໒. ກຸກ຺ກຸຏງ຺ຄປຎ຺ໂຫ

໒. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ‘ກຸກ຺ກຸຏສ຺ສ ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ ຄເຫຕພ຺ພານີ’ຕິ ຍໍ ວເທສິ, ກຕມານິ ຕານິ ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ ຄເຫຕພ຺ພານີ’’ຕິ? ‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸໂຏ ກາເລນ ສມເຍນ ປຏິສລ຺ລີຍຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິນາ ໂຍຄາວຈເຣນ ກາເລນ ສມເຍເນວ ເຈຕິຍງ຺ຄຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ສຣີຣໍ ປຏິຊຄ຺ຄິຕ຺ວາ ນຫາຍິຕ຺ວາ ເຈຕິຍໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ວຸຑ຺ຒານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ທສ຺ສນາຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກາເລນ ສມເຍນ ສຸຎ຺ຎາຄາຣໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸຏສ຺ສ ປຐມໍ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸໂຏ ກາເລນ ສມເຍເນວ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິນາ ໂຍຄາວຈເຣນ ກາເລນ ສມເຍເນວ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ເຈຕິຍງ຺ຄຓໍ ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ສຣີຣໍ ປຏິຊຄ຺ຄິຕ຺ວາ ເຈຕິຍໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຸນເທວ ສຸຎ຺ຎາຄາຣໍ ປວິສິຕພ຺ພໍ. ອິທໍ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸຏສ຺ສ ທຸຕິຍໍ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸໂຏ ປຖວິໍ ຂຓິຕ຺ວາ ຂຓິຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຫາຣໍ ອຊ຺ໂຌຫຣຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິນາ ໂຍຄາວຈເຣນ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ອຊ຺ໂຌຫາຣໍ ອຊ຺ໂຌຫຣິຕພ຺ພໍ ‘ເນວ ທວາຍ ນ ມທາຍ ນ ມຓ຺ຑນາຍ ນ ວິຠູສນາຍ, ຍາວເທວ ອິມສ຺ສ ກາຍສ຺ສ ຐິຕິຍາ ຍາປນາຍ ວິຫິໍສູປຣຕິຍາ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍານຸຄ຺ຄຫາຍ, ອິຕິ ປຸຣາຓຎ຺ຈ ເວທນໍ ປຏິຫງ຺ຂາມິ ນວຎ຺ຈ ເວທນໍ ນ ອຸປ຺ປາເທສ຺ສາມິ, ຍາຕ຺ຣາ ຈ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ ອນວຊ຺ຊຕາ ຈ ຜາສຸວິຫາໂຣ ຈາ’ຕິ. ອິທໍ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸຏສ຺ສ ຕຕິຍໍ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ເທວາຕິເທເວນ –

‘‘‘ກນ຺ຕາເຣ ປຸຕ຺ຕມໍສໍວ, ອກ຺ຂສ຺ສພ຺ຠຎ຺ຊນໍ ຍຖາ;

ເອວໍ ອາຫຣິ ອາຫາຣໍ, ຍາປນຕ຺ຖມມຸຈ຺ຉິໂຕ’ຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸໂຏ ສຈກ຺ຂຸໂກປິ ຣຕ຺ຕິໍ ອນ຺ໂຘ ໂຫຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິນາ ໂຍຄາວຈເຣນ ອນນ຺ເຘເນວ ອນ຺ເຘນ ວິຍ ຠວິຕພ຺ພໍ, ອຣຎ຺ເຎປິ ໂຄຈຣຄາເມ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ເຕນປິ ຣຊນີເຍສຸ ຣູປສທ຺ທຄນ຺ຘຣສໂຜຏ຺ຐພ຺ພຘມ຺ເມສຸ ອນ຺ເຘນ ພຘິເຣນ ມູເຄນ ວິຍ ຠວິຕພ຺ພໍ, ນ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ນານຸພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອິທໍ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸຏສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ເຖເຣນ ມຫາກຈ຺ຈາຍເນນ –

‘ຈກ຺ຂຸມາສ຺ສ ຍຖາ ອນ຺ໂຘ, ໂສຕວາ ພຘິໂຣ ຍຖາ;

ປຎ຺ຎວາສ຺ສ [ຊິວ຺ຫາວສ຺ສ (ສີ. ປີ.)] ຍຖາ ມູໂຄ, ພລວາ ທຸພ຺ພໂລຣິວ;

ອຕ຺ຕອຕ຺ເຖ [ອຖ ອຕ຺ເຖ (ສີ. ປີ.)] ສມຸປ຺ປນ຺ເນ, ສເຍຖ ມຕສາຍິກ’ນ຺ຕິ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸໂຏ ເລຑ຺ຑຸທຓ຺ຑລຄຸຬມຸຄ຺ຄເຣຫິ ປຣິປາຕິຍນ຺ໂຕປິ ສກໍ ເຄຫໍ ນ ວິຊຫຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິນາ ໂຍຄາວຈເຣນ ຈີວຣກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ເຕນປິ ວຕ຺ຕປ຺ປຏິວຕ຺ຕໍ ກໂຣນ຺ເຕນປິ ອຸທ຺ທິສນ຺ເຕນປິ ອຸທ຺ທິສາເປນ຺ເຕນປິ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ ນ ວິຊຫິຕພ຺ໂພ, ສກໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ມຫາຣາຊ, ໂຍຄິໂນ ເຄຫໍ, ຍທິທໍ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ. ອິທໍ, ມຫາຣາຊ, ກຸກ຺ກຸຏສ຺ສ ປຎ຺ຈມໍ ອງ຺ຄໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ເທວາຕິເທເວນ ‘ໂກ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ໂຄຈໂຣ ສໂກ ເປຕ຺ຕິໂກ ວິສໂຍ? ຍທິທໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ’ຕິ. ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ເຖເຣນ ສາຣິປຸຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມເສນາປຕິນາປິ –

‘‘‘ຍຖາ ສຸທນ຺ໂຕ ມາຕງ຺ໂຄ, ສກໍ ໂສຓ຺ຑໍ ນ ມທ຺ທຕິ;

ຠກ຺ຂາຠກ຺ຂໍ ວິຊານາຕິ, ອຕ຺ຕໂນ ວຸຕ຺ຕິກປ຺ປນໍ.

‘‘‘ຕເຖວ ພຸທ຺ຘປຸຕ຺ເຕນ, ອປ຺ປມຕ຺ເຕນ ວາ ປນ;

ຊິນວຈນໍ ນ ມທ຺ທິຕພ຺ພໍ, ມນສິກາຣວຣຸຕ຺ຕມ’’’ນ຺ຕິ.

ກຸກ຺ກຸຏງ຺ຄປຎ຺ໂຫ ທຸຕິໂຍ.