕິ ວາ ຍຖາປຈ຺ຈຍໍ ວາ ກໂຣຕີ’ຕິ? ‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’. ‘ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ’? ‘ນ ຫິ ໂນ ເອຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຕາ ວາ ອຕ຺ຕນິຍໍ ວາ’ຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຕໍ ປຊຫຖ; ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ກິຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ? ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ; ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕິ. ເວທນາ…ເປ… ສຎ຺ຎາ… ສງ຺ຂາຣາ… ວິຎ຺ຎາຓໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ຕຸມ຺ຫາກໍ; ຕໍ ປຊຫຖ. ຕໍ ໂວ ປຫີນໍ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ຫິຕາຍ ສຸຂາຍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ.

ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘‘ສຸຎ຺ໂຎ [ສຸຎ຺ຎໂຕ (ກ.) ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໔.໘໕] ໂລໂກ, ສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກ’ຕິ, ຠນ຺ເຕ, ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ? ‘‘ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ສຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ, ຕສ຺ມາ ສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິຎ຺ຈານນ຺ທ, ສຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ? ຈກ຺ຂຸ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ສຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ. ຣູປາ ສຸຎ຺ຎາ…ເປ… ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ຎາຓໍ ສຸຎ຺ຎໍ… ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ໂສ ສຸຎ຺ໂຎ… ຍມ຺ປິທໍ ຈກ຺ຂຸສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ສຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ. ໂສຕໍ ສຸຎ຺ຎໍ… ສທ຺ທາ ສຸຎ຺ຎາ… ຆານໍ ສຸຎ຺ຎໍ… ຄນ຺ຘາ ສຸຎ຺ຎາ… ຊິວ຺ຫາ ສຸຎ຺ຎາ… ຣສາ ສຸຎ຺ຎາ… ກາໂຍ ສຸຎ຺ໂຎ … ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ ສຸຎ຺ຎາ… ມໂນ ສຸຎ຺ໂຎ… ຘມ຺ມາ ສຸຎ຺ຎາ… ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ສຸຎ຺ຎໍ… ມໂນສມ຺ຜສ຺ໂສ ສຸຎ຺ໂຎ… ຍມ຺ປິທໍ ສຸຎ຺ຎໍ ມໂນສມ຺ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ເວທຍິຕໍ ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ ອທຸກ຺ຂມສຸຂໍ ວາ ຕມ຺ປິ ສຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ. ຍສ຺ມາ ຈ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ສຸຎ຺ຎໍ ອຕ຺ເຕນ ວາ ອຕ຺ຕນິເຍນ ວາ, ຕສ຺ມາ ສຸຎ຺ໂຎ ໂລໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ.

‘‘ສຸທ຺ຘໍ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາທໍ, ສຸທ຺ຘສງ຺ຂາຣສນ຺ຕຕິໍ;

ປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ຍຖາຠູຕໍ, ນ ຠຍໍ ໂຫຕິ ຄາມຓິ.

‘‘ຕິຓກຏ຺ຐສມໍ ໂລກໍ, ຍທາ ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ;

ນາຎ຺ຎໍ [ນ ອຎ຺ຎໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກ.)] ປຕ຺ຖຍເຕ ກິຎ຺ຈິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣປ຺ປຏິສນ຺ຘິຍາ’’ຕິ.

ເອວມ຺ປິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ.

ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ [ປສ຺ສ ສໍ. ນິ. ໔.໒໔໖] – ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ຣູປໍ ສມນ຺ເນສຕິ ຍາວຕາ ຣູປສ຺ສ ຄຕິ, ເວທນໍ ສມນ຺ເນສຕິ ຍາວຕາ ເວທນາຍ ຄຕິ, ສຎ຺ຎໍ ສມນ຺ເນສຕິ ຍາວຕາ ສຎ຺ຎາຍ ຄຕິ, ສງ຺ຂາເຣ ສມນ຺ເນສຕິ ຍາວຕາ ສງ຺ຂາຣານໍ ຄຕິ, ວິຎ຺ຎາຓໍ ສມນ຺ເນສຕິ ຍາວຕາ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຄຕິ. ຕສ຺ສ ຣູປໍ [ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣູປໍ (ສ຺ຍາ.)] ສມນ຺ເນສໂຕ ຍາວຕາ ຣູປສ຺ສ ຄຕິ, ເວທນໍ…ເປ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ສມນ຺ເນສໂຕ ຍາວຕາ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຄຕິ, ຍມ຺ປິສ຺ສ ຕໍ ໂຫຕິ ອຫນ຺ຕິ ວາ ມມນ຺ຕິ ວາ ອສ຺ມີຕິ ວາ, ຕມ຺ປິ ຕສ຺ສ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂຕິ.

ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂສ຺ສູຕິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂສ຺ສຸ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂສ຺ສຸ ທກ຺ຂສ຺ສຸ ຕຸເລຫິ ຕີເຣຫິ ວິຠາເວຫິ ວິຠູຕໍ ກໂຣຫີຕິ – ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂສ຺ສຸ.

ໂມຆຣາຊ ສທາ ສໂຕຕິ. ໂມຆຣາຊາຕິ ຠຄວາ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ນາເມນ ອາລປຕິ. ສທາຕິ ສພ຺ພກາລໍ…ເປ… ປຈ຺ຉິເມ ວໂຍຂນ຺ເຘ. ສໂຕຕິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ສໂຕ – ກາເຍ ກາຍານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ສໂຕ…ເປ… ໂສ ວຸຈ຺ຈຕິ ສໂຕຕິ – ໂມຆຣາຊ ສທາ ສໂຕ.

ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໍ ອູຫຈ຺ຈາຕິ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ ວຸຈ຺ຈຕິ ວີສຕິວຕ຺ຖຸກາ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິ. ອິຘ ອສ຺ສຸຕວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ອຣິຍານໍ ອທສ຺ສາວີ ອຣິຍຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ອຣິຍຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອທສ຺ສາວີ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມສ຺ສ ອໂກວິໂທ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ເມ ອວິນີໂຕ ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ຣູປວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ຣູປໍ ຣູປສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ, ເວທນໍ…ເປ… ສຎ຺ຎໍ… ສງ຺ຂາເຣ… ວິຎ຺ຎາຓໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕິ ວິຎ຺ຎາຓວນ຺ຕໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕນິ ວາ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ມິໍ ວາ ອຕ຺ຕານໍ. ຍາ ເອວຣູປາ ທິຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິຄຕໍ ທິຏ຺ຐິຄຫນໍ ທິຏ຺ຐິກນ຺ຕາໂຣ ທິຏ຺ຐິວິສູກາຍິກໍ ທິຏ຺ຐິວິປ຺ຜນ຺ທິຕໍ ທິຏ຺ຐິສໍໂຍຊນໍ ຄາໂຫ ປຏິຄ຺ຄາໂຫ ອຠິນິເວໂສ ປຣາມາໂສ ກຸມ຺ມຄ຺ໂຄ ມິຈ຺ຉາປໂຖ ມິຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ຕິຕ຺ຖາຍຕນໍ ວິປຣິເຍສຄ຺ຄາໂຫ ວິປຣີຕຄ຺ຄາໂຫ ວິປລ຺ລາສຄ຺ຄາໂຫ ມິຈ຺ຉາຄາໂຫ ອຍາຖາວກສ຺ມິໍ ຍາຖາວກນ຺ຕິ ຄາໂຫ ຍາວຕາ ທ຺ວາສຏ຺ຐິ ທິຏ຺ຐິຄຕານິ, ອຍໍ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິ. ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໍ ອູຫຈ຺ຈາຕິ ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໍ ອູຫຈ຺ຈ ສມູຫຈ຺ຈ [ອຸຫຈ຺ຈ ສມຸຫຈ຺ຈ (ກ.) ສທ຺ທນີຕິຍາ ປນ ສເມຕິ] ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ສມຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປາຏຍິຕ຺ວາ ສມຸປ຺ປາຏຍິຕ຺ວາ ປຊຫິຕ຺ວາ ວິໂນເທຕ຺ວາ ພ຺ຍນ຺ຕີກຣິຕ຺ວາ ອນຠາວໍ ຄເມຕ຺ວາຕິ – ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໍ ອູຫຈ຺ຈ.

ເອວໍ ມຈ຺ຈຸຕໂຣ ສິຍາຕິ ເອວໍ ມຈ຺ຈຸປິ ຕເຣຍ຺ຍາສິ, ຊຣາປິ ຕເຣຍ຺ຍາສິ, ມຣຓມ຺ປິ ຕເຣຍ຺ຍາສິ ອຸຕ຺ຕເຣຍ຺ຍາສິ ປຕເຣຍ຺ຍາສິ ສມຕິກ຺ກເມຍ຺ຍາສິ ວີຕິວຕ຺ເຕຍ຺ຍາສີຕິ – ເອວໍ ມຈ຺ຈຸຕໂຣ ສິຍາ.

ເອວໍ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂນ຺ຕນ຺ຕິ ເອວໍ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂນ຺ຕໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕໍ ຕຸລຍນ຺ຕໍ ຕີຣຍນ຺ຕໍ ວິຠາວຍນ຺ຕໍ ວິຠູຕໍ ກໂຣນ຺ຕນ຺ຕິ – ເອວໍ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂນ຺ຕໍ.

ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ປສ຺ສຕີຕິ ມຈ຺ຈຸປິ ມຈ຺ຈຸຣາຊາ, ມາໂຣປິ ມຈ຺ຈຸຣາຊາ, ມຣຓມ຺ປິ ມຈ຺ຈຸຣາຊາ. ນ ປສ຺ສຕີຕິ ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ປສ຺ສຕີ ນ ທກ຺ຂຕິ ນາຘິຄຈ຺ຉຕິ ນ ວິນ຺ທຕິ ນ ປຏິລຠຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຠຄວຕາ – ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຣຎ຺ຎິໂກ ມິໂຄ ອຣຎ຺ເຎ ປວເນ ຈຣມາໂນ ວິສ຺ສຕ຺ໂຖ ຄຈ຺ຉຕິ ວິສ຺ສຕ຺ໂຖ [ວິສ຺ສຏ຺ໂຐ (ກ.)] ຕິຏ຺ຐຕິ ວິສ຺ສຕ຺ໂຖ ນິສີທຕິ ວິສ຺ສຕ຺ໂຖ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອນາປາຖຄໂຕ [ອນາປາຕຄໂຕ (ກ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ລຸທ຺ທສ຺ສ. ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິວິຈ຺ເຈວ ກາເມຫິ ວິວິຈ຺ຈ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ ສວິຕກ຺ກໍ ສວິຈາຣໍ ວິເວກຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ຠິກ຺ຂຸ ອນ຺ຘມກາສິ [ອນ຺ຕມກາສິ (ກ.) ປສ຺ສ ມ. ນິ. ໑.໒໗໑] ມາຣໍ, ອປທໍ ວຘິຕ຺ວາ ມາຣຈກ຺ຂຸໍ ອທສ຺ສນໍ ຄໂຕ ປາປິມໂຕ’.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ວິຕກ຺ກວິຈາຣານໍ ວູປສມາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕໍ ສມ຺ປສາທນໍ ເຈຕໂສ ເອໂກທິຠາວໍ ອວິຕກ຺ກໍ ອວິຈາຣໍ ສມາຘິຊໍ ປີຕິສຸຂໍ ທຸຕິຍໍ ຌານໍ…ເປ… ຕຕິຍໍ ຌານໍ… ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ຠິກ຺ຂຸ ອນ຺ຘມກາສິ ມາຣໍ, ອປທໍ ວຘິຕ຺ວາ ມາຣຈກ຺ຂຸໍ ອທສ຺ສນໍ ຄໂຕ ປາປິມໂຕ’.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ພໂສ ຣູປສຎ຺ຎານໍ ສມຕິກ຺ກມາ, ປຏິຆສຎ຺ຎານໍ ອຕ຺ຖງ຺ຄມາ, ນານຕ຺ຕສຎ຺ຎານໍ ອມນສິກາຣາ, ອນນ຺ໂຕ ອາກາໂສຕິ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ຠິກ຺ຂຸ ອນ຺ຘມກາສິ ມາຣໍ, ອປທໍ ວຘິຕ຺ວາ ມາຣຈກ຺ຂຸໍ ອທສ຺ສນໍ ຄໂຕ ປາປິມໂຕ’.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ພໂສ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ອນນ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສພ຺ພໂສ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ນຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີຕິ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສພ຺ພໂສ ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ…ເປ….

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສພ຺ພໂສ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ສມຕິກ຺ກມ຺ມ ສຎ຺ຎາເວທຍິຕນິໂຣຘໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ; ປຎ຺ຎາຍ ຈສ຺ສ ທິສ຺ວາ ອາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ‘ຠິກ຺ຂຸ ອນ຺ຘມກາສິ ມາຣໍ, ອປທໍ ວຘິຕ຺ວາ ມາຣຈກ຺ຂຸໍ ອທສ຺ສນໍ ຄໂຕ ປາປິມໂຕ, ຕິຓ຺ໂຓ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກ’ນ຺ຕິ. ໂສ ວິສ຺ສຕ຺ໂຖ ຄຈ຺ຉຕິ ວິສ຺ສຕ຺ໂຖ ຕິຏ຺ຐຕິ ວິສ຺ສຕ຺ໂຖ ນິສີທຕິ ວິສ຺ສຕ຺ໂຖ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ອນາປາຖຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ປາປິມໂຕ’’ຕິ – ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ປສ຺ສຕິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ສຸຎ຺ຎໂຕ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂສ຺ສຸ, ໂມຆຣາຊ ສທາ ສໂຕ;

ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິໍ ອູຫຈ຺ຈ, ເອວໍ ມຈ຺ຈຸຕໂຣ ສິຍາ;

ເອວໍ ໂລກໍ ອເວກ຺ຂນ຺ຕໍ, ມຈ຺ຈຸຣາຊາ ນ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ສຫ ຄາຖາປຣິໂຍສານາ…ເປ… ສຕ຺ຖາ ເມ, ຠນ຺ເຕ ຠຄວາ, ສາວໂກຫມສ຺ມີຕິ.

ໂມຆຣາຊມາຓວປຸຈ຺ຉານິທ຺ເທໂສ ປນ຺ນຣສໂມ.