໒. ຘຸຕງ຺ຄປຎ຺ໂຫ

‘‘ປສ຺ສຕາຣຎ຺ຎເກ ຠິກ຺ຂູ, ອຊ຺ໂຌຄາຬ຺ເຫ ຘຸເຕ ຄຸເຓ;

ປຸນ ປສ຺ສຕິ ຄິຫີ ຣາຊາ, ອນາຄາມິຜເລ ຐິເຕ.

‘‘ອຸໂຠປິ ເຕ ວິໂລເກຕ຺ວາ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ສໍສໂຍ ມຫາ;

ພຸຊ຺ເຌຍ຺ຍ ເຈ ຄິຫີ ຘມ຺ເມ, ຘຸຕງ຺ຄໍ ນິປ຺ຜລໍ ສິຍາ.

‘‘ປຣວາທິວາທມຖນໍ, ນິປຸຓໍ ປິຏກຕ຺ຕເຍ;

ຫນ຺ທ ປຸຈ຺ເຉ ກຖິເສຏ຺ຐໍ, ໂສ ເມ ກງ຺ຂໍ ວິເນສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ມິລິນ຺ໂທ ຣາຊາ ເຍນາຍສ຺ມາ ນາຄເສໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ນາຄເສນໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ, ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ມິລິນ຺ໂທ ຣາຊາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ນາຄເສນໍ ເອຕທໂວຈ ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຕ຺ຖິ ໂກຈິ ຄິຫີ ອຄາຣິໂກ ກາມໂຠຄີ ປຸຕ຺ຕທາຣສມ຺ພາຘສຍນໍ ອຊ຺ຌາວສນ຺ໂຕ ກາສິກຈນ຺ທນໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠນ຺ໂຕ ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນໍ ຘາຣຍນ຺ໂຕ ຊາຕຣູປຣຊຕໍ ສາທິຍນ຺ໂຕ ມຓິມຸຕ຺ຕາກຎ຺ຈນວິຈິຕ຺ຕໂມຬິພທ຺ໂຘ ເຍນ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກຕ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ນ, ມຫາຣາຊ, ເອກຎ຺ເຎວ ສຕໍ ນ ທ຺ເວ ສຕານິ ນ ຕີຓິ ຈຕ຺ຕາຣິ ປຎ຺ຈ ສຕານິ ນ ສຫສ຺ສໍ ນ ສຕສຫສ຺ສໍ ນ ໂກຏິສຕໍ ນ ໂກຏິສຫສ຺ສໍ ນ ໂກຏິສຕສຫສ຺ສໍ, ຕິຏ຺ຐຕຸ ມຫາຣາຊ ທສນ຺ນໍ ວີສຕິຍາ ສຕສ຺ສ ສຫສ຺ສສ຺ສ ອຠິສມໂຍ, ກຕເມນ ເຕ ປຣິຍາເຍນ ອນຸໂຍຄໍ ທມ຺ມີ’’ຕິ.

‘‘ຕ຺ວເມເວຕໍ ພ຺ຣູຫີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນຫິ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ກຖຍິສ຺ສາມິ ສເຕນ ວາ ສຫສ຺ເສນ ວາ ສຕສຫສ຺ເສນ ວາ ໂກຏິຍາ ວາ ໂກຏິສເຕນ ວາ ໂກຏິສຫສ຺ເສນ ວາ ໂກຏິສຕສຫສ຺ເສນ ວາ, ຍາ ກາຈິ ນວງ຺ເຄ ພຸທ຺ຘວຈເນ ສລ຺ເລຂິຕາຈາຣປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຘຸຕວຣງ຺ຄຄຸຓນິສ຺ສິຕາ [ຘຸຕວຣງ຺ຄຄຸຓນິສ຺ສິຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ຖາ, ຕາ ສພ຺ພາ ອິຘ ສໂມສຣິສ຺ສນ຺ຕິ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ນິນ຺ນຸນ຺ນຕສມວິສມຖລາຖລເທສຠາເຄ ອຠິວຸຏ຺ຐໍ ອຸທກໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ຕໂຕ ວິນິຄຬິຕ຺ວາ ມໂຫທຘິໍ ສາຄຣໍ ສໂມສຣຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ສມ຺ປາທເກ ສຕິ ຍາ ກາຈິ ນວງ຺ເຄ ພຸທ຺ຘວຈເນ ສລ຺ເລຂິຕາຈາຣປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຘຸຕງ຺ຄຄຸຓຘຣນິສ຺ສິຕາ ກຖາ, ຕາ ສພ຺ພາ ອິຘ ສໂມສຣິສ຺ສນ຺ຕິ.

‘‘ມຍ຺ຫມ຺ເປຕ຺ຖ, ມຫາຣາຊ, ປຣິພ຺ຍຕ຺ຕຕາຍ ພຸທ຺ຘິຍາ ກາຣຓປຣິທີປນໍ ສໂມສຣິສ຺ສຕິ, ເຕເນໂສ ອຕ຺ໂຖ ສຸວິຠຕ຺ໂຕ ວິຈິຕ຺ໂຕ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ປຣິສຸທ຺ໂຘ ສມານີໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ກຸສໂລ ເລຂາຈຣິໂຍ ອນຸສິຏ຺ໂຐ ເລຂໍ ໂອສາເຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ພ຺ຍຕ຺ຕຕາຍ ພຸທ຺ຘິຍາ ກາຣຓປຣິທີປເນນ ເລຂໍ ປຣິປູເຣຕິ, ເອວໍ ສາ ເລຂາ ສມຕ຺ຕາ ປຣິປຸຓ຺ຓາ ອນູນິກາ ຠວິສ຺ສຕິ. ເອວເມວ ມຍ຺ຫມ຺ເປຕ຺ຖ ປຣິພ຺ຍຕ຺ຕຕາຍ ພຸທ຺ຘິຍາ ກາຣຓປຣິທີປນໍ ສໂມສຣິສ຺ສຕິ, ເຕເນໂສ ອຕ຺ໂຖ ສຸວິຠຕ຺ໂຕ ວິຈິຕ຺ໂຕ ປຣິປຸຓ຺ໂຓ ປຣິສຸທ຺ໂຘ ສມານີໂຕ ຠວິສ຺ສຕິ.

‘‘ນຄເຣ, ມຫາຣາຊ, ສາວຕ຺ຖິຍາ ປຎ຺ຈໂກຏິມຕ຺ຕາ ອຣິຍສາວກາ ຠຄວໂຕ ອຸປາສກອຸປາສິກາໂຍ ສຕ຺ຕປຓ຺ຓາສສຫສ຺ສານິ ຕີຓິ ຈ ສຕສຫສ຺ສານິ ອນາຄາມິຜເລ ປຕິຏ຺ຐິຕາ, ເຕ ສພ຺ເພປິ ຄິຫີ ເຍວ, ນ ປພ຺ພຊິຕາ. ປຸນ ຕຕ຺ເຖວ ກຓ຺ຑມ຺ພມູເລ ຍມກປາຏິຫາຣິເຍ ວີສຕິ ປາຓໂກຏິໂຍ ອຠິສມິໍສຸ, ປຸນ ຈູຬຣາຫຸໂລວາເທ [ມຫາຣາຫຸໂລວາເທ (ສີ. ປີ.)], ມຫາມງ຺ຄລສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ, ສມຈິຕ຺ຕປຣິຍາເຍ, ປຣາຠວສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ, ປຸຣາເຠທສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ, ກລຫວິວາທສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ, ຈູຬພ຺ຍູຫສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ, ມຫາພ຺ຍູຫສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ, ຕຸວຏກສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ, ສາຣິປຸຕ຺ຕສຸຕ຺ຕນ຺ເຕ ຄຓນປຖມຕີຕານໍ ເທວຕານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອໂຫສິ.

‘‘ນຄເຣ ຣາຊຄເຫ ປຎ຺ຎາສສຫສ຺ສານິ ຕີຓິ ຈ ສຕສຫສ຺ສານິ ອຣິຍສາວກາ ຠຄວໂຕ ອຸປາສກອຸປາສິກາໂຍ, ປຸນ ຕຕ຺ເຖວ ຘນປາລຫຕ຺ຖິນາຄທມເນ ນວຸຕິ ປາຓໂກຏິໂຍ, ປາຣາຍນສມາຄເມ ປາສາຓກເຈຕິເຍ ຈຸທ຺ທສ ປາຓໂກຏິໂຍ, ປຸນ ອິນ຺ທສາລຄຸຫາຍໍ ອສີຕິ ເທວຕາໂກຏິໂຍ, ປຸນ ພາຣາຓສິຍໍ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ ປຐເມ ຘມ຺ມເທສເນ ອຏ຺ຐາຣສ ພ຺ຣຫ຺ມໂກຏິໂຍ ອປຣິມາຓາ ຈ ເທວຕາໂຍ, ປຸນ ຕາວຕິໍສຠວເນ ປຓ຺ຑຸກມ຺ພລສິລາຍໍ ອຠິຘມ຺ມເທສນາຍ ອສີຕິ ເທວຕາໂກຏິໂຍ, ເທໂວໂຣຫເຓ ສງ຺ກສ຺ສນຄຣທ຺ວາເຣ ໂລກວິວຣຓປາຏິຫາຣິເຍ ປສນ຺ນານໍ ນຣມຣູນໍ ຕິໍສ ໂກຏິໂຍ ອຠິສມິໍສຸ.

ປຸນ ສກ຺ເກສຸ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນິຄ຺ໂຣຘາຣາເມ ພຸທ຺ຘວໍສເທສນາຍ ມຫາສມຍສຸຕ຺ຕນ຺ຕເທສນາຍ ຈ ຄຓນປຖມຕີຕານໍ ເທວຕານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອໂຫສິ. ປຸນ ສຸມນມາລາກາຣສມາຄເມ, ຄຣຫທິນ຺ນສມາຄເມ, ອານນ຺ທເສຏ຺ຐິສມາຄເມ, ຊມ຺ພຸກາຊີວກສມາຄເມ, ມຓ຺ຑຸກເທວປຸຕ຺ຕສມາຄເມ, ມຏ຺ຐກຸຓ຺ຑລິເທວປຸຕ຺ຕສມາຄເມ, ສຸລສານຄຣໂສຠິນິສມາຄເມ, ສິຣິມານຄຣໂສຠິນິສມາຄເມ, ເປສກາຣຘີຕຸສມາຄເມ, ຈູຬສຸຠທ຺ທາສມາຄເມ, ສາເກຕພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອາຬາຫນທສ຺ສນສມາຄເມ, ສູນາປຣນ຺ຕກສມາຄເມ, ສກ຺ກປຎ຺ຫສມາຄເມ, ຕິໂຣກຸຏ຺ຏສມາຄເມ [ຕິໂຣກຸຑ຺ຑສມາຄເມ (ສີ. ປີ.)], ຣຕນສຸຕ຺ຕສມາຄເມ ປຈ຺ເຈກໍ ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ປາຓສຫສ຺ສານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອໂຫສິ, ຍາວຕາ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວາ ໂລເກ ອຏ຺ຐາສິ, ຕາວ ຕີສຸ ມຓ຺ຑເລສຸ ໂສຬສສຸ ມຫາຊນປເທສຸ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ຠຄວາ ວິຫາສິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ທ຺ເວ ຕໂຍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປຎ຺ຈ ສຕໍ ສຫສ຺ສໍ ສຕສຫສ຺ສໍ ເທວາ ຈ ມນຸສ຺ສາ ຈ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກຣິໍສຸ. ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ເທວາ ຄິຫີ ເຍວ, ນ ເຕ ປພ຺ພຊິຕາ, ເອຕານິ ເຈວ, ມຫາຣາຊ, ອຎ຺ຎານິ ຈ ອເນການິ ເທວຕາໂກຏິສຕສຫສ຺ສານິ ຄິຫີ ອຄາຣິກາ ກາມໂຠຄິໂນ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກຣິໍສູ’’ຕິ.

‘‘ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຄິຫີ ອຄາຣິກາ ກາມໂຠຄິໂນ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ຕິ, ອຖ ອິມານິ ຘຸຕງ຺ຄານິ ກິມຕ຺ຖໍ ສາເຘນ຺ຕິ, ເຕນ ກາຣເຓນ ຘຸຕງ຺ຄານິ ອກິຈ຺ຈກຣານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ວິນາ ມນ຺ໂຕສເຘຫິ ພ຺ຍາຘໂຍ ວູປສມນ຺ຕິ, ກິໍ ວມນວິເຣຈນາທິນາ ສຣີຣທຸພ຺ພລກຣເຓນ? ຍທິ ມຸຏ຺ຐີຫິ ປຏິສຕ຺ຕຸນິຄ຺ຄໂຫ ຠວຕິ, ກິໍ ອສິສຕ຺ຕິສຣຘນຸໂກທຓ຺ຑລຄຸຬມຸຄ຺ຄເຣຫິ? ຍທິ ຄຓ຺ຐິກຸຏິລສຸສິຣກຓ຺ຏລຕາສາຂາ ອາລມ຺ພິຕ຺ວາ ຣຸກ຺ຂມຠິຣູຫນໍ ຠວຕິ, ກິໍ ທີຆທຬ຺ຫນິສ຺ເສຓິປຣິເຍສເນນ? ຍທິ ຖຓ຺ຑິລເສຍ຺ຍາຍ ຘາຕຸສມຕາ ຠວຕິ, ກິໍ ສຸຂສມ຺ຜສ຺ສມຫຕິມຫາສິຣິສຍນປຣິເຍສເນນ? ຍທິ ເອກໂກ ສາສງ຺ກສປ຺ປຏິຠຍວິສມກນ຺ຕາຣຕຣຓສມຕ຺ໂຖ ຠວຕິ, ກິໍ ສນ຺ນທ຺ຘສຊ຺ຊມຫຕິມຫາສຕ຺ຖປຣິເຍສເນນ? ຍທິ ນທິສຣໍ ພາຫຸນາ ຕຣິຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ ຠວຕິ, ກິໍ ຘຸວເສຕຸນາວາປຣິເຍສເນນ? ຍທິ ສກສນ຺ຕເກນ ຆາສຈ຺ຉາທນໍ ກາຕຸໍ ປໂຫຕິ, ກິໍ ປຣູປເສວນປິຍສມຸລ຺ລາປປຈ຺ຉາປຸເຣຘາວເນນ? ຍທິ ອຂາຕຕຬາເກ ອຸທກໍ ລຠຕິ, ກິໍ ອຸທປານຕຬາກໂປກ຺ຂຣຓິຂຓເນນ? ເອວເມວ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍທິ ຄິຫີ ອຄາຣິກາ ກາມໂຠຄິໂນ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ຕິ, ກິໍ ຘຸຕຄຸຓວຣສມາທິຍເນນາ’’ຕິ?

‘‘ອຏ຺ຐວີສຕິ ໂຂ ປນິເມ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕງ຺ຄຄຸຓາ ຍຖາຠຸຈ຺ຈຄຸຓາ, ເຍຫິ ຄຸເຓຫິ ຘຸຕງ຺ຄານິ ສພ຺ພພຸທ຺ຘານໍ ປິຫຍິຕານິ ປຕ຺ຖິຕານິ. ກຕເມ ອຏ຺ຐວີສຕິ? ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕງ຺ຄໍ ສຸທ຺ຘາຊີວໍ ສຸຂຜລໍ ອນວຊ຺ຊໍ ນ ປຣທຸກ຺ຂາປນໍ ອຠຍໍ ອສມ຺ປີຬນໍ ເອກນ຺ຕວຑ຺ຒິກໍ ອປຣິຫານິຍໍ ອມາຍໍ ອາຣກ຺ຂາ ປຕ຺ຖິຕທທໍ ສພ຺ພສຕ຺ຕທມນໍ ສໍວຣຫິຕໍ ປຕິຣູປໍ ອນິສ຺ສິຕໍ ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕໍ ຣາຄກ຺ຂຍໍ ໂທສກ຺ຂຍໍ ໂມຫກ຺ຂຍໍ ມານປ຺ປຫານໍ ກຸວິຕກ຺ກຈ຺ເຉທນໍ ກງ຺ຂາວິຕຣຓໍ ໂກສຊ຺ຊວິທ຺ຘໍສນໍ ອຣຕິປ຺ປຫານໍ ຂມນໍ ອຕຸລໍ ອປ຺ປມາຓໍ ສພ຺ພທຸກ຺ຂກ຺ຂຍຄມນໍ, ອິເມ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອຏ຺ຐວີສຕິ ຘຸຕງ຺ຄຄຸຓາ ຍຖາຠຸຈ຺ຈຄຸຓາ ເຍຫິ ຄຸເຓຫິ ຘຸຕງ຺ຄານິ ສພ຺ພພຸທ຺ຘານໍ ປິຫຍິຕານິ ປຕ຺ຖິຕານິ.

‘‘ເຍ ໂຂ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸເຓ ສມ຺ມາ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ເຕ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ຄຸເຓຫິ ສມຸເປຕາ ຠວນ຺ຕິ. ກຕເມຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ? ອາຈາໂຣ ເຕສໍ ສຸວິສຸທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ປຏິປທາ ສຸປູຣິຕາ ໂຫຕິ, ກາຍິກໍ ວາຈສິກໍ ສຸຣກ຺ຂິຕໍ ໂຫຕິ, ມໂນສມາຈາໂຣ ສຸວິສຸທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ວີຣິຍໍ ສຸປຄ຺ຄຫິຕໍ ໂຫຕິ, ຠຍໍ ວູປສມ຺ມຕິ, ອຕ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິພ຺ຍປຄຕາ ໂຫຕິ, ອາຆາໂຕ ອຸປຣໂຕ ໂຫຕິ, ເມຕ຺ຕາ ອຸປຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ, ອາຫາໂຣ ປຣິຎ຺ຎາໂຕ ໂຫຕິ, ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ຄຣຸກໂຕ ໂຫຕິ, ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎູ ໂຫຕິ, ຊາຄຣິຍມນຸຍຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ອນິເກໂຕ ໂຫຕິ, ຍຕ຺ຖ ຜາສຸ ຕຕ຺ຖ ວິຫາຣີ ໂຫຕິ, ປາປເຊຄຸຈ຺ຉີ ໂຫຕິ, ວິເວກາຣາໂມ ໂຫຕິ, ສຕຕໍ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸເຓ ສມ຺ມາ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ເຕ ອິເມຫິ ອຏ຺ຐາຣສຫິ ຄຸເຓຫິ ສມຸເປຕາ ຠວນ຺ຕິ.

‘‘ທສ ອິເມ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄລາ ຘຸຕຄຸຓາຣຫາ. ກຕເມ ທສ? ສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ຫິຣິມາ ຘິຕິມາ ອກຸໂຫ ອຕ຺ຖວສີ ອໂລໂລ ສິກ຺ຂາກາໂມ ທຬ຺ຫສມາທາໂນ ອນຸຊ຺ຌານພຫຸໂລ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣີ, ອິເມ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ທສ ປຸຄ຺ຄລາ ຘຸຕຄຸຓາຣຫາ.

‘‘ເຍ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ຄິຫີ ອຄາຣິກາ ກາມໂຠຄິໂນ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ເຕ ປຸຣິມາສຸ ຊາຕີສຸ ເຕຣສສຸ ຘຸຕຄຸເຓສຸ ກຕູປາສນາ ກຕຠູມິກມ຺ມາ, ເຕ ຕຕ຺ຖ ຈາຣຎ຺ຈ ປຏິປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ໂສຘຍິຕ຺ວາ ອຊ຺ເຊຕຣຫິ ຄິຫີ ເຍວ ສນ຺ຕາ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ກຸສໂລ ອິສ຺ສາໂສ ອນ຺ເຕວາສິເກ ປຐມໍ ຕາວ ອຸປາສນສາລາຍໍ ຈາປເຠທຈາປາໂຣປນຄ຺ຄຫຓມຸຏ຺ຐິປ຺ປຏິປີຬນອງ຺ຄຸລິວິນາມນປາທຐປນສຣຄ຺ຄຫຓສນ຺ນຫນອາກຑ຺ຒນ ສທ຺ຘາຣຓລກ຺ຂນິຍມນຂິປເນ ຕິຓປຸຣິສກຉກຓ [ຂຓກ (ສີ. ປີ.)] ຕິຓປລາລມຕ຺ຕິກາປຸຎ຺ຊຜລກລກ຺ຂເວເຘ ອນຸສິກ຺ຂາເປຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິເກ ອຸປາສນໍ ອາຣາຘຍິຕ຺ວາ ອາຊຎ຺ຎຣຖຄຊຕຸຣງ຺ຄຘນຘຎ຺ຎຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓທາສິທາສຠຣິຍຄາມວຣໍ ລຠຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ຄິຫີ ອຄາຣິກາ ກາມໂຠຄິໂນ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ຕິ, ເຕ ສພ຺ເພ ປຸຣິມາສຸ ຊາຕີສຸ ເຕຣສສຸ ຘຸຕຄຸເຓສຸ ກຕູປາສນາ ກຕຠູມິກມ຺ມາ, ເຕ ຕຕ຺ເຖວ ຈາຣຎ຺ຈ ປຏິປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ໂສຘຍິຕ຺ວາ ອຊ຺ເຊຕຣຫິ ຄິຫີ ເຍວ ສນ຺ຕາ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ຕິ. ນ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸເຓສຸ ປຸພ຺ພາເສວນໍ ວິນາ ເອກິສ຺ສາ ເຍວ ຊາຕິຍາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາ ໂຫຕິ, ອຸຕ຺ຕເມນ ປນ ວີຣິເຍນ ອຸຕ຺ຕມາຍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຕຖາຣູເປນ ອາຈຣິເຍນ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາ ໂຫຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ຠິສກ຺ໂກ ສລ຺ລກຕ຺ໂຕ ອາຈຣິຍໍ ຘເນນ ວາ ວຕ຺ຕປ຺ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ວາ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ສຕ຺ຕຄ຺ຄຫຓເຉທນເລຂນເວຘນສລ຺ລຸທ຺ຘຣຓວຓໂຘວນໂສສນເຠສຊ຺ຊານຸລິມ຺ປນວມນ ວິເຣຈນານຸວາສນກິຣິຍມນຸສິກ຺ຂິຕ຺ວາ ວິຊ຺ຊາສຸ ກຕສິກ຺ໂຂ ກຕູປາສໂນ ກຕຫຕ຺ໂຖ ອາຕຸເຣ ອຸປສງ຺ກມຕິ ຕິກິຈ຺ຉາຍ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເຕ ຄິຫີ ອຄາຣິກາ ກາມໂຠຄິໂນ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ຕິ, ເຕ ສພ຺ເພ ປຸຣິມາສຸ ຊາຕີສຸ ເຕຣສສຸ ຘຸຕຄຸເຓສຸ ກຕູປາສນາ ກຕຠູມິກມ຺ມາ, ເຕ ຕຕ຺ເຖວ ຈາຣຎ຺ຈ ປຏິປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ໂສຘຍິຕ຺ວາ ອຊ຺ເຊຕຣຫິ ຄິຫີ ເຍວ ສນ຺ຕາ ສນ຺ຕໍ ປຣມຕ຺ຖໍ ນິພ຺ພານໍ ສຈ຺ຉິກໂຣນ຺ຕິ, ນ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸເຓຫິ ອວິສຸທ຺ຘານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ໂຫຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ອຸທກສ຺ສ ອເສຈເນນ ພີຊານໍ ອວິຣູຫນໍ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸເຓຫິ ອວິສຸທ຺ຘານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ນ ໂຫຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ອກຕກຸສລານໍ ອກຕກລ຺ຍາຓານໍ ສຸຄຕິຄມນໍ ນ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸເຓຫິ ອວິສຸທ຺ຘານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ນ ໂຫຕິ.

‘‘ປຖວິສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ປຕິຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ. ອາໂປສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສພ຺ພກິເລສມລໂຘວນຏ຺ເຐນ. ເຕໂຊສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສພ຺ພກິເລສວນຊ຺ຌາປນຏ຺ເຐນ. ວາໂຍສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສພ຺ພກິເລສມລຣໂຊປວາຫນຏ຺ເຐນ. ອຄທສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສພ຺ພກິເລສພ຺ຍາຘິວູປສມນຏ຺ເຐນ. ອມຕສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສພ຺ພກິເລສວິສນາສນຏ຺ເຐນ. ເຂຕ຺ຕສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສພ຺ພສາມຎ຺ຎຄຸຓສສ຺ສວິຣູຫນຏ຺ເຐນ. ມໂນຫຣສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ປຕ຺ຖິຕິຈ຺ຉິຕສພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິວຣທທຏ຺ເຐນ. ນາວາສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສໍສາຣມຫຓ຺ຓວປາຣຄມນຏ຺ເຐນ. ຠີຣຸຕ຺ຕາຓສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ຊຣາມຣຓຠີຕານໍ ອສ຺ສາສກຣຓຏ຺ເຐນ. ມາຕຸສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ກິເລສທຸກ຺ຂປ຺ປຏິປີຬິຕານໍ ອນຸຄ຺ຄາຫກຏ຺ເຐນ. ປິຕຸສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ກຸສລວຑ຺ຒິກາມານໍ ສພ຺ພສາມຎ຺ຎຄຸຓຊນກຏ຺ເຐນ. ມິຕ຺ຕສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສພ຺ພສາມຎ຺ຎຄຸຓປຣິເຍສນອວິສໍວາທກຏ຺ເຐນ. ປທຸມສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສພ຺ພກິເລສມເລຫິ ອນຸປລິຕ຺ຕຏ຺ເຐນ. ຈຕຸຊ຺ຊາຕິຍວຣຄນ຺ຘສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ກິເລສທຸຄ຺ຄນ຺ຘປຏິວິໂນທນຏ຺ເຐນ. ຄິຣິຣາຊວຣສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ອຏ຺ຐໂລກຘມ຺ມວາເຕຫິ ອກມ຺ປິຍຏ຺ເຐນ. ອາກາສສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ຄຫຓາປຄຕອຸຣຸວິສຏວິຕ຺ຖຕມຫນ຺ຕຏ຺ເຐນ. ນທີສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ກິເລສມລປວາຫນຏ຺ເຐນ. ສຸເທສກສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ຊາຕິກນ຺ຕາຣກິເລສວນຄຫນນິຕ຺ຖຣຓຏ຺ເຐນ. ມຫາສຕ຺ຖວາຫສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສພ຺ພຠຍສຸຎ຺ຎເຂມອຠຍວຣປວຣນິພ຺ພານນຄຣສມ຺ປາປນຏ຺ເຐນ. ສຸມຊ຺ຊິຕວິມລາທາສສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ສງ຺ຂາຣານໍ ສຠາວທສ຺ສນຏ຺ເຐນ. ຜລກສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ກິເລສລຄຸຬສຣສຕ຺ຕິປຏິພາຫນຏ຺ເຐນ. ຉຕ຺ຕສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ກິເລສວສ຺ສຕິວິຘຄ຺ຄິສນ຺ຕາປາຕປປຏິພາຫນຏ຺ເຐນ. ຈນ຺ທສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ປິຫຍິຕປຕ຺ຖິຕຏ຺ເຐນ. ສູຣິຍສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ໂມຫຕມຕິມິຣນາສນຏ຺ເຐນ. ສາຄຣສມໍ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ອເນກວິຘສາມຎ຺ຎຄຸຓວຣຣຕນຸຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ, ອປຣິມິຕອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍອປ຺ປເມຍ຺ຍຏ຺ເຐນ ຈ. ເອວໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ວິສຸທ຺ຘິກາມານໍ ພຫູປກາຣໍ ສພ຺ພທຣຖປຣິຬາຫນຸທໍ ອຣຕິນຸທໍ ຠຍນຸທໍ ຠວນຸທໍ ຂີລນຸທໍ ມລນຸທໍ ໂສກນຸທໍ ທຸກ຺ຂນຸທໍ ຣາຄນຸທໍ ໂທສນຸທໍ ໂມຫນຸທໍ ມານນຸທໍ ທິຏ຺ຐິນຸທໍ ສພ຺ພາກຸສລຘມ຺ມນຸທໍ ຍສາວຫໍ ຫິຕາວຫໍ ສຸຂາວຫໍ ຜາສຸກຣໍ ປີຕິກຣໍ ໂຍຄກ຺ເຂມກຣໍ ອນວຊ຺ຊໍ ອິຏ຺ຐສຸຂວິປາກໍ ຄຸຓຣາສິຄຸຓປຸຎ຺ຊໍ ອປຣິມິຕອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍ ອປ຺ປເມຍ຺ຍຄຸຓໍ ວຣໍ ປວຣໍ ອຄ຺ຄໍ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ມນຸສ຺ສາ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠວເສນ ໂຠຊນໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ຫິຕວເສນ ເຠສຊ຺ຊໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ອຸປກາຣວເສນ ມິຕ຺ຕໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ຕາຣຓວເສນ ນາວໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ສຸຄນ຺ຘວເສນ ມາລາຄນ຺ຘໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ອຠຍວເສນ ຠີຣຸຕ຺ຕາຓໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ປຕິຏ຺ຐາວເສນ [ປຕິຏ຺ຐານວເສນ (ກ.)] ປຖວິໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ສິປ຺ປວເສນ ອາຈຣິຍໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ຍສວເສນ ຣາຊານໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ກາມທທວເສນ ມຓິຣຕນໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ສພ຺ພສາມຎ຺ຎຄຸຓທທວເສນ ອຣິຍາ ຘຸຕຄຸຓໍ ອຸປເສວນ຺ຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ອຸທກໍ ພີຊວິຣູຫນາຍ, ອຄ຺ຄິ ຌາປນາຍ, ອາຫາໂຣ ພລາຫຣຓາຍ, ລຕາ ພນ຺ຘນາຍ, ສຕ຺ຖໍ ເຉທນາຍ, ປານີຍໍ ປິປາສາວິນຍນາຍ, ນິຘິ ອສ຺ສາສກຣຓາຍ, ນາວາ ຕີຣສມ຺ປາປນາຍ, ເຠສຊ຺ຊໍ ພ຺ຍາຘິວູປສມນາຍ, ຍານໍ ສຸຂຄມນາຍ, ຠີຣຸຕ຺ຕາຓໍ ຠຍວິໂນທນາຍ, ຣາຊາ ອາຣກ຺ຂຕ຺ຖາຍ, ຜລກໍ ທຓ຺ຑເລຑ຺ຑຸລຄຸຬສຣສຕ຺ຕິປຏິພາຫນາຍ, ອາຈຣິໂຍ ອນຸສາສນາຍ, ມາຕາ ໂປສນາຍ, ອາທາໂສ ໂອໂລກນາຍ, ອລງ຺ກາໂຣ ໂສຠນາຍ, ວຕ຺ຖໍ ປຏິຈ຺ຉາທນາຍ, ນິສ຺ເສຓີ ອາໂຣຫນາຍ, ຕຸລາ ວິສມວິກ຺ເຂປນາຍ [ນິກ຺ເຂປນາຍ (ສີ. ປີ.)], ມນ຺ຕໍ ປຣິຊປ຺ປນາຍ, ອາວຸຘໍ ຕຊ຺ຊນີຍປຏິພາຫນາຍ, ປທີໂປ ອນ຺ຘກາຣວິຘມນາຍ, ວາໂຕ ປຣິຬາຫນິພ຺ພາປນາຍ, ສິປ຺ປໍ ວຸຕ຺ຕິນິປ຺ຜາທນາຍ, ອຄທໍ ຊີວິຕຣກ຺ຂຓາຍ, ອາກໂຣ ຣຕນຸປ຺ປາທນາຍ, ຣຕນໍ ອລງ຺ກຣາຍ, ອາຓາ ອນຕິກ຺ກມນາຍ, ອິສ຺ສຣິຍໍ ວສວຕ຺ຕນາຍ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓໍ ສາມຎ຺ຎພີຊວິຣູຫນາຍ, ກິເລສມລຌາປນາຍ, ອິທ຺ຘິພລາຫຣຓາຍ, ສຕິສໍວຣນິພນ຺ຘນາຍ, ວິມຕິວິຈິກິຈ຺ຉາສມຸຈ຺ເຉທນາຍ, ຕຓ຺ຫາປິປາສາວິນຍນາຍ, ອຠິສມຍອສ຺ສາສກຣຓາຍ, ຈຕຸໂຣຆນິຕ຺ຖຣຓາຍ, ກິເລສພ຺ຍາຘິວູປສມາຍ, ນິພ຺ພານສຸຂປ຺ປຏິລາຠາຍ, ຊາຕິຊຣາພ຺ຍາຘິມຣຓໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສຠຍວິໂນທນາຍ, ສາມຎ຺ຎຄຸຓປຣິຣກ຺ຂຓາຍ, ອຣຕິກຸວິຕກ຺ກປຏິພາຫນາຍ, ສກລສາມຎ຺ຎຕ຺ຖານຸສາສນາຍ, ສພ຺ພສາມຎ຺ຎຄຸຓໂປສນາຍ, ສມຖວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພານທສ຺ສນາຍ, ສກລໂລກຖຸຕໂຖມິຕມຫຕິມຫາໂສຠນກຣຓາຍ, ສພ຺ພາປາຍປິທຫນາຍ, ສາມຎ຺ຎຕ຺ຖເສລສິຂຣມຸທ຺ຘນິ ອຠິຣູຫນາຍ, ວງ຺ກກຸຏິລວິສມຈິຕ຺ຕວິກ຺ເຂປນາຍ [ຈິຕ຺ຕນິກ຺ເຂປນາຍ (ສີ. ປີ.)], ເສວິຕພ຺ພາເສວິຕພ຺ພຘມ຺ເມ ສາຘຸສຊ຺ຌາຍກຣຓາຍ, ສພ຺ພກິເລສປຏິສຕ຺ຕຸຕຊ຺ຊນາຍ, ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາຣວິຘມນາຍ, ຕິວິຘຄ຺ຄິສນ຺ຕາປປຣິຬາຫນິພ຺ພາປນາຍ, ສຓ຺ຫສຸຂຸມສນ຺ຕສມາປຕ຺ຕິນິປ຺ຜາທນາຍ, ສກລສາມຎ຺ຎຄຸຓປຣິຣກ຺ຂຓາຍ, ໂພຊ຺ຌງ຺ຄວຣຣຕນຸປ຺ປາທນາຍ, ໂຍຄິຊນາລງ຺ກຣຓາຍ, ອນວຊ຺ຊນິປຸຓສຸຂຸມສນ຺ຕິສຸຂມນຕິກ຺ກມນາຍ, ສກລສາມຎ຺ຎອຣິຍຘມ຺ມວສວຕ຺ຕນາຍ. ອິຕິ, ມຫາຣາຊ, ອິເມສໍ ຄຸຓານໍ ອຘິຄມາຍ ຍທິທໍ ເອກເມກໍ ຘຸຕຄຸຓໍ, ເອວໍ, ມຫາຣາຊ, ອຕຸລິຍໍ ຘຸຕຄຸຓໍ ອປ຺ປເມຍ຺ຍໍ ອສມໍ ອປ຺ປຏິສມໍ ອປ຺ປຏິຠາຄໍ ອປ຺ປຏິເສຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕຣໍ ເສຏ຺ຐໍ ວິສິຏ຺ຐໍ ອຘິກໍ ອາຍຕໍ ປຸຖຸລໍ ວິສຏໍ ວິຕ຺ຖຕໍ ຄຣຸກໍ ຠາຣິຍໍ ມຫນ຺ຕໍ.

‘‘ໂຍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປາປິຈ຺ໂຉ ອິຈ຺ຉາປກໂຕ ກຸຫໂກ ລຸທ຺ໂຘ ໂອທຣິໂກ ລາຠກາໂມ ຍສກາໂມ ກິຕ຺ຕິກາໂມ ອຍຸຕ຺ໂຕ ອປ຺ປຕ຺ໂຕ ອນນຸຈ຺ຉວິໂກ ອນຣໂຫ ອປ຺ປຕິຣູໂປ ຘຸຕງ຺ຄໍ [ຕຘຸຄຸຓໍ (ກ.) ເອວມຸປຣິປິ] ສມາທິຍຕິ, ໂສ ທິຄຸຓໍ ທຓ຺ຑມາປຊ຺ຊຕິ, ສພ຺ພຄຸຓຆາຕມາປຊ຺ຊຕິ, ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກໍ ຫີຬນໍ ຂີຬນໍ ຄຣຫນໍ ອຸປ຺ປຓ຺ຑນໍ ຂິປນໍ ອສມ຺ໂຠຄໍ ນິສ຺ສາຣຓໍ ນິຈ຺ຉຸຠນໍ ປວາຫນໍ ປພ຺ພາຊນໍ ປຏິລຠຕິ, ສມ຺ປຣາເຍປິ ສຕໂຍຊນິເກ ອວີຈິມຫານິຣເຍ ອຸຓ຺ຫກຐິຕຕຕ຺ຕສນ຺ຕຕ຺ຕອຈ຺ຈິຊາລາມາລເກ ອເນກວສ຺ສໂກຏິສຕສຫສ຺ສານິ ອຸທ຺ຘມໂຘ ຕິຣິຍໍ ເຜຓຸທ຺ເທຫກໍ ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕກໍ ປຈ຺ຈຕິ, ຕໂຕ ມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ [ມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ (ສີ. ປີ.)] ກິສຜຣຸສກາຬງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ໂຄ ສູນຸທ຺ຘຸມາຕສຸສິຣຸຕ຺ຕມງ຺ໂຄ [ສູນຸທ຺ຘຸມາຕສູຈິມຸຂປມາຓສຸສິຣຸຕ຺ຕມງ຺ໂຄ (ສີ. ປີ.)] ຉາໂຕ ປິປາສິໂຕ ວິສມຠີມຣູປວຓ຺ໂຓ ຠຄ຺ຄກຓ຺ຓໂສໂຕ ອຸມ຺ມີລິຕນິມີລິຕເນຕ຺ຕນຍໂນ ອຣຸຄຕ຺ຕປກ຺ກຄຕ຺ໂຕ ປຸຬວາກິຓ຺ຓສພ຺ພກາໂຍ ວາຕມຸເຂ ຊລມາໂນ ວິຍ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ອນ຺ໂຕ ຊລມາໂນ ປຊ຺ຊລມາໂນ ອຕາໂຓ ອສຣໂຓ ອາຣຸຓ຺ຓຣຸຓ຺ຓກາຣຸຎ຺ຎຣວໍ ປຣິເທວມາໂນ ນິຊ຺ຌາມຕຓ຺ຫິໂກ ສມຓມຫາເປໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອາຫິຓ຺ຑມາໂນ ມຫິຍາ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິ ອຍຸຕ຺ໂຕ ອປ຺ປຕ຺ໂຕ ອນນຸຈ຺ຉວິໂກ ອນຣໂຫ ອປ຺ປຕິຣູໂປ ຫີໂນ ກຸຊາຕິໂກ ຂຕ຺ຕິຍາຠິເສເກນ ອຠິສິຎ຺ຈຕິ, ໂສ ລຠຕິ ຫຕ຺ຖຈ຺ເຉທໍ ປາທຈ຺ເຉທໍ ຫຕ຺ຖປາທຈ຺ເຉທໍ ກຓ຺ຓຈ຺ເຉທໍ ນາສຈ຺ເຉທໍ ກຓ຺ຓນາສຈ຺ເຉທໍ ພິລງ຺ຄຖາລິກໍ ສງ຺ຂມຸຓ຺ຑິກໍ ຣາຫຸມຸຂໍ ໂຊຕິມາລິກໍ ຫຕ຺ຖປຊ຺ໂຊຕິກໍ ເອຣກວຕ຺ຕິກໍ ຈີຣກວາສິກໍ ເອເຓຍ຺ຍກໍ ພຬິສມໍສິກໍ ກຫາປຓກໍ ຂາຣາປຕຈ຺ຉິກໍ ປລິຆປຣິວຕ຺ຕິກໍ ປລາລປີຐກໍ ຕຕ຺ເຕນ ເຕເລນ ໂອສິຎ຺ຈນໍ ສຸນເຂຫິ ຂາທາປນໍ ຊີວສູລາໂຣປນໍ ອສິນາ ສີສຈ຺ເຉທໍ ອເນກວິຫິຕມ຺ປິ ກມ຺ມກາຣຓໍ ອນຸຠວຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ? ອຍຸຕ຺ໂຕ ອປ຺ປຕ຺ໂຕ ອນນຸຈ຺ຉວິໂກ ອນຣໂຫ ອປ຺ປຕິຣູໂປ ຫີໂນ ກຸຊາຕິໂກ ມຫນ຺ເຕ ອິສ຺ສຣິເຍ ຐາເນ ອຕ຺ຕານໍ ຐເປສິ, ເວລໍ ຆາເຕສິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍ ໂກຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ ປາປິຈ຺ໂຉ…ເປ… ມຫິຍາ ອຏ຺ຏສ຺ສຣໍ ກໂຣຕິ.

‘‘ໂຍ ປນ, ມຫາຣາຊ, ປຸຄ຺ຄໂລ ຍຸຕ຺ໂຕ ປຕ຺ໂຕ ອນຸຈ຺ຉວິໂກ ອຣໂຫ ປຕິຣູໂປ ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ປວິວິຕ຺ໂຕ ອສໍສຏ຺ໂຐ ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ອສໂຐ ອມາໂຍ ອໂນທຣິໂກ ອລາຠກາໂມ ອຍສກາໂມ ອກິຕ຺ຕິກາໂມ ສທ຺ໂຘ ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິໂຕ ຊຣາມຣຓາ ມຸຈ຺ຈິຕຸກາໂມ ‘ສາສນໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມີ’ຕິ ຘຸຕງ຺ຄໍ ສມາທິຍຕິ, ໂສ ທິຄຸຓໍ ປູຊໍ ອຣຫຕິ ເທວານຎ຺ຈ ປິໂຍ ໂຫຕິ ມນາໂປ ປິຫຍິໂຕ ປຕ຺ຖິໂຕ, ຊາຕິສຸມນມລ຺ລິກາທີນໍ ວິຍ ປຸປ຺ຜໍ ນຫາຕານຸລິຕ຺ຕສ຺ສ, ຊິຆຈ຺ຉິຕສ຺ສ ວິຍ ປຓີຕໂຠຊນໍ, ປິປາສິຕສ຺ສ ວິຍ ສີຕລວິມລສຸຣຠິປານີຍໍ, ວິສຄຕສ຺ສ ວິຍ ໂອສຘວຣໍ, ສີຆຄມນກາມສ຺ສ ວິຍ ອາຊຎ຺ຎຣຖວຣຸຕ຺ຕມໍ, ອຕ຺ຖກາມສ຺ສ ວິຍ ມໂນຫຣມຓິຣຕນໍ, ອຠິສິຎ຺ຈິຕຸກາມສ຺ສ ວິຍ ປຓ຺ຑຣວິມລເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕໍ, ຘມ຺ມກາມສ຺ສ ວິຍ ອຣຫຕ຺ຕຜລາຘິຄມມນຸຕ຺ຕຣໍ. ຕສ຺ສ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ຠາວນາປາຣິປູຣິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘານາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ປຎ຺ຈ ພລານິ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ຠາວນາປາຣິປູຣິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສມຖວິປສ຺ສນາ ອຘິຄຈ຺ຉຕິ, ອຘິຄມປ຺ປຏິປຕ຺ຕິ ປຣິຓມຕິ, ຈຕ຺ຕາຣິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ ຈຕສ຺ໂສ ປຏິສມ຺ຠິທາ ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ຉຬຠິຎ຺ຎາ ເກວໂລ ຈ ສມຓຘມ຺ໂມ ສພ຺ເພ ຕສ຺ສາເຘຍ຺ຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ວິມຸຕ຺ຕິປຓ຺ຑຣວິມລເສຕຈ຺ຉຕ຺ເຕນ ອຠິສິຎ຺ຈຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຣຎ຺ໂຎ ຂຕ຺ຕິຍສ຺ສ ອຠິຊາຕກຸລກຸລີນສ຺ສ ຂຕ຺ຕິຍາຠິເສເກນ ອຠິສິຕ຺ຕສ຺ສ ປຣິຈຣນ຺ຕິ ສຣຏ຺ຐເນຄມຊານປທຠຏພລາ [ພລຕ຺ຖາ (ສີ. ປີ.)] ອຏ຺ຐຕ຺ຕິໍສາ ຈ ຣາຊປຣິສາ ນຏນຈ຺ຈກາ ມຸຂມງ຺ຄລິກາ ໂສຕ຺ຖິວາຈກາ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓສພ຺ພປາສຓ຺ຑຄຓາ ອຠິຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ປຖວິຍາ ປຏ຺ຏນຣຕນາກຣນຄຣສຸງ຺ກຏ຺ຐານເວຣຊ຺ຊກເຉຊ຺ຊເຠຊ຺ຊຊນມນຸສາສນໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ສາມິໂກ ຠວຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂຍ ໂກຈິ ປຸຄ຺ຄໂລ ຍຸຕ຺ໂຕ ປຕ຺ໂຕ…ເປ… ວິມຸຕ຺ຕິປຓ຺ຑຣວິມລເສຕຈ຺ຉຕ຺ເຕນ ອຠິສິຎ຺ຈຕິ.

‘‘ເຕຣສິມານິ, ມຫາຣາຊ, ຘຸຕງ຺ຄານິ, ເຍຫິ ສຸທ຺ຘິກໂຕ ນິພ຺ພານມຫາສມຸທ຺ທໍ ປວິສິຕ຺ວາ ພຫຸວິຘໍ ຘມ຺ມກີຬມຠິກີຬຕິ, ຣູປາຣູປອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິໂຍ ວຬຎ຺ເຊຕິ, ອິທ຺ຘິວິຘໍ ທິພ຺ພໂສຕຘາຕຸໍ ປຣຈິຕ຺ຕວິຊານນໍ ປຸພ຺ເພນິວາສານຸສ຺ສຕິໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໍ ສພ຺ພາສວກ຺ຂຍຎ຺ຈ ປາປຸຓາຕິ. ກຕເມ ເຕຣສ? ປໍສຸກູລິກງ຺ຄໍ ເຕຈີວຣິກງ຺ຄໍ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ ສປທານຈາຣິກງ຺ຄໍ ເອກາສນິກງ຺ຄໍ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິກງ຺ຄໍ ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກງ຺ຄໍ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ ຣຸກ຺ຂມູລິກງ຺ຄໍ ອພ຺ໂຠກາສິກງ຺ຄໍ ໂສສານິກງ຺ຄໍ ຍຖາສນ຺ຖຕິກງ຺ຄໍ ເນສຊ຺ຊິກງ຺ຄໍ, ອິເມຫິ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເຕຣສຫິ ຘຸຕຄຸເຓຫິ ປຸພ຺ເພ ອາເສວິເຕຫິ ນິເສວິເຕຫິ ຈິຓ຺ເຓຫິ ປຣິຈິຓ຺ເຓຫິ ຈຣິເຕຫິ ອຸປຈຣິເຕຫິ ປຣິປູຣິເຕຫິ ເກວລໍ ສາມຎ຺ຎໍ ປຏິລຠຕິ, ຕສ຺ສາເຘຍ຺ຍາ ໂຫນ຺ຕິ ເກວລາ ສນ຺ຕາ ສຸຂາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ສຘໂນ ນາວິໂກ ປຏ຺ຏເນ ສຸຏ຺ຐຸ ກຕສຸງ຺ໂກ ມຫາສມຸທ຺ທໍ ປວິສິຕ຺ວາ ວງ຺ຄໍ ຕກ຺ໂກລໍ ຈີນໍ ໂສວີຣໍ ສຸຣຏ຺ຐໍ ອລສນ຺ທໍ ໂກລປຏ຺ຏນໍ ສຸວຓ຺ຓຠູມິໍ ຄຈ຺ຉຕິ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ນາວາສຎ຺ຈຣຓໍ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອິເມຫິ ເຕຣສຫິ ຘຸຕຄຸເຓຫິ ປຸພ຺ເພ ອາເສວິເຕຫິ ນິເສວິເຕຫິ ຈິຓ຺ເຓຫິ ປຣິຈິຓ຺ເຓຫິ ຈຣິເຕຫິ ອຸປຈຣິເຕຫິ ປຣິປູຣິເຕຫິ ເກວລໍ ສາມຎ຺ຎໍ ປຏິລຠຕິ, ຕສ຺ສາເຘຍ຺ຍາ ໂຫນ຺ຕິ ເກວລາ ສນ຺ຕາ ສຸຂາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ກສ຺ສໂກ ປຐມໍ ເຂຕ຺ຕໂທສໍ ຕິຓກຏ຺ຐປາສາຓໍ ອປເນຕ຺ວາ ກສິຕ຺ວາ ວປິຕ຺ວາ ສມ຺ມາ ອຸທກໍ ປເວເສຕ຺ວາ ຣກ຺ຂິຕ຺ວາ ໂຄເປຕ຺ວາ ລວນມທ຺ທເນນ ພຫຸຘຎ຺ຎໂກ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສາເຘຍ຺ຍາ ຠວນ຺ຕິ ເຍ ເກຈິ ອຘນາ ກປຓາ ທລິທ຺ທາ ທຸຄ຺ຄຕຊນາ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອິເມຫິ ເຕຣສຫິ ຘຸຕຄຸເຓຫິ ປຸພ຺ເພ ອາເສວິເຕຫິ…ເປ… ເກວລາ ສນ຺ຕາ ສຸຂາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ຂຕ຺ຕິໂຍ ມຸທ຺ຘາວສິຕ຺ໂຕ ອຠິຊາຕກຸລີໂນ ເຉຊ຺ຊເຠຊ຺ຊຊນມນຸສາສເນ ອິສ຺ສໂຣ ໂຫຕິ ວສວຕ຺ຕີ ສາມິໂກ ອິຈ຺ຉາກຣໂຓ, ເກວລາ ຈ ມຫາປຖວີ ຕສ຺ສາເຘຍ຺ຍາ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອິເມຫິ ເຕຣສຫິ ຘຸຕຄຸເຓຫິ ປຸພ຺ເພ ອາເສວິເຕຫິ ນິເສວິເຕຫິ ຈິຓ຺ເຓຫິ ປຣິຈິຓ຺ເຓຫິ ຈຣິເຕຫິ ອຸປຈຣິເຕຫິ ປຣິປູຣິເຕຫິ ຊິນສາສນວເຣ ອິສ຺ສໂຣ ໂຫຕິ ວສວຕ຺ຕີ ສາມິໂກ ອິຈ຺ຉາກຣໂຓ, ເກວລາ ຈ ສມຓຄຸຓາ ຕສ຺ສາເຘຍ຺ຍາ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ນນຸ, ມຫາຣາຊ, ເຖໂຣ ອຸປເສໂນ ວງ຺ຄນ຺ຕປຸຕ຺ໂຕ ສລ຺ເລຂຘຸຕຄຸເຓ ປຣິປູຣກາຣິຕາຍ ອນາທິຍິຕ຺ວາ ສາວຕ຺ຖິຍາ ສງ຺ຆສ຺ສ ກຕິກໍ ສປຣິໂສ ນຣທມ຺ມສາຣຖິໍ ປຏິສລ຺ລານຄຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ, ຠຄວາ ຈ ຕໍ ສຸວິນີຕໍ ປຣິສໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຫຏ຺ຐຕຸຏ຺ໂຐ ປມຸທິໂຕ ອຸທຄ຺ໂຄ ປຣິສາຍ ສທ຺ຘິໍ ສລ຺ລາປໍ ສລ຺ລປິຕ຺ວາ ອສມ຺ຠິນ຺ເນນ ພ຺ຣຫ຺ມສ຺ສເຣນ ເອຕທໂວຈ ‘ປາສາທິກາ ໂຂ ປນ ຕ຺ຍາຍໍ ອຸປເສນ ປຣິສາ, ກຕໍ ຕ຺ວໍ ອຸປເສນ ປຣິສໍ ວິເນສີ’ຕິ. ໂສປິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸນາ ທສພເລນ ເທວາຕິເທເວນ ປຸຏ຺ໂຐ ຍຖາຠູຕສຠາວຄຸຓວເສນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ໂຍ ໂກຈິ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ວາ ນິສ຺ສຍໍ ວາ ຍາຈຕິ, ຕມຫໍ ເອວໍ ວທາມິ ‘‘ອຫໍ ໂຂ ອາວຸໂສ ອາຣຎ຺ຎິໂກ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ປໍສຸກູລິໂກ ເຕຈີວຣິໂກ. ສເຈ ຕ຺ວມ຺ປິ ອາຣຎ຺ຎິໂກ ຠວິສ຺ສສິ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ ປໍສຸກູລິໂກ ເຕຈີວຣິໂກ, ເອວາຫໍ ຕໍ ປພ຺ພາເຊສ຺ສາມິ ນິສ຺ສຍໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ, ສເຈ ໂສ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ນນ຺ທຕິ ໂອຣມຕິ, ເອວາຫໍ ຕໍ ປພ຺ພາເຊມິ ນິສ຺ສຍໍ ເທມິ, ສເຈ ນ ນນ຺ທຕິ ນ ໂອຣມຕິ, ນ ຕໍ ປພ຺ພາເຊມິ, ນ ນິສ຺ສຍໍ ເທມິ, ເອວາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປຣິສໍ ວິເນມີ’’ຕິ. ເອວໍ ໂຂ [ເອວມ຺ປິ (ກ.)], ມຫາຣາຊ, ຘຸຕຄຸຓວຣສມາທິຓ຺ໂຓ ຊິນສາສນວເຣ ອິສ຺ສໂຣ ໂຫຕິ. ວສວຕ຺ຕີ ສາມິໂກ ອິຈ຺ຉາກຣໂຓ, ຕສ຺ສາເຘຍ຺ຍາ ໂຫນ຺ຕິ ເກວລາ ສນ຺ຕາ ສຸຂາ ສມາປຕ຺ຕິໂຍ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປທຸມໍ ອຠິວຸທ຺ຘປຣິສຸທ຺ຘອຸທິຈ຺ຈຊາຕິປ຺ປຠວໍ ສິນິທ຺ຘໍ ມຸທຸ ໂລຠນີຍໍ ສຸຄນ຺ຘໍ ປິຍໍ ປຕ຺ຖິຕໍ ປສຕ຺ຖໍ ຊລກທ຺ທມມນຸປລິຕ຺ຕໍ ອຓຸປຕ຺ຕເກສຣກຓ຺ຓິກາຠິມຓ຺ຑິຕໍ ຠມຣຄຓເສວິຕໍ ສີຕລສລິລສໍວທ຺ຘໍ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອິເມຫິ ເຕຣສຫິ ຘຸຕຄຸເຓຫິ ປຸພ຺ເພ ອາເສວິເຕຫິ ນິເສວິເຕຫິ ຈິຓ຺ເຓຫິ ປຣິຈິຓ຺ເຓຫິ ຈຣິເຕຫິ ອຸປຈຣິເຕຫິ ປຣິປູຣິເຕຫິ ອຣິຍສາວໂກ ຕິໍສຄຸຓວເຣຫິ ສມຸເປໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ກຕເມຫິ ຕິໍສຄຸຓວເຣຫິ? ສິນິທ຺ຘມຸທຸມທ຺ທວເມຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຆາຕິຕຫຕວິຫຕກິເລໂສ ໂຫຕິ, ຫຕນິຫຕມານທພ຺ໂພ ໂຫຕິ, ອຈລທຬ຺ຫນິວິຏ຺ຐນິພ຺ເພມຕິກສທ຺ໂຘ ໂຫຕິ, ປຣິປຸຓ຺ຓປີຓິຕປຫຏ຺ຐໂລຠນີຍສນ຺ຕສຸຂສມາປຕ຺ຕິລາຠີ ໂຫຕິ, ສີລວຣປວຣອສມສຸຈິຄນ຺ຘປຣິຠາວິໂຕ ໂຫຕິ, ເທວມນຸສ຺ສານໍ ປິໂຍ ໂຫຕິ ມນາໂປ, ຂີຓາສວອຣິຍວຣປຸຄ຺ຄລປຕ຺ຖິໂຕ, ເທວມນຸສ຺ສານໍ ວນ຺ທິຕປູຊິໂຕ, ພຸຘວິພຸຘປຓ຺ຑິຕຊນານໍ ຖຸຕຖວິຕໂຖມິຕປສຕ຺ໂຖ, ອິຘ ວາ ຫຸຣໍ ວາ ໂລເກນ ອນຸປລິຕ຺ໂຕ, ອປ຺ປໂຖກວຊ຺ເຊປິ [ອປ຺ປສາວຊ຺ເຊປິ (ກ.)] ຠຍທສ຺ສາວີ, ວິປຸລວຣສມ຺ປຕ຺ຕິກາມານໍ ມຄ຺ຄຜລວຣຕ຺ຖສາຘໂນ, ອາຍາຈິຕວິປຸລປຓີຕປຈ຺ຈຍຠາຄີ, ອນິເກຕສຍໂນ, ຌານຊ຺ໂຌສິຕຕປ຺ປວຣວິຫາຣີ, ວິຊຏິຕກິເລສຊາລວຕ຺ຖຸ, ຠິນ຺ນຠຄ຺ຄສງ຺ກຸຏິຕສຎ຺ຉິນ຺ນຄຕິນີວຣໂຓ, ອກຸປ຺ປຘມ຺ໂມ, ອຠິນີຕວາໂສ, ອນວຊ຺ຊໂຠຄີ, ຄຕິວິມຸຕ຺ໂຕ, ອຸຕ຺ຕິຓ຺ຓສພ຺ພວິຈິກິຈ຺ໂຉ, ວິມຸຕ຺ຕິຊ຺ໂຌສິຕຕ຺ໂຖ [ວິມຸຕ຺ຕິຊ຺ຌາສິຕຕ຺ໂຕ (ສີ. ປີ.)], ທິຏ຺ຐຘມ຺ໂມ, ອຈລທຬ຺ຫຠີຣຸຕ຺ຕາຓມຸປຄໂຕ, ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນານຸສໂຍ, ສພ຺ພາສວກ຺ຂຍໍ ປຕ຺ໂຕ, ສນ຺ຕສຸຂສມາປຕ຺ຕິວິຫາຣພຫຸໂລ, ສພ຺ພສມຓຄຸຓສມຸເປໂຕ, ອິເມຫິ ຕິໍສຄຸຓວເຣຫິ ສມຸເປໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ນນຸ, ມຫາຣາຊ, ເຖໂຣ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ທສສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸຍາ ອຄ຺ຄປຸຣິໂສ ຐເປຕ຺ວາ ທສພລໍ ໂລກາຈຣິຍໍ, ໂສປິ ອປຣິມິຕມສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍກປ຺ເປ ສມາຈິຕກຸສລມູໂລ [ສມາຈິຓ຺ຓກຸສລມູໂລ (ກ.)] ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸລກຸລີໂນ ມນາປິກໍ ກາມຣຕິໍ ອເນກສຕສງ຺ຂໍ ຘນວຣຎ຺ຈ ໂອຫາຍ ຊິນສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອິເມຫິ ເຕຣສຫິ ຘຸຕຄຸເຓຫິ ກາຍວຈີຈິຕ຺ຕໍ ທມຍິຕ຺ວາ ອຊ຺ເຊຕຣຫິ ອນນ຺ຕຄຸຓສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສນວເຣ ຘມ຺ມຈກ຺ກມນຸປ຺ປວຕ຺ຕໂກ ຊາໂຕ. ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ເທວາຕິເທເວນ ເອກງ຺ຄຸຕ຺ຕຣນິກາຍວຣລຎ຺ຉເກ –

‘‘ນາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎໍ ເອກປຸຄ຺ຄລມ຺ປິ ສມນຸປສ຺ສາມິ, ໂຍ ເອວໍ ຕຖາຄເຕນ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ຕິຕໍ ສມ຺ມເທວ ອນຸປ຺ປວຕ຺ເຕຕິ, ຍຖຍິທໍ ຠິກ຺ຂເວ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ. ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄເຕນ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ຕິຕໍ ສມ຺ມເທວ ອນຸປ຺ປວຕ຺ເຕຕີ’’’ຕິ.

‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ນວງ຺ຄໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ, ຍາ ຈ ໂລກຸຕ຺ຕຣາ ກິຣິຍາ, ຍາ ຈ ໂລເກ ອຘິຄມວິປຸລວຣສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ເຕຣສສຸ ຘຸຕຄຸເຓສຸ ສໂມຘາໂນປຄຕ’’ [ສໂມຘາເນຕພ຺ພໍ (ກ.)] ນ຺ຕິ.

ຘຸຕງ຺ຄປຎ຺ໂຫ ທຸຕິໂຍ.

ອນຸມານວຄ຺ໂຄ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.