໑. ປຣິມຓ຺ຑລວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

ຍານິ ສິກ຺ຂິຕສິກ຺ເຂນ, ເສຂິຍານີຕິ ຕາທິນາ;

ຠາສິຕານິ ອຍໍ ທານິ, ເຕສມ຺ປິ ວຓ຺ຓນາກ຺ກໂມ.

໕໗໖. ຕຕ຺ຖ ປຣິມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ມຓ຺ຑລໍ. ນາຠິມຓ຺ຑລໍ ຊາຓຸມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘໍ ນາຠິມຓ຺ຑລໍ ອໂຘ ຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ເຕນ ຊາຓຸມຓ຺ຑລສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ຊງ຺ຆຏ຺ຐິກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລມຕ຺ຕໍ ນິວາສນໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ນິວາເສຕພ຺ພໍ, ຕໂຕ ປຣໍ ໂອຕາເຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ຊາຓຸມຓ຺ຑລໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ຈຕຸຣງ຺ຄຸລມຕ຺ຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ໂຫຕີຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ເອວໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ປນ ນິວາສນໍ ປມາຓິກໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຕ຺ຣິທໍ ປມາຓໍ – ທີຆໂຕ ມຸຏ຺ຐິປຎ຺ຈກໍ, ຕິຣິຍໍ ອຑ຺ຒເຕຍ຺ຍຫຕ຺ຖໍ. ຕາທິສສ຺ສ ປນ ອລາເຠ ຕິຣິຍໍ ທ຺ວິຫຕ຺ຖປມາຓມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ ຊາຓຸມຓ຺ຑລປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖໍ, ນາຠິມຓ຺ຑລໍ ປນ ຈີວເຣນາປິ ສກ຺ກາ ປຏິຈ຺ຉາເທຕຸນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອກປຏ຺ຏຈີວຣໍ ເອວໍ ນິວຕ຺ຖມ຺ປິ ນິວຕ຺ຖຏ຺ຐາເນ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ທຸປຏ຺ຏໍ ປນ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ໂອລມ຺ເພນ຺ໂຕ ນິວາເສຕິ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ເກວລໍ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ເສວ ທຸກ຺ກຏໍ, ເຍ ປນຎ຺ເຎ ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຄິຫິນິວຕ຺ຖໍ ນິວາເສນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑກໍ ມຈ຺ຉວາລກໍ ຈຕຸກ຺ກຓ຺ຓກໍ ຕາລວຓ຺ຏກໍ ສຕວລິກໍ ນິວາເສນ຺ຕີ’’ຕິອາທິນາ (ຈູຬວ. ໒໘໐) ນເຍນ ຂນ຺ຘເກ ນິວາສນໂທສາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕຖາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສາປິ ທຸກ຺ກຏເມວ. ເຕ ສພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ຕຕ຺ເຖວ ອາວິ ຠວິສ຺ສຕິ.

ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາຕິ ປຸຣໂຕ ວາ ປຈ຺ຉໂຕ ວາ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວາເສສ຺ສາມີຕິ ເອວໍ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ; ອຖ ໂຂ ປຣິມຓ຺ຑລໍເຍວ ນິວາເສສ຺ສາມີຕິ ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອສ຺ສຕິຍາຕິ ອຎ຺ຎວິຫິຕສ຺ສາປິ ຕຖາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຊານນ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ນິວາສນວຕ຺ຕໍ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ໂມກ຺ໂຂ ນຕ຺ຖິ. ນິວາສນວຕ຺ຕຎ຺ຫິ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ສ ອນຸຄ຺ຄຫຓເມວສ຺ສ ອນາທຣິຍໍ. ຕໍ ປນ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸຄ຺ຄຫິຕວຕ຺ໂຕປິ ໂຍ ອາຣຸຬ຺ຫຠາວໍ ວາ ໂອຣຸຬ຺ຫຠາວໍ ວາ ນ ຊານາຕິ, ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ‘‘ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕຸໍ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂຍ ປນ ສຸກ຺ຂຊງ຺ໂຆ ວາ ມຫາປິຓ຺ຑິກມໍໂສ ວາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ສາຣຸປ຺ປຕ຺ຖາຍ ຊາຓຸມຓ຺ຑລໂຕ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລາຘິກມ຺ປິ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ນິວາເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຄິລານສ຺ສາຕິ ຊງ຺ຆາຍ ວາ ປາເທ ວາ ວໂຓ ໂຫຕິ, ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ວາ ນິວາເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອາປທາສູຕິ ວາຬມິຄາ ວາ ໂຈຣາ ວາ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕິ, ເອວຣູປາສຸ ອາປທາສຸ ອນາປຕ຺ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ປຐມປາຣາຊິກສມຸຏ຺ຐານໍ – ກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ໂລກວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທຸກ຺ຂເວທນນ຺ຕິ. ຜຸສ຺ສເທວຕ຺ເຖໂຣ ‘‘ອຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ຕິເວທນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ອຸປຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ປນ ‘‘ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ໂລກວຊ຺ຊໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທຸກ຺ຂເວທນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ.

໕໗໗. ປຣິມຓ຺ຑລໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພນ຺ຕິ ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຄິຫິປາຣຸຕໍ ປາຣຸປນ຺ຕີ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໒໘໐) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ອເນກປ຺ປກາຣໍ ຄິຫິປາຣຸປນໍ ອປາຣຸປິຕ຺ວາ ອິຘ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓ ສມໍ ກຕ຺ວາ ປາຣຸປນວຕ຺ຕໍ ປູເຣນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພໍ. ອິມານິ ຈ ທ຺ເວ ສິກ຺ຂາປທານິ ອວິເສເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕສ຺ມາ ວິຫາເຣປິ ອນ຺ຕຣຆເຣປິ ປຣິມຓ຺ຑລເມວ ນິວາເສຕພ຺ພຎ຺ຈ ປາຣຸປິຕພ຺ພຎ຺ຈາຕິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ ສທ຺ຘິໍ ເຖຣວາເທນ.

໕໗໘. ກາຍໍ ວິວຣິຕ຺ວາຕິ ຊຕ຺ຕຸມ຺ປິ ອຸຣມ຺ປິ ວິວຣິຕ຺ວາ. ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນາຕິ ນ ສສີສໍ ປາຣຸເຕນ; ອຖ ໂຂ ຄຓ຺ຐິກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອນຸວາຕນ຺ເຕນ ຄີວໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓ ສມໍ ກຕ຺ວາ ປຏິສໍຫຣິຕ຺ວາ ຍາວ ມຓິພນ຺ຘໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ທຸຕິຍສິກ຺ຂາປເທ – ຄລວາຏກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສີສໍ ມຓິພນ຺ຘໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຫຕ຺ເຖ ປິຓ຺ຑິກມໍສໂຕ ຈ ປຏ຺ຐາຍ ປາເທ ວິວຣິຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ.

໕໗໙. ວາສູປຄຕສ຺ສາຕິ ວາສຕ຺ຖາຍ ອຸປຄຕສ຺ສ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ວາ ທິວສຠາເຄ ວາ ກາຍໍ ວິວຣິຕ຺ວາປິ ນິສີທໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ.

໕໘໐. ສຸສໍວຸໂຕຕິ ຫຕ຺ຖໍ ວາ ປາທໍ ວາ ອກີຬາເປນ຺ໂຕ; ສຸວິນີໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໘໒. ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂູຕິ ເຫຏ຺ຐາ ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸ ຫຸຕ຺ວາ. ຍຸຄມຕ຺ຕໍ ເປກ຺ຂມາໂນຕິ ຍຸຄຍຸຕ຺ຕໂກ ຫິ ທນ຺ໂຕ ອາຊາເນຍ຺ໂຍ ຍຸຄມຕ຺ຕໍ ເປກ຺ຂຕິ, ປຸຣໂຕ ຈຕຸຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓໍ ຠູມິຠາຄໍ; ອິມິນາປິ ເອຕ຺ຕກໍ ເປກ຺ຂນ຺ເຕນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ໂຍ ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ຕຫໍ ຕຫໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕຕິ ໂຍ ຕໍຕໍທິສາຠາຄໍ ປາສາທໍ ກູຏາຄາຣໍ ວີຖິໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເອກສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສາທິປຣິສ຺ສຍາຠາວໍ ໂອໂລເກຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ນິສີທນ຺ເຕນາປິ ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸນາວ ນິສີທິຕພ຺ພໍ.

໕໘໔. ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາຍາຕິ ອຸກ຺ເຂເປນ; ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓ ກຣຓວຈນໍ ເອກໂຕ ວາ ອຸຠໂຕ ວາ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕຈີວໂຣ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນ຺ໂຕອິນ຺ທຂີລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ນ ເອວໍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນິສິນ຺ນກາເລ ປນ ຘມກຣຓໍ ນີຫຣນ຺ເຕນາປິ ຈີວຣໍ ອນຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາວ ນີຫຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ປຐໂມ ວຄ຺ໂຄ.