໕. ສິວິຣາຊຈກ຺ຂຸທານປຎ຺ໂຫ

໕. ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຕຸມ຺ເຫ ເອວໍ ຠຓຖ ‘ສິວິຣາເຊນ ຍາຈກສ຺ສ ຈກ຺ຂູນິ ທິນ຺ນານິ, ອນ຺ຘສ຺ສ ສໂຕ ປຸນ ທິພ຺ພຈກ຺ຂູນິ ອຸປ຺ປນ຺ນານີ’ຕິ, ເອຕມ຺ປິ ວຈນໍ ສກສຏໍ ສນິຄ຺ຄຫໍ ສໂທສໍ ‘ເຫຕຸສມຸຄ຺ຆາເຕ ອເຫຕຸສ຺ມິໍ ອວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນຕ຺ຖິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ’ຕິ ສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕໍ, ຍທິ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ສິວິຣາເຊນ ຍາຈກສ຺ສ ຈກ຺ຂູນິ ທິນ຺ນານິ, ເຕນ ຫິ ‘ປຸນ ທິພ຺ພຈກ຺ຂູນິ ອຸປ຺ປນ຺ນານີ’ຕິ ຍໍ ວຈນໍ, ຕໍ ມິຈ຺ຉາ; ຍທິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂູນິ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ, ເຕນ ຫິ ‘ສິວິຣາເຊນ ຍາຈກສ຺ສ ຈກ຺ຂູນິ ທິນ຺ນານີ’ຕິ ຍໍ ວຈນໍ, ຕມ຺ປິ ມິຈ຺ຉາ. ອຍມ຺ປິ ອຸຠໂຕ ໂກຏິໂກ ປຎ຺ໂຫ ຄຓ຺ຐິໂຕປິ ຄຓ຺ຐິຕໂຣ ເວຐໂຕປິ ເວຐຕໂຣ ຄຫນໂຕປິ ຄຫນຕໂຣ, ໂສ ຕວານຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ທມຠິຊເນຫິ ນິພ຺ພາຫນາຍ ປຣວາທານໍ ນິຄ຺ຄຫາຍາ’’ຕິ.

‘‘ທິນ຺ນານິ, ມຫາຣາຊ, ສິວິຣາເຊນ ຍາຈກສ຺ສ ຈກ຺ຂູນິ, ຕຕ຺ຖ ມາ ວິມຕິໍ ອຸປ຺ປາເທຫິ, ປຸນ ທິພ຺ພານິ ຈ ຈກ຺ຂູນິ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ, ຕຕ຺ຖາປິ ມາ ວິມຕິໍ ຊເນຫີ’’ຕິ. ‘‘ອປິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ເຫຕຸສມຸຄ຺ຆາເຕ ອເຫຕຸສ຺ມິໍ ອວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ມຫາຣາຊາ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕ຺ຖ ກາຣຓໍ, ເຍນ ກາຣເຓນ ເຫຕຸສມຸຄ຺ຆາເຕ ອເຫຕຸສ຺ມິໍ ອວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອິງ຺ຆ ຕາວ ກາຣເຓນ ມໍ ສຎ຺ຎາເປຫີ’’ຕິ?

‘‘ກິໍ ປນ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຖິ ໂລເກ ສຈ຺ຈໍ ນາມ, ເຍນ ສຈ຺ຈວາທິໂນ ສຈ຺ຈກິຣິຍໍ ກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ອຕ຺ຖິ ໂລເກ ສຈ຺ຈໍ ນາມ, ສຈ຺ເຈນ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ສຈ຺ຈວາທິໂນ ສຈ຺ຈກິຣິຍໍ ກຕ຺ວາ ເທວໍ ວສ຺ສາເປນ຺ຕິ, ອຄ຺ຄິໍ ນິພ຺ພາເປນ຺ຕິ, ວິສໍ ປຏິຫນນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎມ຺ປິ ວິວິຘໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກໂຣນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ມຫາຣາຊ, ຍຸຊ຺ຊຕິ ສເມຕິ ສິວິຣາຊສ຺ສ ສຈ຺ຈພເລນ ທິພ຺ພຈກ຺ຂູນິ ອຸປ຺ປນ຺ນານີຕິ, ສຈ຺ຈພເລນ, ມຫາຣາຊ, ອວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ສຈ຺ຈໍ ເຍວ ຕຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸ ຠວຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອຸປ຺ປາທາຍ.

‘‘ຍຖາ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເກຈິ ສຕ຺ຕາ ສຈ຺ຈມນຸຄາຍນ຺ຕິ ‘ມຫາເມໂຆ ປວສ຺ສຕູ’ຕິ, ເຕສໍ ສຫ ສຈ຺ຈມນຸຄີເຕນ ມຫາເມໂຆ ປວສ຺ສຕິ, ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຖິ ອາກາເສ ວສ຺ສເຫຕຸ ສນ຺ນິຈິໂຕ ‘ເຍນ ເຫຕຸນາ ມຫາເມໂຆ ປວສ຺ສຕີ’’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ສຈ຺ຈໍ ເຍວ ຕຕ຺ຖ ເຫຕຸ ຠວຕິ ມຫໂຕ ເມຆສ຺ສ ປວສ຺ສນາຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນຕ຺ຖິ ຕສ຺ສ ປກຕິເຫຕຸ, ສຈ຺ຈໍ ເຍເວຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸ ຠວຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອຸປ຺ປາທາຍາຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເກຈິ ສຕ຺ຕາ ສຈ຺ຈມນຸຄາຍນ຺ຕິ ‘ຊລິຕປຊ຺ຊລິຕມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປຏິນິວຕ຺ຕຕູ’ຕິ, ເຕສໍ ສຫ ສຈ຺ຈມນຸຄີເຕນ ຊລິຕປຊ຺ຊລິຕມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ຂເຓນ ປຏິນິວຕ຺ຕຕິ. ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຖິ ຕສ຺ມິໍ ຊລິຕປຊ຺ຊລິເຕ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ເຘ ເຫຕຸ ສນ຺ນິຈິໂຕ ‘ເຍນ ເຫຕຸນາ ຊລິຕປຊ຺ຊລິຕມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ຂເຓນ ປຏິນິວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ສຈ຺ຈໍ ເຍວ ຕຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸ ໂຫຕິ ຕສ຺ສ ຊລິຕປຊ຺ຊລິຕສ຺ສ ມຫາອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ຂເຓນ ປຏິນິວຕ຺ຕນາຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ນຕ຺ຖິ ຕສ຺ສ ປກຕິເຫຕຸ, ສຈ຺ຈໍ ເຍເວຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸ ຠວຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອຸປ຺ປາທາຍາຕິ.

‘‘ຍຖາ ວາ ປນ, ມຫາຣາຊ, ເຍ ເກຈິ ສຕ຺ຕາ ສຈ຺ຈມນຸຄາຍນ຺ຕິ ‘ວິສໍ ຫລາຫລໍ ອຄທໍ ຠວຕູ’ຕິ. ເຕສໍ ສຫ ສຈ຺ຈມນຸຄີເຕນ ວິສໍ ຫລາຫລໍ ຂເຓນ ອຄທໍ ຠວຕິ, ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ອຕ຺ຖິ ຕສ຺ມິໍ ຫລາຫລວິເສ ເຫຕຸ ສນ຺ນິຈິໂຕ ‘ເຍນ ເຫຕຸນາ ວິສໍ ຫລາຫລໍ ຂເຓນ ອຄທໍ ຠວຕີ’’’ຕິ? ‘‘ນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ສຈ຺ຈໍ ເຍວ ຕຕ຺ຖ ເຫຕຸ ຠວຕິ ວິສສ຺ສ ຫລາຫລສ຺ສ ຂເຓນ ປຏິຆາຕາຍາ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມວ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ວິນາ ປກຕິເຫຕຸໍ ສຈ຺ຈໍ ເຍເວຕ຺ຖ ວຕ຺ຖຸ ຠວຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອຸປ຺ປາທາຍາຕິ.

‘‘ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ, ມຫາຣາຊ, ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ປຏິເວຘາຍ ນຕ຺ຖຎ຺ຎໍ ວຕ຺ຖຸ, ສຈ຺ຈໍ ວຕ຺ຖຸໍ ກຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍສຈ຺ຈານິ ປຏິວິຊ຺ຌນ຺ຕີຕິ. ອຕ຺ຖິ, ມຫາຣາຊ, ຈີນວິສເຍ ຈີນຣາຊາ, ໂສ ມຫາສມຸທ຺ເທ ກີຬິຕຸກາໂມ [ພລິໍ ກາຕຸກາໂມ (ສີ. ປີ.)] ຈຕຸມາເສ ຈຕຸມາເສ ສຈ຺ຈກິຣິຍໍ ກຕ຺ວາ ສຫ ຣເຖນ ອນ຺ໂຕມຫາສມຸທ຺ເທ ໂຍຊນໍ ປວິສຕິ, ຕສ຺ສ ຣຖສີສສ຺ສ ປຸຣໂຕ ປຸຣໂຕ ມຫາວາຣິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປຏິກ຺ກມຕິ, ນິກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ປຸນ ໂອຕ຺ຖຣຕິ, ອປິ ນຸ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ໂສ ມຫາສມຸທ຺ໂທ ສເທວມນຸສ຺ເສນປິ ໂລເກນ ປກຕິກາຍພເລນ ສກ຺ກາ ປຏິກ຺ກມາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອຕິປຣິຕ຺ຕເກປິ, ຠນ຺ເຕ, ຕຬາເກ ອຸທກໍ ນ ສກ຺ກາ ສເທວມນຸສ຺ເສນປິ ໂລເກນ ປກຕິກາຍພເລນ ປຏິກ຺ກມາເປຕຸໍ, ກິໍ ປນ ມຫາສມຸທ຺ເທ ອຸທກ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອິມິນາປິ, ມຫາຣາຊ, ກາຣເຓນ ສຈ຺ຈພລໍ ຎາຕພ຺ພໍ ‘ນຕ຺ຖິ ຕໍ ຐານໍ, ຍໍ ສຈ຺ເຈນ ນ ປຕ຺ຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ.

‘‘ນຄເຣ, ມຫາຣາຊ, ປາຏລິປຸຕ຺ເຕ ອໂສໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ ສເນຄມຊານປທອມຈ຺ຈຠຏພລມຫາມຕ຺ເຕຫິ ປຣິວຸໂຕ ຄງ຺ຄໍ ນທິໍ [ຄງ຺ຄານທິໍ (ສີ.)] ນວສລິລສມ຺ປຸຓ຺ຓໍ ສມຕິຕ຺ຖິກໍ ສມ຺ຠຣິຕໍ ປຎ຺ຈໂຍຊນສຕາຍາມໍ ໂຍຊນປຸຖຸລໍ ສນ຺ທມານໍ ທິສ຺ວາ ອມຈ຺ເຈ ເອວມາຫ ‘ອຕ຺ຖິ ໂກຈິ, ຠເຓ, ສມຕ຺ໂຖ, ໂຍ ອິມໍ ມຫາຄງ຺ຄໍ ປຏິໂສຕໍ ສນ຺ທາເປຕຸ’ນ຺ຕິ. ອມຈ຺ຈາ ອາຫໍສຸ ‘ທຸກ຺ກຣໍ ເທວາ’ຕິ.

‘‘ຕສ຺ມິໍ ເຍວ ຄງ຺ຄາກູເລ ຐິຕາ ພນ຺ຘຸມຕີ ນາມ ຄຓິກາ ອສ຺ໂສສິ ຣຎ຺ຎາ ກິຣ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘ສກ຺ກາ ນຸ ໂຂ ອິມໍ ມຫາຄງ຺ຄໍ ປຏິໂສຕໍ ສນ຺ທາເປຕຸ’ນ຺ຕິ, ສາ ເອວມາຫ ‘ອຫຎ຺ຫິ ນຄເຣ ປາຏລິປຸຕ຺ເຕ ຄຓິກາ ຣູປູປຊີວິນີ ອນ຺ຕິມຊີວິກາ, ມມ ຕາວ ຣາຊາ ສຈ຺ຈກິຣິຍໍ ປສ຺ສຕູ’ຕິ. ອຖ ສາ ສຈ຺ຈກິຣິຍໍ ອກາສິ, ສຫ ຕສ຺ສາ ສຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ຂເຓນ ສາ ມຫາຄງ຺ຄາ ຄຬຄຬາຍນ຺ຕີ ປຏິໂສຕໍ ສນ຺ທິຕ຺ຖ ມຫໂຕ ຊນກາຍສ຺ສ ປສ຺ສໂຕ.

‘‘ອຖ ຣາຊາ ຄງ຺ຄາຍ ອາວຏ຺ຏອູມິເວຄຊນິຕໍ ຫລາຫລສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວາ ວິມ຺ຫິໂຕ ອຈ຺ຉຣິຍພ຺ຠຸຕຊາໂຕ ອມຈ຺ເຈ ເອວມາຫ ‘ກິສ຺ສາຍໍ, ຠເຓ, ມຫາຄງ຺ຄາ ປຏິໂສຕໍ ສນ຺ທຕີ’ຕິ? ‘ພນ຺ຘຸມຕີ, ມຫາຣາຊ, ຄຓິກາ ຕວ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ສຈ຺ຈກິຣິຍໍ ອກາສິ, ຕສ຺ສາ ສຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ມຫາຄງ຺ຄາ ອຸທ຺ຘໍມຸຂາ ສນ຺ທຕີ’ຕິ.

‘‘ອຖ ສໍວິຄ຺ຄຫທໂຍ ຣາຊາ ຕຸຣິຕຕຸຣິໂຕ ສຍໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ຄຓິກໍ ປຸຈ຺ຉິ ‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ເຊ, ຕຍາ ສຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ອຍໍ ຄງ຺ຄາ ປຏິໂສຕໍ ສນ຺ທາປິຕາ’ຕິ? ‘ອາມ ເທວາ’ຕິ. ຣາຊາ ອາຫ ‘ກິໍ ເຕ ຕຕ຺ຖ ພລໍ ອຕ຺ຖິ, ໂກ ວາ ເຕ ວຈນໍ ອາທິຍຕິ ອນຸມ຺ມຕ຺ໂຕ, ເກນ ຕ຺ວໍ ພເລນ ອິມໍ ມຫາຄງ຺ຄໍ ປຏິໂສຕໍ ສນ຺ທາເປສີ’ຕິ? ສາ ອາຫ ‘ສຈ຺ຈພເລນາຫໍ, ມຫາຣາຊ, ອິມໍ ມຫາຄງ຺ຄໍ ປຏິໂສຕໍ ສນ຺ທາເປສິ’ນ຺ຕິ. ຣາຊາ ອາຫ ‘ກິໍ ເຕ ສຈ຺ຈພລໍ ອຕ຺ຖິ ໂຈຣິຍາ ຘຸຕ຺ຕິຍາ ອສຕິຍາ ຉິນ຺ນິກາຍ ປາປິຍາ ຠິນ຺ນສີລາຍ [ປາປິກາຍ ຠິນ຺ນສີມາຍ (ສີ.)] ຫິຣິອຕິກ຺ກນ຺ຕິກາຍ ອນ຺ຘຊນປໂລຠິກາຍາ’ຕິ. ‘ສຈ຺ຈໍ, ມຫາຣາຊ, ຕາທິສິກາ ອຫໍ, ຕາທິສິກາຍປິ ເມ, ມຫາຣາຊ, ສຈ຺ຈກິຣິຍາ ອຕ຺ຖິ, ຍາຍາຫໍ ອິຈ຺ຉມານາ ສເທວກມ຺ປິ ໂລກໍ ປຣິວຕ຺ເຕຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ. ຣາຊາ ອາຫ ‘ກຕມາ ປນ ສາ ໂຫຕິ ສຈ຺ຈກິຣິຍາ, ອິງ຺ຆ ມໍ ສາເວຫີ’ຕິ. ‘ໂຍ ເມ, ມຫາຣາຊ, ຘນໍ ເທຕິ ຂຕ຺ຕິໂຍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເວສ຺ໂສ ວາ ສຸທ຺ໂທ ວາ ອຎ຺ໂຎ ວາ ໂກຈິ, ເຕສໍ ສມກໍ ເຍວ ອຸປຏ຺ຐຫາມິ, ‘‘ຂຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ວິເສໂສ ນຕ຺ຖິ, ‘‘ສຸທ຺ໂທ’’ຕິ ອຕິມຎ຺ຎນາ [ອຕິມຎ຺ຎມາໂນ (ກ.)] ນຕ຺ຖິ, ອນຸນຍປ຺ປຏິຆວິປ຺ປມຸຕ຺ຕາ ຘນສ຺ສາມິກໍ ປຣິຈຣາມິ, ເອສາ ເມ ເທວ ສຈ຺ຈກິຣິຍາ, ຍາຍາຫໍ ອິມໍ ມຫາຄງ຺ຄໍ ປຏິໂສຕໍ ສນ຺ທາເປສິ’ນ຺ຕິ.

‘‘ອິຕິປິ, ມຫາຣາຊ, ສຈ຺ເຈ ຐິຕາ ນ ກິຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖໍ ນ ວິນ຺ທນ຺ຕິ. ທິນ຺ນານິ ຈ, ມຫາຣາຊ, ສິວິຣາເຊນ ຍາຈກສ຺ສ ຈກ຺ຂູນິ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂູນິ ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນານິ, ຕຎ຺ຈ ສຈ຺ຈກິຣິຍາຍ. ຍໍ ປນ ສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕໍ ‘ມໍສຈກ຺ຂຸສ຺ມິໍ ນຏ຺ເຐ ອເຫຕຸສ຺ມິໍ ອວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນຕ຺ຖິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ’ຕິ. ຕໍ ຠາວນາມຍໍ ຈກ຺ຂຸໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ເອວເມຕໍ, ມຫາຣາຊ, ຘາເຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ສຸນິພ຺ເພຐິໂຕ ປຎ຺ໂຫ, ສຸນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ນິຄ຺ຄໂຫ, ສຸມທ຺ທິຕາ ປຣວາທາ, ເອວເມຕໍ ຕຖາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ.

ສິວິຣາຊຈກ຺ຂຸທານປຎ຺ໂຫ ປຎ຺ຈໂມ.