໕. ທຸຕິຍເສນາສນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໑໖. ທຸຕິຍເສນາສນສິກ຺ຂາປເທ – ຠິສີຕິ ມຎ຺ຈກຠິສິ ວາ ປີຐກຠິສິ ວາ. ຈິມິລິກາທີນິປິ ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣານິເຍວ. ນິສີທນນ຺ຕິ ສທສໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓນ຺ຕິ ປາວາໂຣ ໂກຊໂວຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕິຓສນ຺ຖາໂຣຕິ ເຍສໍ ເກສຎ຺ຈິ ຕິຓານໍ ສນ຺ຖາໂຣ. ເອສ ນໂຍ ປຓ຺ຓສນ຺ຖາເຣ. ປຣິກ຺ເຂປໍ ອຕິກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ປຐມປາທໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ, ທຸຕິຍາຕິກ຺ກເມ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຈາໂຣ ນາມ ເສນາສນໂຕ ທ຺ເວ ເລຑ຺ຑຸປາຕາ.

ອນາປຸຈ຺ຉໍ ວາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ເອຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂຸມ຺ຫິ ສຕິ ຠິກ຺ຂຸ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ສາມເຓໂຣ, ຕສ຺ມິໍ ອສຕິ ອາຣາມິໂກ, ຕສ຺ມິມ຺ປິ ອສຕິ ເຍນ ວິຫາໂຣ ກາຣິໂຕ ໂສ ວິຫາຣສາມິໂກ, ຕສ຺ສ ວາ ກຸເລ ໂຍ ໂກຈິ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ໂພ. ຕສ຺ມິມ຺ປິ ອສຕິ ຈຕູສຸ ປາສາເຓສຸ ມຎ຺ຈໍ ຐເປຕ຺ວາ ມຎ຺ເຈ ອວເສສມຎ຺ຈປີຐານິ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ອຸປຣິ ຠິສິອາທິກໍ ທສວິຘມ຺ປິ ເສຍ຺ຍໍ ຣາສິໍ ກຣິຕ຺ວາ ທາຣຸຠຓ຺ຑໍ ມຕ຺ຕິກາຠຓ຺ຑໍ ປຏິສາເມຕ຺ວາ ທ຺ວາຣວາຕປານານິ ປິທຫິຕ຺ວາ ຄມິຍວຕ຺ຕໍ ປູເຣຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປນ ເສນາສນໍ ໂອວສ຺ສຕິ, ຉທນຕ຺ຖຎ຺ຈ ຕິຓໍ ວາ ອິຏ຺ຐກາ ວາ ອານີຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ສເຈ ອຸສ຺ສຫຕິ, ຉາເທຕພ຺ພໍ. ໂນ ເຈ ສກ຺ໂກຕິ, ໂຍ ໂອກາໂສ ອໂນວສ຺ສໂກ, ຕຕ຺ຖ ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ສເຈ ສພ຺ພມ຺ປິ ໂອວສ຺ສຕິ, ອຸສ຺ສຫນ຺ເຕນ ອນ຺ໂຕຄາເມ ອຸປາສການໍ ຆເຣ ຐເປຕພ຺ພໍ. ສເຈ ເຕປິ ‘‘ສງ຺ຆິກໍ ນາມ ຠນ຺ເຕ ຠາຣິຍໍ, ອຄ຺ຄິທາຫາທີນໍ ຠາຍາມາ’’ຕິ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຊ຺ໂຌກາເສປິ ປາສາຓານໍ ອຸປຣິ ມຎ຺ຈໍ ຐເປຕ຺ວາ ເສສໍ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕິເຓຫິ ຈ ປຓ຺ເຓຫິ ຈ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຍຎ຺ຫິ ຕຕ຺ຖ ອງ຺ຄມຕ຺ຕມ຺ປິ ອວສິສ຺ສຕິ, ຕໍ ອຎ຺ເຎສໍ ຕຕ຺ຖ ອາຄຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຸປກາຣໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ.

໑໑໗. ວິຫາຣສ຺ສ ອຸປຈາເຣຕິອາທີສຸ ວິຫາຣສ຺ສູປຈາໂຣ ນາມ ປຣິເວຓໍ. ອຸປຏ຺ຐານສາລາຕິ ປຣິເວຓໂຠຊນສາລາ. ມຓ຺ຑໂປຕິ ປຣິເວຓມຓ຺ຑໂປ. ຣຸກ຺ຂມູລນ຺ຕິ ປຣິເວຓຣຸກ຺ຂມູລໍ. ອຍໍ ຕາວ ນໂຍ ກຸຣຸນ຺ທຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ກິຎ຺ຈາປິ ວຸຕ຺ໂຕ, ອຖ ໂຂ ວິຫາໂຣຕິ ອນ຺ໂຕຄພ຺ໂຠ ວາ ອຎ຺ຎໍ ວາ ສພ຺ພປຣິຈ຺ຉນ຺ນໍ ຄຸຕ຺ຕເສນາສນໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ວິຫາຣສ຺ສ ອຸປຈາເຣຕິ ຕສ຺ສ ພຫິ ອາສນ຺ເນ ໂອກາເສ. ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ວາຕິ ໂຠຊນສາລາຍໍ ວາ. ມຓ຺ຑເປ ວາຕິ ອປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ປຣິຈ຺ຉນ຺ເນ ວາປິ ພຫູນໍ ສນ຺ນິປາຕມຓ຺ຑເປ. ຣຸກ຺ຂມູເລ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖິ. ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣຎ຺ຫິ ທສວິຘໍ ເສຍ຺ຍໍ ອນ຺ໂຕຄພ຺ຠາທິມ຺ຫິ ຄຸຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ຍສ຺ມາ ເສຍ຺ຍາປິ ເສນາສນມ຺ປິ ອຸປຈິກາຫິ ປລຸຊ຺ຊຕິ, ວມ຺ມິກຣາສິເຍວ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ພຫິ ປນ ອຸປຏ຺ຐານສາລາທີສຸ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ເສຍ຺ຍາມຕ຺ຕເມວ ນສ຺ເສຍ຺ຍ, ຐານສ຺ສ ອຄຸຕ຺ຕຕາຍ ນ ເສນາສນໍ, ຕສ຺ມາ ເອຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຎ຺ຈໍ ວາ ປີຐໍ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ນ ສກ຺ກາ ມຎ຺ຈປີຐໍ ສຫສາ ອຸປຈິກາຫິ ຂາຍິຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ວິຫາເຣປິ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິຫາຣູປຈາເຣ ປນ ຕໍ ວິຫາຣຈາຣິກໍ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ຕາປິ ທິສ຺ວາ ປຏິສາເມສ຺ສນ຺ຕິ.

໑໑໘. ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕນ ມຎ຺ຈປີຐກວາຏໍ ສພ຺ພໍ ອປເນຕ຺ວາ ສໍຫຣິຕ຺ວາ ຈີວຣວໍເສ ລຄ຺ເຄຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ປຈ຺ຉາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ວສນກຠິກ຺ຂຸນາປິ ປຸນ ມຎ຺ຈປີຐໍ ວາ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ສຍິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕນ ຕເຖວ ກາຕພ຺ພໍ. ອນ຺ໂຕກຸຏ຺ຏໂຕ ເສຍ຺ຍໍ ພຫິກຸຏ຺ເຏ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາ ວສນ຺ເຕນ ຄມນກາເລ ຄຫິຕຏ຺ຐາເນເຍວ ປຏິສາເມຕພ຺ພໍ. ອຸປຣິປາສາທໂຕ ໂອໂຣເປຕ຺ວາ ເຫຏ຺ຐາປາສາເທ ວສນ຺ຕສ຺ສປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຣຕ຺ຕິຏ຺ຐານທິວາຏ຺ຐາເນສຸ ມຎ຺ຈປີຐໍ ປຎ຺ຎເປຕ຺ວາປິ ຄມນກາເລ ປຸນ ຄຫິຕຏ຺ຐາເນເຍວ ຐເປຕພ຺ພໍ.

ອາປຸຈ຺ຉໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ເອຕ຺ຖາຍໍ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພານາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພວິນິຈ຺ຉໂຍ – ຍາ ຕາວ ຠູມິຍໍ ທີຆສາລາ ວາ ປຓ຺ຓສາລາ ວາ ໂຫຕິ, ຍໍ ວາ ຣຸກ຺ຂຕ຺ຖມ຺ເຠສຸ, ກຕເຄຫໍ ອຸປຈິການໍ ອຸຏ຺ຐານຏ຺ຐານໍ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ປກ຺ກມນ຺ເຕນ ຕາວ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ປກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ກຕິປຍານິ ທິວສານິ ອຊຄ຺ຄິຍມາເນ ວມ຺ມິກາວ ສນ຺ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ປາສາຓປິຏ຺ຐິຍໍ ວາ ປາສາຓຕ຺ຖມ຺ເຠສຸ ວາ ກຕເສນາສນໍ ສິລຸຈ຺ຈຍເລຓໍ ວາ ສຸຘາລິຕ຺ຕເສນາສນໍ ວາ ຍຕ຺ຖ ອຸປຈິກາສງ຺ກາ ນຕ຺ຖິ, ຕໂຕ ປກ຺ກມນ຺ຕສ຺ສ ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາປິ ອນາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາປິ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ອາປຸຈ຺ຉນໍ ປນ ວຕ຺ຕໍ. ສເຈ ຕາທິເສປິ ເສນາສເນ ເອເກນ ປສ຺ເສນ ອຸປຈິກາ ອາໂຣຫນ຺ຕິ, ອາປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາວ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປນ ອາຄນ຺ຕຸໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອນຸວຕ຺ຕນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ເສນາສນໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວສຕິ, ຍາວ ໂສ ນ ຄຓ຺ຫາຕິ, ຕາວ ຕໍ ເສນາສນໍ ປຸຣິມຠິກ຺ຂຸສ຺ເສວ ປລິໂພໂຘ. ຍທາ ປນ ໂສ ເສນາສນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອິສ຺ສຣິເຍນ ວສຕິ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອາຄນ຺ຕຸກສ຺ເສວ ປລິໂພໂຘ. ສເຈ ອຸໂຠປິ ວິຠຊິຕ຺ວາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ປລິໂພໂຘ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ປນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສເຈ ທ຺ເວ ຕໂຍ ເອກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕິ, ຄມນກາເລ ສພ຺ເພຫິປິ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ເຕສຸ ເຈ ປຐມໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ‘ປຈ຺ຉິໂມ ຊຄ຺ຄິສ຺ສຕີ’ຕິ ອາໂຠຄໍ ກຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ ວຏ຺ຏຕິ. ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ອາໂຠເຄນ ມຸຕ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ. ພຫູ ເອກໍ ເປເສຕ຺ວາ ສນ຺ຖຣາເປນ຺ຕິ, ຄມນກາເລ ສພ຺ເພຫິ ວາ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ, ເອກໍ ວາ ເປເສຕ຺ວາ ອາປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ອຎ຺ຎໂຕ ມຎ຺ຈປີຐາທີນິ ອາເນຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ວສິຕ຺ວາປິ ຄມນກາເລ ຕຕ຺ເຖວ ເນຕພ຺ພານິ. ສເຈ ອຎ຺ຎາວາສໂຕ ອາເນຕ຺ວາ ວສມານສ຺ສ ອຎ຺ໂຎ ວຸຑ຺ຒຕໂຣ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ນ ປຏິພາຫິຕພ຺ໂພ, ‘ມຍາ ຠນ຺ເຕ ອຎ຺ຎາວາສໂຕ ອານີຕໍ, ປາກຕິກໍ ກເຣຍ຺ຍາຖາ’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ເຕນ ‘ເອວໍ ກຣິສ຺ສາມີ’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິເຕ ອິຕຣສ຺ສ ຄນ຺ຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ເອວມຎ຺ຎຕ຺ຖ ຫຣິຕ຺ວາປິ ສງ຺ຆິກປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ນຏ຺ຐໍ ວາ ຊິຓ຺ຓໍ ວາ ໂຈເຣຫິ ວາ ຫຏໍ ຄີວາ ນ ໂຫຕິ, ປຸຄ຺ຄລິກປຣິໂຠເຄນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ປນ ຄີວາ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎສ຺ສ ມຎ຺ຈປີຐໍ ປນ ສງ຺ຆິກປຣິໂຠເຄນ ວາ ປຸຄ຺ຄລິກປຣິໂຠເຄນ ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ນຏ຺ຐໍ ຄີວາເຍວ’’.

ເກນຈິ ປລິພຸທ຺ຘໍ ໂຫຕີຕິ ວຸຑ຺ຒຕຣຠິກ຺ຂູອິສ຺ສຣິຍຍກ຺ຂສີຫວາຬມິຄກຓ຺ຫສປ຺ປາທີສຸ ເຍນ ເກນຈິ ເສນາສນໍ ປລິພຸທ຺ຘໍ ໂຫຕິ. ສາເປກ຺ໂຂ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຐິໂຕ ອາປຸຈ຺ຉຕິ, ເກນຈິ ປລິພຸທ຺ໂຘ ໂຫຕີຕິ ອຊ຺ເຊວ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປຏິຊຄ຺ຄິສ຺ສາມີຕິ ເອວໍ ສາເປກ຺ໂຂ ນທີປາຣໍ ວາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ວາ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖສ຺ສ ຄມນຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕຕ຺ເຖວ ຐິໂຕ ກຎ຺ຈິ ເປເສຕ຺ວາ ອາປຸຈ຺ຉຕິ, ນທີປູຣຣາຊໂຈຣາທີສຸ ວາ ເກນຈິ ປລິພຸທ຺ໂຘ ໂຫຕິ ອຸປທ຺ທຸໂຕ, ນ ສກ຺ໂກຕິ ປຈ຺ຈາຄນ຺ຕຸໍ, ເອວໍຠູຕສ຺ສປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ເສສໍ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ ສທ຺ຘິໍ ສມຸຏ຺ຐານາທີຫີຕິ.

ທຸຕິຍເສນາສນສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຈມໍ.