໗. ເສຂິຍກຓ຺ຑໍ

໑. ປຣິມຓ຺ຑລວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

ຍານິ ສິກ຺ຂິຕສິກ຺ເຂນ, ເສຂິຍານີຕິ ຕາທິນາ;

ຠາສິຕານິ ອຍໍ ທານິ, ເຕສມ຺ປິ ວຓ຺ຓນາກ຺ກໂມ.

໕໗໖. ຕຕ຺ຖ ປຣິມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ມຓ຺ຑລໍ. ນາຠິມຓ຺ຑລໍ ຊາຓຸມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘໍ ນາຠິມຓ຺ຑລໍ ອໂຘ ຊາຓຸມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທນ຺ເຕນ ຊາຓຸມຓ຺ຑລສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ຊງ຺ຆຏ຺ຐິກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລມຕ຺ຕໍ ນິວາສນໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ນິວາເສຕພ຺ພໍ, ຕໂຕ ປຣໍ ໂອຕາເຣນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຖາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ຊາຓຸມຓ຺ຑລໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ຈຕຸຣງ຺ຄຸລມຕ຺ຕໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ໂຫຕີຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ; ເອວໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ປນ ນິວາສນໍ ປມາຓິກໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕຕ຺ຣິທໍ ປມາຓໍ – ທີຆໂຕ ມຸຏ຺ຐິປຎ຺ຈກໍ, ຕິຣິຍໍ ອຑ຺ຒເຕຍ຺ຍຫຕ຺ຖໍ. ຕາທິສສ຺ສ ປນ ອລາເຠ ຕິຣິຍໍ ທ຺ວິຫຕ຺ຖປມາຓມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ ຊາຓຸມຓ຺ຑລປຏິຈ຺ຉາທນຕ຺ຖໍ, ນາຠິມຓ຺ຑລໍ ປນ ຈີວເຣນາປິ ສກ຺ກາ ປຏິຈ຺ຉາເທຕຸນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອກປຏ຺ຏຈີວຣໍ ເອວໍ ນິວຕ຺ຖມ຺ປິ ນິວຕ຺ຖຏ຺ຐາເນ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ທຸປຏ຺ຏໍ ປນ ຕິຏ຺ຐຕິ.

ໂອລມ຺ເພນ຺ໂຕ ນິວາເສຕິ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ເກວລໍ ປຸຣໂຕ ຈ ປຈ຺ຉໂຕ ຈ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ເສວ ທຸກ຺ກຏໍ, ເຍ ປນຎ຺ເຎ ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຄິຫິນິວຕ຺ຖໍ ນິວາເສນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖິໂສຓ຺ຑກໍ ມຈ຺ຉວາລກໍ ຈຕຸກ຺ກຓ຺ຓກໍ ຕາລວຓ຺ຏກໍ ສຕວລິກໍ ນິວາເສນ຺ຕີ’’ຕິອາທິນາ (ຈູຬວ. ໒໘໐) ນເຍນ ຂນ຺ຘເກ ນິວາສນໂທສາ ວຸຕ຺ຕາ, ຕຖາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສາປິ ທຸກ຺ກຏເມວ. ເຕ ສພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ຕຕ຺ເຖວ ອາວິ ຠວິສ຺ສຕິ.

ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາຕິ ປຸຣໂຕ ວາ ປຈ຺ຉໂຕ ວາ ໂອລມ຺ເພຕ຺ວາ ນິວາເສສ຺ສາມີຕິ ເອວໍ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ; ອຖ ໂຂ ປຣິມຓ຺ຑລໍເຍວ ນິວາເສສ຺ສາມີຕິ ວິຣຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອສ຺ສຕິຍາຕິ ອຎ຺ຎວິຫິຕສ຺ສາປິ ຕຖາ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຊານນ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ນິວາສນວຕ຺ຕໍ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ໂມກ຺ໂຂ ນຕ຺ຖິ. ນິວາສນວຕ຺ຕຎ຺ຫິ ສາຘຸກໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ສ ອນຸຄ຺ຄຫຓເມວສ຺ສ ອນາທຣິຍໍ. ຕໍ ປນ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ຍຸຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸຄ຺ຄຫິຕວຕ຺ໂຕປິ ໂຍ ອາຣຸຬ຺ຫຠາວໍ ວາ ໂອຣຸຬ຺ຫຠາວໍ ວາ ນ ຊານາຕິ, ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ‘‘ປຣິມຓ຺ຑລໍ ນິວາເສຕຸໍ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂຍ ປນ ສຸກ຺ຂຊງ຺ໂຆ ວາ ມຫາປິຓ຺ຑິກມໍໂສ ວາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ສາຣຸປ຺ປຕ຺ຖາຍ ຊາຓຸມຓ຺ຑລໂຕ ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລາຘິກມ຺ປິ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ນິວາເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

ຄິລານສ຺ສາຕິ ຊງ຺ຆາຍ ວາ ປາເທ ວາ ວໂຓ ໂຫຕິ, ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ວາ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ວາ ນິວາເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອາປທາສູຕິ ວາຬມິຄາ ວາ ໂຈຣາ ວາ ອນຸພນ຺ຘນ຺ຕິ, ເອວຣູປາສຸ ອາປທາສຸ ອນາປຕ຺ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ປຐມປາຣາຊິກສມຸຏ຺ຐານໍ – ກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ໂລກວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທຸກ຺ຂເວທນນ຺ຕິ. ຜຸສ຺ສເທວຕ຺ເຖໂຣ ‘‘ອຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ຕິເວທນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ອຸປຕິສ຺ສຕ຺ເຖໂຣ ປນ ‘‘ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ໂລກວຊ຺ຊໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທຸກ຺ຂເວທນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ.

໕໗໗. ປຣິມຓ຺ຑລໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພນ຺ຕິ ‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຄິຫິປາຣຸຕໍ ປາຣຸປນ຺ຕີ’’ຕິ (ຈູຬວ. ໒໘໐) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ ອເນກປ຺ປກາຣໍ ຄິຫິປາຣຸປນໍ ອປາຣຸປິຕ຺ວາ ອິຘ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓ ສມໍ ກຕ຺ວາ ປາຣຸປນວຕ຺ຕໍ ປູເຣນ຺ເຕນ ປຣິມຓ຺ຑລໍ ປາຣຸປິຕພ຺ພໍ. ອິມານິ ຈ ທ຺ເວ ສິກ຺ຂາປທານິ ອວິເສເສນ ວຸຕ຺ຕານິ. ຕສ຺ມາ ວິຫາເຣປິ ອນ຺ຕຣຆເຣປິ ປຣິມຓ຺ຑລເມວ ນິວາເສຕພ຺ພຎ຺ຈ ປາຣຸປິຕພ຺ພຎ຺ຈາຕິ. ສມຸຏ຺ຐານາທີນິ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ ສທ຺ຘິໍ ເຖຣວາເທນ.

໕໗໘. ກາຍໍ ວິວຣິຕ຺ວາຕິ ຊຕ຺ຕຸມ຺ປິ ອຸຣມ຺ປິ ວິວຣິຕ຺ວາ. ສຸປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ເນນາຕິ ນ ສສີສໍ ປາຣຸເຕນ; ອຖ ໂຂ ຄຓ຺ຐິກໍ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອນຸວາຕນ຺ເຕນ ຄີວໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຸໂຠ ກຓ຺ເຓ ສມໍ ກຕ຺ວາ ປຏິສໍຫຣິຕ຺ວາ ຍາວ ມຓິພນ຺ຘໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣຆເຣ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ທຸຕິຍສິກ຺ຂາປເທ – ຄລວາຏກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສີສໍ ມຓິພນ຺ຘໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຫຕ຺ເຖ ປິຓ຺ຑິກມໍສໂຕ ຈ ປຏ຺ຐາຍ ປາເທ ວິວຣິຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ.

໕໗໙. ວາສູປຄຕສ຺ສາຕິ ວາສຕ຺ຖາຍ ອຸປຄຕສ຺ສ ຣຕ຺ຕິຠາເຄ ວາ ທິວສຠາເຄ ວາ ກາຍໍ ວິວຣິຕ຺ວາປິ ນິສີທໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ.

໕໘໐. ສຸສໍວຸໂຕຕິ ຫຕ຺ຖໍ ວາ ປາທໍ ວາ ອກີຬາເປນ຺ໂຕ; ສຸວິນີໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໕໘໒. ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂູຕິ ເຫຏ຺ຐາ ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸ ຫຸຕ຺ວາ. ຍຸຄມຕ຺ຕໍ ເປກ຺ຂມາໂນຕິ ຍຸຄຍຸຕ຺ຕໂກ ຫິ ທນ຺ໂຕ ອາຊາເນຍ຺ໂຍ ຍຸຄມຕ຺ຕໍ ເປກ຺ຂຕິ, ປຸຣໂຕ ຈຕຸຫຕ຺ຖປ຺ປມາຓໍ ຠູມິຠາຄໍ; ອິມິນາປິ ເອຕ຺ຕກໍ ເປກ຺ຂນ຺ເຕນ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ໂຍ ອນາທຣິຍໍ ປຏິຈ຺ຈ ຕຫໍ ຕຫໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕຕິ ໂຍ ຕໍຕໍທິສາຠາຄໍ ປາສາທໍ ກູຏາຄາຣໍ ວີຖິໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເອກສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ຐຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖິອສ຺ສາທິປຣິສ຺ສຍາຠາວໍ ໂອໂລເກຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ນິສີທນ຺ເຕນາປິ ໂອກ຺ຂິຕ຺ຕຈກ຺ຂຸນາວ ນິສີທິຕພ຺ພໍ.

໕໘໔. ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາຍາຕິ ອຸກ຺ເຂເປນ; ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓ ກຣຓວຈນໍ ເອກໂຕ ວາ ອຸຠໂຕ ວາ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕຈີວໂຣ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອນ຺ໂຕອິນ຺ທຂີລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ນ ເອວໍ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ນິສິນ຺ນກາເລ ປນ ຘມກຣຓໍ ນີຫຣນ຺ເຕນາປິ ຈີວຣໍ ອນຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາວ ນີຫຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ປຐໂມ ວຄ຺ໂຄ.

໒. ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໕໘໖. ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກາຍາຕິ ມຫາຫສິຕໍ ຫສນ຺ໂຕ. ວຸຕ຺ຕນເຍເນເວຕ຺ຖ ກຣຓວຈນໍ.

໕໘໘. ອປ຺ປສທ຺ໂທ ອນ຺ຕຣຆເຣຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຕ຺ຕາວຕາ ອປ຺ປສທ຺ໂທ ໂຫຕິ? ທ຺ວາທສຫຕ຺ເຖ ເຄເຫ ອາທິມ຺ຫິ ສງ຺ຆຕ຺ເຖໂຣ, ມຊ຺ເຌ ທຸຕິຍຕ຺ເຖໂຣ, ອນ຺ເຕ ຕຕິຍຕ຺ເຖໂຣຕິ ເອວໍ ນິສິນ຺ເນສຸ ສງ຺ຆຕ຺ເຖໂຣ ທຸຕິເຍນ ສທ຺ຘິໍ ມນ຺ເຕຕິ, ທຸຕິຍຕ຺ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ສທ຺ທຎ຺ເຈວ ສຸຓາຕິ, ກຖຎ຺ຈ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ຕຕິຍຕ຺ເຖໂຣ ປນ ສທ຺ທເມວ ສຸຓາຕິ, ກຖໍ ນ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ອປ຺ປສທ຺ໂທ ໂຫຕິ. ສເຈ ປນ ຕຕິຍຕ຺ເຖໂຣ ກຖໍ ວວຕ຺ຖເປຕິ, ມຫາສທ຺ໂທ ນາມ ໂຫຕິ.

໕໙໐. ກາຍໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິ ນິຈ຺ຈລໍ ກຕ຺ວາ ອຸຊຸເກນ ກາເຍນ ສເມນ ອິຣິຍາປເຖນ ຄນ຺ຕພ຺ພຎ຺ເຈວ ນິສີທິຕພ຺ພຎ຺ຈ.

໕໙໒. ພາຫຸໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິ ນິຈ຺ຈລໍ ກຕ຺ວາ.

໕໙໔. ສີສໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາຕິ ນິຈ຺ຈລໍ ອຸຊຸໍ ຐປຍິຕ຺ວາ.

ທຸຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.

໓. ຂມ຺ຠກຕວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໕໙໖-໘. ຂມ຺ຠກໂຕ ນາມ ກຏິຍໍ ຫຕ຺ຖໍ ຐເປຕ຺ວາ ກຕຂມ຺ໂຠ. ໂອຄຸຓ຺ຐິໂຕຕິ ສສີສໍ ປາຣຸໂຕ.

໖໐໐. ອຸກ຺ກຸຏິກາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຸຏິກາ ວຸຈ຺ຈຕິ ປຓ຺ຫິໂຍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄປາເທຫິ ວາ, ອຄ຺ຄປາເທ ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຓ຺ຫີຫິເຍວ ວາ ຠູມິໍ ຜຸສນ຺ຕສ຺ສ ຄມນໍ. ກຣຓວຈນໍ ປເນຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕລກ຺ຂຓເມວ.

໖໐໑. ທຸສ຺ສປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ອາໂຍຄປລ຺ລຕ຺ຖິກາປິ ທຸສ຺ສປລ຺ລຕ຺ຖິກາ ເອວ.

໖໐໒. ສກ຺ກຈ຺ຈນ຺ຕິ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ.

໖໐໓. ອາກິຣນ຺ເຕປີຕິ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ເທນ຺ເຕປິ. ປຕ຺ຕສຎ຺ຎີຕິ ປຕ຺ເຕ ສຎ຺ຎໍ ກຕ຺ວາ.

໖໐໔. ສມສູປໂກ ນາມ ຍຕ຺ຖ ຠຕ຺ຕສ຺ສ ຈຕຸຕ຺ຖຠາຄປ຺ປມາໂຓ ສູໂປ ໂຫຕິ. ມຸຄ຺ຄສູໂປ ມາສສູໂປຕິ ເອຕ຺ຖ ກຸລຕ຺ຖາທີຫິ ກຕສູປາປິ ສງ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິເຍວາຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຣສຣເສຕິ ເອຕ຺ຖ ຐເປຕ຺ວາ ທ຺ເວ ສູເປ ອວເສສານິ ໂອໂລຓີສາກສູເປຍ຺ຍມຈ຺ຉຣສມໍສຣສາທີນິ ຣສຣສາຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຕໍ ຣສຣສໍ ພຫຸມ຺ປິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ.

໖໐໕. ສມຕິຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ສມປຸຓ຺ຓໍ ສມຠຣິຕໍ. ຖູປີກຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ຖູປີກໂຕ ນາມ ປຕ຺ຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕມຸຂວຏ຺ຏິເລຂໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ກໂຕ; ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຣຈິໂຕ ປູຣິໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ກຕໍ ອຄເຫຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕມຸຂວຏ຺ຏິເລຂາສມປ຺ປມາໂຓ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

ຕຕ຺ຖ ຖູປີກຕໍ ນາມ ‘‘ປຎ຺ຈຫິ ໂຠຊເນຫິ ກຕ’’ນ຺ຕິ ອຠຍຕ຺ເຖໂຣ ອາຫ. ຕິປິຏກຈູຬນາຄຕ຺ເຖໂຣ ປນ ‘‘ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນາມ ຍາຄຸປິ ຠຕ຺ຕມ຺ປິ ຂາທນີຍມ຺ປິ ຈຸຓ຺ຓປິຓ຺ໂຑປິ ທນ຺ຕກຏ຺ຐມ຺ປິ ທສິກສຸຕ຺ຕມ຺ປີ’’ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວຕ຺ວາ ທສິກສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ຖູປີກຕໍ ນ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອາຫ. ເຕສໍ ວາທໍ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ໂຣຫຓໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຈູຬສຸມນຕ຺ເຖຣໍ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ – ‘‘ຠນ຺ເຕ ຖູປີກຕປິຓ຺ຑປາໂຕ ເກນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ’’ຕິ? ເຕສຎ຺ຈ ເຖຣານໍ ວາທໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ເຖໂຣ ສຸຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ອໂຫ, ຈູຬນາໂຄ ສາສນໂຕ ຠຏ຺ໂຐ, ອຫໍ ເອຕສ຺ສ ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວິນຍໍ ວາເຈນ຺ໂຕ ນ ກທາຈິ ເອວໍ ອວຈໍ, ອຍໍ ກຸໂຕ ລຠິຕ຺ວາ ເອວໍ ວທສີ’’ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ເຖຣໍ ຍາຈິໍສຸ – ‘‘ກເຖຖ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ເກນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ໂນ’’ຕິ? ‘‘ຍາວກາລິເກນາວຸໂສ’’ຕິ ເຖໂຣ ອາຫ. ຕສ຺ມາ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຍາຄຸຠຕ຺ຕໍ ວາ ຜລາຜລໍ ວາ ອາມິສຊາຕິກໍ ສມຕິຕ຺ຕິກເມວ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອຘິຏ຺ຐານຸປເຄນ ປຕ຺ເຕນ, ອິຕເຣນ ປນ ຖູປີກຕມ຺ປິ ວຏ຺ຏຕິ. ຍາມກາລິກສຕ຺ຕາຫກາລິກຍາວຊີວິການິ ປນ ອຘິຏ຺ຐານຸປຄປຕ຺ເຕປິ ຖູປີກຕານິ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ. ທ຺ວີສຸ ປຕ຺ເຕສຸ ຠຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍ ປູເຣຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ເປເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍໍ ປຕ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຍມານໍ ປູວອຸຈ຺ຉຸຂຓ຺ຑຜລາຜລາທິ ເຫຏ຺ຐາ ໂອໂຣຫຕິ, ຕໍ ຖູປີກຕໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ. ປູວວຏໍສກໍ ຐເປຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ເທນ຺ຕິ, ຖູປີກຕເມວ ໂຫຕິ. ປຸປ຺ຜວຏໍສກຕກ຺ໂກລກຏຸກຜລາທິວຏໍສເກ ປນ ຐເປຕ຺ວາ ທິນ຺ນໍ ຖູປີກຕໍ ນ ໂຫຕິ. ຠຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຣິ ຖາລກໍ ວາ ປຕ຺ຕໍ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ປູເຣຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຖູປີກຕໍ ນາມ ນ ໂຫຕິ. ກຸຣຸນ຺ທິຍມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຖາລເກ ວາ ປຓ຺ເຓ ວາ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕໍ ປຕ຺ຕມຕ຺ຖເກ ຐເປຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ປາເຏກ຺ກຠາຊນໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ.

ອິຘ ອນາປຕ຺ຕິຍໍ ຄິລາໂນ ນ ອາຄໂຕ, ຕສ຺ມາ ຄິລານສ຺ສປິ ຖູປີກຕໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ປນ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸເມວ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ປນ ສຸປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ ໂຫຕິ, ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ.

ຕຕິໂຍ ວຄ຺ໂຄ.

໔. ສກ຺ກຈ຺ຈວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໖໐໖. ສກ຺ກຈ຺ຈນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ອສກ຺ກຈ຺ຈໍ ປຏິຄ຺ຄຫເຓເຍວ ອາປຕ຺ຕິ, ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ປນ ສຸປຏິຄ຺ຄຫິຕເມວ. ສກ຺ກຈ຺ຈນ຺ຕິ ຈ ປຕ຺ຕສຎ຺ຎີຕິ ຈາຕິ ອຸຠຍໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

໖໐໘. ສປທານນ຺ຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ໂອຘິໍ ອກຕ຺ວາ ອນຸປຏິປາຏິຍາ. ສມສູປເກ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ວຸຕ຺ຕເມວ.

໖໑໐. ຖູປກໂຕຕິ ມຕ຺ຖກໂຕ; ເວມຊ຺ຌໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໑໑. ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ເທນ຺ຕີຕິ ມາຆາຕສມຍາທີສຸ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ກຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ. ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖິ.

໖໑໔. ອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎີສິກ຺ຂາປເທປິ ຄິລາໂນ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ.

໖໑໕. ນາຕິມຫນ຺ໂຕ ກພໂຬຕິ ມຍູຣຓ຺ຑໍ ອຕິມຫນ຺ຕໍ, ກຸກ຺ກຸຏຓ຺ຑໍ ອຕິຂຸທ຺ທກໍ, ເຕສໍ ເວມຊ຺ຌປ຺ປມາໂຓ. ຂຊ຺ຊເກຕິ ເອຕ຺ຖ ມູລຂາທນີຍາທິ ສພ຺ພໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ຈຕຸຕ຺ໂຖ ວຄ຺ໂຄ.

໕. ກພຬວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໖໑໗. ອນາຫເຏຕິ ອນາຫຣິເຕ; ມຸຂທ຺ວາຣໍ ອສມ຺ປາປິເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໑໘. ສພ຺ພໍ ຫຕ຺ຖນ຺ຕິ ສກລຫຕ຺ຖໍ.

໖໑໙. ສກພເຬນາຕິ ເອຕ຺ຖ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ ຫຣີຕກໍ ວາ ລຏ຺ຐິມຘຸກໍ ວາ ມຸເຂ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ກເຖຕິ. ຍຕ຺ຕເກນ ວຈນໍ ອປຣິປຸຓ຺ຓໍ ນ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຕເກ ມຸຂມ຺ຫິ ສນ຺ເຕ ກເຖຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໒໐. ປິຓ຺ຑຸກ຺ເຂປກນ຺ຕິ ປິຓ຺ຑໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ.

໖໒໑. ກພຬາວຈ຺ເຉທກນ຺ຕິ ກພຬໍ ອວຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອວຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ.

໖໒໒. ອວຄຓ຺ຑກາຣກນ຺ຕິ ມກ຺ກໂຏ ວິຍ ຄຓ຺ເຑ ກຕ຺ວາ ກຕ຺ວາ.

໖໒໓. ຫຕ຺ຖນິທ຺ຘຸນກນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖໍ ນິທ຺ຘຸນິຕ຺ວາ ນິທ຺ຘຸນິຕ຺ວາ.

໖໒໔. ສິຕ຺ຖາວກາຣກນ຺ຕິ ສິຕ຺ຖານິ ອວກິຣິຕ຺ວາ ອວກິຣິຕ຺ວາ.

໖໒໕. ຊິວ຺ຫານິຈ຺ຉາຣກນ຺ຕິ ຊິວ຺ຫໍ ນິຈ຺ຉາເຣຕ຺ວາ ນິຈ຺ຉາເຣຕ຺ວາ.

໖໒໖. ຈປຸຈປຸກາຣກນ຺ຕິ ຈປຸ ຈປູຕິ ເອວໍ ສທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ ກຕ຺ວາ.

ປຎ຺ຈໂມ ວຄ຺ໂຄ.

໖. ສຸຣຸສຸຣຸວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໖໒໗. ສຸຣຸສຸຣຸກາຣກນ຺ຕິ ສຸຣຸສຸຣູຕິ ເອວໍ ສທ຺ທໍ ກຕ຺ວາ ກຕ຺ວາ. ທໂວຕິ ປຣິຫາສວຈນໍ; ຕໍ ເຍນ ເກນຈິ ປຣິຍາເຍນ ‘‘ກິໍ ພຸທ຺ໂຘ, ສິລກພຸທ຺ໂຘ, ປຏິພຸທ຺ໂຘ; ກິໍ ຘມ຺ໂມ, ໂຄຘມ຺ໂມ, ອຊຘມ຺ໂມ; ກິໍ ສງ຺ໂຆ, ມິຄສງ຺ໂຆ, ປສຸສງ຺ໂຆ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຕີຓິ ຣຕນານິ ອາຣພ຺ຠ ນ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໒໘. ຫຕ຺ຖນິລ຺ເລຫກນ຺ຕິ ຫຕ຺ຖໍ ນິລ຺ເລຫິຕ຺ວາ ນິລ຺ເລຫິຕ຺ວາ. ຠຸຎ຺ຊນ຺ເຕນ ຫິ ອງ຺ຄຸລິມຕ຺ຕມ຺ປິ ນິລ຺ເລຫິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ຆນຍາຄຸຜາຓິຕປາຍາສາທິເກ ປນ ອງ຺ຄຸລີຫິ ຄເຫຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ມຸເຂ ປເວເສຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ປຕ຺ຕນິລ຺ເລຫກໂອຏ຺ຐນິລ຺ເລຫເກສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຕສ຺ມາ ເອກງ຺ຄຸລິຍາປິ ປຕ຺ໂຕ ນ ນິລ຺ເລຫິຕພ຺ໂພ, ເອກໂອຏ຺ໂຐປິ ຊິວ຺ຫາຍ ນ ນິລ຺ເລຫິຕພ຺ໂພ, ໂອຏ຺ຐມໍເສຫິ ເອວ ປນ ຄເຫຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕ ປເວເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໓໑. ໂກກນເທຕິ ເອວໍນາມເກ. ໂກກນທນ຺ຕິ ປທຸມໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ໂສ ຈ ປາສາໂທ ປທຸມສຓ຺ຐາໂນ, ເຕນສ຺ສ ໂກກນໂທຕ຺ເວວ ນາມໍ ອກໍສຸ. ນ ສາມິເສນ ຫຕ຺ເຖນ ປານີຍຖາລກນ຺ຕິ ເອຕໍ ປຏິກ຺ກູລວເສນ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ສງ຺ຆິກມ຺ປິ ປຸຄ຺ຄລິກມ຺ປິ ຄິຫິສນ຺ຕກມ຺ປິ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕກມ຺ປິ ສງ຺ຂມ຺ປິ ສຣາວມ຺ປິ ຖາລກມ຺ປິ ນ ຄເຫຕພ຺ພເມວ, ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ. ສເຈ ປນ ຫຕ຺ຖສ຺ສ ເອກເທໂສ ອາມິສມກ຺ຂິໂຕ ນ ໂຫຕິ, ເຕນ ປເທເສນ ຄເຫຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໓໒. ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ວາຕິ ສິຕ຺ຖານິ ອຸທກໂຕ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ຣາສິໍ ກຕ຺ວາ ອຸທກໍ ຉຑ຺ເຑຕິ. ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ວາຕິ ສິຕ຺ຖານິ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸທກຄຕິການິ ກຕ຺ວາ ຉຑ຺ເຑຕິ. ປຏິຄ຺ຄເຫ ວາຕິ ປຏິຄ຺ຄເຫນ ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ນໍ ປຏິຄ຺ຄເຫ ຉຑ຺ເຑຕິ. ນີຫຣິຕ຺ວາຕິ ພຫິ ນີຫຣິຕ຺ວາ ຉຑ຺ເຑຕິ; ເອວໍ ຉຑ຺ເຑນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ.

໖໓໔. ເສຕຈ຺ຉຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຕ຺ຖປລິຄຸຓ຺ຐິຕໍ ປຓ຺ຑຣຈ຺ຉຕ຺ຕໍ. ກິລຎ຺ຊຈ຺ຉຕ຺ຕນ຺ຕິ ວິລີວຈ຺ຉຕ຺ຕໍ. ປຓ຺ຓຈ຺ຉຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕາລປຓ຺ຓາທີຫິ ເຍຫິ ເກຫິຈິ ກຕໍ. ມຓ຺ຑລພທ຺ຘໍ ສລາກພທ຺ຘນ຺ຕິ ອິທໍ ປນ ຕິຓ຺ຓມ຺ປິ ຉຕ຺ຕານໍ ປຎ຺ຊຣທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕານິ ຫິ ມຓ຺ຑລພທ຺ຘານິ ເຈວ ໂຫນ຺ຕິ ສລາກພທ຺ຘານິ ຈ. ຍມ຺ປິ ຕຕ຺ຖຊາຕກທຓ຺ຑເກນ ກຕໍ ເອກປຓ຺ຓຈ຺ຉຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ຕມ຺ປິ ຉຕ຺ຕເມວ. ເອເຕສຸ ຍໍກິຎ຺ຈິ ຉຕ຺ຕໍ ປາຓິມ຺ຫິ ອສ຺ສາຕິ ຉຕ຺ຕປາຓິ. ໂສ ຕໍ ຉຕ຺ຕໍ ຘາຣຍມາໂນ ວາ ອໍເສ ວາ ກຕ຺ວາ ອູຣຸມ຺ຫິ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ຍາວ ຫຕ຺ເຖນ ນ ມຸຈ຺ຈຕິ, ຕາວສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ເທເສນ຺ຕສ຺ສ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ທຸກ຺ກຏໍ. ສເຈ ປນສ຺ສ ອຎ຺ໂຎ ຉຕ຺ຕໍ ຘາເຣຕິ, ຉຕ຺ຕປາທຸກາຍ ວາ ຐິຕໍ ໂຫຕິ, ຫຕ຺ຖໂຕ ອປຄຕມຕ຺ເຕ ຉຕ຺ຕປາຓິ ນາມ ນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຘມ຺ມປຣິຈ຺ເຉໂທ ປເນຕ຺ຖ ປທໂສຘມ຺ເມ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໖໓໕. ທຓ຺ຑປາຓິສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ທຓ຺ໂຑ ນາມ ມຊ຺ຌິມສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຈຕຸຫຕ຺ຖປ຺ປມາໂຓ ທຓ຺ຑປາຓິຠາໂວ ປນສ຺ສ ຉຕ຺ຕປາຓິມ຺ຫິ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໖໓໖. ສຕ຺ຖປາຓິມ຺ຫິປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອສິໍ ສນ຺ນຫິຕ຺ວາ ຐິໂຕປິ ຫິ ສຕ຺ຖປາຓິສງ຺ຂ຺ຍໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ.

໖໓໗. ອາວຸຘປາຓິສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອາວຸຘໍ ນາມ ຈາໂປ ໂກທຓ຺ໂຑ’’ຕິ, ອຖ ໂຂ ສພ຺ພາປິ ຘນຸວິກຕິ ສທ຺ຘິໍ ສຣວິກຕິຍາ ອາວຸຘນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມາ ສທ຺ຘິໍ ວາ ສເຣນ ຘນຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສຸທ຺ຘຘນຸໍ ວາ ສຸທ຺ຘສຣໍ ວາ ສຊິຍຘນຸໍ ວາ ນິຊ຺ຊິຍຘນຸໍ ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ວາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ວາ ຘມ຺ໂມ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ປນສ຺ສ ຘນຸໍ ກຓ຺ເຐປິ ປຏິມຸກ຺ກໍ ໂຫຕິ, ຍາວ ຫຕ຺ເຖນ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕາວ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວາຕິ.

ຉຏ຺ໂຐ ວຄ຺ໂຄ.

໗. ປາທຸກວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໖໓໘. ອກ຺ກນ຺ຕສ຺ສາຕິ ຉຕ຺ຕທຓ຺ຑເກ ອງ຺ຄຸລນ຺ຕຣໍ ອປ຺ປເວເສຕ຺ວາ ເກວລໍ ປາທຸກໍ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ. ປຏິມຸກ຺ກສ຺ສາຕິ ປຏິມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ. ອຸປາຫນາຍປິ ເອເສວ ນໂຍ. ໂອມຸກ຺ໂກຕິ ປເນຕ຺ຖ ປຓ຺ຫິກພທ຺ຘໍ ໂອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ວຸຈ຺ຈຕິ.

໖໔໐. ຍານຄຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈປິ ທ຺ວີຫິ ຊເນຫິ ຫຕ຺ຖສງ຺ຆາເຏນ ຄຫິໂຕ, ສາຏເກ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ວໍເສນ ວຍ຺ຫຕິ, ອຍຸຕ຺ເຕ ວາ ວຍ຺ຫາທິເກ ຍາເນ, ວິສງ຺ຂຣິຕ຺ວາ ວາ ຐປິເຕ ຈກ຺ກມຕ຺ເຕປິ ນິສິນ຺ໂນ ຍານຄໂຕຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ສເຈ ປນ ທ຺ເວປິ ເອກຍາເນ ນິສິນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ວິສຸໍ ນິສິນ຺ເນສຸປິ ອຸຈ຺ເຈ ຍາເນ ນິສິນ຺ເນນ ນີເຈ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ເທເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ສມປ຺ປມາເຓປິ ວຏ຺ຏຕິ. ປຸຣິເມ ຍາເນ ນິສິນ຺ເນນ ປຈ຺ຉິເມ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ວຏ຺ຏຕິ. ປຈ຺ຉິເມ ປນ ອຸຈ຺ຈຕເຣປິ ນິສິນ຺ເນນ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໔໑. ສຍນຄຕສ຺ສາຕິ ອນ຺ຕມໂສ ກຏສາຣເກປິ ປກຕິຠູມິຍມ຺ປິ ນິປນ຺ນສ຺ສ ອຸຈ຺ເຈປິ ມຎ຺ຈປີເຐ ວາ ຠູມິປເທເສ ວາ ຐິເຕນ ນິສິນ຺ເນນ ວາ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ສຍນຄເຕນ ປນ ສຍນຄຕສ຺ສ ອຸຈ຺ຈຕເຣ ວາ ສມປ຺ປມາເຓ ວາ ນິປນ຺ເນນ ເທເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ນິປນ຺ເນນ ຈ ຐິຕສ຺ສ ວາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ວາ ເທເສຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ນິສິນ຺ເນນາປິ ຐິຕສ຺ສ ວາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ວາ ວຏ຺ຏຕິ. ຐິເຕນ ຐິຕສ຺ເສວ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໔໒. ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍາຕິ ອາໂຍຄປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ວາ ຫຕ຺ຖປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ວາ ທຸສ຺ສປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ວາ ຍາຍ ກາຍຈິ ປລ຺ລຕ຺ຖິກາຍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ອຄິລານສ຺ສ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໔໓. ເວຐິຕສີສສ຺ສາຕິ ທຸສ຺ສເວຐເນນ ວາ ໂມຬິອາທີຫິ ວາ ຍຖາ ເກສນ຺ໂຕ ນ ທິສ຺ສຕິ; ເອວໍ ເວຐິຕສີສສ຺ສ.

໖໔໔. ໂອຄຸຓ຺ຐິຕສີສສ຺ສາຕິ ສສີສໍ ປາຣຸຕສ຺ສ.

໖໔໕. ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນນາຕິ ຠູມິຍໍ ນິສິນ຺ເນນ. ອາສເນ ນິສິນ຺ນສ຺ສາຕິ ອນ຺ຕມໂສ ວຕ຺ຖມ຺ປິ ຕິຓານິປິ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນສ຺ສ.

໖໔໗. ຉປກສ຺ສາຕິ ຈຓ຺ຑາລສ຺ສ. ຉປກີຕິ ຈຓ຺ຑາລີ. ນິລີໂນຕິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ. ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມາຕິ ໂຍ ຫິ ນາມ. ສພ຺ພມິທໍ ຈຣິມໍ ກຕນ຺ຕິ ຕຕ຺ເຖວ ປຣິປຕີຕິ ‘‘ສພ຺ໂພ ອຍໍ ໂລໂກ ສງ຺ກຣໍ ຄໂຕ ນິມ຺ມຣິຍາໂທ’’ຕິ ອິມໍ ວຈນໍ ວຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ເຕສໍ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ອນ຺ຕຣາ ຣຸກ຺ຂໂຕ ປຕິໂຕ. ປຕິຕ຺ວາ ຈ ປນ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ປຸຣໂຕ ຐຕ຺ວາ ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ –

‘‘ອຸໂຠ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານນ຺ຕິ…ເປ… ອສ຺ມາ ກຸມ຺ຠມິວາຠິທາ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ອຸໂຠ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານນ຺ຕີຕິ ທ຺ເວປິ ຊນາ ປາຬິຍາ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານນ຺ຕິ. ຘມ຺ມໍ ນ ປສ຺ສເຣຕິ ປາຬິໍ ນ ປສ຺ສນ຺ຕິ. ກຕເມ ເຕ ອຸໂຠຕິ? ‘‘ໂຍ ຈາຍໍ ມນ຺ຕໍ ວາເຈຕິ, ໂຍ ຈາຘມ຺ເມນຘີຍຕີ’’ຕິ. ເອວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຎ຺ຈ ຣາຊານຎ຺ຈ ອຸໂຠປິ ອຘມ຺ມິກຠາເວ ຐເປສິ.

ຕໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສາລີນນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຊານາມຫໍ ໂຠ ‘‘ອຍໍ ອຘມ຺ໂມ’’ຕິ; ອປິ ຈ ໂຂ ມຍາ ທີຆຣຕ຺ຕໍ ສປຸຕ຺ຕທາຣປຣິຊເນນ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕໂກ ສາລີນໍ ໂອທໂນ ຠຸຕ຺ໂຕ. ສຸຈິມໍສູປເສຈໂນຕິ ນານປ຺ປກາຣວິກຕິສມ຺ປາທິຕໍ ສຸຈິມໍສູປເສຈນໍ ມິສ຺ສີກຣຓມສ຺ສາຕິ ສຸຈິມໍສູປເສຈໂນ. ຕສ຺ມາ ຘມ຺ເມ ນ ວຕ຺ຕາມີຕິ ຍສ຺ມາ ເອວໍ ມຍາ ຣຎ຺ໂຎ ໂອທໂນ ຠຸຕ຺ໂຕ, ອຎ຺ເຎ ຈ ພຫູ ລາຠາ ລທ຺ຘາ, ຕສ຺ມາ ຘມ຺ເມ ອຫໍ ນ ວຕ຺ຕາມິ ອຸທເຣ ພທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ, ນ ຘມ຺ມໍ ອຊານນ຺ໂຕ. ອຍຎ຺ຫິ ຘມ຺ໂມ ອຣິເຍຫິ ວຓ຺ຓິໂຕ ປສຕ຺ໂຖ ໂຖມິໂຕຕິ ຊານາມິ.

ອຖ ນໍ ຉປໂກ ‘‘ຘິຣຕ຺ຖູ’’ຕິອາທິນາ ຄາຖາທ຺ວເຍນ ອຊ຺ຌຠາສິ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ໂຍ ຕຍາ ຘນລາໂຠ ຈ ຍສລາໂຠ ຈ ລທ຺ໂຘ, ຘິຣຕ຺ຖຸ ຕໍ ຘນລາຠໍ ຍສລາຠຎ຺ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ອຍໍ ຕຍາ ລທ຺ໂຘ ລາໂຠ ອາຍຕິໍ ອປາເຍສຸ ວິນິປາຕນເຫຕຸນາ ສມ຺ປຕິ ຈ ອຘມ຺ມຈຣເຓນ ວຸຕ຺ຕິ ນາມ ໂຫຕິ. ເອວຣູປາ ຍາ ວຸຕ຺ຕິ ອາຍຕິໍ ວິນິປາເຕນ ອິຘ ອຘມ຺ມຈຣເຓນ ວາ ນິປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ກິໍ ຕາຍ ວຸຕ຺ຕິຍາ? ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ຘິຣຕ຺ຖຸ ຕໍ ຘນລາຠໍ, ຍສລາຠຎ຺ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ;

ຍາ ວຸຕ຺ຕິ ວິນິປາເຕນ, ອຘມ຺ມຈຣເຓນ ວາ’’ຕິ.

ປຣິພ຺ພຊ ມຫາພ຺ຣຫ຺ເມຕິ ມຫາພ຺ຣາຫ຺ມຓ ອິໂຕ ທິສາ ສີຆໍ ປລາຍສ຺ສຸ. ປຈນ຺ຕຎ຺ເຎປິ ປາຓິໂນຕິ ອຎ຺ເຎປິ ສຕ຺ຕາ ປຈນ຺ຕິ ເຈວ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ ຈ; ນ ເກວລໍ ຕ຺ວຎ຺ເຈວ ຣາຊາ ຈ. ມາ ຕ຺ວໍ ອຘມ຺ໂມ ອາຈຣິໂຕ ອສ຺ມາ ກຸມ຺ຠມິວາຠິທາຕິ ສເຈ ຫິ ຕ຺ວໍ ອິໂຕ ອປຣິພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອິມໍ ອຘມ຺ມໍ ອາຈຣິສ຺ສສິ, ຕໂຕ ຕ຺ວໍ ໂສ ອຘມ຺ໂມ ເອວໍ ອາຈຣິໂຕ ຍຖາ ອຸທກກຸມ຺ຠໍ ປາສາໂຓ ຠິນ຺ເທຍ຺ຍ; ເອວໍ ເຠຈ຺ຉຕິ, ເຕນ ມຍໍ ຕໍ ວທາມ –

‘‘ປຣິພ຺ພຊ ມຫາພ຺ຣຫ຺ເມ, ປຈນ຺ຕຎ຺ເຎປິ ປາຓິໂນ;

ມາ ຕ຺ວໍ ອຘມ຺ໂມ ອາຈຣິໂຕ, ອສ຺ມາ ກຸມ຺ຠມິວາຠິທາ’’ຕິ.

ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນຕິ ອນ຺ຕມໂສ ຠູມິປ຺ປເທເສປິ ອຸນ຺ນຕຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ເທເສຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໔໘. ນ ຐິໂຕ ນິສິນ຺ນສ຺ສາຕິ ສເຈປິ ເຖຣຸປຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຐິຕໍ ທຫຣຠິກ຺ຂຸໍ ອາສເນ ນິສິນ຺ໂນ ມຫາເຖໂຣ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ນ ກເຖຕພ຺ພໍ. ຄາຣເວນ ປນ ເຖຣໍ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉຖາຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ປສ຺ເສ ຐິຕຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ກເຖມີຕິ ກເຖຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໔໙. ນ ປຈ຺ຉໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕນາຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈ ປຸຣໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຈ຺ຉໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉຕິ, ນ ກເຖຕພ຺ພໍ. ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກເຖມີຕິ ກເຖຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສທ຺ຘິໍ ອຸຄ຺ຄຫິຕຘມ຺ມໍ ປນ ສຊ຺ຌາຍິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສມຘຸເຣນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ກເຖຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ.

໖໕໐. ນ ອຸປ຺ປເຖນາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ສເຈ ທ຺ເວປິ ສກຏປເຖ ເອເກກຈກ຺ກປເຖນ ວາ ອຸປ຺ປເຖນ ວາ ສມຘຸຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ວຏ຺ຏຕິ.

໖໕໑. ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາຕິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຏ຺ຐານໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ສຫສາ ອຸຈ຺ຈາໂຣ ວາ ປສ຺ສາໂວ ວາ ນິກ຺ຂມຕິ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ກໂຕ ນາມ ອນາປຕ຺ຕິ.

໖໕໒. ນ ຫຣິເຕຕິ ເອຕ຺ຖ ຍມ຺ປິ ຊີວຣຸກ຺ຂສ຺ສ ມູລໍ ປຖວິຍໍ ທິສ຺ສມານໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ສາຂາ ວາ ຠູມິລຄ຺ຄາ ຄຈ຺ຉຕິ, ສພ຺ພໍ ຫຣິຕສງ຺ຂາຕເມວ. ຂນ຺ເຘ ນິສີທິຕ຺ວາ ອປ຺ປຫຣິຕຏ຺ຐາເນ ປາເຕຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ອປ຺ປຫຣິຕຏ຺ຐານໍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ເສວ ສຫສາ ນິກ຺ຂມຕິ, ຄິລານຏ຺ຐາເນ ຐິໂຕ ໂຫຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ອປ຺ປຫຣິເຕ ກໂຕຕິ ອປ຺ປຫຣິຕໍ ອລຠນ຺ເຕນ ຕິຓຓ຺ຑຸປກໍ ວາ ປລາລຓ຺ຑຸປກໍ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ກໂຕປິ ປຈ຺ຉາ ຫຣິຕໍ ໂອຕ຺ຖຣຕິ, ວຏ຺ຏຕິເຍວ. ເຂເຬນ ເຈຕ຺ຖ ສິງ຺ຆາຓິກາປິ ສງ຺ຄຫິຕາຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໖໕໓. ນ ອຸທເກຕິ ເອຕໍ ປຣິໂຠຄອຸທກເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ວຈ຺ຈກຸຏິສມຸທ຺ທາທິອຸທເກສຸ ປນ ອປຣິໂຠເຄສຸ ອນາປຕ຺ຕິ. ເທເວ ວສ຺ສນ຺ເຕ ສມນ຺ຕໂຕ ອຸທໂກໂຆ ໂຫຕິ, ອນຸທກຏ຺ຐານໍ ໂອໂລເກນ຺ຕສ຺ເສວ ນິກ຺ຂມຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ເອຕາທິເສ ກາເລ ອນຸທກຏ຺ຐານໍ ອລຠນ຺ເຕນ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພສິກ຺ຂາປເທສຸ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

ສຕ຺ຕໂມ ວຄ຺ໂຄ.

ສມຸຏ຺ຐານາທິທີປນຕ຺ຖາຍ ປເນຕ຺ຖ ອິທໍ ປກິຓ຺ຓກໍ – ອຸຊ຺ຊຄ຺ຆິກອຸຈ຺ຈາສທ຺ທປຏິສໍຍຸຕ຺ຕານິ ຈຕ຺ຕາຣິ, ສກພເຬນ ມຸເຂນ ພ຺ຍາຫຣຓໍ ເອກໍ, ຉມານີຈາສນຐານປຈ຺ຉໂຕຄມນອຸປ຺ປຖຄມນປຏິສໍຍຸຕ຺ຕານິ ປຎ຺ຈາຕິ ອິມານິ ທສ ສິກ຺ຂາປທານິ ສມນຸຠາສນສມຸຏ຺ຐານານິ ກາຍວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕ ສມຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ກິຣິຍານິ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂານິ, ສຈິຕ຺ຕການິ, ໂລກວຊ຺ຊານິ, ກາຍກມ຺ມວຈີກມ຺ມານິ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕານິ, ທຸກ຺ຂເວທນານີຕິ.

ສູໂປທນວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທໍ ເຖຍ຺ຍສຕ຺ຖສມຸຏ຺ຐານໍ ກາຍຈິຕ຺ຕໂຕ ກາຍວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕ ຈ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ໂລກວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕໍ, ທຸກ຺ຂເວທນນ຺ຕິ.

ຉຕ຺ຕປາຓິທຓ຺ຑປາຓິສຕ຺ຖປາຓິອາວຸຘປາຓິປາທຸກອຸປາຫນຍານສຍນປລ຺ລຕ຺ຖິກເວຐິຕໂອຄຸຓ຺ຐິຕນາມການິ ເອກາທສ ສິກ຺ຂາປທານິ ຘມ຺ມເທສນສມຸຏ຺ຐານານິ ວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕ ສມຸຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ກິຣິຍາກິຣິຍານິ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂານິ, ສຈິຕ຺ຕການິ, ໂລກວຊ຺ຊານິ, ວຈີກມ຺ມານິ, ອກຸສລຈິຕ຺ຕານິ, ທຸກ຺ຂເວທນານີຕິ.

ອວເສສານິ ເຕປຓ຺ຓາສ ສິກ຺ຂາປທານິ ປຐມປາຣາຊິກສມຸຏ຺ຐານານີຕິ.

ສພ຺ພເສຂິເຍສຸ ອາພາຘປຈ຺ຈຍາ ອນາປຕ຺ຕິ, ຖູປີກຕປິຓ຺ຑປາເຕ ສູປພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ປຏິຈ຺ຉາທເນ ອຸຊ຺ຌານສຎ຺ຎິມ຺ຫີຕິ ຕີສຸ ສິກ຺ຂາປເທສຸ ຄິລາໂນ ນຕ຺ຖີຕິ.

ເສຂິຍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ເສຂິຍກຓ຺ຑໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.