໑. ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທກປຎ຺ໂຫ

໑. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ ຠຄວຕາ ‘ອຠິຎ຺ຎາຍາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ ໂນ ອນຠິຎ຺ຎາຍາ’ຕິ. ປຸນ ຈ ວິນຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ເອວໍ ຠຓິຕໍ ‘ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ສງ຺ໂຆ ມມຈ຺ຈເຍນ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມູຫນຕູ’ຕິ. ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ ທຸປ຺ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ, ອຸທາຫຸ ອວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອຊານິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ, ຍໍ ຠຄວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຈ຺ຈເຍນ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມູຫນາເປຕິ? ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຠຄວຕາ ຠຓິຕໍ ‘ອຠິຎ຺ຎາຍາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ ໂນ ອນຠິຎ຺ຎາຍາ’ຕິ, ເຕນ ຫິ ‘ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ສງ຺ໂຆ ມມຈ຺ຈເຍນ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມູຫນຕູ’ຕິ ຍໍ ວຈນໍ, ຕໍ ມິຈ຺ຉາ. ຍທິ ຕຖາຄເຕ ວິນຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ເອວໍ ຠຓິຕໍ ‘ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ສງ຺ໂຆ ມມຈ຺ຈເຍນ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມູຫນຕູ’ຕິ ເຕນ ຫິ ‘ອຠິຎ຺ຎາຍາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ ໂນ ອນຠິຎ຺ຎາຍາ’ຕິ ຕມ຺ປິ ວຈນໍ ມິຈ຺ຉາ. ອຍມ຺ປິ ອຸຠໂຕ ໂກຏິໂກ ປຎ຺ໂຫ ສຸຂຸໂມ ນິປຸໂຓ ຄມ຺ຠີໂຣ ສຸຄມ຺ຠີໂຣ ທຸນ຺ນິຊ຺ຌາປໂຍ, ໂສ ຕວານຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ຕຕ຺ຖ ເຕ ຎາຓພລວິປ຺ຜາຣໍ ທສ຺ເສຫີ’’ຕິ.

‘‘ຠາສິຕມ຺ເປຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຠຄວຕາ ‘ອຠິຎ຺ຎາຍາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ ໂນ ອນຠິຎ຺ຎາຍາ’ຕິ, ວິນຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາປິ ເອວໍ ຠຓິຕໍ ‘ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ສງ຺ໂຆ ມມຈ຺ຈເຍນ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມູຫນຕູ’ຕິ, ຕໍ ປນ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຠິກ຺ຂູ ວີມໍສມາໂນ ອາຫ ‘ອຸກ຺ກເລສ຺ສນ຺ຕິ [ອຸກ຺ກຑ຺ຒິສ຺ສນ຺ຕິ (ສີ.), ອຸສ຺ສກ຺ກິສ຺ສນ຺ຕິ (ສ຺ຍາ.)] ນຸ ໂຂ ມມ ສາວກາ ມຍາ ວິສ຺ສຊ຺ຊາປີຍມານາ ມມຈ຺ຈເຍນ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ, ອຸທາຫຸ ອາທິຍິສ຺ສນ຺ຕີ’ຕິ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຣາຊາ ປຸຕ຺ເຕ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ ‘ອຍໍ ໂຂ, ຕາຕາ, ມຫາຊນປໂທ ສພ຺ພທິສາສຸ ສາຄຣປຣິຍນ຺ໂຕ, ທຸກ຺ກໂຣ, ຕາຕາ, ຕາວຕເກນ ພເລນ ຘາເຣຕຸໍ, ເອຖ ຕຸມ຺ເຫ, ຕາຕາ, ມມຈ຺ຈເຍນ ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ເທເສ ປຊຫຖາ’ຕິ. ອປິ ນຸ ໂຂ ເຕ, ມຫາຣາຊ, ກຸມາຣາ ປິຕຸອຈ຺ຈເຍນ ຫຕ຺ຖຄເຕ ຊນປເທ ສພ຺ເພ ເຕ ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ປຈ຺ຈນ຺ເຕ ເທເສ ມຸຎ຺ເຈຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ນ ຫິ ຠນ຺ເຕ, ຣາຊໂຕ [ຣາຊາໂນ (ສີ. ປີ.)], ຠນ຺ເຕ, ລຸທ຺ຘຕຣາ [ລທ຺ຘຕຣາ (ກ.)] ກຸມາຣາ ຣຊ຺ຊໂລເຠນ ຕທຸຕ຺ຕຣິໍ ທິຄຸຓຕິຄຸຓໍ ຊນປທໍ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍຸໍ [ປຣິກຑ຺ເຒຍ຺ຍຸໍ (ສີ. ປີ.)], ກິໍ ປນ ເຕ ຫຕ຺ຖຄຕໍ ຊນປທໍ ມຸຎ຺ເຈຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ຕຖາຄໂຕ ຠິກ຺ຂູ ວີມໍສມາໂນ ເອວມາຫ ‘ອາກງ຺ຂມາໂນ, ອານນ຺ທ, ສງ຺ໂຆ ມມຈ຺ຈເຍນ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມູຫນຕູ’ຕິ. ທຸກ຺ຂປຣິມຸຕ຺ຕິຍາ, ມຫາຣາຊ, ພຸທ຺ຘປຸຕ຺ຕາ ຘມ຺ມໂລເຠນ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ອຸຕ຺ຕຣິໍ ທິຍຑ຺ຒສິກ຺ຂາປທສຕໍ ໂຄເປຍ຺ຍຸໍ, ກິໍ ປນ ປກຕິປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ມຸຎ຺ເຈຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຍໍ ຠຄວາ ອາຫ ‘ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານີ’ຕິ, ເອຕ຺ຖາຍໍ ຊໂນ ສມ຺ມູຬ຺ໂຫ ວິມຕິຊາໂຕ ອຘິກໂຕ ສໍສຍປກ຺ຂນ຺ໂທ. ກຕມານິ ຕານິ ຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ, ກຕມານິ ອນຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານີຕິ? ທຸກ຺ກຏໍ, ມຫາຣາຊ, ຂຸທ຺ທກໍ ສິກ຺ຂາປທໍ, ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອນຸຂຸທ຺ທກໍ ສິກ຺ຂາປທໍ, ອິມານິ ທ຺ເວ ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທການິ ສິກ຺ຂາປທານິ, ປຸພ຺ພເກຫິປິ, ມຫາຣາຊ, ມຫາເຖເຣຫິ ເອຕ຺ຖ ວິມຕິ ອຸປ຺ປາທິຕາ, ເຕຫິປິ ເອກຊ຺ຌໍ ນ ກໂຕ ຘມ຺ມສຓ຺ຐິຕິປຣິຍາເຍ ຠຄວຕາ ເອໂສ ປຎ຺ໂຫ ອຸປທິຏ຺ໂຐຕິ. ຈິຣນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຊິນຣຫສ຺ສໍ ອຊ຺ເຊຕຣຫິ ໂລເກ ວິວຏໍ ປາກຏໍ ກຕ’’ນ຺ຕິ.

ຂຸທ຺ທານຸຂຸທ຺ທກປຎ຺ໂຫ ປຐໂມ.