໖. ປິຓ຺ຑປາຕມຫປ຺ຜລປຎ຺ໂຫ

໖. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ ຘມ຺ມສງ຺ຄີຕິກາຣເກຫິ ເຖເຣຫິ –

‘‘‘ຈຸນ຺ທສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ, ກມ຺ມາຣສ຺ສາຕິ ເມ ສຸຕໍ;

ອາພາຘໍ ສມ຺ຜຸສີ ຘີໂຣ, ປພາຬ຺ຫໍ ມາຣຓນ຺ຕິກ’ນ຺ຕິ [ທີ. ນິ. ໒.໑໙໐].

‘‘ປຸນ ຈ ຠຄວຕາ ຠຓິຕໍ ‘ທ຺ເວເມ, ອານນ຺ທ, ປິຓ຺ຑປາຕາ ສມສມຜລາ ສມວິປາກາ ອຕິວິຍ ອຎ຺ເຎຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ມຫປ຺ຜລຕຣາ ຈ ມຫານິສໍສຕຣາ ຈ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ຍຎ຺ຈ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຖາຄໂຕ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິ, ຍຎ຺ຈ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຖາຄໂຕ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ. ອິເມ ທ຺ເວ ປິຓ຺ຑປາຕາ ສມສມຜລາ ສມວິປາກາ, ອຕິວິຍ ອຎ຺ເຎຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ມຫປ຺ຜລຕຣາ ຈ ມຫານິສໍສຕຣາ ຈາ’ຕິ. ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠຄວໂຕ ຈຸນ຺ທສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຕ຺ຕາວິສ຺ສ [ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ (ສີ.)] ຂໂຣ ອາພາໂຘ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ປພາຬ຺ຫາ ຈ ເວທນາ ປວຕ຺ຕາ ມາຣຓນ຺ຕິກາ, ເຕນ ຫິ ‘ທ຺ເວເມ, ອານນ຺ທ, ປິຓ຺ຑປາຕາ ສມສມຜລາ ສມວິປາກາ ອຕິວິຍ ອຎ຺ເຎຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ມຫປ຺ຜລຕຣາ ຈ ມຫານິສໍສຕຣາ ຈາ’ຕິ ຍໍ ວຈນໍ, ຕໍ ມິຈ຺ຉາ. ຍທິ ທ຺ເວເມ ປິຓ຺ຑປາຕາ ສມສມຜລາ ສມວິປາກາ ອຕິວິຍ ອຎ຺ເຎຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ມຫປ຺ຜລຕຣາ ຈ ມຫານິສໍສຕຣາ ຈ, ເຕນ ຫິ ຠຄວໂຕ ຈຸນ຺ທສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຕ຺ຕາວິສ຺ສ [ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ (ສີ.)] ຂໂຣ ອາພາໂຘ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ປພາຬ຺ຫາ ຈ ເວທນາ ປວຕ຺ຕາ ມາຣຓນ຺ຕິກາຕິ ຕມ຺ປິ ວຈນໍ ມິຈ຺ຉາ. ກິໍນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ໂສ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ວິສຄຕຕາຍ ມຫປ຺ຜໂລ, ໂຣຄຸປ຺ປາທກຕາຍ ມຫປ຺ຜໂລ, ອາຍຸວິນາສກຕາຍ ມຫປ຺ຜໂລ, ຠຄວໂຕ ຊີວິຕຫຣຓຕາຍ ມຫປ຺ຜໂລ? ຕຕ຺ຖ ເມ ກາຣຓໍ ພ຺ຣູຫິ ປຣວາທານໍ ນິຄ຺ຄຫາຍ, ເອຕ຺ຖາຍໍ ຊໂນ ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ໂລຠວເສນ ອຕິພຫຸໍ ຂາຍິເຕນ ໂລຫິຕປກ຺ຂນ຺ທິກາ ອຸປ຺ປນ຺ນາຕິ. ອຍມ຺ປິ ອຸຠໂຕ ໂກຏິໂກ ປຎ຺ໂຫ ຕວານຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ໂສ ຕຍາ ນິພ຺ພາຫິຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

‘‘ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຘມ຺ມສງ຺ຄີຕິກາຣເກຫິ ເຖເຣຫິ –

‘‘‘ຈຸນ຺ທສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ, ກມ຺ມາຣສ຺ສາຕິ ເມ ສຸຕໍ;

ອາພາຘໍ ສມ຺ຜຸສີ ຘີໂຣ, ປພາຬ຺ຫໍ ມາຣຓນ຺ຕິກ’ນ຺ຕິ.

‘‘ຠຄວຕາ ຈ ຠຓິຕໍ ‘ທ຺ເວເມ, ອານນ຺ທ, ປິຓ຺ຑປາຕາ ສມສມຜລາ ສມວິປາກາ ອຕິວິຍ ອຎ຺ເຎຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ມຫປ຺ຜລຕຣາ ຈ ມຫານິສໍສຕຣາ ຈ. ກຕເມ ທ຺ເວ? ຍຎ຺ຈ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຖາຄໂຕ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ໂພຘິໍ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິ, ຍຎ຺ຈ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຖາຄໂຕ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍຕິ [ປຣິນິພ຺ພາຍິ (ສີ.)], ອິເມ ທ຺ເວ ປິຓ຺ຑປາຕາ ສມສມຜລາ ສມວິປາກາ, ອຕິວິຍ ອຎ຺ເຎຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ມຫປ຺ຜລຕຣາ ຈ ມຫານິສໍສຕຣາ ຈາ’ຕິ.

‘‘ໂສ ປນ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ພຫຸຄຸໂຓ ອເນການິສໍໂສ. ເທວຕາ, ມຫາຣາຊ, ຫຏ຺ຐາ ປສນ຺ນມານສາ ‘ອຍໍ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຉິໂມ ປິຓ຺ຑປາໂຕ’ຕິ ທິພ຺ພໍ ໂອຊໍ ສູກຣມທ຺ທເວ ອາກິຣິໍສຸ. ຕຎ຺ຈ ປນ ສມ຺ມາປາກໍ ລຫຸປາກໍ [ພຫຸປາກໍ (ສີ.)] ມນຸຎ຺ຎໍ ພຫຸຣສໍ ຊຏ຺ຐຣຄ຺ຄິເຕຊສ຺ສ ຫິຕໍ. ນ, ມຫາຣາຊ, ຕໂຕນິທານໍ ຠຄວໂຕ ໂກຈິ ອນຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຣໂຄ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ອປິ ຈ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວໂຕ ປກຕິທຸພ຺ພເລ ສຣີເຣ ຂີເຓ ອາຍຸສງ຺ຂາເຣ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຣໂຄ ຠິຍ຺ໂຍ ອຠິວຑ຺ຒິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ປກຕິຍາ ຊລມາໂນ ອຄ຺ຄິ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ອຸປາທາເນ ທິນ຺ເນ ຠິຍ຺ໂຍ ປຊ຺ຊລຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວໂຕ ປກຕິທຸພ຺ພເລ ສຣີເຣ ຂີເຓ ອາຍຸສງ຺ຂາເຣ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຣໂຄ ຠິຍ຺ໂຍ ອຠິວຑ຺ຒິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ໂສໂຕ ປກຕິຍາ ສນ຺ທມາໂນ ອຠິວຸຏ຺ເຐ ມຫາເມເຆ ຠິຍ຺ໂຍ ມໂຫໂຆ ອຸທກວາຫໂກ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວໂຕ ປກຕິທຸພ຺ພເລ ສຣີເຣ ຂີເຓ ອາຍຸສງ຺ຂາເຣ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຣໂຄ ຠິຍ຺ໂຍ ອຠິວຑ຺ຒິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ປກຕິຍາ ອຠິສນ຺ນຘາຕຸ ກຸຈ຺ຉິ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ອຊ຺ໂຌຫຣິເຕ ຠິຍ຺ໂຍ ອາຍເມຍ຺ຍ [ອາມເຍຍ຺ຍ (ສີ.)], ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວໂຕ ປກຕິທຸພ຺ພເລ ສຣີເຣ ຂີເຓ ອາຍຸສງ຺ຂາເຣ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຣໂຄ ຠິຍ຺ໂຍ ອຠິວຑ຺ຒິ, ນຕ຺ຖິ, ມຫາຣາຊ, ຕສ຺ມິໍ ປິຓ຺ຑປາເຕ ໂທໂສ, ນ ຈ ຕສ຺ສ ສກ຺ກາ ໂທສໍ ອາໂຣເປຕຸ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເກນ ກາຣເຓນ ເຕ ທ຺ເວ ປິຓ຺ຑປາຕາ ສມສມຜລາ ສມວິປາກາ ອຕິວິຍ ອຎ຺ເຎຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ມຫປ຺ຜລຕຣາ ຈ ມຫານິສໍສຕຣາ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ຘມ຺ມານຸມຊ຺ຊນສມາປຕ຺ຕິວເສນ, ມຫາຣາຊ, ເຕ ທ຺ເວ ປິຓ຺ຑປາຕາ ສມສມຜລາ ສມວິປາກາ ອຕິວິຍ ອຎ຺ເຎຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ມຫປ຺ຜລຕຣາ ຈ ມຫານິສໍສຕຣາ ຈາ’’ຕິ.

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ກຕເມສໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຸມຊ຺ຊນສມາປຕ຺ຕິວເສນ ເຕ ທ຺ເວ ປິຓ຺ຑປາຕາ ສມສມຜລາ ສມວິປາກາ ອຕິວິຍ ອຎ຺ເຎຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ມຫປ຺ຜລຕຣາ ຈ ມຫານິສໍສຕຣາ ຈາ’’ຕິ? ‘‘ນວນ຺ນໍ, ມຫາຣາຊ, ອນຸປຸພ຺ພວິຫາຣສມາປຕ຺ຕີນໍ ອນຸໂລມປ຺ປຏິໂລມສມາປຊ຺ຊນວເສນ ເຕ ທ຺ເວ ປິຓ຺ຑປາຕາ ສມສມຜລາ ສມວິປາກາ ອຕິວິຍ ອຎ຺ເຎຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ມຫປ຺ຜລຕຣາ ຈ ມຫານິສໍສຕຣາ ຈາ’’ຕິ.

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ທ຺ວີສຸ ເຍວ ທິວເສສຸ ອຘິມຕ຺ຕໍ ຕຖາຄໂຕ ນວານຸປຸພ຺ພວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິໂຍ ອນຸໂລມປ຺ປຏິໂລມໍ ສມາປຊ຺ຊີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ມຫາຣາຊາ’’ຕິ. ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອພ຺ຠຸຕໍ ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ. ຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘກ຺ເຂຕ຺ເຕ ອສທິສໍ ປຣມທານໍ, ຕມ຺ປິ ອິເມຫິ ທ຺ວີຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕຫິ ອຄຓິຕໍ. ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ. ຍາວ ມຫນ຺ຕາ ນວານຸປຸພ຺ພວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິໂຍ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ນວານຸປຸພ຺ພວິຫາຣສມາປຕ຺ຕິວເສນ ທານໍ ມຫປ຺ຜລຕຣໍ ໂຫຕິ ມຫານິສໍສຕຣຎ຺ຈ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເອວເມຕໍ ຕຖາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ.

ປິຓ຺ຑປາຕມຫປ຺ຜລປຎ຺ໂຫ ຉຏ຺ໂຐ.