໔. ປທໂສຘມ຺ມສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໔. ຈຕຸຕ຺ຖສິກ຺ຂາປເທ – ອປ຺ປຕິສ຺ສາຕິ ອປ຺ປຕິສ຺ສວາ. ອຸປາສກາຕິ ວຸຕ຺ເຕ ວຈນມ຺ປິ ນ ໂສຕຸກາມາ; ອນາທຣາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປ຺ປຕິສ຺ສຍາ ວາ ອນີຈວຸຕ຺ຕິໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສຠາຄວຸຕ຺ຕິກາຕິ ວິສຠາຄຊີວິກາ, ຍຖາ ຠິກ຺ຂູສຸ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ; ເອວໍ ອປ຺ປວຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໕. ປທໂສ ຘມ຺ມໍ ວາເຈຍ຺ຍາຕິ ເອກໂຕ ປທໍ ປທໍ ຘມ຺ມໍ ວາເຈຍ຺ຍ; ໂກຏ຺ຐາສໍ ໂກຏ຺ຐາສໍ ວາເຈຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມາ ປນ ຕໍ ໂກຏ຺ຐາສນາມກໍ ປທໍ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ປທໍ ອນຸປທໍ ອນ຺ວກ຺ຂຣໍ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນ’’ນ຺ຕິ ປທຠາຊນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປທນ຺ຕິ ເອໂກ ຄາຖາປາໂທ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ອນຸປທນ຺ຕິ ທຸຕິຍປາໂທ. ອນ຺ວກ຺ຂຣນ຺ຕິ ເອເກກມກ຺ຂຣໍ. ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນນ຺ຕິ ປຸຣິມພ຺ຍຎ຺ຊເນນ ສທິສໍ ປຈ຺ຉາພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ວາ ເອກມກ຺ຂຣໍ ອນ຺ວກ຺ຂຣໍ, ອກ຺ຂຣສມູໂຫ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນໍ, ອກ຺ຂຣານຸພ຺ຍຎ຺ຊນສມູໂຫ ປທໍ. ປຐມປທໍ ປທເມວ, ທຸຕິຍໍ ອນຸປທນ຺ຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ນານາກຣຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ອິທານິ ປທໍ ນາມ ເອກໂຕ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ເອກໂຕ ໂອສາເປນ຺ຕີຕິ ຄາຖາພນ຺ຘໍ ຘມ຺ມໍ ວາເຈນ຺ໂຕ ‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ເອກເມກໍ ປທໍ ສາມເຓເຣນ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ອາຣຠິຕ຺ວາ ເອກໂຕເຍວ ນິຏ຺ຐາເປຕິ. ເອວໍ ວາເຈນ຺ຕສ຺ສ ປທຄຓນາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍາ ເວທິຕພ຺ພາ. ອນຸປທໍ ນາມ ປາເຏກ຺ກໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ເອກໂຕ ໂອສາເປນ຺ຕີຕິ ເຖເຣນ ‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ສາມເຓໂຣ ຕໍ ປທໍ ອປາປຸຓິຕ຺ວາ ‘‘ມໂນເສຏ຺ຐາ ມໂນມຍາ’’ຕິ ທຸຕິຍປທໍ ເອກໂຕ ຠຓຕິ, ອິເມ ປາເຏກ຺ກໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ເອກໂຕ ໂອສາເປນ຺ຕິ ນາມ. ເອວໍ ວາເຈນ຺ຕສ຺ສາປິ ອນຸປທຄຓນາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍາ. ອນ຺ວກ຺ຂຣໍ ນາມ ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ‘‘ຣູ’’ຕິ ໂອປາເຕຕີຕິ ‘‘ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ຠຓ ສາມເຓຣາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ຣູກາຣມຕ຺ຕເມວ ເອກໂຕ ວຕ຺ວາ ຕິຏ຺ຐຕິ. ເອວໍ ວາເຈນ຺ຕສ຺ສາປິ ອນ຺ວກ຺ຂຣຄຓນາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍາ. ຄາຖາພນ຺ເຘປິ ຈ ເອສ ນໂຍ ລພ຺ຠຕິເຍວ. ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ນາມ ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາຕິ ສທ຺ທໍ ນິຈ຺ຉາເຣຕີຕິ ‘‘ຣູປໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນິຈ຺ຈໍ, ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິ ອິມໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວາຈຍມາໂນ ເຖເຣນ ‘‘ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ສາມເຓໂຣ ສີຆປຎ຺ຎຕາຍ ‘‘ເວທນາ ອນິຈ຺ຈາ’’ຕິ ອິມໍ ອນິຈ຺ຈປທໍ ເຖຣສ຺ສ ‘‘ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ເອເຕນ ອນິຈ຺ຈປເທນ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ຠຓນ຺ໂຕ ວາຈໍ ນິຈ຺ຉາເຣຕິ. ເອວໍ ວາເຈນ຺ຕສ຺ສາປິ ອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນຄຓນາຍ ປາຈິຕ຺ຕິຍາ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ – ອິເມສຸ ປທາທີສຸ ຍໍ ຍໍ ເອກໂຕ ຠຓຕິ ເຕນ ເຕນ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ.

ພຸທ຺ຘຠາສິໂຕຕິ ສກລໍ ວິນຍປິຏກໍ ອຠິຘມ຺ມປິຏກໍ ຘມ຺ມປທໍ ຈຣິຍາປິຏກໍ ອຸທານໍ ອິຕິວຸຕ຺ຕກໍ ຊາຕກໍ ສຸຕ຺ຕນິປາໂຕ ວິມານວຕ຺ຖຸ ເປຕວຕ຺ຖຸ ພ຺ຣຫ຺ມຊາລາທີນິ ຈ ສຸຕ຺ຕານິ. ສາວກຠາສິໂຕຕິ ຈຕຸປຣິສປຣິຍາປນ຺ເນຫິ ສາວເກຫິ ຠາສິໂຕ ອນງ຺ຄຓສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອນຸມານສຸຕ຺ຕຈຸຬເວທລ຺ລມຫາເວທລ຺ລາທິໂກ. ອິສິຠາສິໂຕຕິ ພາຫິຣປຣິພ຺ພາຊເກຫິ ຠາສິໂຕ ສກໂລ ປຣິພ຺ພາຊກວຄ຺ໂຄ, ພາວຣິຍສ຺ສ ອນ຺ເຕວາສິການໍ ໂສຬສນ຺ນໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ປຸຈ຺ຉາຕິ ເອວມາທິ. ເທວຕາຠາສິໂຕຕິ ເທວຕາຫິ ຠາສິໂຕ; ໂສ ເທວຕາສໍຍຸຕ຺ຕເທວປຸຕ຺ຕສໍຍຸຕ຺ຕມາຣສໍຍຸຕ຺ຕພ຺ຣຫ຺ມສໍຍຸຕ຺ຕສກ຺ກສໍຍຸຕ຺ຕາທິວເສນ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຕ຺ຖູປສຎ຺ຫິໂຕຕິ ອຏ຺ຐກຖານິສ຺ສິໂຕ. ຘມ຺ມູປສຎ຺ຫິໂຕຕິ ປາຬິນິສ຺ສິໂຕ; ອຸຠເຍນາປິ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສິຕເມວ ວທຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສິຕໍ ວທຕິ, ຕິສ຺ໂສ ສງ຺ຄີຕິໂຍ ອາຣຸຬ຺ຫຘມ຺ມໍເຍວ ປນ ປທໂສ ວາເຈນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ. ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສິເຕປິ ນານາຠາສາວເສນ ຄາຖາສິໂລກພນ຺ຘາທີຫິ ອຠິສງ຺ຂເຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ຕິສ຺ໂສ ສງ຺ຄີຕິໂຍ ອນາຣຸຬ຺ເຫປິ ກຸລຸມ຺ພສຸຕ຺ຕໍ ຣາໂຊວາທສຸຕ຺ຕໍ ຕິກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຈຕຸປຣິວຏ຺ຏໍ ນນ຺ໂທປນນ຺ທນ຺ຕິ ອີທິເສ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ອປລາລທມນມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕໍ, ມຫາປຈ຺ຈຣິຍມ຺ປນ ປຏິສິທ຺ຘໍ. ເມຓ຺ຑກມິລິນ຺ທປຎ຺ເຫສຸ ເຖຣສ຺ສ ສກປຏິຠາເນ ອນາປຕ຺ຕິ, ຍໍ ຣຎ຺ໂຎ ສຎ຺ຎາປນຕ຺ຖໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕິ. ວຓ຺ຓປິຏກອງ຺ຄຸລິມາລປິຏກຣຏ຺ຐປາລຄອຊຕອາຬວກຄຊ຺ຊິຕຄຸຬ຺ຫມຄ຺ຄຄຸຬ຺ຫເວສ຺ສນ຺ຕຣຄຸຬ຺ຫວິນຍເວທລ຺ລປິຏການິ ປນ ອພຸທ຺ຘວຈນານິເຍວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສີລູປເທໂສ ນາມ ຘມ຺ມເສນາປຕິນາ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕສ຺ມິໍ ອາປຕ຺ຕິເຍວ. ອຎ຺ຎານິປິ ມຄ຺ຄກຖາອາຣມ຺ມຓກຖາພຸທ຺ຘິກທຓ຺ຑກ ຎາຓວຕ຺ຖຸອສຸຠກຖາທີນິ ອຕ຺ຖິ, ເຕສຸ ສຕ຺ຕຕິໍສ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມາ ວິຠຕ຺ຕາ, ຘຸຕງ຺ຄປຎ຺ເຫ ປຏິປທາ ວິຠຕ຺ຕາ; ຕສ຺ມາ ເຕສຸ ອາປຕ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍາທີສຸ ປນ ສງ຺ຄີຕິໍ ອນາຣຸຬ຺ເຫສຸ ຣາໂຊວາທຕິກ຺ຂິນ຺ທ຺ຣິຍຈຕຸປຣິວຏ຺ຏນນ຺ໂທປນນ຺ທກຸລຸມ຺ພສຸຕ຺ເຕສຸເຍວ ອາປຕ຺ຕີຕິ ວຕ຺ວາ ອວເສເສສຸ ຍໍ ພຸທ຺ຘວຈນໂຕ ອາຫຣິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕເທວ ອາປຕ຺ຕິວຕ຺ຖຸ ໂຫຕິ, ນ ອິຕຣນ຺ຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ປຣິຄ຺ຄຫິໂຕ.

໔໘. ເອກໂຕ ອຸທ຺ທິສາເປນ຺ໂຕຕິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕປິ ເອກໂຕ ວທຕິ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິນິຈ຺ຉໂຍ – ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ຈ ອນຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ຈ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຸທ຺ທິສາເປນ຺ຕິ. ອາຈຣິໂຍ ນິສິນ຺ນານໍ ຠຓາມີຕິ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ວທຕິ, ອາຈຣິຍສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ສທ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ທ຺ເວປິ ຐິຕາ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ເອເສວ ນໂຍ. ທຫຣຠິກ຺ຂຸ ນິສິນ຺ໂນ, ສາມເຓໂຣ ຐິໂຕ, ນິສິນ຺ນສ຺ສ ຠຓາມີຕິ ຠຓໂຕ ອນາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ທຫໂຣ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອິຕໂຣ ນິສີທຕິ, ຐິຕສ຺ສ ຠຓາມີຕິ ຠຓໂຕປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ພຫູນໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນ຺ຕເຣ ເອໂກ ສາມເຓໂຣ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມິໍ ນິສິນ຺ເນ ປທໂສ ຘມ຺ມໍ ວາເຈນ຺ຕສ຺ສ ອາຈຣິຍສ຺ສ ອຈິຕ຺ຕກາປຕ຺ຕິ. ສເຈ ສາມເຓໂຣ ອຸປຈາຣໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ວາ ນິສິນ຺ໂນ ວາ ໂຫຕິ, ເຍສໍ ວາເຈຕິ, ເຕສຸ ອປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ ເອເກນ ທິສາຠາເຄນ ປລາຍນກຄນ຺ຖໍ ນາມ ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຕສ຺ມາ ອນາປຕ຺ຕິ. ເອກໂຕ ສຊ຺ຌາຍໍ ກໂຣນ຺ໂຕປິ ອນຸປສມ຺ປນ຺ເນນ ສທ຺ຘິໍ ອຸປສມ຺ປນ຺ໂນ ເອກໂຕ ສຊ຺ຌາຍໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ເຕນ ສທ຺ຘິໍເຍວ ຠຓຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ. ອນຸປສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ອຸທ຺ເທສໍ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສປິ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕ ຠຓນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ອຍມ຺ປິ ຫິ ເອກໂຕ ສຊ຺ຌາຍໍ ກໂຣຕິຈ຺ເຈວ ສງ຺ຂ຺ຍໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປຄຸຓໍ ຄນ຺ຖໍ ຠຓນ຺ຕໍ ໂອປາເຕຕີຕິ ສເຈ ເອກຄາຖາຍ ເອໂກ ປາໂທ ນ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ເສສໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ, ອຍໍ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ປຄຸຓຄນ຺ໂຖ ນາມ. ເອເຕນ ນເຍນ ສຸຕ຺ເຕປິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຕໍ ໂອປາເຕນ຺ຕສ຺ສ ເອວໍ ຠຓາຫີຕິ ເອກໂຕປິ ຠຓນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ໂອສາເຣນ຺ຕໍ ໂອປາເຕຕີຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ອຸຈ຺ຈາເຣນ຺ຕໍ ປຣິສມຊ຺ເຌ ປຣິສງ຺ກມານໍ ເອວໍ ວເທຫີຕິ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ເອກໂຕປິ ວທນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ຍໍ ປນ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍາທີສຸ ‘‘ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ມາ ວທາ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ ຍທິ ວທຕິ, ‘‘ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ມຫາອຏ຺ຐກຖາຍໍ ນຕ຺ຖິ, ນຕ຺ຖິຠາໂວເຍວ ຈສ຺ສ ຍຸຕ຺ໂຕ. ກສ຺ມາ? ກິຣິຍສມຸຏ຺ຐານຕ຺ຕາ. ອິຕຣຖາ ຫິ ກິຣິຍາກິຣິຍໍ ຠເວຍ຺ຍ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

ປທໂສຘມ຺ມສມຸຏ຺ຐານໍ – ວາຈໂຕ ຈ ວາຈາຈິຕ຺ຕໂຕ ຈ ສມຸຏ຺ຐາຕິ, ກິຣິຍໍ, ໂນສຎ຺ຎາວິໂມກ຺ຂໍ, ອຈິຕ຺ຕກໍ, ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວຊ຺ຊໍ, ວຈີກມ຺ມໍ, ຕິຈິຕ຺ຕໍ, ຕິເວທນນ຺ຕິ.

ປທໂສຘມ຺ມສິກ຺ຂາປທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ.