໖. ສຸຕ຺ຕວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໖໓໖. ເຕນ ສມເຍນາຕິ ສຸຕ຺ຕວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທໍ. ຕຕ຺ຖ ໂຂມນ຺ຕິ ໂຂມວາເກຫິ ກຕສຸຕ຺ຕໍ. ກປ຺ປາສິກນ຺ຕິ ກປ຺ປາສໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ. ໂກເສຍ຺ຍນ຺ຕິ ໂກສິຍໍສູຫິ ກນ຺ຕິຕ຺ວາ ກຕສຸຕ຺ຕໍ. ກມ຺ພລນ຺ຕິ ເອຬກໂລມສຸຕ຺ຕໍ. ສາຓນ຺ຕິ ສາຓວາກສຸຕ຺ຕໍ. ຠງ຺ຄນ຺ຕິ ປາເຏກ຺ກໍ ວາກສຸຕ຺ຕເມວາຕິ ເອເກ. ເອເຕຫິ ປຎ຺ຈຫິ ມິສ຺ເສຕ຺ວາ ກຕສຸຕ຺ຕໍ ປນ ‘‘ຠງ຺ຄ’’ນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ວາຍາເປຕິ ປໂຍເຄ ປໂຍເຄ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ສເຈ ຕນ຺ຕວາຍສ຺ສ ຕຸຣິເວມາທີນິ ນຕ຺ຖິ, ຕານິ ‘‘ອຣຎ຺ຎໂຕ ອາຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາສິໍ ວາ ຜຣສຸໍ ວາ ນິເສຕິ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍໍ ຍໍ ອຸປກຣຓຕ຺ຖາຍ ວາ ຈີວຣວາຍນຕ຺ຖາຍ ວາ ກໂຣຕິ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ຕນ຺ຕວາຍສ຺ສ ປໂຍເຄ ປໂຍເຄ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ທີຆໂຕ ວິທຕ຺ຖິມຕ຺ເຕ ຕິຣິຍຎ຺ຈ ຫຕ຺ຖມຕ຺ເຕ ວີເຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ‘‘ຍາວ ປຣິໂຍສານໍ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ຜລເກ ຜລເກ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕມ຺ປິ ອິທເມວ ປມາຓໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວິກປ຺ປນຸປຄປຈ຺ຉິມຎ຺ຫິ ຈີວຣສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ.

ອປິເຈຕ຺ຖ ເອວໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພ – ສຸຕ຺ຕໍ ຕາວ ສາມໍ ວິຎ຺ຎາປິຕໍ ອກປ຺ປິຍໍ, ເສສໍ ຎາຕກາທິວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກປ຺ປິຍໍ. ຕນ຺ຕວາໂຍປິ ອຎ຺ຎາຕກອປ຺ປວາຣິໂຕ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ລທ຺ໂຘ ອກປ຺ປິໂຍ, ເສໂສ ກປ຺ປິໂຍ. ຕຕ຺ຖ ອກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕໍ ອກປ຺ປິຍຕນ຺ຕວາເຍນ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ. ເຕເນວ ປນ ກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕໍ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ຍຖາ ປຸພ຺ເພ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ, ເອວໍ ທຸກ຺ກຏໍ. ເຕເນວ ກປ຺ປິຍໍ ອກປ຺ປິຍຎ຺ຈ ສຸຕ຺ຕໍ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ຍທິ ປຈ຺ຉິມຈີວຣປ຺ປມາເຓນ ເອໂກ ປຣິຈ຺ເຉໂທ ສຸທ຺ຘກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕມໂຍ, ເອໂກ ອກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕມໂຍຕິ ເອວໍ ເກທາຣພທ຺ຘໍ ວິຍ ຈີວຣໍ ໂຫຕິ, ອກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕມເຍ ປຣິຈ຺ເຉເທ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອິຕຣສ຺ມິໍ ຕເຖວ ທຸກ຺ກຏໍ. ຍທິ ຕໂຕ ອູນປຣິຈ຺ເຉທາ ໂຫນ຺ຕິ, ອນ຺ຕມໂສ ອຈ຺ຉິມຓ຺ຑລປ຺ປມາຓາປິ, ສພ຺ພປຣິຈ຺ເຉເທສຸ ປຣິຈ຺ເຉທຄຓນາຍ ທຸກ຺ກຏໍ. ອຖ ເອກນ຺ຕຣິເກນ ວາ ສຸຕ຺ເຕນ ທີຆໂຕ ວາ ກປ຺ປິຍໍ ຕິຣິຍໍ ອກປ຺ປິຍໍ ກຕ຺ວາ ວີຕໍ ໂຫຕິ, ຜລເກ ຜລເກ ທຸກ຺ກຏໍ. ກປ຺ປິຍຕນ຺ຕວາເຍນປິ ອກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕໍ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ຍຖາ ປຸພ຺ເພ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ, ເອວໍ ທຸກ຺ກຏໍ. ເຕເນວ ກປ຺ປິຍຎ຺ຈ ອກປ຺ປິຍຎ຺ຈ ສຸຕ຺ຕໍ ວາຍາເປນ຺ຕສ຺ສ ສເຈ ປຈ຺ຉິມຈີວຣປ຺ປມາຓາ ອູນກາ ວາ ອກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕປຣິຈ຺ເຉທາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕສຸ ປຣິຈ຺ເຉທຄຓນາຍ ທຸກ຺ກຏໍ. ກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕປຣິຈ຺ເຉເທສຸ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຖ ເອກນ຺ຕຣິເກນ ວາ ສຸຕ຺ເຕນ ທີຆໂຕ ວາ ກປ຺ປິຍໍ ຕິຣິຍໍ ອກປ຺ປິຍໍ ກຕ຺ວາ ວີຕໍ ໂຫຕິ, ຜລເກ ຜລເກ ທຸກ຺ກຏໍ.

ຍທິ ປນ ທ຺ເວ ຕນ຺ຕວາຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ເອໂກ ກປ຺ປິໂຍ ເອໂກ ອກປ຺ປິໂຍ, ສຸຕ຺ຕຎ຺ຈ ອກປ຺ປິຍໍ, ເຕ ເຈ ວາເຣນ ວິນນ຺ຕິ, ອກປ຺ປິຍຕນ຺ຕວາເຍນ ວີເຕ ຜລເກ ຜລເກ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອູນຕເຣ ທຸກ຺ກຏໍ. ອິຕເຣນ ວີເຕ ອຸຠຍຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏໍ. ສເຈ ທ຺ເວປິ ເວມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອກໂຕ ວິນນ຺ຕິ, ຜລເກ ຜລເກ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອຖ ສຸຕ຺ຕໍ ກປ຺ປິຍໍ, ຈີວຣຎ຺ຈ ເກທາຣພທ຺ຘາທີຫິ ສປຣິຈ຺ເຉທໍ, ອກປ຺ປິຍຕນ຺ຕວາເຍນ ວີເຕ ປຣິຈ຺ເຉເທ ປຣິຈ຺ເຉເທ ທຸກ຺ກຏໍ, ອິຕເຣນ ວີເຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ທ຺ເວປິ ເວມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອກໂຕ ວິນນ຺ຕິ, ຜລເກ ຜລເກ ທຸກ຺ກຏໍ. ອຖ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ກປ຺ປິຍຎ຺ຈ ອກປ຺ປິຍຎ຺ຈ, ເຕ ເຈ ວາເຣນ ວິນນ຺ຕິ, ອກປ຺ປິຍຕນ຺ຕວາເຍນ ອກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕມເຍສຸ ປຈ຺ຉິມຈີວຣປ຺ປມາເຓສຸ ປຣິຈ຺ເຉເທສຸ ວີເຕສຸ ປຣິຈ຺ເຉທຄຓນາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອູນກຕເຣສຸ ກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕມເຍສຸ ຈ ທຸກ຺ກຏໍ. ກປ຺ປິຍຕນ຺ຕວາເຍນ ອກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕມເຍສຸ ປມາຓຍຸຕ຺ເຕສຸ ວາ ອູນເກສຸ ວາ ທຸກ຺ກຏເມວ. ກປ຺ປິຍສຸຕ຺ຕມເຍສຸ ອນາປຕ຺ຕິ.

ອຖ ເອກນ຺ຕຣິເກນ ວາ ສຸຕ຺ເຕນ ທີຆໂຕ ວາ ອກປ຺ປິຍໍ ຕິຣິຍໍ ກປ຺ປິຍໍ ກຕ຺ວາ ວິນນ຺ຕິ, ອຸໂຠປິ ວາ ເຕ ເວມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອກໂຕ ວິນນ຺ຕິ, ອປຣິຈ຺ເຉເທ ຈີວເຣ ຜລເກ ຜລເກ ທຸກ຺ກຏໍ, ສປຣິຈ຺ເຉເທ ປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ທຸກ຺ກຏານີຕິ. ອຍໍ ປນ ອຕ຺ໂຖ ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍ ອປາກໂຏ, ມຫາປຈ຺ຈຣິຍາທີສຸ ປາກໂຏ. ອິຘ ສພ຺ພາກາເຣເນວ ປາກໂຏ.

ສເຈ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ກປ຺ປິຍໍ, ຕນ຺ຕວາໂຍປິ ກປ຺ປິໂຍ ຎາຕກປ຺ປວາຣິໂຕ ວາ ມູເລນ ວາ ປໂຍຊິໂຕ, ວາຍາປນປຈ຺ຈຍາ ອນາປຕ຺ຕິ. ທສາຫາຕິກ຺ກມນປຈ຺ຈຍາ ປນ ອາປຕ຺ຕິໍ ຣກ຺ຂນ຺ເຕນ ວິກປ຺ປນຸປຄປ຺ປມາຓມຕ຺ເຕ ວີເຕ ຕນ຺ເຕ ຐິຕໍເຍວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ທສາຫາຕິກ຺ກເມນ ນິຏ຺ຐາປິຍມານຎ຺ຫິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ຠເວຍ຺ຍາຕິ. ຎາຕກາທີຫິ ຕນ຺ຕໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ‘‘ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຠນ຺ເຕ, ອິທໍ ຈີວຣໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ນິຍ຺ຍາຕິເຕປິ ເອເສວ ນໂຍ.

ສເຈ ຕນ຺ຕວາໂຍ ເອວໍ ປໂຍຊິໂຕ ວາ ສຍໍ ທາຕຸກາໂມ ວາ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ຈີວຣໍ ອສຸກທິວເສ ນາມ ວາຍິຕ຺ວາ ຐເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ວທຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ຈ ເຕນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນທິວສໂຕ ທສາຫໍ ອຕິກ຺ກາເມຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ.

ສເຈ ປນ ຕນ຺ຕວາໂຍ ‘‘ອຫໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຈີວຣໍ ວາຍິຕ຺ວາ ສາສນໍ ເປເສສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕເຖວ ກໂຣຕິ, ເຕນ ເປສິຕຠິກ຺ຂຸ ປນ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນ ອາໂຣເຈຕິ, ອຎ຺ໂຎ ທິສ຺ວາ ວາ ສຸຕ຺ວາ ວາ ‘‘ຕຸມ຺ຫາກໍ, ຠນ຺ເຕ, ຈີວຣໍ ນິຏ຺ຐິຕ’’ນ຺ຕິ ອາໂຣເຈຕິ, ເອຕສ຺ສ ອາໂຣຈນໍ ນ ປມາຓໍ. ຍທາ ປນ ເຕນ ເປສິໂຕເຍວ ອາໂຣເຈຕິ, ຕສ຺ສ ວຈນໍ ສຸຕທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທສາຫໍ ອຕິກ຺ກາມຍໂຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ.

ສເຈ ຕນ຺ຕວາໂຍ ‘‘ອຫໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຈີວຣໍ ວາຍິຕ຺ວາ ກສ຺ສຈິ ຫຕ຺ເຖ ປຫິຓິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕເຖວ ກໂຣຕິ, ຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຕຠິກ຺ຂຸ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິເວເຓ ຐເປຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ນ ອາໂຣເຈຕິ, ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ຠຓຕິ ‘‘ອປິ, ຠນ຺ເຕ, ອຘຸນາ ອາຠຕໍ ຈີວຣໍ ສຸນ຺ທຣ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ກຸຫິໍ, ອາວຸໂສ, ຈີວຣ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ເປສິຕ’’ນ຺ຕິ. ເອຕສ຺ສປິ ວຈນໍ ນ ປມາຓໍ. ຍທາ ປນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຈີວຣໍ ເທຕິ, ລທ຺ຘທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທສາຫໍ ອຕິກ຺ກາມຍໂຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ສເຈ ປນ ວາຍາປນມູລໍ ອທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ຍາວ ກາກຓິກມຕ຺ຕມ຺ປິ ອວສິຏ຺ຐໍ, ຕາວ ຣກ຺ຂຕິ.

໖໔໐. ອນາປຕ຺ຕິ ຈີວຣໍ ສິພ຺ເພຕຸນ຺ຕິ ຈີວຣສິພ຺ພນຕ຺ຖາຍ ສຸຕ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາໂຍເຄຕິອາທີສຸປິ ນິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມວຈນໍ, ອາໂຍຄາທິນິມິຕ຺ຕໍ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ຉສມຸຏ຺ຐານໍ, ກິຣິຍໍ, ໂນສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ອຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມວຈີກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ສຸຕ຺ຕວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.