ເມຓ຺ຑກປຎ຺ຫາຣມ຺ຠກຖາ

ອຏ຺ຐມນ຺ຕປຣິວຊ຺ຊນີຍຏ຺ຐານານິ

ຠສ຺ສປ຺ປວາໂທ [ຠສ຺ສປ຺ປເວທີ (ສີ. ປີ.)] ເວຕຓ຺ຑີ, ອຕິພຸທ຺ຘິ ວິຈກ຺ຂໂຓ;

ມິລິນ຺ໂທ ຎາຓເຠທາຍ, ນາຄເສນມຸປາຄມິ.

ວສນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ຉາຍາຍ, ປຣິປຸຈ຺ຉໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ;

ປຠິນ຺ນພຸທ຺ຘິ ຫຸຕ຺ວານ, ໂສປິ ອາສິ ຕິເປຏໂກ.

ນວງ຺ຄໍ ອນຸມຊ຺ຊນ຺ໂຕ, ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ຣໂຫຄໂຕ;

ອທ຺ທກ຺ຂິ ເມຓ຺ຑເກ ປຎ຺ເຫ, ທຸນ຺ນິເວເຐ ສນິຄ຺ຄເຫ.

‘‘ປຣິຍາຍຠາສິຕໍ ອຕ຺ຖິ, ອຕ຺ຖິ ສນ຺ຘາຍຠາສິຕໍ;

ສຠາວຠາສິຕໍ ອຕ຺ຖິ, ຘມ຺ມຣາຊສ຺ສ ສາສເນ.

‘‘ເຕສມຕ຺ຖໍ ອວິຎ຺ຎາຍ, ເມຓ຺ຑເກ ຊິນຠາສິເຕ;

ອນາຄຕມ຺ຫິ ອທ຺ຘາເນ, ວິຄ຺ຄໂຫ ຕຕ຺ຖ ເຫສ຺ສຕິ.

‘‘ຫນ຺ທ ກຖິໍ ປສາເທຕ຺ວາ, ເຉຊ຺ຊາເປສ຺ສາມິ ເມຓ຺ຑເກ;

ຕສ຺ສ ນິທ຺ທິຏ຺ຐມຄ຺ເຄນ, ນິທ຺ທິສິສ຺ສນ຺ຕ຺ຍນາຄເຕ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ມິລິນ຺ໂທ ຣາຊາ ປຠາຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຸທ຺ຘສ຺ເຕ [ອຸຏ຺ຐິເຕ (ສ຺ຍາ.), ອຸຄ຺ຄເຕ (ສີ. ປີ.)] ອຣຸເຓ ສີສໍ ນ຺ຫຕ຺ວາ ສິຣສິ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ອຕີຕານາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ອນຸສ຺ສຣິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ວຕ຺ຕປທານິ ສມາທິຍິ ‘‘ອິໂຕ ເມ ອນາຄຕານິ ສຕ຺ຕ ທິວສານິ ອຏ຺ຐ ຄຸເຓ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ຕໂປ ຈຣິຕພ຺ໂພ ຠວິສ຺ສຕິ, ໂສຫໍ ຈິຓ຺ຓຕໂປ ສມາໂນ ອາຈຣິຍໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ເມຓ຺ຑເກ ປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ມິລິນ຺ໂທ ຣາຊາ ປກຕິທຸສ຺ສຍຸຄໍ ອປເນຕ຺ວາ ອາຠຣຓານິ ຈ ໂອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ກາສາວໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ມຸຓ຺ຑກປຏິສີສກໍ ສີເສ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ມຸນິຠາວມຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ອຏ຺ຐ ຄຸເຓ ສມາທິຍິ ‘‘ອິມໍ ສຕ຺ຕາຫໍ ມຍາ ນ ຣາຊຕ຺ໂຖ ອນຸສາສິຕພ຺ໂພ, ນ ຣາຄູປສຎ຺ຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ພໍ, ນ ໂທສູປສຎ຺ຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ພໍ, ນ ໂມຫູປສຎ຺ຫິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕພ຺ພໍ, ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິເສ ຊເນປິ ນິວາຕວຸຕ຺ຕິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ, ກາຍິກໍ ວາຈສິກໍ ອນຸຣກ຺ຂິຕພ຺ພໍ, ຉປິ ອາຍຕນານິ ນິຣວເສສໂຕ ອນຸຣກ຺ຂິຕພ຺ພານິ, ເມຕ຺ຕາຠາວນາຍ ມານສໍ ປກ຺ຂິປິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ອິເມ ອຏ຺ຐ ຄຸເຓ ສມາທິຍິຕ຺ວາ ເຕສ຺ເວວ ອຏ຺ຐສຸ ຄຸເຓສຸ ມານສໍ ປຕິຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ພຫິ ອນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ວີຕິນາເມຕ຺ວາ ອຏ຺ຐເມ ທິວເສ ປຠາຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ປເຄວ ປາຕຣາສໍ ກຕ຺ວາ ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸ ມິຕຠາຓີ ສຸສຓ຺ຐິເຕນ ອິຣິຍາປເຖນ ອວິກ຺ຂິຕ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ຫຏ຺ເຐນ ອຸທຄ຺ເຄນ ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຖຣໍ ນາຄເສນໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ອິທມໂວຈ –

‘‘ອຕ຺ຖິ ເມ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ໂກຈິ ອຕ຺ໂຖ ຕຸມ຺ເຫຫິ ສທ຺ຘິໍ ມນ຺ຕຍິຕພ຺ໂພ, ນ ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ຕຕິໂຍ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ສຸຎ຺ເຎ ໂອກາເສ ປວິວິຕ຺ເຕ ອຣຎ຺ເຎ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸປາຄເຕ ສມຓສາຣຸປ຺ເປ. ຕຕ຺ຖ ໂສ ປຎ຺ໂຫ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕຕ຺ຖ ເມ ຄຸຍ຺ຫໍ ນ ກາຕພ຺ພໍ ນ ຣຫສ຺ສກໍ, ອຣຫາມຫໍ ຣຫສ຺ສກໍ ສຸຓິຕຸໍ ສຸມນ຺ຕເນ ອຸປຄເຕ, ອຸປມາຍປິ ໂສ ອຕ຺ໂຖ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕພ຺ໂພ, ຍຖາ ກິໍ ວິຍ, ຍຖາ ນາມ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ມຫາປຖວີ ນິກ຺ເຂປໍ ອຣຫຕິ ນິກ຺ເຂເປ ອຸປຄເຕ. ເອວເມວ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຣຫາມຫໍ ຣຫສ຺ສກໍ ສຸຓິຕຸໍ ສຸມນ຺ຕເນ ອຸປຄເຕ’’ຕິ. ຄຣຸນາ ສຫ ປວິວິຕ຺ຕປວນໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອິທມໂວຈ – ‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອິຘ ປຸຣິເສນ ມນ຺ຕຍິຕຸກາເມນ ອຏ຺ຐ ຐານານິ ປຣິວຊ຺ຊຍິຕພ຺ພານິ ຠວນ຺ຕິ, ນ ເຕສຸ ຐາເນສຸ ວິຎ຺ຎູ ປຸຣິໂສ ອຕ຺ຖໍ ມນ຺ເຕຕິ, ມນ຺ຕິໂຕປິ ອຕ຺ໂຖ ປຣິປຕຕິ ນ ສມ຺ຠວຕິ. ກຕມານິ ອຏ຺ຐ ຐານານິ? ວິສມຏ຺ຐານໍ ປຣິວຊ຺ຊນີຍໍ, ສຠຍໍ ປຣິວຊ຺ຊນີຍໍ, ອຕິວາຕຏ຺ຐານໍ ປຣິວຊ຺ຊນີຍໍ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຏ຺ຐານໍ ປຣິວຊ຺ຊນີຍໍ, ເທວຏ຺ຐານໍ ປຣິວຊ຺ຊນີຍໍ, ປນ຺ໂຖ ປຣິວຊ຺ຊນີໂຍ, ສງ຺ຄາໂມ [ສງ຺ກໂມ (ສີ. ປີ.)] ປຣິວຊ຺ຊນີໂຍ, ອຸທກຕິຕ຺ຖໍ ປຣິວຊ຺ຊນີຍໍ. ອິມານິ ອຏ຺ຐ ຐານານິ ປຣິວຊ຺ຊນີຍານີ’’ຕິ.

ເຖໂຣ ອາຫ ‘‘ໂກ ໂທໂສ ວິສມຏ຺ຐາເນ, ສຠເຍ, ອຕິວາເຕ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ, ເທວຏ຺ຐາເນ, ປນ຺ເຖ, ສງ຺ຄາເມ, ອຸທກຕິຕ຺ເຖ’’ຕິ? ‘‘ວິສເມ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ມນ຺ຕິໂຕ ອຕ຺ໂຖ ວິກິຣຕິ ວິຘມຕິ ປຄ຺ຆຣຕິ ນ ສມ຺ຠວຕິ, ສຠເຍ ມໂນ ສນ຺ຕສ຺ສຕິ, ສນ຺ຕສ຺ສິໂຕ ນ ສມ຺ມາ ອຕ຺ຖໍ ສມນຸປສ຺ສຕິ, ອຕິວາເຕ ສທ຺ໂທ ອວິຠູໂຕ ໂຫຕິ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ອຸປສ຺ສຸຕິໍ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເທວຏ຺ຐາເນ ມນ຺ຕິໂຕ ອຕ຺ໂຖ ຄຣຸກໍ ປຣິຓມຕິ, ປນ຺ເຖ ມນ຺ຕິໂຕ ອຕ຺ໂຖ ຕຸຈ຺ໂຉ ຠວຕິ, ສງ຺ຄາເມ ຈຎ຺ຈໂລ ຠວຕິ, ອຸທກຕິຕ຺ເຖ ປາກໂຏ ຠວຕິ. ຠວຕີຫ –

‘‘‘ວິສມໍ ສຠຍໍ ອຕິວາໂຕ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ເທວນິສ຺ສິຕໍ;

ປນ຺ໂຖ ຈ ສງ຺ຄາໂມ ຕິຕ຺ຖໍ, ອຏ຺ເຐເຕ ປຣິວຊ຺ຊິຍາ’’’ຕິ.

ອຏ຺ຐ ມນ຺ຕນສ຺ສ ປຣິວຊ຺ຊນີຍຏ຺ຐານານິ.

ອຏ຺ຐມນ຺ຕວິນາສກປຸຄ຺ຄລາ

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຏ຺ຐິເມ ປຸຄ຺ຄລາ ມນ຺ຕິຍມານາ ມນ຺ຕິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາປາເທນ຺ຕິ. ກຕເມ ອຏ຺ຐ? ຣາຄຈຣິໂຕ ໂທສຈຣິໂຕ ໂມຫຈຣິໂຕ ມານຈຣິໂຕ ລຸທ຺ໂຘ ອລໂສ ເອກຈິນ຺ຕີ ພາໂລຕິ. ອິເມ ອຏ຺ຐ ປຸຄ຺ຄລາ ມນ຺ຕິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາປາເທນ຺ຕີ’’ຕິ.

ເຖໂຣ ອາຫ ‘‘ເຕສໍ ໂກ ໂທໂສ’’ຕິ? ‘‘ຣາຄຈຣິໂຕ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຣາຄວເສນ ມນ຺ຕິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາປາເທຕິ, ໂທສຈຣິໂຕ ໂທສວເສນ ມນ຺ຕິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາປາເທຕິ, ໂມຫຈຣິໂຕ ໂມຫວເສນ ມນ຺ຕິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາປາເທຕິ, ມານຈຣິໂຕ ມານວເສນ ມນ຺ຕິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາປາເທຕິ, ລຸທ຺ໂຘ ໂລຠວເສນ ມນ຺ຕິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາປາເທຕິ, ອລໂສ ອລສຕາຍ ມນ຺ຕິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາປາເທຕິ, ເອກຈິນ຺ຕີ ເອກຈິນ຺ຕິຕາຍ ມນ຺ຕິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາປາເທຕິ, ພາໂລ ພາລຕາຍ ມນ຺ຕິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາປາເທຕິ. ຠວຕີຫ –

‘‘‘ຣຕ຺ໂຕ ທຸຏ຺ໂຐ ຈ ມູຬ຺ໂຫ ຈ, ມານີ ລຸທ຺ໂຘ ຕຖາລໂສ;

ເອກຈິນ຺ຕີ ຈ ພາໂລ ຈ, ເອເຕ ອຕ຺ຖວິນາສກາ’’’ຕິ.

ອຏ຺ຐ ມນ຺ຕວິນາສກປຸຄ຺ຄລາ.

ນວຄຸຍ຺ຫມນ຺ຕວິຘໍສກໍ

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ນວິເມ ປຸຄ຺ຄລາ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ວິວຣນ຺ຕິ ນ ຘາເຣນ຺ຕິ. ກຕເມ ນວ? ຣາຄຈຣິໂຕ ໂທສຈຣິໂຕ ໂມຫຈຣິໂຕ ຠີຣຸໂກ ອາມິສຄຣຸໂກ ອິຕ຺ຖີ ໂສຓ຺ໂຑ ປຓ຺ຑໂກ ທາຣໂກ’’ຕິ.

ເຖໂຣ ອາຫ ‘‘ເຕສໍ ໂກ ໂທໂສ’’ຕິ? ‘‘ຣາຄຈຣິໂຕ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ຣາຄວເສນ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ວິວຣຕິ ນ ຘາເຣຕິ, ໂທສຈຣິໂຕ, ຠນ຺ເຕ, ໂທສວເສນ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ວິວຣຕິ ນ ຘາເຣຕິ, ມູຬ຺ໂຫ ໂມຫວເສນ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ວິວຣຕິ ນ ຘາເຣຕິ, ຠີຣຸໂກ ຠຍວເສນ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ວິວຣຕິ ນ ຘາເຣຕິ, ອາມິສຄຣຸໂກ ອາມິສເຫຕຸ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ວິວຣຕິ ນ ຘາເຣຕິ, ອິຕ຺ຖີ ປຎ຺ຎາຍ ອິຕ຺ຕຣຕາຍ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ວິວຣຕິ ນ ຘາເຣຕິ, ໂສຓ຺ຑິໂກ ສຸຣາໂລລຕາຍ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ວິວຣຕິ ນ ຘາເຣຕິ, ປຓ຺ຑໂກ ອເນກໍສິກຕາຍ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ວິວຣຕິ ນ ຘາເຣຕິ, ທາຣໂກ ຈປລຕາຍ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ ວິວຣຕິ ນ ຘາເຣຕິ. ຠວຕີຫ –

‘‘‘ຣຕ຺ໂຕ ທຸຏ຺ໂຐ ຈ ມູຬ຺ໂຫ ຈ, ຠີຣຸ ອາມິສຄຣຸໂກ [ອາມິສຈກ຺ຂຸໂກ (ສີ. ປີ.)];

ອິຕ຺ຖີ ໂສຓ຺ໂຑ ປຓ຺ຑໂກ ຈ, ນວໂມ ຠວຕິ ທາຣໂກ.

‘‘ນເວເຕ ປຸຄ຺ຄລາ ໂລເກ, ອິຕ຺ຕຣາ ຈລິຕາ ຈລາ;

ເອເຕຫິ ມນ຺ຕິຕໍ ຄຸຍ຺ຫໍ, ຂິປ຺ປໍ ຠວຕິ ປາກຏ’’’ນ຺ຕິ.

ນວ ຄຸຍ຺ຫມນ຺ຕວິຘໍສກາ ປຸຄ຺ຄລາ.

ອຏ຺ຐ ປຎ຺ຎາປຏິລາຠກາຣຓໍ

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຏ຺ຐຫິ ກາຣເຓຫິ ພຸທ຺ຘິ ປຣິຓມຕິ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ກຕເມຫິ ອຏ຺ຐຫິ? ວຍປຣິຓາເມນ ພຸທ຺ຘິ ປຣິຓມຕິ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍສປຣິຓາເມນ ພຸທ຺ຘິ ປຣິຓມຕິ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ປຣິປຸຈ຺ຉາຍ ພຸທ຺ຘິ ປຣິຓມຕິ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕິຕ຺ຖສໍວາເສນ ພຸທ຺ຘິ ປຣິຓມຕິ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂຍນິໂສ ມນສິກາເຣນ ພຸທ຺ຘິ ປຣິຓມຕິ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສາກຈ຺ຉາຍ ພຸທ຺ຘິ ປຣິຓມຕິ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສ຺ເນຫູປເສວເນນ ພຸທ຺ຘິ ປຣິຓມຕິ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ປຕິຣູປເທສວາເສນ ພຸທ຺ຘິ ປຣິຓມຕິ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຠວຕີຫ –

‘‘‘ວເຍນ ຍສປຸຈ຺ຉາຫິ, ຕິຕ຺ຖວາເສນ ໂຍນິໂສ;

ສາກຈ຺ຉາ ສ຺ເນຫສໍເສວາ, ປຕິຣູປວເສນ ຈ.

‘‘ເອຕານິ ອຏ຺ຐ ຐານານິ, ພຸທ຺ຘິວິສທກາຣຓາ;

ເຍສໍ ເອຕານິ ສມ຺ໂຠນ຺ຕິ, ເຕສໍ ພຸທ຺ຘິ ປຠິຊ຺ຊຕີ’’’ຕິ.

ອຏ຺ຐ ປຎ຺ຎາປຏິລາຠກາຣຓານິ.

ອາຈຣິຍຄຸຓໍ

‘‘ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອຍໍ ຠູມິຠາໂຄ ອຏ຺ຐ ມນ຺ຕໂທສວິວຊ຺ຊິໂຕ, ອຫຎ຺ຈ ໂລເກ ປຣໂມ ມນ຺ຕິສຫາໂຍ [ມນ຺ຕສຫາໂຍ (ສີ.)], ຄຸຍ຺ຫມນຸຣກ຺ຂີ ຈາຫໍ ຍາວາຫໍ ຊີວິສ຺ສາມິ ຕາວ ຄຸຍ຺ຫມນຸຣກ຺ຂິສ຺ສາມິ, ອຏ຺ຐຫິ ຈ ເມ ກາຣເຓຫິ ພຸທ຺ຘິ ປຣິຓາມໍ ຄຕາ, ທຸລ຺ລໂຠ ເອຕຣຫິ ມາທິໂສ ອນ຺ເຕວາສີ, ສມ຺ມາ ປຏິປນ຺ເນ ອນ຺ເຕວາສິເກ ເຍ ອາຈຣິຍານໍ ປຎ຺ຈວີສຕິ ອາຈຣິຍຄຸຓາ, ເຕຫິ ຄຸເຓຫິ ອາຈຣິເຍນ ສມ຺ມາ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ກຕເມ ປຎ຺ຈວີສຕິ ຄຸຓາ?

‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ ນາຄເສນ, ອາຈຣິເຍນ ອນ຺ເຕວາສິມ຺ຫິ ສຕຕໍ ສມິຕໍ ອາຣກ຺ຂາ ອຸປຏ຺ຐເປຕພ຺ພາ, ອເສວນເສວນາ ຊານິຕພ຺ພາ, ປມຕ຺ຕາປ຺ປມຕ຺ຕາ ຊານິຕພ຺ພາ, ເສຍ຺ຍວກາໂສ ຊານິຕພ຺ໂພ, ເຄລຎ຺ຎໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ໂຠຊນສ຺ສ [ໂຠຊນີຍໍ (ສ຺ຍາ.)] ລທ຺ຘາລທ຺ຘໍ ຊານິຕພ຺ພໍ, ວິເສໂສ ຊານິຕພ຺ໂພ, ປຕ຺ຕຄຕໍ ສໍວິຠຊິຕພ຺ພໍ, ອສ຺ສາສິຕພ຺ໂພ ‘ມາ ຠາຍິ, ອຕ຺ໂຖ ເຕ ອຠິກ຺ກມຕີ’ຕິ, ‘ອິມິນາ ປຸຄ຺ຄເລນ ປຏິຈຣຕີ’ຕິ [ປຏິຈຣາຫີຕິ (ກ.)] ປຏິຈາໂຣ ຊານິຕພ຺ໂພ, ຄາເມ ປຏິຈາໂຣ ຊານິຕພ຺ໂພ, ວິຫາເຣ ປຏິຈາໂຣ ຊານິຕພ຺ໂພ, ນ ເຕນ ຫາໂສ ທໂວ ກາຕພ຺ໂພ [ນ ເຕນ ສຫ ສລ຺ລາໂປ ກາຕພ຺ໂພ (ສີ. ປີ.)], ເຕນ ສຫ ອາລາໂປ ກາຕພ຺ໂພ, ຉິທ຺ທໍ ທິສ຺ວາ ອຘິວາເສຕພ຺ພໍ, ສກ຺ກຈ຺ຈກາຣິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ, ອຂຓ຺ຑກາຣິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ, ອຣຫສ຺ສກາຣິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ, ນິຣວເສສກາຣິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ, ‘ຊເນມິມໍ [ຊາເນມິມໍ (ສ຺ຍາ.)] ສິປ຺ເປສູ’ຕິ ຊນກຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕພ຺ພໍ, ‘ກຖໍ ອຍໍ ນ ປຣິຫາເຍຍ຺ຍາ’ຕິ ວຑ຺ຒິຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕພ຺ພໍ, ‘ພລວໍ ອິມໍ ກໂຣມິ ສິກ຺ຂາພເລນາ’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕພ຺ພໍ, ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕພ຺ພໍ, ອາປທາສຸ ນ ວິຊຫິຕພ຺ພໍ, ກຣຓີເຍ ນປ຺ປມຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ, ຂລິເຕ ຘມ຺ເມນ ປຄ຺ຄເຫຕພ຺ໂພຕິ. ອິເມ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ປຎ຺ຈວີສຕິ ອາຈຣິຍສ຺ສ ອາຈຣິຍຄຸຓາ, ເຕຫິ ຄຸເຓຫິ ມຍິ ສມ຺ມາ ປຏິປຊ຺ຊສ຺ສຸ, ສໍສໂຍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ອຕ຺ຖິ ເມຓ຺ຑກປຎ຺ຫາ ຊິນຠາສິຕາ, ອນາຄເຕ ອທ຺ຘາເນ ຕຕ຺ຖ ວິຄ຺ຄໂຫ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ອນາຄເຕ ຈ ອທ຺ຘາເນ ທຸລ຺ລຠາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ຕຸມ຺ຫາທິສາ ພຸທ຺ຘິມນ຺ໂຕ, ເຕສຸ ເມ ປຎ຺ເຫສຸ ຈກ຺ຂຸໍ ເທຫິ ປຣວາທານໍ ນິຄ຺ຄຫາຍາ’’ຕິ.

ອຸປາສກຄຸຓໍ

ເຖໂຣ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ທສ ອຸປາສກສ຺ສ ອຸປາສກຄຸເຓ ປຣິທີເປສິ. ‘‘ທສ ອິເມ, ມຫາຣາຊ, ອຸປາສກສ຺ສ ອຸປາສກຄຸຓາ. ກຕເມ ທສ, ອິຘ, ມຫາຣາຊ, ອຸປາສໂກ ສງ຺ເຆນ ສມານສຸຂທຸກ຺ໂຂ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມາຘິປເຕຍ຺ໂຍ ໂຫຕິ, ຍຖາພລໍ ສໍວິຠາຄຣໂຕ ໂຫຕິ, ຊິນສາສນປຣິຫານິໍ ທິສ຺ວາ ອຠິວຑ຺ຒິຍາ ວາຍມຕິ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ, ອປຄຕໂກຕູຫລມງ຺ຄລິໂກ ຊີວິຕເຫຕຸປິ ນ ອຎ຺ຎໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸທ຺ທິສຕິ, ກາຍິກວາຈສິກຎ຺ຈສ຺ສ ຣກ຺ຂິຕໍ ໂຫຕິ, ສມຄ຺ຄາຣາໂມ ໂຫຕິ ສມຄ຺ຄຣໂຕ, ອນຸສູຍໂກ ໂຫຕິ, ນ ຈ ກຸຫນວເສນ ສາສເນ ຈຣຕິ, ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ໂຫຕິ, ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ ໂຫຕິ. ອິເມ ໂຂ, ມຫາຣາຊ, ທສ ອຸປາສກສ຺ສ ອຸປາສກຄຸຓາ, ເຕ ສພ຺ເພ ຄຸຓາ ຕຍິ ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕໍ ເຕ ຍຸຕ຺ຕໍ ປຕ຺ຕໍ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ ປຕິຣູປໍ ຍໍ ຕ຺ວໍ ຊິນສາສນປຣິຫານິໍ ທິສ຺ວາ ອຠິວຑ຺ຒິໍ ອິຈ຺ຉສິ, ກໂຣມິ ເຕ ໂອກາສໍ, ປຸຈ຺ຉ ມໍ ຕ຺ວໍ ຍຖາສຸຂ’’ນ຺ຕິ.

ເມຓ຺ຑກປຎ຺ຫາຣມ຺ຠກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.