(໓໑-໓໒) ສມທນ຺ຕສຸສຸກ຺ກທາຐາລກ຺ຂຓານິ

໒໔໐. ‘‘ຍມ຺ປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຖາຄໂຕ ປຸຣິມໍ ຊາຕິໍ ປຸຣິມໍ ຠວໍ ປຸຣິມໍ ນິເກຕໍ ປຸພ຺ເພ ມນຸສ຺ສຠູໂຕ ສມາໂນ ມິຈ຺ຉາຊີວໍ ປຫາຍ ສມ຺ມາອາຊີເວນ ຊີວິກໍ ກປ຺ເປສິ, ຕຸລາກູຏ ກໍສກູຏ ມານກູຏ ອຸກ຺ໂກຏນ ວຎ຺ຈນ ນິກຕິ ສາຈິໂຍຄ ເຉທນ ວຘ ພນ຺ຘນ ວິປຣາໂມສ ອາໂລປ ສຫສາກາຣາ [ສາຫສາກາຣາ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)] ປຏິວິຣໂຕ ອໂຫສິ. ໂສ ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ກຏຕ຺ຕາ ອຸປຈິຕຕ຺ຕາ ອຸສ຺ສນ຺ນຕ຺ຕາ ວິປຸລຕ຺ຕາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ເຎ ເທເວ ທສຫິ ຐາເນຫິ ອຘິຄຓ຺ຫາຕິ ທິພ຺ເພນ ອາຍຸນາ ທິພ຺ເພນ ວຓ຺ເຓນ ທິພ຺ເພນ ສຸເຂນ ທິພ຺ເພນ ຍເສນ ທິພ຺ເພນ ອາຘິປເຕຍ຺ເຍນ ທິພ຺ເພຫິ ຣູເປຫິ ທິພ຺ເພຫິ ສທ຺ເທຫິ ທິພ຺ເພຫິ ຄນ຺ເຘຫິ ທິພ຺ເພຫິ ຣເສຫິ ທິພ຺ເພຫິ ໂຜຏ຺ຐພ຺ເພຫິ. ໂສ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄໂຕ ສມາໂນ ອິມານິ ທ຺ເວ ມຫາປຸຣິສລກ຺ຂຓານິ ປຏິລຠຕິ, ສມທນ຺ໂຕ ຈ ໂຫຕິ ສຸສຸກ຺ກທາໂຐ ຈ.

‘‘ໂສ ເຕຫິ ລກ຺ຂເຓຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສເຈ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ, ຣາຊາ ໂຫຕິ ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ຘມ຺ມິໂກ ຘມ຺ມຣາຊາ ຈາຕຸຣນ຺ໂຕ ວິຊິຕາວີ ຊນປທຕ຺ຖາວຣິຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຕຣຕນສມນ຺ນາຄໂຕ. ຕສ຺ສິມານິ ສຕ຺ຕ ຣຕນານິ ຠວນ຺ຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ຈກ຺ກຣຕນໍ ຫຕ຺ຖິຣຕນໍ ອສ຺ສຣຕນໍ ມຓິຣຕນໍ ອິຕ຺ຖິຣຕນໍ ຄຫປຕິຣຕນໍ ປຣິຓາຍກຣຕນເມວ ສຕ຺ຕມໍ. ປໂຣສຫສ຺ສໍ ໂຂ ປນສ຺ສ ປຸຕ຺ຕາ ຠວນ຺ຕິ ສູຣາ ວີຣງ຺ຄຣູປາ ປຣເສນປ຺ປມທ຺ທນາ. ໂສ ອິມໍ ປຖວິໍ ສາຄຣປຣິຍນ຺ຕໍ ອຂິລມນິມິຕ຺ຕມກຓ຺ຏກໍ ອິທ຺ຘໍ ຜີຕໍ ເຂມໍ ສິວໍ ນິຣພ຺ພຸທໍ ອທຓ຺ເຑນ ອສຕ຺ເຖນ ຘມ຺ເມນ ອຠິວິຊິຍ ອຊ຺ຌາວສຕິ. ຣາຊາ ສມາໂນ ກິໍ ລຠຕິ? ສຸຈິປຣິວາໂຣ ໂຫຕິ ສຸຈິສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ ປຣິວາຣາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຄຫປຕິກາ ເນຄມຊານປທາ ຄຓກມຫາມຕ຺ຕາ ອນີກຏ຺ຐາ ໂທວາຣິກາ ອມຈ຺ຈາ ປາຣິສຊ຺ຊາ ຣາຊາໂນ ໂຠຄິຍາ ກຸມາຣາ. ຣາຊາ ສມາໂນ ອິທໍ ລຠຕິ.

‘‘ສເຈ ໂຂ ປນ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊຕິ, ອຣຫໍ ໂຫຕິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ວິວຏ຺ຏຈ຺ຉໂທ. ພຸທ຺ໂຘ ສມາໂນ ກິໍ ລຠຕິ? ສຸຈິປຣິວາໂຣ ໂຫຕິ, ສຸຈິສ຺ສ ໂຫນ຺ຕິ ປຣິວາຣາ, ຠິກ຺ຂູ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປາສກາ ອຸປາສິກາໂຍ ເທວາ ມນຸສ຺ສາ ອສຸຣາ ນາຄາ ຄນ຺ຘພ຺ພາ. ພຸທ຺ໂຘ ສມາໂນ ອິທໍ ລຠຕິ’’. ເອຕມຕ຺ຖໍ ຠຄວາ ອໂວຈ.

໒໔໑. ຕຕ຺ເຖຕໍ ວຸຈ຺ຈຕິ –

‘‘ມິຈ຺ຉາຊີວຎ຺ຈ ອວສ຺ສຊິ ສເມນ ວຸຕ຺ຕິໍ,

ສຸຈິນາ ໂສ ຊນຍິຕ຺ຖ ຘມ຺ມິເກນ;

ອຫິຕມປິ ຈ ອປນຸທິ,

ຫິຕມປິ ຈ ພຫຸຊນສຸຂຎ຺ຈ ອຈຣິ.

‘‘ສຄ຺ເຄ ເວທຍຕິ ນໂຣ ສຸຂປ຺ຜລານິ,

ກຣິຕ຺ວາ ນິປຸເຓຠິ ວິທູຫິ ສພ຺ຠິ;

ວຓ຺ຓິຕານິ ຕິທິວປຸຣວຣສໂມ,

ອຠິຣມຕິ ຣຕິຂິຑ຺ຑາສມງ຺ຄີ.

‘‘ລທ຺ຘານໍ ມານຸສກໍ ຠວໍ ຕໂຕ,

ຈວິຕ຺ວານ ສຸກຕຜລວິປາກໍ;

ເສສເກນ ປຏິລຠຕິ ລປນຊໍ,

ສມມປິ ສຸຈິສຸສຸກ຺ກໍ [ລທ຺ຘານ ມນຸສ຺ສກໍ ຠວໍ ຕໂຕ ຈວິຍ, ປຸນ ສຸກຕຜລວິປາກເສສເກນ; ປຏິລຠຕິ ລປນຊໍ ສມມປິ, ສຸຈິ ຈ ສຸວິສຸທ຺ຘສຸສຸກ຺ກໍ (ສ຺ຍາ.)].

‘‘ຕໍ ເວຍ຺ຍຎ຺ຊນິກາ ສມາຄຕາ ພຫໂວ,

ພ຺ຍາກໍສຸ ນິປຸຓສມ຺ມຕາ ມນຸຊາ;

ສຸຈິຊນປຣິວາຣຄໂຓ ຠວຕິ,

ທິຊສມສຸກ຺ກສຸຈິໂສຠນທນ຺ໂຕ.

‘‘ຣຎ຺ໂຎ ໂຫຕິ ພຫຸຊໂນ,

ສຸຈິປຣິວາໂຣ ມຫຕິໍ ມຫິໍ ອນຸສາສໂຕ;

ປສຍ຺ຫ ນ ຈ ຊນປທຕຸທນໍ,

ຫິຕມປິ ຈ ພຫຸຊນສຸຂຎ຺ຈ ຈຣນ຺ຕິ.

‘‘ອຖ ເຈ ປພ຺ພຊຕິ ຠວຕິ ວິປາໂປ,

ສມໂຓ ສມິຕຣໂຊ ວິວຏ຺ຏຈ຺ຉໂທ;

ວິຄຕທຣຖກິລມໂຖ,

ອິມມປິ ຈ ປຣມປິ ຈ [ອິມມ຺ປິ ຈ ປຣມ຺ປິ ຈ (ປີ.), ປຣໍປິ ປຣມໍປິ ຈ (ສ຺ຍາ.)] ປສ຺ສຕິ ໂລກໍ.

‘‘ຕສ຺ໂສວາທກຣາ ພຫຸຄິຫີ ຈ ປພ຺ພຊິຕາ ຈ,

ອສຸຈິໍ ຄຣຫິຕໍ ຘຸນນ຺ຕິ ປາປໍ;

ສ ຫິ ສຸຈິຠິ ປຣິວຸໂຕ ຠວຕິ,

ມລຂິລກລິກິເລເສ ປນຸເທຫີ’’ຕິ [ຕສ຺ໂສວາທກຣາ ພຫຸຄິຫີ ຈ, ປພ຺ພຊິຕາ ຈ ອສຸຈິວິຄຣຫິຕ; ປນຸທິປາປສ຺ສ ຫິ ສຸຈິຠິປຣິວຸໂຕ, ຠວຕິ ມລຂິລກກິເລເສ ປນຸເທຕິ (ສ຺ຍາ.)].

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອຕ຺ຕມນາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ຠາສິຕໍ ອຠິນນ຺ທຸນ຺ຕິ.

ລກ຺ຂຓສຸຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ສຕ຺ຕມໍ.