໕. ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໒໙໖. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາຕິ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປຓ຺ຑິຕາຕິ ປຓ຺ຑິຈ຺ເຈນ ສມນ຺ນາຄຕາ ຄຕິມນ຺ຕາ. ພ຺ຍຕ຺ຕາຕິ ເວຍ຺ຍຕ຺ຕິເຍນ ສມນ຺ນາຄຕາ, ອຸປາເຍນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອຸປາຍຎ຺ຎູ ວິສາຣທາ. ເມຘາວິນີຕິ ເມຘາຍ ສມນ຺ນາຄຕາ, ທິຏ຺ຐໍ ທິຏ຺ຐໍ ກໂຣຕິ. ທກ຺ຂາຕິ ເຉກາ. ອນລສາຕິ ອຸຏ຺ຐານວີຣິຍສມ຺ປນ຺ນາ. ຉນ຺ນາຕິ ອນຸຈ຺ຉວິກາ.

ກິສ຺ມິໍ ວິຍາຕິ ກິຈ຺ຉໍ ວິຍ ກິເລໂສ ວິຍ, ຫິຣິ ວິຍ ອມ຺ຫາກໍ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ກຸມາຣິກາຍ ວຕ຺ຕຸນ຺ຕິ ‘‘ອິມໍ ຕຸມ຺ເຫ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ກຸມາຣິກາຍ ກາຣຓາ ວຕ຺ຕຸໍ.

ອາວາຫາທີສຸ ອາວາໂຫຕິ ທາຣກສ຺ສ ປຣກຸລໂຕ ທາຣິກາຍ ອາຫຣຓໍ. ວິວາໂຫຕິ ອຕ຺ຕໂນ ທາຣິກາຍ ປຣກຸລເປສນໍ. ວາເຣຍ຺ຍນ຺ຕິ ‘‘ເທຖ ໂນ ທາຣກສ຺ສ ທາຣິກ’’ນ຺ຕິ ຍາຈນໍ, ທິວສນກ຺ຂຕ຺ຕມຸຫຸຕ຺ຕປຣິຈ຺ເຉທກຣຓໍ ວາ.

໒໙໗. ປຸຣາຓຄຓກິຍາຕິ ເອກສ຺ສ ຄຓກສ຺ສ ຠຣິຍາຍ, ສາ ຕສ຺ມິໍ ຊີວມາເນ ຄຓກີຕິ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ, ມເຕ ປນ ປຸຣາຓຄຓກີຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຕາ. ຕິໂຣຄາໂມຕິ ພຫິຄາໂມ, ອຎ຺ໂຎ ຄາໂມຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ມນຸສ຺ສາຕິ ອຸທາຍິສ຺ສ ອິມໍ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕກມ຺ເມ ຍຸຕ຺ຕປຍຸຕ຺ຕຠາວໍ ຊານນກມນຸສ຺ສາ.

ສຸຓິສໂຠເຄນາຕິ ເຍນ ໂຠເຄນ ສຸຓິສາ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ ໂຫຕິ ຣນ຺ຘາປນປຈາປນປອເວສນາທິນາ, ເຕນ ຠຸຎ຺ຊິໍສຸ. ຕໂຕ ອປເຣນ ທາສິໂຠເຄນາຕິ ມາສາຕິກ຺ກເມ ເຍນ ໂຠເຄນ ທາສີ ຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ ໂຫຕິ ເຂຕ຺ຕກມ຺ມກຈວຣຉຑ຺ຑນອຸທກາຫຣຓາທິນາ, ເຕນ ຠຸຎ຺ຊິໍສຸ. ທຸຄ຺ຄຕາຕິ ທລິທ຺ທາ, ຍຕ຺ຖ ວາ ຄຕາ ທຸຄ຺ຄຕາ ໂຫຕິ ຕາທິສໍ ກຸລໍ ຄຕາ. ມາຍ຺ໂຍ ອິມໍ ກຸມາຣິກນ຺ຕິ ມາ ອຍ຺ໂຍ ອິມໍ ກຸມາຣິກໍ. ອາຫາຣູປຫາໂຣຕິ ອາຫາໂຣ ຈ ອຸປຫາໂຣ ຈ ຄຫຓຎ຺ຈ ທານຎ຺ຈ, ນ ອມ຺ເຫຫິ ກິຎ຺ຈິ ອາຫຏໍ ນ ອຸປາຫຏໍ ຕຍາ ສທ຺ຘິໍ ກຍວິກ຺ກໂຍ ໂວຫາໂຣ ອມ຺ຫາກໍ ນຕ຺ຖີຕິ ທີເປນ຺ຕິ. ສມເຓນ ຠວິຕພ຺ພໍ ອພ຺ຍາວເຏນ, ສມໂຓ ອສ຺ສ ສຸສມໂຓຕິ ສມເຓນ ນາມ ອີທິເສສຸ ກມ຺ເມສຸ ອພ຺ຍາວເຏນ ອພ຺ຍາປາເຣນ ຠວິຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ຠວນ຺ໂຕ ຫິ ສມໂຓ ສຸສມໂຓ ອສ຺ສາຕິ, ເອວໍ ນໍ ອປສາເທຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວໍ ນ ມຍໍ ຕໍ ຊານາມາ’’ຕິ ອາຫໍສຸ.

໒໙໘. ສຊ຺ຊິໂຕຕິ ສພ຺ພູປກຣຓສມ຺ປນ຺ໂນ ມຓ຺ຑິຕປສາຘິໂຕ ວາ.

໓໐໐. ຘຸຕ຺ຕາຕິ ອິຕ຺ຖິຘຸຕ຺ຕາ. ປຣິຈາເຣນ຺ຕາຕິ ມນາປິເຍສຸ ຣູປາທີສຸ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ສມນ຺ຕາ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ຈາເຣນ຺ຕາ, ກີຬນ຺ຕາ ອຠິຣມນ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອພ຺ຠຸຕມກໍສູຕິ ຍທິ ກຣິສ຺ສຕິ ຕ຺ວໍ ເອຕ຺ຕກໍ ຊິໂຕ, ຍທິ ນ ກຣິສ຺ສຕິ ອຫໍ ເອຕ຺ຕກນ຺ຕິ ປຓມກໍສຸ. ຠິກ຺ຂູນໍ ປນ ອພ຺ຠຸຕໍ ກາຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ໂຍ ກໂຣຕິ ປຣາຊິເຕນ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ໂຍ ອຸທາຍີ ຕງ຺ຂຓິກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕງ຺ຂໂຓຕິ ອຈິຣກາໂລ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕງ຺ຂຓິກນ຺ຕິ ອຈິຣກາລາຘິກາຣິກໍ.

໓໐໑. ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍາຕິ ສຎ຺ຈຣຓຠາວໍ ສມາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ. ຍສ຺ມາ ປນ ຕໍ ສມາປຊ຺ຊນ຺ເຕນ ເກນຈິ ເປສິເຕນ ກຕ຺ຖຈິ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ, ປຣໂຕ ຈ ‘‘ອິຕ຺ຖິຍາ ວາ ປຸຣິສມຕິ’’ນ຺ຕິ ອາທິວຈນໂຕ ອິຘ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສາ ອຘິປ຺ເປຕາ, ຕສ຺ມາ ຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອິຕ຺ຖິຍາ ວາ ປຫິໂຕ ປຸຣິສສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຄຈ຺ຉຕິ, ປຸຣິເສນ ວາ ປຫິໂຕ ອິຕ຺ຖິຍາ ສນ຺ຕິເກ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ເອວມສ຺ສ ປທຠາຊນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຕ຺ຖິຍາ ວາ ປຸຣິສມຕິໍ ປຸຣິສສ຺ສ ວາ ອິຕ຺ຖິມຕິນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອາໂຣເຈຍ຺ຍາຕິ ປາຐເສໂສ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ເຕເນວສ຺ສ ປທຠາຊເນ ‘‘ປຸຣິສສ຺ສ ມຕິໍ ອິຕ຺ຖິຍາ ອາໂຣເຈຕິ, ອິຕ຺ຖິຍາ ມຕິໍ ປຸຣິສສ຺ສ ອາໂຣເຈຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອິທານິ ຍທຕ຺ຖໍ ຕໍ ເຕສໍ ມຕິໍ ອຘິປ຺ປາຍໍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຉນ຺ທໍ ຣຸຈິໍ ອາໂຣເຈຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຊາຍຕ຺ຕເນ ວາ ຊາຣຕ຺ຕເນ ວາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຊາຍຕ຺ຕເນຕິ ຊາຍາຠາເວ. ຊາຣຕ຺ຕເນຕິ ຊາຣຠາເວ. ປຸຣິສສ຺ສ ຫິ ມຕິໍ ອິຕ຺ຖິຍາ ອາໂຣເຈນ຺ໂຕ ຊາຍຕ຺ຕເນ ອາໂຣເຈຕິ, ອິຕ຺ຖິຍາ ມຕິໍ ປຸຣິສສ຺ສ ອາໂຣເຈນ຺ໂຕ ຊາຣຕ຺ຕເນ ອາໂຣເຈຕິ; ອປິຈ ປຸຣິສສ຺ເສວ ມຕິໍ ອິຕ຺ຖິຍາ ອາໂຣເຈນ຺ໂຕ ຊາຍຕ຺ຕເນ ວາ ອາໂຣເຈຕິ ນິພທ຺ຘຠຣິຍາຠາເວ, ຊາຣຕ຺ຕເນ ວາ ມິຈ຺ຉາຈາຣຠາເວ. ຍສ຺ມາ ປເນຕໍ ອາໂຣເຈນ຺ເຕນ ‘‘ຕ຺ວໍ ກິຣສ຺ສ ຊາຍາ ຠວິສ຺ສສີ’’ຕິອາທິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາກາຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຊາຍຕ຺ຕເນ ວາຕິ ຊາຍາ ຠວິສ຺ສສິ, ຊາຣຕ຺ຕເນ ວາຕິ ຊາຣີ ຠວິສ຺ສສີ’’ຕິ ອສ຺ສ ປທຠາຊນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອເຕເນວ ຈ ອຸປາເຍນ ອິຕ຺ຖິຍາ ມຕິໍ ປຸຣິສສ຺ສ ອາໂຣຈເນປິ ປຕິ ຠວິສ຺ສສິ, ສາມິໂກ ຠວິສ຺ສສິ, ຊາໂຣ ຠວິສ຺ສສີຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕາກາໂຣ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອນ຺ຕມໂສ ຕງ຺ຂຓິກາຍປີຕິ ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ປຣິຈ຺ເຉເທນ ຍາ ອຍໍ ຕງ຺ຂເຓ ມຸຫຸຕ຺ຕມຕ຺ເຕ ປຏິສໍວສິຕພ຺ພໂຕ ຕງ຺ຂຓິກາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ມຸຫຸຕ຺ຕິກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສາປິ ‘‘ມຸຫຸຕ຺ຕິກາ ຠວິສ຺ສສີ’’ຕິ ເອວໍ ປຸຣິສມຕິໍ ອາໂຣເຈນ຺ຕສ຺ສ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ເອເຕເນວຸປາເຍນ ‘‘ມຸຫຸຕ຺ຕິໂກ ຠວິສ຺ສສີ’’ຕິ ເອວໍ ປຸຣິສສ຺ສ ອິຕ຺ຖິມຕິໍ ອາໂຣເຈນ຺ໂຕປິ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓໐໓. ອິທານິ ‘‘ອິຕ຺ຖິຍາ ວາ ປຸຣິສມຕິ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ປເຠທໂຕ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຕາສຸ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕວເສນ ອາປຕ຺ຕິເຠທໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ທສ ອິຕ຺ຖິໂຍ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ມາຕຸຣກ຺ຂິຕາຕິ ມາຕຣາ ຣກ຺ຂິຕາ. ຍຖາ ປຸຣິເສນ ສໍວາສໍ ນ ກປ຺ເປຕິ, ເອວໍ ມາຕຣາ ຣກ຺ຂິຕາ, ເຕນສ຺ສ ປທຠາຊເນປິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ມາຕາ ຣກ຺ຂຕິ ໂຄເປຕິ ອິສ຺ສຣິຍໍ ກາເຣຕິ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຣກ຺ຂຕີຕິ ກຕ຺ຖຈິ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ເທຕິ. ໂຄເປຕີຕິ ຍຖາ ອຎ຺ເຎ ນ ປສ຺ສນ຺ຕິ, ເອວໍ ຄຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ຐເປຕິ. ອິສ຺ສຣິຍໍ ກາເຣຕີຕິ ເສຣິວິຫາຣມສ຺ສາ ນິເສເຘນ຺ຕີ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕຕິ. ວສໍ ວຕ຺ເຕຕີຕິ ‘‘ອິທໍ ກໂຣຫິ, ອິທໍ ມາ ອກາສີ’’ຕິ ເອວໍ ອຕ຺ຕໂນ ວສໍ ຕສ຺ສາ ອຸປຣິ ວຕ຺ເຕຕິ. ເອເຕນຸປາເຍນ ປິຕຸຣກ຺ຂິຕາທໂຍປິ ຎາຕພ຺ພາ. ໂຄຕ຺ຕໍ ວາ ຘມ຺ໂມ ວາ ນ ຣກ຺ຂຕິ, ສໂຄຕ຺ເຕຫິ ປນ ສຫຘມ຺ມິເກຫິ ຈ ເອກໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ປພ຺ພຊິເຕຫິ ເອກຄຓປຣິຍາປນ຺ເນຫິ ຈ ຣກ຺ຂິຕາ ‘‘ໂຄຕ຺ຕຣກ຺ຂິຕາ ຘມ຺ມຣກ຺ຂິຕາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ປທານໍ ‘‘ສໂຄຕ຺ຕາ ຣກ຺ຂນ຺ຕີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປທຠາຊນໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສຫ ອາຣກ຺ເຂນາຕິ ສາຣກ຺ຂາ. ສຫ ປຣິທຓ຺ເຑນາຕິ ສປຣິທຓ຺ຑາ. ຕາສໍ ນິທ຺ເທສາ ປາກຏາວ. ອິມາສຸ ທສສຸ ປຈ຺ຉິມານໍ ທ຺ວິນ຺ນເມວ ປຸຣິສນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີນໍ ມິຈ຺ຉາຈາໂຣ ໂຫຕິ, ນ ອິຕຣາສໍ.

ຘນກ຺ກີຕາທີສຸ ອປ຺ເປນ ວາ ພຫຸນາ ວາ ຘເນນ ກີຕາ ຘນກ຺ກີຕາ. ຍສ຺ມາ ປນ ສາ ນ ກີຕມຕ຺ຕາ ເອວ ສໍວາສຕ຺ຖາຍ ປນ ກີຕຕ຺ຕາ ຠຣິຍາ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ນິທ຺ເທເສ ຘເນນ ກິຓິຕ຺ວາ ວາເສຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຉນ຺ເທນ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິຍາ ວສຕີຕິ ຉນ຺ທວາສິນີ. ຍສ຺ມາ ປນ ສາ ນ ອຕ຺ຕໂນ ຉນ຺ທມຕ຺ເຕເນວ ຠຣິຍາ ໂຫຕິ ປຸຣິເສນ ປນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາສ຺ສ ນິທ຺ເທເສ ‘‘ປິໂຍ ປິຍໍ ວາເສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ໂຠເຄນ ວສຕີຕິ ໂຠຄວາສິນີ. ອຸທຸກ຺ຂລມຸສລາທິຆຣູປກຣຓໍ ລຠິຕ຺ວາ ຠຣິຍາຠາວໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ຊນປທິຕ຺ຖິຍາ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ.

ປເຏນ ວສຕີຕິ ປຏວາສິນີ. ນິວາສນມຕ຺ຕມ຺ປິ ປາວຸຣຓມຕ຺ຕມ຺ປິ ລຠິຕ຺ວາ ຠຣິຍາຠາວໍ ອຸປຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ທລິທ຺ທິຕ຺ຖິຍາ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ.

ໂອທປຕ຺ຕກິນີຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ເອກິສ຺ສາ ອຸທກປາຕິຍາ ຫຕ຺ເຖ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ອຸທກໍ ວິຍ ສໍສຏ຺ຐາ ອເຠຊ຺ຊາ ໂຫຖາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປຣິຄ຺ຄຫິຕາຍ ໂວຫາຣນາມເມຕໍ, ນິທ຺ເທເສປິສ຺ສ ‘‘ຕາຍ ສຫ ອຸທກປຕ຺ຕໍ ອາມສິຕ຺ວາ ຕໍ ວາເສຕີ’’ຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ໂອຠຏໍ ໂອໂຣປິຕໍ ຈຸມ຺ພຏມສ຺ສາຕິ ໂອຠຏຈຸມ຺ພຏາ, ກຏ຺ຐຫາຣິກາທີນໍ ອຎ຺ຎຕຣາ, ຍສ຺ສາ ສີສໂຕ ຈຸມ຺ພຏໍ ໂອໂຣເປຕ຺ວາ ຆເຣ ວາເສຕິ, ຕສ຺ສາ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ.

ທາສີ ຈາຕິ ອຕ຺ຕໂນເຍວ ທາສີ ຈ ໂຫຕິ ຠຣິຍາ ຈ.

ກມ຺ມກາຣີ ນາມ ເຄເຫ ຠຕິຍາ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ໂກຈິ ຆຣາວາສໍ ກປ຺ເປຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຠຣິຍາຍ ອນຕ຺ຖິໂກ ຫຸຕ຺ວາ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ກມ຺ມກາຣີ ຈ ຠຣິຍາ ຈາ’’ຕິ.

ຘເຊນ ອາຫຏາ ຘຊາຫຏາ, ອຸສ຺ສິຕທ຺ຘຊາຍ ເສນາຍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣວິສຍໍ ວິລຸມ຺ປິຕ຺ວາ ອານີຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ໂກຈິ ຠຣິຍໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ຘຊາຫຏາ ນາມ. ມຸຫຸຕ຺ຕິກາ ວຸຕ຺ຕນຍາເອວ, ເອຕາສໍ ທສນ຺ນມ຺ປິ ປຸຣິສນ຺ຕຣຄມເນ ມິຈ຺ຉາຈາໂຣ ໂຫຕິ. ປຸຣິສານໍ ປນ ວີສຕິຍາປິ ເອຕາສຸ ມິຈ຺ຉາຈາໂຣ ໂຫຕິ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຈ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕໍ ໂຫຕີຕິ.

໓໐໕. ອິທານິ ປຸຣິໂສ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຫິຓຕີຕິອາທີສຸ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ‘‘ຄຈ຺ຉ, ຠນ຺ເຕ, ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ມາຕຸຣກ຺ຂິຕໍ ພ຺ຣູຫິ, ໂຫຫິ ກິຣ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠຣິຍາ ຘນກ຺ກີຕາ’’ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕວຈນໍ ‘‘ສາຘຸ ອຸປາສກາ’’ຕິ ວາ ‘‘ໂຫຕູ’’ຕິ ວາ ‘‘ອາໂຣເຈສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ເຍນ ເກນຈິ ອາກາເຣນ ວຈີເຠທໍ ກຕ຺ວາ ວາ ສີສກມ຺ປນາທີຫິ ວາ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕິ. ວີມໍສຕີຕິ ເອວໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ສາສນໍ ອາໂຣເຈຕິ. ປຈ຺ຈາຫຣຕີຕິ ເຕນ ອາໂຣຈິເຕ ສາ ອິຕ຺ຖີ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕຸ ວາ ປຏິກ຺ຂິປຕຸ ວາ ລຊ຺ຊາຍ ວາ ຕຸຓ຺ຫີ ໂຫຕຸ, ປຸນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈຕິ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ອິມາຍ ປຏິຄ຺ຄຫຓາໂຣຈນປຈ຺ຈາຫຣຓສງ຺ຂາຕາຍ ຕິວງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ຆາທິເສໂສ ໂຫຕິ. ສາ ປນ ຕສ຺ສ ຠຣິຍາ ໂຫຕຸ ວາ ມາ ວາ, ອກາຣຓເມຕໍ. ສເຈ ປນ ໂສ ມາຕຸຣກ຺ຂິຕາຍ ສນ຺ຕິກໍ ເປສິໂຕ ຕໍ ອທິສ຺ວາ ຕສ຺ສາ ມາຕຸຍາ ຕໍ ສາສນໍ ອາໂຣເຈຕິ, ພຫິທ຺ຘາ ວິມຏ຺ຐໍ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ວິສງ຺ເກຕນ຺ຕິ ມຫາປທຸມຕ຺ເຖໂຣ ອາຫ. ມຫາສຸມຕ຺ເຖໂຣ ປນ ມາຕາ ວາ ໂຫຕຸ ປິຕາ ວາ ອນ຺ຕມໂສ ເຄຫທາສີປິ ອຎ຺ໂຎ ວາປິ ໂຍ ໂກຈິ ຕໍ ກິຣິຍໍ ສມ຺ປາເທສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ວຸຕ຺ເຕປິ ວິມຏ຺ຐໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ຕິວງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິກາເລ ອາປຕ຺ຕິເຍວ.

ນນຸ ຍຖາ ‘‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາມີ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸກາໂມ ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ‘‘ຘມ຺ມໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາມີ’’ຕິ ວເທຍ຺ຍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຕາວສ຺ສ ສິກ຺ຂາ. ຍຖາ ວາ ‘‘ປຐມໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມີ’’ຕິ ວຕ຺ຕຸກາໂມ ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ‘‘ທຸຕິຍໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊາມີ’’ຕິ ວເທຍ຺ຍ ອາປນ຺ໂນວສ຺ສ ປາຣາຊິກໍ. ເອວໍສມ຺ປທມິທນ຺ຕິ ອາຫ. ຕໍ ປເນຕໍ ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອນ຺ເຕວາສິໍ ວີມໍສາເປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ປຈ຺ຈາຫຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສາ’’ຕິ ອິມິນາ ສເມຕິ, ຕສ຺ມາ ສຸຠາສິຕໍ.

ຍຖາ ຈ ‘‘ມາຕຸຣກ຺ຂິຕໍ ພ຺ຣູຫີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ອາໂຣເຈຕຸໍ ສມຕ຺ຖານໍ ມາຕາທີນມ຺ປິ ວທໂຕ ວິສງ຺ເກໂຕ ນຕ຺ຖິ, ເອວເມວ ‘‘ໂຫຫິ ກິຣ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠຣິຍາ ຘນກ຺ກີຕາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ‘‘ໂຫຫິ ກິຣ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠຣິຍາ ຉນ຺ທວາສິນີ’’ຕິ ເອວໍ ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຉນ຺ທວາສິນິອາທີສຸ ວຈເນສຸ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ວາ ອວຸຕ຺ເຕສຸປິ ‘‘ໂຫຫິ ກິຣ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠຣິຍາ ຊາຍາ ປຊາປຕິ ປຸຕ຺ຕມາຕາ ຆຣຓີ ຆຣສາມິນີ ຠຕ຺ຕຣນ຺ຘິກາ ສຸສ຺ສູສິກາ ປຣິຈາຣິກາ’’ຕິເອວມາທີສຸ ສໍວາສປຣິທີປເກສຸ ວຈເນສຸ ອຎ຺ຎຕຣວເສນ ວາ ວທນ຺ຕສ຺ສາປິ ວິສງ຺ເກໂຕ ນຕ຺ຖິ ຕິວງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ‘‘ມາຕຸຣກ຺ຂິຕໍ ພ຺ຣູຫີ’’ຕິ ເປສິຕສ຺ສ ປນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຎ຺ຎາສຸ ປິຕຸຣກ຺ຂິຕາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວທນ຺ຕສ຺ສ ວິສງ຺ເກຕໍ. ເອສ ນໂຍ ‘‘ປິຕຸຣກ຺ຂິຕໍ ພ຺ຣູຫີ’’ຕິອາທີສຸປິ.

ເກວລຎ຺ເຫຕ຺ຖ ເອກມູລກທຸມູລກາທິວເສນ ‘‘ປຸຣິສສ຺ສ ມາຕາ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຫິຓຕິ, ມາຕຸຣກ຺ຂິຕາຍ ມາຕາ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຫິຓຕີ’’ຕິ ເອວມາທີນໍ ມູລຏ຺ຐານຎ຺ຈ ວເສນ ເປຍ຺ຍາລເຠໂທເຍວ ວິເສໂສ. ໂສປິ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ປາຬິອນຸສາເຣເນວ ສກ຺ກາ ຊານິຕຸນ຺ຕິ ນາສ຺ສ ວິຠາຄໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ອາທຣໍ ກຣິມ຺ຫ.

໓໓໘. ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິອາທີສຸ ປນ ທ຺ວີສຸ ຈຕຸກ຺ເກສຸ ປຐມຈຕຸກ຺ເກ ອາທິປເທນ ຕິວງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ມຊ຺ເຌ ທ຺ວີຫິ ທຸວງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ອນ຺ເຕ ເອເກນ ເອກງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ. ທຸຕິຍຈຕຸກ຺ເກ ອາທິປເທນ ທຸວງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ມຊ຺ເຌ ທ຺ວີຫິ ເອກງ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ອນ຺ເຕ ເອເກນ ອງ຺ຄາຠາວໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ອາຓາປກສ຺ສ ສາສນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ວີມໍສຕີຕິ ປຫິຕຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ອາໂຣເຈຕິ. ປຈ຺ຈາຫຣຕີຕິ ປຸນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ມູລຏ຺ຐສ຺ສ ອາໂຣເຈຕິ.

ນ ປຈ຺ຈາຫຣຕີຕິ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ເອຕ຺ໂຕວ ປກ຺ກມຕິ. ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ນ ວີມໍສຕີຕິ ປຸຣິເສນ ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ພ຺ຣູຫີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ຕສ຺ສ ສາສນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຕໍ ປມຸສ຺ສິຕ຺ວາ ວາ ອປ຺ປມຸສ຺ສິຕ຺ວາ ວາ ອຎ຺ເຎນ ກຣຓີເຍນ ຕສ຺ສາ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິເທວ ກຖໍ ກເຖນ຺ໂຕ ນິສີທຕິ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ນ ວີມໍສຕິ ນາມາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຖ ນໍ ສາ ອິຕ຺ຖີ ສຍເມວ ວທຕິ ‘‘ຕຸມ຺ຫາກໍ ກິຣ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ມໍ ເຄເຫ ກາຕຸກາໂມ’’ຕິ ເອວໍ ວຕ຺ວາ ຈ ‘‘ອຫໍ ຕສ຺ສ ຠຣິຍາ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ‘‘ນ ຠວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ວທຕິ. ໂສ ຕສ຺ສາ ວຈນໍ ອນຠິນນ຺ທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕວ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອາໂຣເຈຕິ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ‘‘ນ ວີມໍສຕິ ປຈ຺ຈາຫຣຕິ ນາມາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ນ ວີມໍສຕິ ນ ປຈ຺ຈາຫຣຕີຕິ ເກວລໍ ສາສນາໂຣຈນກາເລ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິເຍວ, ອິຕຣໍ ປນ ທ຺ວຍໍ ນ ກໂຣຕິ.

ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ວີມໍສຕິ ປຈ຺ຈາຫຣຕີຕິ ໂກຈິ ປຸຣິໂສ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຐິຕຏ຺ຐາເນ ວາ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐາເນ ວາ ຕຖາຣູປິໍ ກຖໍ ກເຖຕິ, ຠິກ຺ຂຸ ເຕນ ອປ຺ປຫິໂຕປິ ປຫິໂຕ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິຍາ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ໂຫຫິ ກິຣ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠຣິຍາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ວີມໍສິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ຣຸຈິໍ ວາ ອຣຸຈິໍ ວາ ປຸນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອິມສ຺ສ ອາໂຣເຈຕິ. ເຕເນວ ນເຍນ ວີມໍສິຕ຺ວາ ອປຈ຺ຈາຫຣນ຺ໂຕ ‘‘ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ວີມໍສຕິ ນ ປຈ຺ຈາຫຣຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕເນວ ນເຍນ ຄໂຕ ອວີມໍສິຕ຺ວາ ຕາຍ ສມຸຏ຺ຐາປິຕໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ປຐມຈຕຸກ຺ກສ຺ສ ຕຕິຍປເທ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອິມສ຺ສ ອາໂຣເຈນ຺ໂຕ ‘‘ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ນ ວີມໍສຕິ ປຈ຺ຈາຫຣຕີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຈຕຸຕ຺ຖປທໍ ປາກຏເມວ.

ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ອາຓາເປຕີຕິອາທິນຍາ ປາກຏາເຍວ. ຍຖາ ປນ ສມ຺ພຫຸລາປິ ເອກວຕ຺ຖຸມ຺ຫິ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເອວໍ ເອກສ຺ສປິ ສມ຺ພຫຸລວຕ຺ຖູສຸ ສມ຺ພຫຸລາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ເວທິຕພ຺ພາ. ກຖໍ? ປຸຣິໂສ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ ‘‘ຄຈ຺ຉ, ຠນ຺ເຕ, ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ປາສາເທ ສຏ຺ຐິມຕ຺ຕາ ວາ ສຕ຺ຕຕິມຕ຺ຕາ ວາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຐິຕາ ຕາ ວເທຫິ, ໂຫຖ ກິຣ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠຣິຍາໂຍ’’ຕິ. ໂສ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ປຸນ ຕໍ ສາສນໍ ປຈ຺ຈາຫຣຕິ. ຍຕ຺ຕກາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຕຕ຺ຕກາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ຊຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ປຣິວາເຣປິ –

‘‘ປທວີຕິຫາຣມຕ຺ເຕນ, ວາຈາຍ ຠຓິເຕນ ຈ;

ສພ຺ພານິ ຄຣຸການິ ສປ຺ປຏິກມ຺ມານິ;

ຈຕຸສຏ຺ຐິ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ອາປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ເອກໂຕ;

ປຎ຺ຫາເມສາ ກຸສເລຫິ ຈິນ຺ຕິຕາ’’ຕິ. (ປຣິ. ໔໘໐);

ອິມໍ ກິຣ ອຕ຺ຖວສໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຍໍ ປຎ຺ໂຫ ວຸຕ຺ໂຕ. ວຈນສິລິຏ຺ຐຕາຍ ເຈຕ຺ຖ ‘‘ຈຕຸສຏ຺ຐິ ອາປຕ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ປນ ສຕມ຺ປິ ສຫສ຺ສມ຺ປິ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ. ຍຖາ ຈ ເອເກນ ເປສິຕສ຺ສ ເອກສ຺ສ ສມ຺ພຫຸລາສຸ ອິຕ຺ຖີສຸ ສມ຺ພຫຸລາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ, ເອວໍ ເອໂກ ປຸຣິໂສ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ເອກິສ຺ສາ ສນ຺ຕິກໍ ເປເສຕິ, ສພ຺ເພສໍ ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ເອໂກ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ພຫຸລານໍ ອິຕ຺ຖີນໍ ສນ຺ຕິກໍ ເປເສຕິ, ອິຕ຺ຖິຄຓນາຍ ສງ຺ຆາທິເສສາ. ສມ຺ພຫຸລາ ປຸຣິສາ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອກິສ຺ສາ ສນ຺ຕິກໍ ເປເສນ຺ຕິ, ປຸຣິສຄຓນາຍ ສງ຺ຆາທິເສສາ. ສມ຺ພຫຸລາ ເອກໍ ສມ຺ພຫຸລານໍ ອິຕ຺ຖີນໍ ສນ຺ຕິກໍ ເປເສນ຺ຕິ, ວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ສງ຺ຆາທິເສສາ. ສມ຺ພຫຸລາ ສມ຺ພຫຸເລ ເອກິສ຺ສາ ສນ຺ຕິກໍ ເປເສນ຺ຕິ, ວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ສງ຺ຆາທິເສສາ. ສມ຺ພຫຸລາ ປຸຣິສາ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ພຫຸລານໍ ອິຕ຺ຖີນໍ ສນ຺ຕິກໍ ເປເສນ຺ຕິ, ວຕ຺ຖຸຄຓນາຍ ສງ຺ຆາທິເສສາ. ເອສ ນໂຍ ‘‘ເອກາ ອິຕ຺ຖີ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸ’’ນ຺ຕິອາທີສຸປິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ສຠາຄວິຠາຄຕາ ນາມ ອປ຺ປມາຓໍ, ມາຕາປິຕຸນມ຺ປິ ປຎ຺ຈສຫຘມ຺ມິການມ຺ປິ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິເຍວ.

ປຸຣິໂສ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ ຄຈ຺ຉ ຠນ຺ເຕຕິ ຈຕຸກ຺ກໍ ອງ຺ຄວເສນ ອາປຕ຺ຕິເຠທ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສ ປຈ຺ຉິມປເທ ອນ຺ເຕວາສີ ວີມໍສິຕ຺ວາ ພຫິທ຺ຘາ ປຈ຺ຈາຫຣຕີຕິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ອາຈຣິຍສ຺ສ ອນາໂຣເຈຕ຺ວາ ເອຕ຺ໂຕວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອາໂຣເຈຕິ. ອາປຕ຺ຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາຕິ ອາຈຣິຍສ຺ສ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຈ ວີມໍສາປິຕຕ຺ຕາ ຈ ທ຺ວີຫງ຺ເຄຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ອນ຺ເຕວາສິກສ຺ສ ວີມໍສິຕຕ຺ຕາ ຈ ປຈ຺ຈາຫຏຕ຺ຕາ ຈ ທ຺ວີຫງ຺ເຄຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ. ເສສໍ ປາກຏເມວ.

໓໓໙. ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສມ຺ປາເທຕີຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ເຈວ ວີມໍສຕິ ຈ. ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິສໍວາເທຕີຕິ ນ ປຈ຺ຈາຫຣຕິ. ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິສໍວາເທຕີຕິ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ສມ຺ປາເທຕີຕິ ວີມໍສຕິ ເຈວ ປຈ຺ຈາຫຣຕິ ຈ. ເອວໍ ອຸຠຍຕ຺ຖ ທ຺ວີຫງ຺ເຄຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ. ຕຕິຍປເທ ອາປຕ຺ຕິ, ຈຕຸຕ຺ເຖ ອນາປຕ຺ຕິ.

໓໔໐. ອນາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ເຈຕິຍສ຺ສ ວາ ຄິລານສ຺ສ ວາ ກຣຓີເຍນ ຄຈ຺ຉຕິ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ອຸໂປສຖາຄາຣໍ ວາ ກິຎ຺ຈິ ວາ ວິປ຺ປກຕໍ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ກາຣຸການໍ ຠຕ຺ຕເວຕນຕ຺ຖາຍ ອຸປາສໂກ ວາ ອຸປາສິກາຍ ສນ຺ຕິກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຫິເຓຍ຺ຍ, ອຸໍປາສິກາ ວາ ອຸປາສກສ຺ສ, ເອວຣູເປນ ສງ຺ຆສ຺ສ ກຣຓີເຍນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ເຈຕິຍກມ຺ເມ ກຍິຣມາເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຄິລານສ຺ສ ເຠສຊ຺ຊຕ຺ຖາຍປິ ອຸປາສເກນ ວາ ອຸປາສິກາຍ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປາສິກາຍ ວາ ອຸປາສກສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ປຫິຕສ຺ສ ຄຈ຺ຉໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຸມ຺ມຕ຺ຕກອາທິກມ຺ມິກາ ວຸຕ຺ຕນຍາ ເອວ.

ປທຠາຊນີຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສມຸຏ຺ຐານາທີສຸ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ຉສມຸຏ຺ຐານໍ, ສີສຸກ຺ຂິປນາທິນາ ກາຍວິກາເຣນ ສາສນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາຍ ວີມໍສິຕ຺ວາ ປຸນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖມຸທ຺ທາຍ ເອວ ອາໂຣເຈນ຺ຕສ຺ສ ກາຍໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຕິ. ອາສນສາລາຍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ ອາຄມິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສາ ຈິຕ຺ຕໍ ຊາເນຍ຺ຍາຖາ’’ຕິ ເກນຈິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕໍ ອາຄຕໍ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ຄຕາຍ ປຸນ ຕສ຺ມິໍ ປຸຣິເສ ອາຄເຕ ອາໂຣເຈນ຺ຕສ຺ສ ວາຈໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຕິ. ວາຈາຍ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສາສນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎນ ກຣຓີເຍນ ຕສ຺ສາ ຆຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ວາ ຄມນກາເລ ຕໍ ທິສ຺ວາ ວຈີເຠເທເນວ ວີມໍສິຕ຺ວາ ປຸນ ອຎ຺ເຎເນວ ກຣຓີເຍນ ຕໂຕ ອປກ຺ກມ຺ມ ກທາຈິເທວ ຕໍ ປຸຣິສໍ ທິສ຺ວາ ອາໂຣເຈນ຺ຕສ຺ສາປິ ວາຈໂຕວ ສມຸຏ຺ຐາຕິ. ປຓ຺ຓຕ຺ຕິໍ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ປນ ຂີຓາສວສ຺ສາປິ ກາຍວາຈໂຕ ສມຸຏ຺ຐາຕິ. ກຖໍ? ສເຈ ຫິສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ກຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອລໍວຈນີຍາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸໍ ຆຣໍ ອຸປຄຕໍ ເຖຣປິຕາ ວທຕິ ‘‘ມາຕາ ເຕ ຕາຕ ມໍ ມຫລ຺ລກໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ຎາຕິກຸລໍ ຄຕາ, ຄຈ຺ຉ ຕໍ ມໍ ອຸປຏ຺ຐາຕຸໍ ເປເສຫີ’’ຕິ. ໂສ ເຈ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ວຕ຺ວາ ປຸນ ປິຕຸໂນ ຕສ຺ສາ ອາຄມນໍ ວາ ອນາຄມນໍ ວາ ອາໂຣເຈຕິ, ສງ຺ຆາທິເສໂສ. ອິມານິ ຕີຓິ ອຈິຕ຺ຕກສມຸຏ຺ຐານານິ.

ປຓ຺ຓຕ຺ຕິໍ ປນ ຊານິຕ຺ວາ ເອເຕເຫວ ຕີຫິ ນເຍຫິ ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕໍ ສມາປຊ຺ຊໂຕ ກາຍຈິຕ຺ຕໂຕ ວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕ ກາຍວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕ ຈ ສມຸຏ຺ຐາຕິ. ອິມານິ ຕີຓິ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິຊານນຈິຕ຺ເຕນ ສຈິຕ຺ຕກສມຸຏ຺ຐານານິ. ກິຣິຍໍ, ໂນສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ກຸສລາທິວເສນ ເຈຕ຺ຖ ຕີຓິ ຈິຕ຺ຕານິ, ສຸຂາທິວເສນ ຕິສ຺ໂສ ເວທນາຕິ.

໓໔໑. ວິນີຕວຕ຺ຖູສຸ ອາທິໂຕ ວຕ຺ຖຸປຎ຺ຈເກ ປຏິຄ຺ຄຫິຕມຕ຺ຕຕ຺ຕາ ທຸກ຺ກຏໍ.

ກລຫວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ສມ຺ໂມທນີຍໍ ອກາສີຕິ ຕໍ ສຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ປຸນ ເຄຫຄມນີຍໍ

ອກາສິ. ນາລໍວຈນີຍາຕິ ນ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍາ ຫິ ຍຖາ ຍຖາ ເຍສຸ ເຍສຸ ຊນປເທສຸ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕາ ປຣິຈ຺ຈຕ຺ຕາວ ໂຫຕິ, ຠຣິຍາຠາວໍ ອຕິກ຺ກມຕິ, ອຍໍ ‘‘ອລໍວຈນີຍາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອສາ ປນ ນ ອລໍວຈນີຍາ ເກນຈິເທວ ກາຣເຓນ ກລຫໍ ກຕ຺ວາ ຄຕາ, ເຕເນເວຕ຺ຖ ຠຄວາ ‘‘ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ອາຫ. ຍສ຺ມາ ປນ ກາຍສໍສຄ຺ເຄ ຍກ຺ຂິຍາ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາທີສຸປິ ຍກ຺ຂິເປຕິໂຍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍວຕ຺ຖຸເມວາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອຏ຺ຐກຖາສຸ ປເນຕໍ ນ ວິຈາຣິຕໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວາຕິ.

ສຎ຺ຈຣິຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.