໕. ອູນວີສຕິວສ຺ສສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໐໒. ປຎ຺ຈມສິກ຺ຂາປເທ – ອງ຺ຄຸລິໂຍ ທຸກ຺ຂາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອກ຺ຂຣານິ ລິຂນ຺ຕສ຺ສ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ທຸກ຺ຂາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ຈິນ຺ເຕສຸໍ. ອຸຣສ຺ສ ທຸກ຺ໂຂຕິ ຄຓນໍ ສິກ຺ຂນ຺ເຕນ ພຫຸໍ ຈິນ຺ເຕຕພ຺ພໍ ໂຫຕິ, ເຕນສ຺ສ ອຸໂຣ ທຸກ຺ໂຂ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ມຎ຺ຎິໍສຸ. ອກ຺ຂີນິ ທຸກ຺ຂາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ຣູປສຸຕ຺ຕໍ ສິກ຺ຂນ຺ເຕນ ກຫາປຓາ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ປສ຺ສິຕພ຺ພາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕນສ຺ສ ອກ຺ຂີນິ ທຸກ຺ຂານິ ຠວິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ມຎ຺ຎິໍສຸ. ຑໍສາທີສຸ ຑໍສາຕິ ປິງ຺ຄລມກ຺ຂິກາໂຍ. ທຸກ຺ຂານນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂມານໍ. ຕິພ຺ພານນ຺ຕິ ພຫລານໍ. ຂຣານນ຺ຕິ ຕິຂິຓານໍ. ກຏຸການນ຺ຕິ ຜຣຸສານໍ; ອມນາປຕາຍ ວາ ກຏຸກຣສສທິສານໍ. ອສາຕານນ຺ຕິ ອມຘຸຣານໍ. ປາຓຫຣານນ຺ຕິ ຊີວິຕຫຣານໍ.

໔໐໔. ສີມໍ ສມ຺ມນ຺ນຕີຕິ ນວໍ ສີມໍ ພນ຺ຘຕິ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ອຸທກຸກ຺ເຂປປຣິຈ຺ຉິນ຺ທເນປິ ທຸກ຺ກຏໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣິປຸຓ຺ຓວີສຕິວສ຺ໂສຕິ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປຣິປຸຓ຺ຓວີສຕິວສ຺ໂສ; ຄພ຺ຠວີໂສປິ ຫິ ປຣິປຸຓ຺ຓວີສຕິວສ຺ໂສຕ຺ເວວ ສງ຺ຂ຺ເຍ ຄຈ຺ຉຕິ. ຍຖາຫ –

‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ກຸມາຣກສ຺ສໂປ ຄພ຺ຠວີໂສ ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ກຸມາຣກສ຺ສປສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘ຠຄວຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ນ ອູນວີສຕິວສ຺ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ໂພຕິ. ອຫຎ຺ຈມ຺ຫິ ຄພ຺ຠວີໂສ ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ. ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ນຸໂຂມ຺ຫິ, ນນຸ ໂຂ ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ’ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຍໍ ຠິກ຺ຂເວ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ປຐມໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ປຐມໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ປາຕຸຠູຕໍ ຕທຸປາທາຍ ສາວສ຺ສ ຊາຕິ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄພ຺ຠວີສໍ ອຸປສມ຺ປາເທຕຸ’’ນ຺ຕິ (ມຫາວ. ໑໒໔).

ຕຕ຺ຖ ໂຍ ທ຺ວາທສມາເສ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ວສິຕ຺ວາ ມຫາປວາຣຓາຍ ຊາໂຕ, ໂສ ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ເອກູນວີສຕິເມ ວສ຺ເສ ມຫາປວາຣຓາ, ຕໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ປາຏິປເທ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ໂພ. ເອເຕນຸປາເຍນ ຫາຍນວຑ຺ຒນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ໂປຣາຓກຕ຺ເຖຣາ ປນ ເອກູນວີສຕິວສ຺ສໍ ສາມເຓຣໍ ນິກ຺ຂມນີຍປຸຓ຺ຓມາສິໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ປາຏິປທທິວເສ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ, ຕໍ ກສ຺ມາຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ເອກສ຺ມິໍ ວສ຺ເສ ຉ ຈາຕຸທ຺ທສິກອຸໂປສຖາ ໂຫນ຺ຕິ. ອິຕິ ວີສຕິຍາ ວສ຺ເສສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາສາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ. ຣາຊາໂນ ຕຕິເຍ ຕຕິເຍ ວສ຺ເສ ວສ຺ສໍ ອຸກ຺ກຑ຺ຒນ຺ຕິ. ອິຕິ ອຏ຺ຐາຣສສຸ ວສ຺ເສສຸ ຉ ມາສາ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ, ຕໂຕ ອຸໂປສຖວເສນ ປຣິຫີເນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ອປເນຕ຺ວາ ທ຺ເວ ມາສາ ອວເສສາ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕ ທ຺ເວ ມາເສ ຄເຫຕ຺ວາ ວີສຕິວສ຺ສານິ ປຣິປຸຓ຺ຓານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ນິກ຺ກງ຺ຂາ ຫຸຕ຺ວາ ນິກ຺ຂມນີຍປຸຓ຺ຓມາສິໍ ອຕິກ຺ກມ຺ມ ປາຏິປເທ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ປນ ໂຍ ປວາເຣຕ຺ວາ ວີສຕິວສ຺ໂສ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ເອກູນວີສຕິວສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ໂຍ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ທ຺ວາທສມາເສ ວສິ, ໂສ ເອກວີສຕິວສ຺ໂສ ໂຫຕິ. ໂຍ ສຕ຺ຕມາເສ ວສິ, ໂສ ສຕ຺ຕມາສາຘິກວີສຕິວສ຺ໂສ. ຉມາສຊາໂຕ ປນ ນ ຊີວຕິ.

໔໐໖. ອນາປຕ຺ຕິ ອູນວີສຕິວສ຺ສໍ ປຣິປຸຓ຺ຓວີສຕິວສ຺ສສຎ຺ຎີຕິ ເອຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈາປິ ອຸປສມ຺ປາເທນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ, ປຸຄ຺ຄໂລ ປນ ອນຸປສມ຺ປນ຺ໂນວ ໂຫຕິ. ສເຈ ປນ ໂສ ທສວສ຺ສຈ຺ຈເຍນ ອຎ຺ຎໍ ອຸປສມ຺ປາເທຕິ, ຕຎ຺ເຈ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຄໂຓ ປູຣຕິ, ສູປສມ຺ປນ຺ໂນ. ໂສປິ ຈ ຍາວ ນ ຊານາຕິ, ຕາວສ຺ສ ເນວ ສຄ຺ຄນ຺ຕຣາໂຍ ນ ໂມກ຺ຂນ຺ຕຣາໂຍ, ຎຕ຺ວາ ປນ ປຸນ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ຕິສມຸຏ຺ຐານໍ – ກິຣິຍໍ, ສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ສຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ກາຍກມ຺ມໍ,

ວຈີກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ອູນວີສຕິວສ຺ສສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຈມໍ.