໒. ອຕ຺ຖງ຺ຄຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໕໓. ທຸຕິຍສິກ຺ຂາປເທ – ປຣິຍາເຍນາຕິ ວາເຣນ, ປຏິປາຏິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຘິເຈຕໂສຕິ ອຘິຈິຕ຺ຕວໂຕ, ສພ຺ພຈິຕ຺ຕານໍ ອຘິເກນ ອຣຫຕ຺ຕຜລຈິຕ຺ເຕນ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປ຺ປມຊ຺ຊໂຕຕິ ນປ຺ປມຊ຺ຊໂຕ, ອປ຺ປມາເທນ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ສາຕຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ສມນ຺ນາຄຕສ຺ສາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ມຸນິໂນຕິ ‘‘ໂຍ ມຸນາຕິ ອຸໂຠ ໂລເກ, ມຸນິ ເຕນ ປວຸຈ຺ຈຕີ’’ຕິ (ຘ. ປ. ໒໖໙) ເອວໍ ອຸຠຍໂລກມຸນເນນ ວາ, ໂມນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ຎາຓໍ, ເຕນ ຎາເຓນ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ວາ ຂີຓາສໂວ ມຸນິ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ສ ມຸນິໂນ. ໂມນປເຖສຸ ສິກ຺ຂໂຕຕິ ອຣຫຕ຺ຕຎາຓສງ຺ຂາຕສ຺ສ ໂມນສ຺ສ ປເຖສຸ ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ເມສຸ ຕີສຸ ວາ ສິກ຺ຂາສຸ ສິກ຺ຂໂຕ. ອິທຎ຺ຈ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ເອວໍ ປຸພ຺ພຠາເຄ ສິກ຺ຂໂຕ ອິມາຍ ສິກ຺ຂາຍ ມຸນິຠາວໍ ປຕ຺ຕສ຺ສ ມຸນິໂນຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ໂສກາ ນ ຠວນ຺ຕິ ຕາທິໂນຕິ ຕາທິສສ຺ສ ຂີຓາສວມຸນິໂນ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອິຏ຺ຐວິໂຍຄາທິວຕ຺ຖຸກາ ໂສກາ ນ ສນ຺ຕິ. ອຖ ວາ ຕາທິໂນຕິ ຕາທິລກ຺ຂຓສມນ຺ນາຄຕສ຺ສ ເອວຣູປສ຺ສ ມຸນິໂນ ໂສກາ ນ ຠວນ຺ຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ. ອຸປສນ຺ຕສ຺ສາຕິ ຣາຄາທີນໍ ອຸປສເມນ ອຸປສນ຺ຕສ຺ສ. ສທາ ສຕີມໂຕຕິ ສຕິເວປຸລ຺ລປ຺ປຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນິຈ຺ຈກາລໍ ສຕິຍາ ອວິຣຫິຕສ຺ສ. ອາກາເສ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂຕິ ອນ຺ຕລິກ຺ຂສງ຺ຂາເຕ ອາກາເສ, ນ ກສິຓຸຄ຺ຆາຏິເມ, ນ ປນ ຣູປປຣິຈ຺ເຉເທ. ຈງ຺ກມຕິປິ ຕິຏ຺ຐຕິປີຕິ ຕາສໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ກຖໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອິມາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ມໍ ‘ເອຕ຺ຕກເມວ ອຍໍ ຊານາຕີ’ຕິ ອວມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ຫນ຺ທ ທານິ ເອຕາສໍ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາວໍ ທສ຺ເສມີ’’ຕິ ຘມ຺ມພຫຸມານໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ອຠິຎ຺ຎາປາທກໍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ເອວຣູປໍ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍໍ ທສ຺ເສສິ – ‘‘ອາກາເສ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ຈງ຺ກມຕິປິ…ເປ… ອນ຺ຕຣຘາຍຕິປີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນ຺ຕຣຘາຍຕິປີຕິ ອນ຺ຕຣຘາຍຕິປິ ອທສ຺ສນມ຺ປິ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຎ຺ເຈວ ອຸທານໍ ຠຓຕິ ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ພຫຸໍ ພຸທ຺ຘວຈນນ຺ຕິ ເຖໂຣ ກິຣ ອຕ຺ຕໂນ ຠາຕຸເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ –

‘‘ປທຸມໍ ຍຖາ ໂກກນຸທໍ ສຸຄນ຺ຘໍ,

ປາໂຕ ສິຍາ ຜຸລ຺ລມວີຕຄນ຺ຘໍ;

ອງ຺ຄີຣສໍ ປສ຺ສ ວິໂຣຈມານໍ,

ຕປນ຺ຕມາທິຈ຺ຈມິວນ຺ຕລິກ຺ເຂ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໑໒໓);

ອິມໍ ຄາຖໍ ອຸທ຺ທິສາເປຕ຺ວາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມາເສ ສຊ຺ຌາຍິ. ນ ຈ ປຄຸຓໍ ກຕ຺ຕຸມສກ຺ຂິ. ຕໂຕ ນໍ ເຖໂຣ ‘‘ອຠພ຺ໂພ ຕ຺ວໍ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ’’ຕິ ວິຫາຣາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປສິ, ໂສ ໂຣທມາໂນ ທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖ ຠຄວາ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາ ເວເນຍ຺ຍສຕ຺ເຕ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ຕໍ ທິສ຺ວາ ວິຫາຣຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ວິຍ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຈູຬປນ຺ຖກ, ກສ຺ມາ ໂຣທສີ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ສຸທ຺ຘໍ ປິໂລຕິກຂຓ຺ຑໍ ທຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ‘ຣໂຊຫຣຓໍ ຣໂຊຫຣຓ’ນ຺ຕິ ປຣິມຊ຺ຊາຫີ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ນິວາສຏ຺ຐາເນ ນິສີທິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ເອກມນ຺ຕໍ ປຣິມຊ຺ຊິ, ປຣິມຊ຺ຊິຕຏ຺ຐານໍ ກາຬກມໂຫສິ. ໂສ ‘‘ເອວໍ ປຣິສຸທ຺ຘມ຺ປິ ນາມ ວຕ຺ຖໍ ອິມໍ ອຕ຺ຕຠາວໍ ນິສ຺ສາຍ ກາຬກໍ ຊາຕ’’ນ຺ຕິ ສໍເວຄໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ອາຣຠິ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ອຘິເຈຕໂສ’’ຕິ ອິມໍ ໂອຠາສຄາຖໍ ອຠາສິ. ເຖໂຣ ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ຕສ຺ມາ ເຖໂຣ ປກຕິຍາວ ອິມໍ ຄາຖໍ ມມາຍຕິ, ໂສ ຕໍ ອິມິສ຺ສາ ຄາຖາຍ ມມາຍນຠາວໍ ຊານາເປຕຸໍ ຕໍເຍວ ຠຓຕິ. ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ອາຫຣິຕ຺ວາ ພຫຸໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຕຎ຺ເຈວ ອຸທານໍ ຠຓຕິ, ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ພຫຸໍ ພຸທ຺ຘວຈນ’’ນ຺ຕິ.

໑໕໖. ເອກໂຕ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆ ອຸປສມ຺ປນ຺ນາຍ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ ປນ ອຸປສມ຺ປນ຺ນໍ ໂອວທນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ອິທມ຺ປິ ຈ ປທໂສຘມ຺ມສມຸຏ຺ຐານເມວ.

ອຕ຺ຖງ຺ຄຕສິກ຺ຂາປທໍ ທຸຕິຍໍ.