ມູລປຎ຺ຎຕ຺ຕິວຓ຺ຓນາ

໕໕. ອິທານິ ‘‘ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສເວຍ຺ຍາ’’ຕິອາທີນໍ ອຕ຺ຖທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ເມຖຸນຘມ຺ໂມ ນາມາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເມຖຸນຘມ຺ໂມ ນາມາຕິ ອິທໍ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພສ຺ສ ເມຖຸນຘມ຺ມສ຺ສ ອຸທ຺ເທສປທໍ. ອສທ຺ຘມ຺ໂມຕິ ອສຕໍ ນີຈຊນານໍ ຘມ຺ໂມ. ຄາມຘມ຺ໂມຕິ ຄາມວາສີນໍ ເສວນຘມ຺ໂມ. ວສລຘມ຺ໂມຕິ ວສລານໍ ຘມ຺ໂມ; ກິເລສວສ຺ສນໂຕ ວາ ສຍເມວ ວສໂລ ຘມ຺ໂມຕິ ວສລຘມ຺ໂມ. ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລນ຺ຕິ ທຸຏ຺ຐຸຎ຺ຈ ກິເລເສຫິ ທຸຏ຺ຐຕ຺ຕາ, ຖູລຎ຺ຈ ອນິປຸຓຠາວໂຕຕິ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ. ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຈ ຕີສຸ ປເທສຸ ‘‘ໂຍ ໂສ’’ຕິ ອິທໍ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ຍໍ ຕ’’ນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ – ‘‘ຍໍ ຕໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ, ຍໍ ຕໍ ໂອທກນ຺ຕິກໍ, ຍໍ ຕໍ ຣຫສ຺ສ’’ນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຍສ຺ມາ ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຣິວາຣຠູຕໍ ທສ຺ສນມ຺ປິ ຄຫຓມ຺ປິ ອາມສນມ຺ປິ ຜຸສນມ຺ປິ ຆຏ຺ຏນມ຺ປິ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ, ຕສ຺ມາປິ ຕໍ ກມ຺ມໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ. ຍໍ ຕໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ໂສ ເມຖຸນຘມ຺ໂມ. ອຸທກໍ ອສ຺ສ ອນ຺ເຕ ສຸທ຺ຘຕ຺ຖໍ ອາທີຍຕີຕິ ອຸທກນ຺ຕໍ, ອຸທກນ຺ຕເມວ ໂອທກນ຺ຕິກໍ; ຍໍ ຕໍ ໂອທກນ຺ຕິກໍ, ໂສ ເມຖຸນຘມ຺ໂມ. ຣໂຫ ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນ ໂອກາເສ ກຕ຺ຕພ຺ພຕາຍ ຣຫສ຺ສໍ. ຍໍ ຕໍ ຣຫສ຺ສໍ, ໂສ ເມຖຸນຘມ຺ໂມຕິ ເອວໍ ໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ.

ທ຺ວເຍນ ທ຺ວເຍນ ສມາປຊ຺ຊິຕພ຺ພໂຕ ທ຺ວຍໍທ຺ວຍສມາປຕ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂຍຊນາ – ‘‘ຍາ ສາ ທ຺ວຍໍທ຺ວຍສມາປຕ຺ຕິ ໂສ ເມຖຸນຘມ຺ໂມ ນາມາ’’ຕິ. ອິຘ ປນ ຕໍ ສພ຺ພໍ ເອກຊ຺ຌໍ ນິຄເມນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ເອໂສ ເມຖຸນຘມ຺ໂມ ນາມາ’’ຕິ. ກິໍ ກາຣຓາ ວຸຈ຺ຈຕິ ເມຖຸນຘມ຺ໂມຕິ? ອຸຠິນ຺ນໍ ຣຕ຺ຕານໍ ສາຣຕ຺ຕານໍ ອວສ຺ສຸຕານໍ ປຣິຍຸຏ຺ຐິຕານໍ ອຸຠິນ຺ນໍ ສທິສານໍ ຘມ຺ໂມຕິ, ຕໍ ກາຣຓາ ວຸຈ຺ຈຕິ ເມຖຸນຘມ຺ໂມຕິ.

ປຏິເສວຕິ ນາມາຕິ ອິທໍ ‘‘ປຏິເສເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ເຍນາກາເຣນ ປຏິເສເວຍ຺ຍາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ສາກາຣສ຺ສ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ມາຕິກາປທໍ. ໂຍ ນິຕ຺ເຕນ ນິມິຕ຺ຕນ຺ຕິອາທີສຸ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ອິຕ຺ຖິຍາ ນິມິຕ຺ເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ນິມິຕ຺ຕໍ, ອິຕ຺ຖິຍາ ອງ຺ຄຊາເຕນ ອຕ຺ຕໂນ ອງ຺ຄຊາຕໍ ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ປມາເຓນ ເອກຕິລພີຊມຕ຺ຕມ຺ປິ ວາເຕນ ອສມ຺ຜຸຏ຺ເຐ ອລ຺ໂລກາເສ ປເວເສຕິ, ເອໂສ ປຏິເສວຕິ ນາມ; ເອຕ຺ຕເກນ ສີລເຠທໍ ປາປຸຓາຕິ, ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕິ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ອິຕ຺ຖິນິມິຕ຺ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ປສ຺ສານິ, ເວມຊ຺ຌຎ຺ຈາຕິ ປຎ຺ຈ ຐານານິ ລພ຺ຠນ຺ຕິ. ປຸຣິສນິມິຕ຺ເຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ປສ຺ສານິ, ມຊ຺ຌໍ, ອຸປຣິຈາຕິ ຉ. ຕສ຺ມາ ອິຕ຺ຖິນິມິຕ຺ເຕ ເຫຏ຺ຐາ ປເວເສນ຺ໂຕປິ ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕິ. ອຸປຣິໂຕ ປເວເສນ຺ໂຕປິ, ອຸໂຠຫິ ປສ຺ເສຫິ ປເວເສນ຺ໂຕປິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຐານານິ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ມຊ຺ເຌນ ປເວເສນ຺ໂຕປິ ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕິ. ປຸຣິສນິມິຕ຺ຕໍ ປນ ເຫຏ຺ຐາຠາເຄນ ຉຸປນ຺ຕໍ ປເວເສນ຺ໂຕປິ ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕິ. ອຸປຣິຠາເຄນ ຉຸປນ຺ຕໍ ປເວເສນ຺ໂຕປິ, ອຸໂຠຫິ ປສ຺ເສຫິ ຉຸປນ຺ຕໍ ປເວເສນ຺ໂຕປິ, ມຊ຺ເຌເນວ ຉຸປນ຺ຕໍ ປເວເສນ຺ໂຕປິ ສມຎ຺ຉິຕງ຺ຄຸລິໍ ວິຍ ມຊ຺ຌິມປພ຺ພປິຏ຺ຐິຍາ ສງ຺ໂກເຈຕ຺ວາ ອຸປຣິຠາເຄນ ຉຸປນ຺ຕໍ ປເວເສນ຺ໂຕປິ ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕຸລາທຓ຺ຑສທິສໍ ປເວເສນ຺ຕສ຺ສາປິ ຈຕ຺ຕາຣິ ປສ຺ສານິ, ມຊ຺ຌຎ຺ຈາຕິ ປຎ຺ຈ ຐານານິ; ສງ຺ໂກເຈຕ຺ວາ ປເວເສນ຺ຕສ຺ສາປິ ຈຕ຺ຕາຣິ ປສ຺ສານິ, ອຸປຣິຠາຄມຊ຺ຌຎ຺ຈາຕິ ປຎ຺ຈ ຐານານິ – ເອວໍ ສພ຺ພານິປິ ປຸຣິສນິມິຕ຺ເຕ ທສ ຐານານິ ໂຫນ຺ຕິ.

ນິມິຕ຺ເຕ ຊາຕໍ ອນຏ຺ຐກາຍປ຺ປສາທໍ ຈມ຺ມຂີລໍ ວາ ປິຬກໍ ວາ ປເວເສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ນຏ຺ຐກາຍປ຺ປສາທໍ ມຕຈມ຺ມໍ ວາ ສຸກ຺ຂປິຬກໍ ວາ ປເວເສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເມຖຸນສ຺ສາເທນ ໂລມໍ ວາ ອງ຺ຄຸລິ-ອງ຺ຄຸຏ຺ຐພີຊາທີນິ ວາ ປເວເສນ຺ຕສ຺ສາປິ ທຸກ຺ກຏເມວ. ອຍຎ຺ຈ ເມຖຸນກຖາ ນາມ ຍສ຺ມາ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ກຖາ ອສພ຺ຠິກຖາ, ຕສ຺ມາ ເອຕໍ ວາ ອຎ຺ຎໍ ວາ ວິນເຍ ອີທິສໍ ຐານໍ ກເຖນ຺ເຕນ ປຏິກ຺ກູລມນສິກາຣຎ຺ຈ ສມຓສຎ຺ຎຎ຺ຈ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປຎ຺ຈ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ຄາຣວໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ອສມກາຣຸຓິກສ຺ສ ໂລກນາຖສ຺ສ ກຣຸຓາຄຸຓໍ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ກເຖຕພ຺ພໍ. ໂສ ຫິ ນາມ ຠຄວາ ສພ຺ພໂສ ກາເມຫິ ວິນິວຕ຺ຕມານໂສປິ ສຕ຺ຕານຸທ຺ທຍາຍ ໂລການຸກມ຺ປາຍ ສຕ຺ເຕສຸ ກາຣຸຎ຺ຎຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ສິກ຺ຂາປທປຎ຺ຎາປນຕ຺ຖາຍ ອີທິສໍ ກຖໍ ກເຖສິ. ‘‘ອໂຫ ສຕ຺ຖຸ ກຣຸຓາຄຸໂຓ’’ຕິ ເອວໍ ໂລກນາຖສ຺ສ ກຣຸຓາຄຸຓໍ ອາວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ກເຖຕພ຺ພໍ.

ອປິຈ ຍທິ ຠຄວາ ສພ຺ພາກາເຣນ ອີທິສໍ ກຖໍ ນ ກເຖຍ຺ຍ, ໂກ ຊາເນຍ຺ຍ ‘‘ເອຕ຺ຕເກສຸ

ຐາເນສຸ ປາຣາຊິກໍ, ເອຕ຺ຕເກສຸ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ເອຕ຺ຕເກສຸ ທຸກ຺ກຏ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ສຸຓນ຺ເຕນປິ ກເຖນ຺ເຕນປິ ພີຊເກນ ມຸຂໍ ອປິຘາຍ ທນ຺ຕວິທໍສກໍ ຫສມາເນນ ນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນາປິ ອີທິສໍ ກຖິຕ’’ນ຺ຕິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ຄພ຺ຠິເຕນ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປສມ຺ປນ຺ເນນ ສຕ຺ຖຸປຏິຠາເຄນ ຫຸຕ຺ວາ ກເຖຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ມູລປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິວາເຣ – ອນ຺ຕມໂສຕິ ສພ຺ພນ຺ຕິເມນ ປຣິຈ຺ເຉເທນ. ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາຍປີຕິ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ຕິຣຈ຺ຉາເນສຸ ຄຕາຍປິ. ປເຄວ ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຍາຕິ ປຐມຕຣໍ ມນຸສ຺ສຊາຕິກາຍ ອິຕ຺ຖິຍາ. ປາຣາຊິກວຕ຺ຖຸຠູຕາ ເອວ ເຈຕ຺ຖ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕິຕ຺ຖີ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາຕິ ຄເຫຕພ຺ພາ, ນ ສພ຺ພາ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ປຣິຈ຺ເຉໂທ –

ອປທານໍ ອຫິ ມຈ຺ຉາ, ທ຺ວິປທານຎ຺ຈ ກຸກ຺ກຸຏີ;

ຈຕຸປ຺ປທານໍ ມຊ຺ຊາຣີ, ວຕ຺ຖຸ ປາຣາຊິກສ຺ສິມາຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຫິຄ຺ຄຫເຓນ ສພ຺ພາປິ ອຊຄຣໂຄນສາທິເຠທາ ທີຆຊາຕິ ສງ຺ຄຫິຕາ. ຕສ຺ມາ ທີຆຊາຕີສຸ ຍຕ຺ຖ ຕິຓ຺ຓໍ ມຄ຺ຄານໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ສກ຺ກາ ຕິລຜລມຕ຺ຕມ຺ປິ ປເວເສຕຸໍ, ສາ ປາຣາຊິກວຕ຺ຖຸ. ອວເສສາ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖູຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ມຈ຺ຉຄ຺ຄຫເຓນ ສພ຺ພາປິ ມຈ຺ຉກຈ຺ຉປມຓ຺ຑູກາທິເຠທາ ໂອທກຊາຕິ ສງ຺ຄຫິຕາ. ຕຕ຺ຣາປິ ທີຆຊາຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປາຣາຊິກວຕ຺ຖຸ ຈ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸ ຈ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ປຕງ຺ຄມຸຂມຓ຺ຑູກາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ ເຕສໍ ມຸຂສຓ຺ຐານໍ ມຫນ຺ຕໍ, ຉິທ຺ທໍ ອປ຺ປກໍ, ຕຕ຺ຖ ປເວສນໍ ນປ຺ປໂຫຕິ; ມຸຂສຓ຺ຐານໍ ປນ ວຓສງ຺ເຂປໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍວຕ຺ຖູຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ກຸກ຺ກຸຏິຄ຺ຄຫເຓນ ສພ຺ພາປິ ກາກກໂປຕາທິເຠທາ ປກ຺ຂິຊາຕິ ສງ຺ຄຫິຕາ. ຕຕ຺ຣາປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປາຣາຊິກວຕ຺ຖຸ ຈ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸ ຈ ເວທິຕພ຺ພໍ. ມຊ຺ຊາຣິຄ຺ຄຫເຓນ ສພ຺ພາປິ ຣຸກ຺ຂສຸນຂ-ມຸງ຺ຄຸສ-ໂຄຘາທິເຠທາ ຈຕຸປ຺ປທຊາຕິ ສງ຺ຄຫິຕາ. ຕຕ຺ຣາປິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປາຣາຊິກວຕ຺ຖຸ ຈ ທຸກ຺ກຏວຕ຺ຖຸ ຈ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ປາຣາຊິໂກຕິ ປຣາຊິໂຕ, ປຣາຊຍໍ ອາປນ຺ໂນ. ອຍຎ຺ຫິ ປາຣາຊິກສທ຺ໂທ ສິກ຺ຂາປທາປຕ຺ຕິປຸຄ຺ຄເລສຸ ວຕ຺ຕຕິ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຏ຺ຐານເມຕໍ, ອານນ຺ທ, ອນວກາໂສ ຍໍ ຕຖາຄໂຕ ວຊ຺ຊີນໍ ວາ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕການໍ ວາ ກາຣຓາ ສາວການໍ ປາຣາຊິກໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ສມູຫເນຍ຺ຍາ’’ຕິ (ປາຣາ. ໔໓) ເອວໍ ສິກ຺ຂາປເທ ວຕ຺ຕມາໂນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໖໗) ເອວໍ ອາປຕ຺ຕິຍໍ. ‘‘ນ ມຍໍ ປາຣາຊິກາ, ໂຍ ອວຫໂຏ ໂສ ປາຣາຊິໂກ’’ຕິ (ປາຣາ. ໑໕໕) ເອວໍ ປຸຄ຺ຄເລ ວຕ຺ຕມາໂນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ‘‘ປາຣາຊິເກນ ຘມ຺ເມນ ອນຸທ຺ຘໍເສຍ຺ຍາ’’ຕິອາທີສຸ (ປາຣາ. ໓໘໔) ປນ ຘມ຺ເມ ວຕ຺ຕຕີຕິ ວທນ຺ຕິ. ຍສ຺ມາ ປນ ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ໂມຕິ ກຕ຺ຖຈິ ອາປຕ຺ຕິ, ກຕ຺ຖຈິ ສິກ຺ຂາປທເມວ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ຕສ຺ມາ ໂສ ວິສຸໍ ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ຕຕ຺ຖ ສິກ຺ຂາປທໍ ໂຍ ຕໍ ອຕິກ຺ກມຕິ, ຕໍ ປຣາເຊຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອາປຕ຺ຕິ ປນ ໂຍ ນໍ ອຊ຺ຌາປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ປຣາເຊຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປາຣາຊິກາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຸຄ຺ຄໂລ ຍສ຺ມາ ປຣາຊິໂຕ ປຣາຊຍມາປນ຺ໂນ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປາຣາຊິໂກ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອຕເມວ ຫິ ອຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ປຣິວາເຣປິ –

‘‘ປາຣາຊິກນ຺ຕິ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ສຸໂຓຫິ ຍຖາຕຖໍ;

ຈຸໂຕ ປຣທ຺ໂຘ ຠຏ຺ໂຐ ຈ, ສທ຺ຘມ຺ມາ ຫິ ນິຣງ຺ກໂຕ;

ສໍວາໂສປິ ຕຫິໍ ນຕ຺ຖິ, ເຕເນຕໍ ອິຕິ ວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. (ປຣິ. ໓໓໙);

ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ‘‘ຕໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ວີຕິກ຺ກມນ຺ໂຕ ອາປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ອາປນ຺ໂນ ປຸຄ຺ຄໂລ ຈຸໂຕ ໂຫຕີຕິ ສພ຺ພໍ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ເຍນ ກາຣເຓນ ອສ຺ສມໂຓ ໂຫຕິ ອສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິໂຍ ປຣິຠຏ຺ໂຐ ຉິນ຺ໂນ ປຣາຊິໂຕ ສາສນໂຕ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກິນ຺ຕິ? ‘‘ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ສຫ ວສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ສໍວາໂສ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສໍວາໂສ ນາມາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ເອກກມ຺ມ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສທ຺ຘິໍ ໂຍຊນາຍ ວຓ຺ຓນາ – ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ສງ຺ຆກມ຺ມໍ ສີມາປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນຫິ ປກຕຕ຺ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ເອກໂຕ ກຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ເອກກມ຺ມໍ ນາມ. ຕຖາ ປຎ຺ຈວິໂຘປິ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທໂສ ເອກໂຕ ອຸທ຺ທິສິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ເອກຸທ຺ເທໂສ ນາມ. ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ປນ ສິກ຺ຂາປທໍ ສພ຺ເພຫິປິ ລຊ຺ຊີປຸຄ຺ຄເລຫິ ສມໍ ສິກ຺ຂິຕພ຺ພຠາວໂຕ ສມສິກ຺ຂຕາ ນາມ. ເອຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ສພ຺ເພປິ ລຊ຺ຊິໂນ ເອເຕສຸ ກມ຺ມາທີສຸ ສຫ ວສນ຺ຕິ, ນ ເອໂກປິ ຕໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ສນ຺ທິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ມາ ຕານິ ສພ຺ພານິປິ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ເອໂສ ສໍວາໂສ ນາມາ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ຈ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາໂຣ ສໍວາໂສ ເຕນ ປຸຄ຺ຄເລນ ສທ຺ຘິໍ ນຕ຺ຖິ, ເຕນ ກາຣເຓນ ໂສ ປາຣາຊິໂກ ປຸຄ຺ຄໂລ ອສໍວາໂສຕິ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ.

໕໖. ເອວໍ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐສິກ຺ຂາປທໍ ປທານຸກ຺ກເມນ ວິຠຊິຕ຺ວາ ອິທານິ ຍໍ ຕໍ ‘‘ປຏິເສເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ເຍນາກາເຣນ ປຏິເສເວຍ຺ຍາຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ສາກາຣສ຺ສ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ປຏິເສວຕິ ນາມາ’’ຕິ ອິທໍ ມາຕິກາປທໍ ຐເປຕ຺ວາ ‘‘ນິມິຕ຺ເຕນ ນິມິຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຊາເຕນ ອງ຺ຄຊາຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ນ ເກວລໍ ອິຕ຺ຖິຍາ ເອວ ນິມິຕ຺ຕໍ ປາຣາຊິກວຕ຺ຖຸ, ນ ຈ ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຍາ ເອວ, ສຸວຓ຺ຓຣຊຕາທິມຍານຎ຺ຈ ອິຕ຺ຖີນມ຺ປິ ນິມິຕ຺ຕໍ ວຕ຺ຖຸເມວ ນ ໂຫຕິ; ຕສ຺ມາ ຍໍ ຍໍ ວຕ຺ຖຸ ໂຫຕິ, ຕໍ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຕິສ຺ໂສ ອິຕ຺ຖິໂຍ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ເຍສໍ ນິມິຕ຺ຕານິ ວຕ຺ຖູນິ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕ ສຕ຺ເຕ ວຕ຺ວາ ‘‘ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຍາ ຕໂຍ ມຄ຺ເຄ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຕານິ ວຕ຺ຖູນິ ອາຫ.

ຕຕ຺ຖ ຕິສ຺ໂສ ອິຕ຺ຖິໂຍ, ຕໂຍ ອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນກາ, ຕໂຍ ປຓ຺ຑກາ, ຕໂຍ ປຸຣິສາຕິ ປາຣາຊິກວຕ຺ຖູນໍ ນິມິຕ຺ຕານໍ ນິສ຺ສຍາ ທ຺ວາທສ ສຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສຸ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສາ ປາກຏາ ເອວ. ປຓ຺ຑກອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນກເຠໂທ ປພ຺ພຊ຺ຊາຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາຍໍ ປາກໂຏ ຠວິສ຺ສຕິ.

ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຍາ ຕໂຍ ມຄ຺ເຄ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວນ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຍາ ຕີສຸ ມຄ຺ເຄສູຕິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ. ສພ຺ເພ ເອວ ເຈເຕ ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຍາ ຕໂຍ ມຄ຺ຄາ, ອມນຸສ຺ສິຕ຺ຖິຍາ ຕໂຍ, ຕິຣຈ຺ຉານຄຕິຕ຺ຖິຍາ ຕໂຍຕິ ນວ; ມນຸສ຺ສອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນກາທີນໍ ນວ; ມນຸສ຺ສປຓ຺ຑກາທີນໍ ທ຺ເວ ທ຺ເວ ກຕ຺ວາ ຉ; ຕຖາ ມນຸສ຺ສປຸຣິສາທີນນ຺ຕິ ສມຕິໍສ ມຄ຺ຄາ ໂຫນ຺ຕິ. ເອເຕສຸ ນິມິຕ຺ຕສງ຺ຂາເຕສຸ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ອຕ຺ຕໂນ ອງ຺ຄຊາຕໍ ຕິລຜລມຕ຺ຕມ຺ປິ ປເວເສຕ຺ວາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວນ຺ໂຕ ປາຣາຊິກໍ ອາປຊ຺ຊຕິ.