ປຐມຄາຖາສງ຺ຄຓິກໍ

ສຕ຺ຕນຄເຣສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໓໓໕. ເອກໍສໍ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາຕິ ເອກສ຺ມິໍ ອໍສກູເຏ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ; ສາຘຸກໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວານ ອຎ຺ຊລິນ຺ຕິ ທສນຂສໂມຘານສມຸຊ຺ຊລໍ ອຎ຺ຊລິໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ. ອາສີສມານຣູໂປ ວາຕິ ປຈ຺ຈາສີສມານຣູໂປ ວິຍ. ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ ອິຘ ມາຄໂຕຕິ ເກນ ກາຣເຓນ ກິມຕ຺ຖໍ ປຕ຺ຖຍມາໂນ ຕ຺ວໍ ອິຘ ອາຄໂຕ. ໂກ ເອວມາຫ? ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ. ກໍ ເອວມາຫ? ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປາລິໍ. ອິຕິ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ທ຺ວີສຸ ວິນເຍສູ’’ຕິ ອິມໍ ຄາຖໍ ປຸຈ຺ຉິ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ‘‘ຠທ຺ທໂກ ເຕ ອຸມ຺ມງ຺ໂຄ’’ຕິອາທີນິ ວຕ຺ວາ ຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ເອສ ນໂຍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ອິຕິ ອິເມ ສພ຺ພປຎ຺ເຫ ພຸທ຺ຘກາເລ ອຸປາລິຕ຺ເຖໂຣ ປຸຈ຺ຉິ. ຠຄວາ ພ຺ຍາກາສິ. ສງ຺ຄີຕິກາເລ ປນ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ ປຸຈ຺ຉິ. ອຸປາລິຕ຺ເຖໂຣ ພ຺ຍາກາສິ.

ຕຕ຺ຖ ຠທ຺ທໂກ ເຕ ອຸມ຺ມງ຺ໂຄຕິ ຠທ຺ທກາ ເຕ ປຎ຺ຫາ; ປຎ຺ຫາ ຫິ ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາຣໂຕ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຐິຕຕ຺ຕາ ‘‘ອຸມ຺ມງ຺ໂຄ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕຄ຺ຆາຕິ ກາຣຓຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ຍສ຺ມາ ມໍ ປຸຈ຺ຉສິ, ຕສ຺ມາ ເຕ ອຫມກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນຕ຺ເຖ ວາ, ‘‘ຕຄ຺ຆາ’’ຕິ ຫິ ອິມິນາ ວຈນໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ອກ຺ຂິສ຺ສນ຺ຕິ ອາຫ. ‘‘ສມາທຫິຕ຺ວາ ວິສິພ຺ເພນ຺ຕິ, ສາມິເສນ, ສສິຕ຺ຖກ’’ນ຺ຕິ ອິມານິ ຕີຓິເຍວ ສິກ຺ຂາປທານິ ຠຄ຺ເຄສຸ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ.

ຈຕຸວິປຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ

໓໓໖. ຍໍ ຕໍ ປຸຈ຺ຉິມ຺ຫາຕິ ຍໍ ຕ຺ວໍ ອປຸຈ຺ຉິມ຺ຫາ. ອກິຕ຺ຕຍີຕິ ອຠາສິ. ໂນຕິ ອມ຺ຫາກໍ. ຕໍ ຕໍ ພ຺ຍາກຕນ຺ຕິ ຍໍ ຍໍ ປຸຏ຺ຐໍ, ຕໍ ຕເທວ ພ຺ຍາກຕໍ. ອນຎ຺ຎຖາຕິ ອຎ຺ຎຖາ ອກຕ຺ວາ ພ຺ຍາກຕໍ.

ເຍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ສາ ສີລວິປຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ສີລວິປຕ຺ຕິ ນາມ ປຎ຺ເຫ ນຕ຺ຖິ, ອຖ ໂຂ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕຸກາມຕາເຍຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຈຕູສຸ ຫິ ວິປຕ຺ຕີສຸ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ເອກາຍ ວິປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ຄຫິຕໍ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ຕີຫິ ວິປຕ຺ຕີຫິ ສງ຺ຄຫິຕໍ. ຕສ຺ມາ ‘‘ເຍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ສາ ສີລວິປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕເມວ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປາຣາຊິກໍ ສງ຺ຆາທິເສໂສ ສີລວິປຕ຺ຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ອາຫ.

ອິທານິ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ວິປຕ຺ຕີນໍ ວເສນ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ໂຍ ຈາຍໍ, ອກ຺ໂກສຕິ ຫສາຘິປ຺ປາໂຍຕິ ອິທໍ ທຸພ຺ຠາສິຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕີຕິ ‘‘ຕຖາຫໍ ຠຄວຕາ ຘມ຺ມໍ ເທສິຕໍ ອາຊານາມີ’’ຕິ ວທນ຺ຕາ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ.

ອຍໍ ສາ ອາຊີວວິປຕ຺ຕິສມ຺ມຕາຕິ ອຍໍ ຉຫິ ສິກ຺ຂາປເທຫິ ສງ຺ຄຫິຕາ ອາຊີວວິປຕ຺ຕິ ນາມ ຈຕຸຕ຺ຖາ ວິປຕ຺ຕິ ສມ຺ມຕາຕິ ເອຕ຺ຕາວຕາ ‘‘ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ.

ອິທານິ ‘‘ເຍ ຈ ຍາວຕຕິຍກາ’’ຕິ ປຎ຺ຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕຸໍ ‘‘ເອກາທສາ’’ຕິອາທິມາຫ.

ເຉທນກາທິວຓ຺ຓນາ

໓໓໗. ຍສ຺ມາ ປນ ‘‘ເຍ ຈ ຍາວຕຕິຍກາ’’ຕິ ອຍໍ ປຎ຺ໂຫ ‘‘ເອກາທສ ຍາວຕຕິຍກາ’’ຕິ ເອວໍ ສງ຺ຂາວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊິໂຕ, ຕສ຺ມາ ສງ຺ຂານຸສນ຺ຘິວເສເນວ ‘‘ກຕິ ເຉທນການີ’’ຕິອາທິເກ ອຎ຺ເຎ ອນ຺ຕຣາປຎ຺ເຫ ປຸຈ຺ຉິ. ເຕສໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນຕ຺ຖໍ ‘‘ຉ ເຉທນການີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ເອກໍ ເຠທນກໍ, ເອກໍ ອຸທ຺ທາລນກໍ, ໂສທສ ຊານນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ’’ຕິ ອິທເມວ ອປຸພ຺ພໍ. ເສສໍ ມຫາວຄ຺ເຄ ວິຠຕ຺ຕເມວ. ຍໍ ປເນຕໍ ອປຸພ຺ພໍ ຕຕ຺ຖ ເອກໍ ເຠທນກນ຺ຕິ ສູຈິຆຣໍ. ເອກໍ ອຸທ຺ທາລນກນ຺ຕິ ຕູໂລນທ຺ຘມຎ຺ຈປີຐໍ. ໂສທສາຕິ ໂສຬສ. ຊານນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາຕິ ‘‘ຊານ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕາ, ເຕ ເອວໍ ເວທິຕພ຺ພາ – ‘‘ຊານໍ ສງ຺ຆິກໍ ລາຠໍ ປຣິຓຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິຓາເມຍ຺ຍ, ຊານໍ ປຸພ຺ພຸປຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນຸປຂຊ຺ຊ ນິສຊ຺ຊໍ ກປ຺ເປຍ຺ຍ, ຊານໍ ສປ຺ປາຓກໍ ອຸທກໍ ຕິຓໍ ວາ ມຕ຺ຕິກໍ ວາ ສິຎ຺ເຈຍ຺ຍ ວາ ສິຎ຺ຈາເປຍ຺ຍ ວາ, ຊານໍ ຠິກ຺ຂຸນິປຣິປາຈິຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ຊານໍ ອາສາທນາເປກ຺ໂຂ ຠຸຕ຺ຕສ຺ມິໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ຊານໍ ສປ຺ປາຓກໍ ອຸທກໍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ຊານໍ ຍຖາຘມ຺ມໍ ນິຫຕາຘິກຣຓໍ, ຊານໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຍ຺ຍ, ຊານໍ ອູນວີສຕິວສ຺ສໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອຸປສມ຺ປາເທຍ຺ຍ, ຊານໍ ເຖຍ຺ຍສຕ຺ເຖນ ສທ຺ຘິໍ, ຊານໍ ຕຖາວາທິນາ ຠິກ຺ຂຸນາ ອກຕານຸຘມ຺ເມນ, ຊານໍ ຕຖານາສິຕໍ ສມຓຸທ຺ເທສໍ, ຊານໍ ສງ຺ຆິກໍ ລາຠໍ ປຣິຓຕໍ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ປຣິຓາເມຍ຺ຍ, ຊານໍ ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເນວ ອຕ຺ຕນາ ປຏິໂຈເທຍ຺ຍ, ຊານໍ ໂຈຣິໍ ວຊ຺ຌໍ ວິທິຕໍ ອນປໂລເກຕ຺ວາ, ຊານໍ ສຠິກ຺ຂຸກໍ ອາຣາມໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ປວິເສຍ຺ຍາ’’ຕິ.

ອສາຘາຣຓາທິວຓ຺ຓນາ

໓໓໘. ອິທານິ ‘‘ສາຘາຣຓໍ ອສາຘາຣຓ’’ນ຺ຕິ ອິມໍ ປຸຣິມປຎ຺ຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ‘‘ວີສໍ ທ຺ເວ ສຕານີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອສາຘາຣເຓສຸ ຉ ສງ຺ຆາທິເສສາຕິ ວິສ຺ສຏ຺ຐິ, ກາຍສໍສຄ຺ໂຄ, ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ, ອຕ຺ຕກາມ, ກຸຏິ, ວິຫາໂຣຕິ. ທ຺ເວ ອນິຍເຕຫິ ອຏ຺ຐາຕິ ທ຺ວີຫິ ອນິຍເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ອຏ຺ຐ ອິເມ.

ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານິ ທ຺ວາທສາຕິ –

ໂຘວນຎ຺ຈ ປຏິຄ຺ຄໂຫ, ໂກເສຍ຺ຍສຸທ຺ຘທ຺ເວຠາຄາ;

ຉພ຺ພສ຺ສານິ ນິສີທນໍ, ທ຺ເວ ໂລມາ ປຐໂມ ປຕ຺ໂຕ;

ວສ຺ສິກາ ອາຣຎ຺ຎເກນ ຈາຕິ – ອິເມ ທ຺ວາທສ.

ທ຺ເວວີສຕິ ຂຸທ຺ທກາຕິ –

ສກໂລ ຠິກ຺ຂຸນີວຄ຺ໂຄ, ປຣມ຺ປຣຎ຺ຈ ໂຠຊນໍ;

ອນຕິຣິຕ຺ຕໍ ອຠິຫຏໍ, ປຓີຕຎ຺ຈ ອເຈລກໍ;

ອູນໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລຉາທນໍ.

ມາຕຸຄາເມນ ສທ຺ຘິຎ຺ຈ, ຍາ ຈ ອນິກ຺ຂນ຺ຕຣາຊເກ;

ສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ, ວິກາເລ ຄາມປ຺ປເວສນາ.

ນິສີທເນ ຈ ຍາ ສິກ຺ຂາ, ວສ຺ສິກາ ຍາ ຈ ສາຏິກາ;

ທ຺ວາວີສຕິ ອິມາ ສິກ຺ຂາ, ຂຸທ຺ທເກສຸ ປກາສິຕາຕິ.

ຠິກ຺ຂູຫິ ອສາຘາຣເຓສຸປິ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ທສ ນິສ຺ສເຣຕິ ‘‘ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕີ’’ຕິ ເອວໍ ວິຠງ຺ເຄ ວຸຕ຺ຕາ, ມາຕິກາຍໍ ປນ ‘‘ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ອາຄຕາ ທສ. ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານິ ທ຺ວາທສາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິວິຠງ຺ເຄ ວິຠຕ຺ຕານິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍາເນວ. ຂຸທ຺ທກາປິ ຕຕ຺ຖ ວິຠຕ຺ຕຂຸທ຺ທກາ ເອວ. ຕຖາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ປາຏິເທສນີຍາ, ອິຕິ ສຕຎ຺ເຈວ ຕິໍສຎ຺ຈ ສິກ຺ຂາ ວິຠງ຺ເຄ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຠິກ຺ຂູຫິ ອສາຘາຣຓາ. ເສສໍ ອິມສ຺ມິໍ ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓວິສ຺ສຊ຺ຊເນ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ອິທານິ ວິປຕ຺ຕິໂຍ ຈ ‘‘ເຍຫິ ສມເຖຫິ ສມ຺ມນ຺ຕີ’’ຕິ ອິທໍ ປຎ຺ຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ອຏ຺ເຐວ ປາຣາຊິກາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ທຸຣາສທາຕິ ອິມິນາ ເຕສໍ ສປ຺ປຏິຠຍຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ກຓ຺ຫສປ຺ປາທໂຍ ວິຍ ຫິ ເອເຕ ທຸຣາສທາ ທຸຣູປຄມນາ ທຸຣາສຊ຺ຊນາ, ອາປຊ຺ຊິຍມານາ ມູລຈ຺ເຉທາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕາລວຕ຺ຖຸສມູປມາຕິ ສພ຺ພໍ ຕາລໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຕາລສ຺ສ ວຕ຺ຖຸມຕ຺ຕກຣເຓນ ສມູປມາ. ຍຖາ ວຕ຺ຖຸມຕ຺ຕກໂຕ ຕາໂລ ນ ປຸນ ປາກຕິໂກ ໂຫຕິ, ເອວໍ ນ ປຸນ ປາກຕິກາ ໂຫນ຺ຕິ.

ເອວໍ ສາຘາຣຓໍ ອຸປມໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ເອເກກສ຺ສ ວຸຕ຺ຕໍ ອຸປມໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປຓ຺ຑຸປລາໂສຕິອາທິມາຫ. ອວິຣຸຬ຺ຫີ ຠວນ຺ຕິ ເຕຕິ ຍຖາ ເອເຕ ປຓ຺ຑຸປລາສາທໂຍ ປຸນຫຣິຕາທິຠາເວນ ອວິຣຸຬ຺ຫິຘມ຺ມາ ໂຫນ຺ຕິ; ເອວໍ ປາຣາຊິກາປິ ປຸນ ປກຕິສີລາຠາເວນ ອວິຣຸຬ຺ຫິຘມ຺ມາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ‘‘ວິປຕ຺ຕິໂຍ ຈ ເຍຫິ ສມເຖຫິ ສມ຺ມນ຺ຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ອິມາ ຕາວ ອຏ຺ຐ ປາຣາຊິກວິປຕ຺ຕິໂຍ ເກຫິຈິ ສມເຖຫິ ນ ສມ຺ມນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ. ຍາ ປນ ວິປຕ຺ຕິໂຍ ສມ຺ມນ຺ຕິ, ຕາ ທສ຺ເສຕຸໍ ເຕວີສຕິ ສງ຺ຆາທິເສສາຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຕີຫິ ສມເຖຫີຕິ ສພ຺ພສງ຺ຄາຫິກວຈນເມຕໍ. ສງ຺ຆາທິເສສາ ຫິ ທ຺ວີຫິ ສມເຖຫິ ສມ຺ມນ຺ຕິ, ນ ຕິຓວຕ຺ຖາຣເກນ. ເສສາ ຕີຫິປິ ສມ຺ມນ຺ຕິ.

ທ຺ເວ ອຸໂປສຖາ ທ຺ເວ ປວາຣຓາຕິ ອິທໍ ຠິກ຺ຂູນຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸນີນຎ຺ຈ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິຠຕ຺ຕິມຕ຺ຕທສ຺ສເນເນວ ເຈຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ສມເຖຫິ ວູປສມນວເສນ. ຠິກ຺ຂຸອຸໂປສໂຖ, ຠິກ຺ຂຸນິອຸໂປສໂຖ, ຠິກ຺ຂຸປວາຣຓາ, ຠິກ຺ຂຸນິປວາຣຓາຕິ ອິມາປິ ຫິ ຈຕສ຺ໂສ ວິຠຕ຺ຕິໂຍ; ວິຠຊນານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຈຕ຺ຕາຣິ ກມ຺ມານີຕິ ອຘມ຺ເມນວຄ຺ຄາທີນິ ອຸໂປສຖກມ຺ມານິ. ປຎ຺ເຈວ ອຸທ຺ເທສາ ຈຕຸໂຣ ຠວນ຺ຕິ ອນຎ຺ຎຖາຕິ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຈ ອຸທ຺ເທສາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຈຕຸໂຣ ຠວນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎຖາ ນ ຠວນ຺ຕິ; ອິມາ ອປຣາປິ ວິຠຕ຺ຕິໂຍ. ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘາ ຈ ຠວນ຺ຕິ ສຕ຺ຕ, ອຘິກຣຓານິ ຈຕ຺ຕາຣີຕິ ອິມາ ປນ ວິຠຕ຺ຕິໂຍ ສມເຖຫິ ສມ຺ມນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ສຕ຺ຕຫິ ສມເຖຫີຕິອາທິມາຫ. ອຖ ວາ ‘‘ທ຺ເວ ອຸໂປສຖາ ທ຺ເວ ປວາຣຓາ ຈຕ຺ຕາຣິ ກມ຺ມານິ ປຎ຺ເຈວ ອຸທ຺ເທສາ ຈຕຸໂຣ ຠວນ຺ຕິ, ອນຎ຺ຎຖາ’’ຕິ ອິມາປິ ຈຕສ຺ໂສ ວິຠຕ຺ຕິໂຍ ນິສ຺ສາຍ ‘‘ນສ຺ສນ຺ເຕເຕ ວິນສ຺ສນ຺ເຕເຕ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຍາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕາ ຍສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣເຫວ ສມເຖຫິ ສມ຺ມນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍມູລການໍ ອາປຕ຺ຕີນໍ ສມຖທສ຺ສນຕ຺ຖມ຺ປິ ຕາ ວິຠຕ຺ຕິໂຍ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ກິຈ຺ຈໍ ເອເກນາຕິ ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓໍ ເອເກນ ສມເຖນ ສມ຺ມຕິ.

ປາຣາຊິກາທິອາປຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ

໓໓໙. ເອວໍ ປຸຈ຺ຉານຸກ຺ກເມນ ສພ຺ພປຎ຺ເຫ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອິທານິ ‘‘ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘາ ຈ ຠວນ຺ຕິ ສຕ຺ຕາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ສງ຺ຄຫິຕອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘານໍ ປຈ຺ເຈກໍ ນິພ຺ພຈນມຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ປາຣາຊິກນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປາຣາຊິກນ຺ຕິ ຄາຖາຍ ອຍມຕ຺ໂຖ – ຍທິທໍ ປຸຄ຺ຄລາປຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທປາຣາຊິເກສຸ ອາປຕ຺ຕິປາຣາຊິກໍ ນາມ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ຍສ຺ມາ ປຣາຊິໂຕ ປຣາຊຍມາປນ຺ໂນ ສທ຺ຘມ຺ມາ ຈຸໂຕ ປຣທ຺ໂຘ ຠຏ຺ໂຐ ນິຣງ຺ກໂຕ ຈ ໂຫຕິ, ອນິຫເຕ ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ປຸນ ອຸໂປສຖປ຺ປວາຣຓາທິເຠໂທ ສໍວາໂສ ນຕ຺ຖິ. ເຕເນຕໍ ອິຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ເຕນ ກາຣເຓນ ເອຕໍ ອາປຕ຺ຕິປາຣາຊິກນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຍສ຺ມາ ປຣາຊິໂຕ ໂຫຕິ ເຕນ, ຕສ຺ມາ ເອຕໍ ປາຣາຊິກນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ທຸຕິຍຄາຖາຍປິ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ອນາທິຍິຕ຺ວາ ອຕ຺ຖມຕ຺ຕເມວ ທສ຺ເສຕຸໍ ສງ຺ໂຆວ ເທຕິ ປຣິວາສນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ອິມໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຕຸກາມສ຺ສ ຍໍ ຕໍ ອາປຕ຺ຕິວຸຏ຺ຐານໍ ຕສ຺ສ ອາທິມ຺ຫິ ເຈວ ປຣິວາສທານຕ຺ຖາຍ ອາທິໂຕ ເສເສ ມຊ຺ເຌ ມານຕ຺ຕທານຕ຺ຖາຍ ມູລາຍປຏິກສ຺ສເນນ ວາ ສຫ ມານຕ຺ຕທານຕ຺ຖາຍ, ອວສາເນ ອພ຺ຠານຕ຺ຖາຍ ຈ ສງ຺ໂຆ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ, ນ ເຫຕ຺ຖ ເອກມ຺ປິ ກມ຺ມໍ ວິນາ ສງ຺ເຆນ ສກ຺ກາ ກາຕຸນ຺ຕິ ສງ຺ໂຆ, ອາທິມ຺ຫິ ເຈວ ເສເສ ຈ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ ອສ຺ສາຕິ ສງ຺ຆາທິເສໂສ.

ຕຕິຍຄາຖາຍ ອນິຍໂຕ ນ ນິຍໂຕຕິ ຍສ຺ມາ ນ ນິຍໂຕ, ຕສ຺ມາ ອນິຍໂຕ ອຍມາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິໍ ກາຣຓາ ນ ນິຍໂຕຕິ? ອເນກໍສິກຕໍ ປທໍ, ຍສ຺ມາ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອເນກໍເສນ ກຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຖໍ ອເນກໍເສນ? ຕິຓ຺ຓມຎ຺ຎຕຣໍ ຐານໍ, ຕິຓ຺ຓໍ ຘມ຺ມານໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ກາເຣຕພ຺ໂພຕິ ຫິ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອນິຍໂຕ’’ຕິ ປວຸຈ຺ຈຕິ, ໂສ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ໂຘ ອນິຍໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຖາ ຈ ຕິຓ຺ຓໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຐານໍ, ເອວໍ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຘມ຺ມານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຐານໍ ຍຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ, ໂສປິ ອນິຍໂຕ ເອວ.

ຈຕຸຕ຺ຖຄາຖາຍ ອຈ຺ຈໂຍ ເຕນ ສໂມ ນຕ຺ຖີຕິ ເທສນາຄາມິນີສຸ ອຈ຺ຈເຍສຸ ເຕນ ສໂມ ຖູໂລ ອຈ຺ຈໂຍ ນຕ຺ຖິ, ເຕເນຕໍ ອິຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ; ຖູລຕ຺ຕາ ອຈ຺ຈຍສ຺ສ ເອຕໍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປຎ຺ຈມຄາຖາຍ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວານ ເທເສຕິ ເຕເນຕນ຺ຕິ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ເທເສຕພ຺ພໂຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຉຏ຺ຐຄາຖາຍ ປາເຕຕິ ກຸສລໍ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ກຸສລຘມ຺ມສງ຺ຂາຕໍ ກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ປາເຕຕິ, ຕສ຺ມາ ປາເຕຕິ ຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ຍໍ ປນ ຈິຕ຺ຕໍ ປາເຕຕິ, ຕໍ ຍສ຺ມາ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ອປຣຊ຺ຌຕິ, ຈິຕ຺ຕສມ຺ໂມຫກາຣຓຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ອປຣຊ຺ຌຕິ, ຈິຕ຺ຕສມ຺ໂມຫນຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ.

ປາຏິເທສນີຍຄາຖາສຸ ‘‘ຄາຣຍ຺ຫໍ ອາວຸໂສ ຘມ຺ມໍ ອາປຊ຺ຊິ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຄາຣຍ຺ຫຠາວກາຣຓທສ຺ສນຕ຺ຖເມວ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎາຕໂກ ສນ຺ໂຕຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຏິເທເສຕພ຺ພໂຕ ປນ ສາ ອາປຕ຺ຕິ ປາຏິເທສນີຍາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ທຸກ຺ກຏຄາຖາຍ ອປຣທ຺ຘໍ ວິຣທ຺ຘຎ຺ຈ ຂລິຕນ຺ຕິ ສພ຺ພເມຕໍ ‘‘ຍຎ຺ຈ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ຍຎ຺ຫິ ທຸຏ຺ຐຸ ກຕໍ ວິຣູປໍ ວາ ກຕໍ, ຕໍ ທຸກ຺ກຏໍ. ຕໍ ປເນຕໍ ຍຖາ ສຕ຺ຖາຣາ ວຸຕ຺ຕໍ; ເອວໍ ອກຕຕ຺ຕາ ອປຣທ຺ຘໍ, ກຸສລໍ ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວິຣທ຺ຘໍ, ອຣິຍວຕ຺ຕປຏິປທໍ ອນາຣຸຬ຺ຫຕ຺ຕາ ຂລິຕໍ. ຍໍ ມນຸສ຺ໂສ ກເຣຕິ ອິທໍ ປນສ຺ສ ໂອປມ຺ມນິທສ຺ສນໍ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍຖາ ຫິ ຍໍ ໂລເກ ມນຸສ຺ໂສ ອາວິ ວາ ຍທິ ວາ ຣໂຫ ປາປໍ ກໂຣຕິ, ຕໍ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ປເວເທນ຺ຕິ; ເອວມິທມ຺ປິ ພຸທ຺ຘປ຺ປຏິກຸຏ຺ເຐນ ລາມກຠາເວນ ປາປໍ, ຕສ຺ມາ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ທຸພ຺ຠາສິຕຄາຖາຍ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ທຸຣາຠຏ຺ຐນ຺ຕິ ທຸຏ຺ຐຸ ອາຠຏ຺ຐໍ ຠາສິຕໍ ລປິຕນ຺ຕິ ທຸຣາຠຏ຺ຐໍ. ຍໍ ທຸຣາຠຏ຺ຐໍ, ຕໍ ທຸພ຺ຠາສິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ? ສໍກິລິຏ຺ຐຎ຺ຈ ຍໍ ປທໍ, ສໍກິລິຏ຺ຐໍ ຍສ຺ມາ ຕໍ ປທໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຖາ ຍຎ຺ຈ ວິຎ຺ຎູ ຄຣຫນ຺ຕິ, ຍສ຺ມາ ຈ ນໍ ວິຎ຺ຎູ ຄຣຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕເນຕໍ ອິຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ເຕນ ສໍກິລິຏ຺ຐຠາເວນ ຈ ວິຎ຺ຎຸຄຣຫເນນາປິ ຈ ເອຕໍ ອິຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ; ‘‘ທຸພ຺ຠາສິຕ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເສຂິຍຄາຖາຍ ‘‘ອາທິ ເຈຕໍ ຈຣຓຎ຺ຈາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ເສຂສ຺ສ ສນ຺ຕກຠາວໍ ທີເປຕິ. ຕສ຺ມາ ເສຂສ຺ສ ອິທໍ ເສຂິຍນ຺ຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ‘‘ຄຣຸກລຫຸກຎ຺ຈາປີ’’ຕິອາທິປຎ຺ເຫຫິ ອສງ຺ຄຫິຕສ຺ສ ‘‘ຫນ຺ທ ວາກ຺ຍໍ ສຸໂຓມ ເຕ’’ຕິ ອິມິນາ ປນ ອາຍາຈນວຈເນນ ສງ຺ຄຫິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ທີປນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຉນ຺ນມຕິວສ຺ສຕີຕິອາທິມ຺ຫິປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ນມຕິວສ຺ສຕີຕິ ເຄຫໍ ຕາວ ຕິຓາທີຫິ ອຈ຺ຉນ຺ນໍ ອຕິວສ຺ສຕິ. ອິທໍ ປນ ອາປຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ເຄຫໍ ຉນ຺ນໍ ອຕິວສ຺ສຕິ; ມູລາປຕ຺ຕິຎ຺ຫິ ຉາເທນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎໍ ນວໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ວິວຏໍ ນາຕິວສ຺ສຕີຕິ ເຄຫໍ ຕາວ ອວິວຏໍ ສຸຈ຺ຉນ຺ນໍ ນາຕິວສ຺ສຕິ. ອິທໍ ປນ ອາປຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ເຄຫໍ ວິວຏໍ ນາຕິວສ຺ສຕິ; ມູລາປຕ຺ຕິຎ຺ຫິ ວິວຣນ຺ໂຕ ເທສນາຄາມິນິໍ ເທເສຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນິໂຕ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘນ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາຕິ. ອາຍຕິໍ ສໍວຣນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ນາປຊ຺ຊຕິ. ຕສ຺ມາ ຉນ຺ນໍ ວິວເຣຖາຕິ ເຕນ ກາຣເຓນ ເທສນາຄາມິນິໍ ເທເສນ຺ໂຕ ວຸຏ຺ຐານຄາມິນິໂຕ ຈ ວຸຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ຉນ຺ນໍ ວິວເຣຖ. ເອວໍ ຕໍ ນາຕິວສ຺ສຕີຕິ ເອວຎ຺ເຈຕໍ ວິວຏໍ ນາຕິວສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຄຕິ ມິຄານໍ ປວນນ຺ຕິ ອຊ຺ໂຌກາເສ ພ຺ຍຄ຺ຆາທີຫິ ປຣິປາຕິຍມານານໍ ມິຄານໍ ປວນໍ ຣຸກ຺ຂາທິຄຫນໍ ອຣຎ຺ຎໍ ຄຕິ ປຏິສຣຓໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ປຕ຺ວາ ເຕ ອສ຺ສາສນ຺ຕິ. ເອເຕເນວ ນເຍນ ອາກາໂສ ປກ຺ຂີນໍ ຄຕິ. ອວສ຺ສໍ ອຸປຄມນຏ຺ເຐນ ປນ ວິຠໂວ ຄຕິ ຘມ຺ມານໍ, ສພ຺ເພສມ຺ປິ ສງ຺ຂຕຘມ຺ມານໍ ວິນາໂສວ ເຕສໍ ຄຕິ. ນ ຫິ ເຕ ວິນາສໍ ອຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ຐາຕຸໍ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ. ສຸຈິຣມ຺ປິ ຐຕ຺ວາ ປນ ນິພ຺ພານໍ ອຣຫໂຕ ຄຕິ, ຂີຓາສວສ຺ສ ອຣຫໂຕ ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພານຘາຕຸ ເອກໍເສນ ຄຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປຐມຄາຖາສງ຺ຄຓິກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.