໑. ເວສ຺ສນ຺ຕຣປຎ຺ໂຫ

໑. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ສພ຺ເພວ ໂພຘິສຕ຺ຕາ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ເທນ຺ຕິ, ອຸທາຫຸ ເວສ຺ສນ຺ຕເຣເນວ ຣຎ຺ຎາ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສພ຺ເພປິ, ມຫາຣາຊ, ໂພຘິສຕ຺ຕາ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ເທນ຺ຕິ, ນ ເວສ຺ສນ຺ຕເຣເນວ ຣຎ຺ຎາ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອປິ ຈ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເຕສໍ ອນຸມເຕນ ເທນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ຠຣິຍາ, ມຫາຣາຊ, ອນຸມຕາ, ທາຣກາ ປນ ພາລຕາຍ ວິລປິໍສຸ [ລາລປິໍສຸ (ສີ. ປີ.)], ຍທິ ເຕ ອຕ຺ຖໂຕ ຊາເນຍ຺ຍຸໍ, ເຕປິ ອນຸໂມເທຍ຺ຍຸໍ, ນ ເຕ ວິລເປຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ທຸກ຺ກຣໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ໂພຘິສຕ຺ເຕນ ກຕໍ, ຍໍ ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ໂອຣເສ ປິເຍ ປຸຕ຺ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ທາສຕ຺ຖາຍ ອທາສິ.

‘‘ອິທມ຺ປິ ທຸຕິຍໍ ທຸກ຺ກຣໂຕ ທຸກ຺ກຣຕຣໍ, ຍໍ ໂສ ອຕ຺ຕໂນ ໂອຣເສ ປິເຍ ປຸຕ຺ເຕ ພາລເກ ຕຣຸຓເກ ລຕາຍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ເຕນ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ລຕາຍ ອນຸມຊ຺ຊີຍນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິ.

‘‘ອິທມ຺ປິ ຕຕິຍໍ ທຸກ຺ກຣໂຕ ທຸກ຺ກຣຕຣໍ, ຍໍ ໂສ ສເກນ ພເລນ ພນ຺ຘນາ ມຸຈ຺ຈິຕ຺ວາ ອາຄເຕ ທາຣເກ ສາຣຊ຺ຊມຸປຄເຕ ປຸນເທວ ລຕາຍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ອທາສິ.

‘‘ອິທມ຺ປິ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ທຸກ຺ກຣໂຕ ທຸກ຺ກຣຕຣໍ, ຍໍ ໂສ ທາຣເກ ‘ອຍໍ ໂຂ, ຕາຕ, ຍກ຺ໂຂ ຂາທິຕຸໍ ເນຕິ ອມ຺ເຫ’ຕິ ວິລປນ຺ເຕ ‘ມາ ຠາຍິຕ຺ຖາ’ຕິ ນ ອສ຺ສາເສສິ.

‘‘ອິທມ຺ປິ ປຎ຺ຈມໍ ທຸກ຺ກຣໂຕ ທຸກ຺ກຣຕຣໍ, ຍໍ ໂສ ຊາລິສ຺ສ ກຸມາຣສ຺ສ ຣຸທມານສ຺ສ ປາເທສຸ ນິປຕິຕ຺ວາ ‘ອລໍ, ຕາຕ, ກຓ຺ຫາຊິນໍ ນິວຕ຺ເຕຫິ, ອຫເມວ ຄຈ຺ຉາມິ ຍກ຺ເຂນ ສຫ, ຂາທຕຸ ມໍ ຍກ຺ໂຂ’ຕິ ຍາຈມານສ຺ສ ເອວໍ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິ.

‘‘ອິທມ຺ປິ ຉຏ຺ຐໍ ທຸກ຺ກຣໂຕ ທຸກ຺ກຣຕຣໍ, ຍໍ ໂສ ຊາລິສ຺ສ ກຸມາຣສ຺ສ ‘ປາສາຓສມໍ ນູນ ເຕ, ຕາຕ, ຫທຍໍ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ອມ຺ຫາກໍ ທຸກ຺ຂິຕານໍ ເປກ຺ຂມາໂນ ນິມ຺ມນຸສ຺ສເກ ພ຺ຣຫາຣຎ຺ເຎ ຍກ຺ເຂນ ນີຍມາເນ ນ ນິວາເຣສີ’ຕິ ວິລປມານສ຺ສ ກາຣຸຎ຺ຎໍ ນາກາສິ.

‘‘ອິທມ຺ປິ ສຕ຺ຕມໍ ທຸກ຺ກຣໂຕ ທຸກ຺ກຣຕຣໍ, ຍໍ ຕສ຺ສ ຣຸຬຣຸຬສ຺ສ ຠີມຠີມສ຺ສ ນີເຕ ທາຣເກ ອທສ຺ສນໍ ຄມິເຕ ນ ຜລິ ຫທຍໍ ສຕຘາ ວາ ສຫສ຺ສຘາ ວາ, ປຸຎ຺ຎກາເມນ ມນຸເຊນ ກິໍ ປຣທຸກ຺ຂາປເນນ, ນນຸ ນາມ ສກທານໍ ທາຕພ຺ພໍ ໂຫຕີ’’ຕິ?

‘‘ທຸກ຺ກຣສ຺ສ, ມຫາຣາຊ, ກຕຕ຺ຕາ ໂພຘິສຕ຺ຕສ຺ສ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ທສສຫສ຺ສິຍາ ໂລກຘາຕຸຍາ ສເທວມນຸສ຺ເສສຸ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄໂຕ, ເທວາ ເທວຠວເນ ປກິຕ຺ເຕນ຺ຕິ, ອສຸຣາ ອສຸຣຠວເນ ປກິຕ຺ເຕນ຺ຕິ, ຄຣຸຬາ ຄຣຸຬຠວເນ ປກິຕ຺ເຕນ຺ຕິ, ນາຄາ ນາຄຠວເນ ປກິຕ຺ເຕນ຺ຕິ, ຍກ຺ຂາ ຍກ຺ຂຠວເນ ປກິຕ຺ເຕນ຺ຕິ, ອນຸປຸພ຺ເພນ ຕສ຺ສ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ປຣມ຺ປຣາຍ ອຊ຺ເຊຕຣຫິ ອິຘ ອມ຺ຫາກໍ ສມຍໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ຕໍ ມຍໍ ທານໍ ປກິຕ຺ເຕນ຺ຕາ ວິໂກເປນ຺ຕາ ນິສິນ຺ນາ ສຸທິນ຺ນໍ, ອຸທາຫຸ ທຸທ຺ທິນ຺ນນ຺ຕິ. ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ, ມຫາຣາຊ, ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ນິປຸຓານໍ ວິຎ຺ຎູນໍ ວິທູນໍ ວິຠາວີນໍ ໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ທສ ຄຸເຓ ອນຸທສ຺ສຕິ. ກຕເມ ທສ? ອເຄຘຕາ ນິຣາລຍຕາ ຈາໂຄ ປຫານໍ ອປຸນຣາວຕ຺ຕິຕາ ສຸຂຸມຕາ ມຫນ຺ຕຕາ ທຸຣນຸໂພຘຕາ ທຸລ຺ລຠຕາ ອສທິສຕາ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມສ຺ສ, ໂສ ໂຂ ປນາຍໍ, ມຫາຣາຊ, ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ນິປຸຓານໍ ວິຎ຺ຎູນໍ ວິທູນໍ ວິຠາວີນໍ ໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ອິເມ ທສ ຄຸເຓ ອນຸທສ຺ສຕີ’’ຕິ.

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ໂຍ ປຣໍ ທຸກ຺ຂາເປຕ຺ວາ ທານໍ ເທຕິ, ອປິ ນຸ ຕໍ ທານໍ ສຸຂວິປາກໍ ໂຫຕິ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອາມ, ມຫາຣາຊ, ກິໍ ວຕ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອິງ຺ຆ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ກາຣຓໍ ອຸປທສ຺ເສຫີ’’ຕິ. ‘‘ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ສີລວາ ໂຫຕິ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ໂມ, ໂສ ຠເວຍ຺ຍ ປກ຺ຂຫໂຕ ວາ ປີຐສປ຺ປີ ວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວາ ພ຺ຍາຘິໍ ອາປນ຺ໂນ, ຕເມນໍ ໂຍ ໂກຈິ ປຸຎ຺ຎກາໂມ ຍານໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ປຕ຺ຖິຕໍ ເທສມນຸປາເປຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຕໂຕນິທານໍ ກິຎ຺ຈິ ສຸຂໍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຍ຺ຍ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກໍ ຕໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ກິໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ? ຫຕ຺ຖິຍານໍ ວາ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ປຸຣິໂສ ລເຠຍ຺ຍ ອສ຺ສຍານໍ ວາ ຣຖຍານໍ ວາ, ຖເລ ຖລຍານໍ ຊເລ ຊລຍານໍ ເທເວສຸ ເທວຍານໍ ມນຸສ຺ເສສຸ ມນຸສ຺ສຍານໍ, ຕທນຸຈ຺ຉວິກໍ ຕທນຸໂລມິກໍ ຠເວ ຠເວ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ຕທນຸຈ຺ຉວິການິ ຕທນຸໂລມິການິ ຈສ຺ສ ສຸຂານິ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຍ຺ຍຸໍ, ສຸຄຕິໂຕ ສຸຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເຕເນວ ກມ຺ມາຠິສນ຺ເທນ ອິທ຺ຘິຍານໍ ອຠິຣຸຍ຺ຫ ປຕ຺ຖິຕໍ ນິພ຺ພານນຄຣໍ ປາປຸເຓຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ປຣທຸກ຺ຂາປເນນ ທິນ຺ນທານໍ ສຸຂວິປາກໍ ໂຫຕິ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກໍ, ຍໍ ໂສ ປຸຣິໂສ ພລີພທ຺ເທ ທຸກ຺ຂາເປຕ຺ວາ ເອວຣູປໍ ສຸຂໍ ອນຸຠວຕິ.

‘‘ອປຣມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກາຣຓໍ ສຸໂຓຫິ, ຍຖາ ປຣທຸກ຺ຂາປເນນ ທິນ຺ນທານໍ ສຸຂວິປາກໍ ໂຫຕິ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກໍ. ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ໂຍ ໂກຈິ ຣາຊາ ຊນປທໂຕ ຘມ຺ມິກໍ ພລິໍ ອຸທ຺ຘຣາເປຕ຺ວາ ອາຓາປວຕ຺ຕເນນ ທານໍ ທເທຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂຂ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ຣາຊາ ຕໂຕນິທານໍ ກິຎ຺ຈິ ສຸຂໍ ອນຸຠເວຍ຺ຍ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກໍ ຕໍ ທານ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ກິໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໂຕນິທານໍ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ຣາຊາ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ອເນກສຕສຫສ຺ສຄຸຓໍ ລເຠຍ຺ຍ. ຣາຊູນໍ ອຕິຣາຊາ ຠເວຍ຺ຍ, ເທວານໍ ອຕິເທໂວ ຠເວຍ຺ຍ, ພ຺ຣຫ຺ມານໍ ອຕິພ຺ຣຫ຺ມາ ຠເວຍ຺ຍ, ສມຓານໍ ອຕິສມໂຓ ຠເວຍ຺ຍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ອຕິພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠເວຍ຺ຍ, ອຣຫນ຺ຕານໍ ອຕິອຣຫາ [ອຕິອຣຫນ຺ໂຕ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ປຣທຸກ຺ຂາປເນນ ທິນ຺ນທານໍ ສຸຂວິປາກໍ ໂຫຕິ ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກໍ, ຍໍ ໂສ ຣາຊາ ພລິນາ ຊນໍ ປີເຬຕ຺ວາ ທິນ຺ນທາເນນ ເອວຣູປໍ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ຍສສຸຂໍ ອນຸຠວຕີ’’ຕິ.

‘‘ອຕິທານໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເວສ຺ສນ຺ຕເຣນ ຣຎ຺ຎາ ທິນ຺ນໍ, ຍໍ ໂສ ສກໍ ຠຣິຍໍ ປຣສ຺ສ ຠຣິຍຕ຺ຖາຍ ອທາສິ, ສເກ ໂອຣເສ ປຸຕ຺ເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ທາສຕ຺ຖາຍ ອທາສິ, ອຕິທານໍ ນາມ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ໂລເກ ວິທູຫິ ນິນ຺ທິຕໍ ຄຣຫິຕໍ, ຍຖາ ນາມ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຕິຠາເຣນ ສກຏສ຺ສ ອກ຺ໂຂ ຠິຊ຺ຊຕິ, ອຕິຠາເຣນ ນາວາ ໂອສີທຕິ, ອຕິຠຸຕ຺ເຕນ ໂຠຊນໍ ວິສມໍ ປຣິຓມຕິ, ອຕິວສ຺ເສນ ຘຎ຺ຎໍ ວິນສ຺ສຕິ, ອຕິທາເນນ ໂຠຄກ຺ຂຍໍ ອຸເປຕິ, ອຕິຕາເປນ ປຖວີ ອຸປຑຍ຺ຫຕິ, ອຕິຣາເຄນ ອຸມ຺ມຕ຺ຕໂກ ໂຫຕິ, ອຕິໂທເສນ ວຊ຺ໂຌ ໂຫຕິ, ອຕິໂມເຫນ ອນຍໍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ອຕິໂລເຠນ ໂຈຣຄ຺ຄຫຓມຸປຄຈ຺ຉຕິ, ອຕິຠເຍນ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ອຕິປູເຣນ ນທີ ອຸຕ຺ຕຣຕິ, ອຕິວາເຕນ ອສນິ ປຕຕິ, ອຕິອຄ຺ຄິນາ ໂອທນໍ ອຸຕ຺ຕຣຕິ, ອຕິສຎ຺ຈຣເຓນ ນ ຈິຣໍ ຊີວຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຕິທານໍ ນາມ ໂລເກ ວິທູຫິ ນິນ຺ທິຕໍ ຄຣຫິຕໍ, ອຕິທານໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເວສ຺ສນ຺ຕເຣນ ຣຎ຺ຎາ ທິນ຺ນໍ, ນ ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈິ ຜລໍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຕິທານໍ, ມຫາຣາຊ, ໂລເກ ວິທູຫິ ວຓ຺ຓິຕໍ ຖຸຕໍ ປສຕ຺ຖໍ, ເຍ ເກຈິ ຍາທິສໍ ກີທິສໍ ທານໍ ເທນ຺ຕິ [ເກຈິ ຍາທິສໍ ຕາທິສໍ ທານໍ ເທນ຺ຕິ (ສ຺ຍາ.)], ອຕິທານທາຍີ ໂລເກ ກິຕ຺ຕິໍ ປາປຸຓາຕິ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ອຕິປວຣຕາຍ ທິພ຺ພໍ ວນມູລໍ ຄຫິຕມ຺ປິ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິຕານໍ ປຣຊນານໍ ນ ທສ຺ສຍຕິ, ອຄໂທ ອຕິຊຈ຺ຈຕາຍ [ອຕິອຸສຠຕາຍ (ກ.)] ປີຬາຍ ສມຸຄ຺ຆາຕໂກ ໂຣຄານໍ ອນ຺ຕກໂຣ, ອຄ຺ຄິ ອຕິໂຊຕິຕາຍ ຑຫຕິ, ອຸທກໍ ອຕິສີຕຕາຍ ນິພ຺ພາເປຕິ, ປທຸມໍ ປຣິສຸທ຺ຘຕາຍ ນ ອຸປລິມ຺ປຕິ ວາຣິກທ຺ທເມນ, ມຓິ ອຕິຄຸຓຕາຍ ກາມທໂທ, ວຊິຣໍ ອຕິຕິຂິຓຕາຍ ວິຊ຺ຌຕິ ມຓິມຸຕ຺ຕາຜລິກໍ, ປຖວີ ອຕິມຫນ຺ຕຕາຍ ນໂຣຣຄມິຄປກ຺ຂິຊລເສລປພ຺ພຕທຸເມ ຘາເຣຕິ, ສມຸທ຺ໂທ ອຕິມຫນ຺ຕຕາຍ ອປຣິປູຣໂຓ, ສິເນຣຸ ອຕິຠາຣຕາຍ ອຈໂລ, ອາກາໂສ ອຕິວິຕ຺ຖາຣຕາຍ ອນນ຺ໂຕ, ສູຣິໂຍ ອຕິປ຺ປຠຕາຍ ຕິມິຣໍ ຆາເຕຕິ, ສີໂຫ ອຕິຊາຕິຕາຍ ວິຄຕຠໂຍ, ມລ຺ໂລ ອຕິພລວຕາຍ ປຏິມລ຺ລໍ ຂິປ຺ປໍ ອຸກ຺ຂິປຕິ, ຣາຊາ ອຕິປຸຎ຺ຎຕາຍ ອຘິປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ອຕິສີລວນ຺ຕຕາຍ ນາຄຍກ຺ຂນຣມຣູຫິ ນມສ຺ສນີໂຍ, ພຸທ຺ໂຘ ອຕິອຄ຺ຄຕາຍ [ອຕິວິສິຏ຺ຐຕາຍ (ສ຺ຍາ.)] ອນຸປໂມ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອຕິທານໍ ນາມ ໂລເກ ວິທູຫິ ວຓ຺ຓິຕໍ ຖຸຕໍ ປສຕ຺ຖໍ, ເຍ ເກຈິ ຍາທິສໍ ກີທິສໍ ທານໍ ເທນ຺ຕິ, ອຕິທານທາຍີ ໂລເກ ກິຕ຺ຕິໍ ປາປຸຓາຕິ, ອຕິທາເນນ ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ຣາຊາ ທສສຫສ຺ສິຍາ ໂລກຘາຕຸຍາ ວຓ຺ຓິໂຕ ຖຸໂຕ ປສຕ຺ໂຖ ມຫິໂຕ ກິຕ຺ຕິໂຕ, ເຕເນວ ອຕິທາເນນ ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ຣາຊາ ອຊ຺ເຊຕຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຊາໂຕ ອຄ຺ໂຄ ສເທວເກ ໂລເກ.

‘‘ອຕ຺ຖິ ປນ, ມຫາຣາຊ, ໂລເກ ຐປນີຍໍ ທານໍ, ຍໍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍ ອນຸປ຺ປຕ຺ເຕ ນ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ທສ ໂຂ ປນິມານິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ທານານິ, ຍານິ ໂລເກ ອທານສມ຺ມຕານິ, ໂຍ ຕານິ ທານານິ ເທຕິ, ໂສ ອປາຍຄາມີ ໂຫຕິ. ກຕມານິ ທສ? ມຊ຺ຊທານໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ໂລເກ ອທານສມ຺ມຕໍ, ໂຍ ຕໍ ທານໍ ເທຕິ, ໂສ ອປາຍຄາມີ ໂຫຕິ. ສມຊ຺ຊທານໍ…ເປ… ອິຕ຺ຖິທານໍ…ເປ… ອຸສຠທານໍ…ເປ… ຈິຕ຺ຕກມ຺ມທານໍ…ເປ… ສຕ຺ຖທານໍ …ເປ… ວິສທານໍ…ເປ… ສງ຺ຂລິກທານໍ…ເປ… ກຸກ຺ກຸຏສູກຣທານໍ…ເປ… ຕຸລາກູຏມານກູຏທານໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ໂລເກ ອທານສມ຺ມຕໍ ໂຫຕິ, ໂຍ ຕໍ ທານໍ ເທຕິ, ໂສ ອປາຍຄາມີ ໂຫຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ທສ ທານານິ ໂລເກ ອທານສມ຺ມຕານິ, ໂຍ ຕານິ ທານານິ ເທຕິ, ໂສ ອປາຍຄາມີ ໂຫຕີ’’ຕິ.

‘‘ນາຫໍ ຕໍ, ມຫາຣາຊ, ອທານສມ຺ມຕໍ ປຸຈ຺ຉາມິ, ອິມໍ ຂ຺ວາຫໍ, ມຫາຣາຊ, ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມິ ‘ອຕ຺ຖິ ປນ, ມຫາຣາຊ, ໂລເກ ຐປນີຍໍ ທານໍ, ຍໍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍ ອນຸປ຺ປຕ຺ເຕ ນ ທາຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ. ‘‘ນຕ຺ຖິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ໂລເກ ຐປນີຍໍ ທານໍ. ຍໍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍ ອນຸປ຺ປຕ຺ເຕ ນ ທາຕພ຺ພໍ, ຈິຕ຺ຕປ຺ປສາເທ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ເກຈິ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍານໍ ໂຠຊນໍ ເທນ຺ຕິ, ເກຈິ ອຈ຺ຉາທນໍ, ເກຈິ ສຍນໍ, ເກຈິ ອາວສຖໍ, ເກຈິ ອຕ຺ຖຣຓປາວຸຣຓໍ, ເກຈິ ທາສິທາສໍ, ເກຈິ ເຂຕ຺ຕວຕ຺ຖຸໍ, ເກຈິ ທ຺ວິປທຈຕຸປ຺ປທໍ, ເກຈິ ສຕໍ ສຫສ຺ສໍ ສຕສຫສ຺ສໍ, ເກຈິ ມຫາຣຊ຺ຊໍ, ເກຈິ ຊີວິຕມ຺ປິ ເທນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ຍທິ ປນ, ມຫາຣາຊ, ເກຈິ ຊີວິຕມ຺ປິ ເທນ຺ຕິ, ກິໍ ກາຣຓາ ເວສ຺ສນ຺ຕຣໍ ທານປຕິໍ ອຕິພາຬ຺ຫໍ ປຣິປາເຕສິ ສຸທິນ຺ເນ ປຸຕ຺ເຕ ຈ ທາເຣ ຈ?

‘‘ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຖິ ໂລກປກຕິ ໂລກາຈິຓ຺ຓໍ, ລຠຕິ ປິຕາ ປຸຕ຺ຕໍ ອິຓຏ຺ໂຏ ວາ ອາຊີວິກປກໂຕ ວາ ອາວປິຕຸໍ ວາ [ອາຘາເປຕຸໍ ວາ (ສ຺ຍາ.), ອາຘປິຕຸໍ ວາ (ກ.)] ວິກ຺ກິຓິຕຸໍ ວາ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ລຠຕິ ປິຕາ ປຸຕ຺ຕໍ ອິຓຏ຺ໂຏ ວາ ອາຊີວິກປກໂຕ ວາ ອາວປິຕຸໍ ວາ ວິກ຺ກິຓິຕຸໍ ວາ’’ຕິ. ‘‘ຍທິ, ມຫາຣາຊ, ລຠຕິ ປິຕາ ປຸຕ຺ຕໍ ອິຓຏ຺ໂຏ ວາ ອາຊີວິກປກໂຕ ວາ ອາວປິຕຸໍ ວາ ວິກ຺ກິຓິຕຸໍ ວາ, ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣປິ, ມຫາຣາຊ, ຣາຊາ ອລຠມາໂນ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓໍ ອຸປທ຺ທຸໂຕ ທຸກ຺ຂິໂຕ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມຘນສ຺ສ ປຏິລາຠາຍ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ອາວເປສິ ຈ ວິກ຺ກິຓິ ຈ. ອິຕິ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕເຣນ ຣຎ຺ຎາ ອຎ຺ເຎສໍ ທິນ຺ນໍ ເຍວ ທິນ຺ນໍ, ກຕໍ ເຍວ ກຕໍ. ກິສ຺ສ ປນ ຕ຺ວໍ, ມຫາຣາຊ, ເຕນ ທາເນນ ເວສ຺ສນ຺ຕຣໍ ທານປຕິໍ ອຕິພາຬ຺ຫໍ ອປສາເທສີ’’ຕິ?

‘‘ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທານປຕິໂນ ທານໍ ຄຣຫາມິ, ອປິ ຈ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ຍາຈນ຺ເຕ ນິມິນິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອຕໍ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອສພ຺ຠິກາຣຓໍ, ຍໍ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ຍາຈນ຺ເຕ ອຕ຺ຕານໍ ທເທຍ຺ຍ, ຍໍ ຍໍ ຫິ ຍາຈນ຺ເຕ ຕໍ ຕເທວ ທາຕພ຺ພໍ, ເອຕໍ ສປ຺ປຸຣິສານໍ ກມ຺ມໍ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິ ປຸຣິໂສ ປານີຍໍ ອາຫຣາເປຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ໂຍ ໂຠຊນໍ ທເທຍ຺ຍ, ອປິ ນຸ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ຕສ຺ສ ກິຈ຺ຈກາຣີ ອສ຺ສາ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ໂສ ອາຫຣາເປຕິ, ຕເມວ ຕສ຺ສ ເທນ຺ໂຕ ກິຈ຺ຈກາຣີ ອສ຺ສາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ຣາຊາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ຍາຈນ຺ເຕ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ເຍວ ອທາສິ. ສເຈ, ມຫາຣາຊ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ສຣີຣໍ ຍາເຈຍ຺ຍ, ນ ໂສ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຕານໍ ຣກ຺ເຂຍ຺ຍ ນ ກມ຺ເປຍ຺ຍ ນ ຣຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ຕສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເຍວ ສຣີຣໍ ຠເວຍ຺ຍ. ສເຈ, ມຫາຣາຊ, ໂກຈິ ເວສ຺ສນ຺ຕຣໍ ທານປຕິໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ຍາເຈຍ຺ຍ ‘ທາສຕ຺ຕໍ ເມ ອຸເປຫີ’ຕິ, ທິນ຺ນໍ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕໍ ເຍວສ຺ສ ສຣີຣໍ ຠເວຍ຺ຍ, ນ ໂສ ທຕ຺ວາ ຕເປຍ຺ຍ [ຐເປຍ຺ຍ (ສີ.)], ຣຎ຺ໂຎ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ກາໂຍ ພຫຸສາຘາຣໂຓ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປກ຺ກາ ມໍສເປສິ ພຫຸສາຘາຣຓາ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຣຎ຺ໂຎ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ກາໂຍ ພຫຸສາຘາຣໂຓ. ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ຜລິໂຕ [ຜລິໂນ (?)] ຣຸກ຺ໂຂ ນານາທິຊຄຓສາຘາຣໂຓ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຣຎ຺ໂຎ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ກາໂຍ ພຫຸສາຘາຣໂຓ. ກິໍ ກາຣຓາ? ‘ເອວາຫໍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ປາປຸຓິສ຺ສາມີ’ຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ອຘໂນ ຘນຕ຺ຖິໂກ ຘນປຣິເຍສນໍ ຈຣມາໂນ ອຊປຖໍ ສງ຺ກຸປຖໍ ເວຕ຺ຕປຖໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຊລຖລວາຓິຊ຺ຊໍ ກໂຣຕິ, ກາເຍນ ວາຈາຍ ມນສາ ຘນໍ ອາຣາເຘຕິ, ຘນປ຺ປຏິລາຠາຍ ວາຍມຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ທານປຕິ ອຘໂນ ພຸທ຺ຘຘເນນ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓຣຕນປ຺ປຏິລາຠາຍ ຍາຈການໍ ຘນຘຎ຺ຎໍ ທາສິທາສໍ ຍານວາຫນໍ ສກລສາປເຕຍ຺ຍໍ ສກໍ ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຈຊິຕ຺ວາ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ເຍວ ປຣິເຍສຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ອມຈ຺ໂຈ ມຸທ຺ທກາໂມ ມຸທ຺ທາຘິກຣຓໍ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເຄເຫ ຘນຘຎ຺ຎໍ ຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ທຕ຺ວາປິ ມຸທ຺ທປ຺ປຏິລາຠາຍ ວາຍມຕິ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ທານປຕິ ສພ຺ພໍ ຕໍ ພາຫິຣພ຺ຠນ຺ຕຣຘນໍ ທຕ຺ວາ ຊີວິຕມ຺ປິ ປເຣສໍ ທຕ຺ວາ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ເຍວ ປຣິເຍສຕິ.

‘‘ອປິ ຈ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທານປຕິໂນ ເອວໍ ອໂຫສິ ‘ຍໍ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຍາຈຕິ, ຕເມວາຫໍ ຕສ຺ສ ເທນ຺ໂຕ ກິຈ຺ຈກາຣີ ນາມ ໂຫມີ’ຕິ, ເອວໍ ໂສ ຕສ຺ສ ປຸຕ຺ຕທາຣມທາສິ. ນ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ທານປຕິ ເທສ຺ສຕາຍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຸຕ຺ຕທາຣມທາສິ, ນ ອທສ຺ສນກາມຕາຍ ປຸຕ຺ຕທາຣມທາສິ, ນ ອຕິພຫຸກາ ເມ ປຸຕ຺ຕທາຣາ, ‘ນ ສກ຺ໂກມິ ເຕ ໂປເສຕຸ’ນ຺ຕິ ປຸຕ຺ຕທາຣມທາສິ, ນ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິໂຕ ‘ອປ຺ປິຍາ ເມ’ຕິ ນີຫຣິຕຸກາມຕາຍ ປຸຕ຺ຕທາຣມທາສິ. ອຖ ໂຂ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓຣຕນສ຺ເສວ ປິຍຕ຺ຕາ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎາຓສ຺ສ ກາຣຓາ ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ຣາຊາ ເອວຣູປໍ ອຕຸລໍ ວິປຸລມນຸຕ຺ຕຣໍ ປິຍໍ ມນາປໍ ທຍິຕໍ ປາຓສມໍ ປຸຕ຺ຕທາຣທານວຣໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອທາສິ.

‘‘ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ເທວາຕິເທເວນ ຈຣິຍາປິຏເກ –

‘‘‘ນ ເມ ເທສ຺ສາ ອຸໂຠ ປຸຕ຺ຕາ, ມທ຺ທີ ເທວີ ນ ເທສ຺ສິຍາ;

ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕໍ ປິຍໍ ມຍ຺ຫໍ, ຕສ຺ມາ ປິເຍ ອທາສຫ’ນ຺ຕິ.

‘‘ຕສ຺ມາ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສຕໂຣ ຣາຊາ ປຸຕ຺ຕທານໍ [ປຸຕ຺ຕທາຣໍ (ກ.)] ທຕ຺ວາ ປຓ຺ຓສາລໍ ປວິສິຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊິ. ຕສ຺ສ ອຕິເປເມນ ທຸກ຺ຂິຕສ຺ສ ພລວໂສໂກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ຫທຍວຕ຺ຖຸ ອຸຓ຺ຫມໂຫສິ. ນາສິກາຍ ອປ຺ປໂຫນ຺ຕິຍາ ມຸເຂນ ອຸຓ຺ເຫ ອສ຺ສາສປສ຺ສາເສ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ, ອສ຺ສູນິ ປຣິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂລຫິຕພິນ຺ທູນິ ຫຸຕ຺ວາ ເນຕ຺ເຕຫິ ນິກ຺ຂມິໍສຸ. ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ທຸກ຺ເຂນ ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ຣາຊາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຸຕ຺ຕທາຣມທາສິ ‘ມາ ເມ ທານປໂຖ ປຣິຫາຍີ’ຕິ.

‘‘ອປິ ຈ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ຣາຊາ ທ຺ເວ ອຕ຺ຖວເສ ປຏິຈ຺ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ທ຺ເວ ທາຣເກ ອທາສິ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ທານປໂຖ ຈ ເມ ອປຣິຫີໂນ ຠວິສ຺ສຕິ, ທຸກ຺ຂິເຕ ຈ ເມ ປຸຕ຺ຕເກ ວນມູລຜເລຫິ ອິໂຕນິທານໍ ອຍ຺ຍໂກ ໂມເຈສ຺ສຕີຕິ. ຊານາຕິ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ຣາຊາ ‘ນ ເມ ທາຣກາ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ, ອິເມ ຈ ທາຣເກ ອຍ຺ຍໂກ ນິກ຺ກິຓິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ອມ຺ຫາກມ຺ປິ ຄມນໍ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ອິເມ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ທ຺ເວ ອຕ຺ຖວເສ ປຏິຈ຺ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ທ຺ເວ ທາຣເກ ອທາສິ.

‘‘ອປິ ຈ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ຣາຊາ ຊານາຕິ ‘ອຍໍ ໂຂ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຊິຓ຺ໂຓ ວຸຑ຺ໂຒ ມຫລ຺ລໂກ ທຸພ຺ພໂລ ຠຄ຺ໂຄ ທຓ຺ຑປຣາຍໂຓ ຂີຓາຍຸໂກ ປຣິຕ຺ຕປຸຎ຺ໂຎ, ເນໂສ ສມຕ຺ໂຖ ອິເມ ທາຣເກ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸ’ນ຺ຕິ. ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍ ປນ, ມຫາຣາຊ, ປຸຣິໂສ ປາກຕິເກນ ພເລນ ອິເມ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິເກ ເອວໍມຫານຸຠາເວ ຄເຫຕ຺ວາ ເປຬາຍ ວາ ສມຸຄ຺ເຄ ວາ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ນິປ຺ປເຠ ກຕ຺ວາ ຖາລກປຣິໂຠເຄນ [ປທີປປຣິໂຠເຄນ (ສ຺ຍາ.)] ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອິມສ຺ມິໍ ໂລເກ ຈນ຺ທິມສູຣິຍປ຺ປຏິຠາຄສ຺ສ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ອປຣມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກາຣຓໍ ສຸໂຓຫິ, ເຍນ ກາຣເຓນ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຣຎ຺ໂຎ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ມຓິຣຕນໍ ສຸຠໍ ຊາຕິມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐໍສໍ ສຸປຣິກມ຺ມກຕໍ ຈຕຸຫຕ຺ຖາຍາມໍ ສກຏນາຠິປຣິຓາຫໍ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ປິໂລຕິກາຍ ເວເຐຕ຺ວາ ເປຬາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖກນິສານປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂລເກ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣຎ຺ໂຎ ມຓິຣຕນປ຺ປຏິຠາຄສ຺ສ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ອປຣມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກາຣຓໍ ສຸໂຓຫິ, ເຍນ ກາຣເຓນ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຕິຘາ ປຠິນ຺ໂນ ສພ຺ພເສໂຕ ສຕ຺ຕປ຺ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ອຏ຺ຐຣຕນຸພ຺ເພໂຘ ນວຣຕນາຍາມປຣິຓາໂຫ ປາສາທິໂກ ທສ຺ສນີໂຍ ອຸໂປສໂຖ ນາຄຣາຊາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ສຸປ຺ເປນ ວາ ສຣາເວນ ວາ ປິທຫິຕຸໍ, ໂຄວຈ຺ຉໂກ ວິຍ ວຈ຺ຉກສາລາຍ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຣິຫຣິຕຸໍ ວາ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂລເກ ອຸໂປສຖນາຄຣາຊປ຺ປຏິຠາຄສ຺ສ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ອປຣມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກາຣຓໍ ສຸໂຓຫິ, ເຍນ ກາຣເຓນ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ມຫາສມຸທ຺ໂທ ທີຆປຸຖຸລວິຕ຺ຖິຓ຺ໂຓ ຄມ຺ຠີໂຣ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ທຸຣຸຕ຺ຕໂຣ ອປຣິໂຍຄາຬ຺ໂຫ ອນາວໂຏ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ປິທຫິຕ຺ວາ ເອກຕິຕ຺ເຖນ ປຣິໂຠຄໍ ກາຕຸໍ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂລເກ ມຫາສມຸທ຺ທປ຺ປຏິຠາຄສ຺ສ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ອປຣມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກາຣຓໍ ສຸໂຓຫິ, ເຍນ ກາຣເຓນ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຫິມວນ຺ໂຕ ປພ຺ພຕຣາຊາ ປຎ຺ຈໂຍຊນສຕໍ ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄໂຕ ນເຠ ຕິສຫສ຺ສໂຍຊນາຍາມວິຕ຺ຖາໂຣ ຈຕຸຣາສີຕິກູຏສຫສ຺ສປ຺ປຏິມຓ຺ຑິໂຕ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ມຫານທີສຕານໍ ປຠໂວ ມຫາຠູຕຄຓາລໂຍ ນານາວິຘຄນ຺ຘຘໂຣ ທິພ຺ໂພສຘສຕສມລງ຺ກໂຕ ນເຠ ວລາຫໂກ ວິຍ ອຈ຺ຈຸຄ຺ຄໂຕ ທິສ຺ສຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂລເກ ຫິມວນ຺ຕປພ຺ພຕຣາຊປ຺ປຏິຠາຄສ຺ສ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ອປຣມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກາຣຓໍ ສຸໂຓຫິ, ເຍນ ກາຣເຓນ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຣຕ຺ຕນ຺ຘກາຣຕິມິສາຍໍ ອຸປຣິປພ຺ພຕຄ຺ເຄ ຊລມາໂນ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ສຸວິທູເຣປິ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕໂຣ ຣາຊາ ປພ຺ພຕຄ຺ເຄ ຊລມາໂນ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ວິຍ ສຸວິທູເຣປິ ປາກໂຏ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ຕສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ.

‘‘ອປຣມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ອຸຕ຺ຕຣິໍ ກາຣຓໍ ສຸໂຓຫິ, ເຍນ ກາຣເຓນ ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຫິມວນ຺ເຕ ປພ຺ພເຕ ນາຄປຸປ຺ຜສມເຍ ອຸຊຸວາເຕ ວາຍນ຺ເຕ ທສ ທ຺ວາທສ ໂຍຊນານິ ປຸປ຺ຜຄນ຺ໂຘ ວາຍຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ເວສ຺ສນ຺ຕຣສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ອປິ ໂຍຊນສຫສ຺ເສຫິປິ ຍາວ ອກນິຏ຺ຐຠວນໍ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ສຸຣາສຸຣຄຣຸຬຄນ຺ຘພ຺ພຍກ຺ຂຣກ຺ຂສມໂຫຣຄກິນ຺ນຣອິນ຺ທຠວເນສຸ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄໂຕ, ສີລວຣຄນ຺ໂຘ ຈສ຺ສ ສມ຺ປວາຍຕິ, ເຕນ ຕສ຺ສ ທາຣກາ ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ທາສໂຠເຄນ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ອນຸສິຏ຺ໂຐ, ມຫາຣາຊ, ຊາລີ ກຸມາໂຣ ປິຕຣາ ເວສ຺ສນ຺ຕເຣນ ຣຎ຺ຎາ ‘ອຍ຺ຍໂກ ເຕ, ຕາຕ, ຕຸມ຺ເຫ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຘນໍ ທຕ຺ວາ ນິກ຺ກິຓນ຺ໂຕ ຕໍ ນິກ຺ຂສຫສ຺ສໍ ທຕ຺ວາ ນິກ຺ກິຓາຕຸ, ກຓ຺ຫາຊິນໍ ນິກ຺ກິຓນ຺ໂຕ ທາສສຕໍ ທາສິສຕໍ ຫຕ຺ຖິສຕໍ ອສ຺ສສຕໍ ເຘນຸສຕໍ ອຸສຠສຕໍ ນິກ຺ຂສຕນ຺ຕິ ສພ຺ພສຕໍ ທຕ຺ວາ ນິກ຺ກິຓາຕຸ, ຍທິ ເຕ, ຕາຕ, ອຍ຺ຍໂກ ຕຸມ຺ເຫ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ອາຓາຍ ພລສາ ມຸຘາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ມາ ຕຸມ຺ເຫ ອຍ຺ຍກສ຺ສ ວຈນໍ ກຣິຕ຺ຖ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ເສວ ອນຸຍາຍິໂນ ໂຫຖາ’ຕິ, ເອວມນຸສາສິຕ຺ວາ ປຸຕ຺ເຕ ເປເສສິ, ຕໂຕ ຊາລີກຸມາໂຣ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຍ຺ຍເກນ ປຸຏ຺ໂຐ ກເຖສິ –

‘‘‘ສຫສ຺ສຄ຺ຆໍ ຫິ ມໍ ຕາຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປິຕາ ອທາ;

ອໂຖ ກຓ຺ຫາຊິນໍ ກຎ຺ຎໍ, ຫຕ຺ຖີນຎ຺ຈ ສເຕນ ຈາ’’’ຕິ.

‘‘ສຸນິພ຺ເພຐິໂຕ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ປຎ຺ໂຫ; ສຸຠິນ຺ນໍ ທິຏ຺ຐິຊາລໍ; ສຸມທ຺ທິໂຕ ປຣວາໂທ; ສກສມໂຍ ສຸທີປິໂຕ; ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສຸປຣິໂສຘິຕໍ; ສຸວິຠຕ຺ໂຕ ອຕ຺ໂຖ; ເອວເມຕໍ ຕຖາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ.

ເວສ຺ສນ຺ຕຣປຎ຺ໂຫ ປຐໂມ.