໗. ກຖິນກ຺ຂນ຺ຘກໍ

ກຖິນານຸຊານນກຖາ

໓໐໖. ກຖິນກ຺ຂນ຺ຘເກ – ປາເວຍ຺ຍກາຕິ ປາເວຍ຺ຍຣຏ຺ຐວາສິໂນ. ປາເວຍ຺ຍໍ ນາມ ໂກສເລສຸ ປຈ຺ຉິມທິສາຠາເຄ ຣຏ຺ຐໍ; ຕຕ຺ຖ ວາສິໂນຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ເອກປິຕຸກຠາຕູນໍ ຠທ຺ທວຄ຺ຄິຍຕ຺ເຖຣານໍ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ. ເຕສຸ ສພ຺ພເຊຏ຺ຐໂກ ອນາຄາມີ, ສພ຺ພປຈ຺ຉິມໂກ ໂສຕາປນ຺ໂນ, ເອໂກປິ ອຣຫາ ວາ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ວາ ນຕ຺ຖິ. ອາຣຎ຺ຎິກາຕິ ຘຸຕງ຺ຄສມາທານວເສນ ອາຣຎ຺ຎິກາ; ນ ອຣຎ຺ຎວາສມຕ຺ເຕນ. ປິຓ຺ຑປາຕິກາທິຠາເວປິ ເຕສໍ ເອເສວ ນໂຍ. ສີສວເສນ ເຈຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິເມ ປນ ເຕຣສາປິ ຘຸຕງ຺ຄານິ ສມາທາເຍວ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ອຸທກສງ຺ຄເຫຕິ ອຸທເກນ ສງ຺ຄຫິເຕ ຆຏິເຕ ສໍສຏ຺ເຐ; ຖເລ ຈ ນິນ຺ເນ ຈ ເອໂກທກີຠູເຕຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຸທກຈິກ຺ຂລ຺ເລຕິ ອກ຺ກນ຺ຕອກ຺ກນ຺ຕຏ຺ຐາເນ ອຸທກຈິກ຺ຂລ຺ໂລ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຍາວ ອານິສທາ ປຫຣຕິ, ອີທິເສ ຈິກ຺ຂລ຺ເລຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂອກປຸຓ຺ເຓຫີຕິ ອຸທກປຸຓ຺ເຓຫິ. ເຕສໍ ກິຣ ຈີວຣານິ ຆນານິ, ເຕສຸ ປຕິຕໍ ອຸທກໍ ນ ປຄ຺ຆຣຕິ ຆນຕ຺ຕາ ປຸຏພທ຺ຘໍ ວິຍ ຕິຏ຺ຐຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ໂອກປຸຓ຺ເຓຫິ ຈີວເຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ໂອຆປຸຓ຺ເຓຫີ’’ຕິປິ ປາໂຐ.

ອວິວທມານາ ວສ຺ສໍ ວສິມ຺ຫາຕິ ເອຕ຺ຖ ອາຄນ຺ຕຸກຏ຺ຐາເນ ເສນາສນຜາສຸຕາຍ ອຠາເວນ ຈ ຠຄວໂຕ ທສ຺ສນາລາເຠນ ອຸກ຺ກຓ຺ຐິຕຕາຍ ຈ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຜາສຸໍ ນ ວສິໍສຸ, ຕສ຺ມາ ‘‘ອວິວທມານາ ຜາສຸກໍ ວສ຺ສໍ ວສິມ຺ຫາ’’ຕິ ນາໂວຈຸໍ. ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາຕິ ຠຄວາ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນມຕຄ຺ຄິຍກຖໍ ກເຖສິ. ເຕ ສພ຺ເພປິ ກຖາປຣິໂຍສາເນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິຕ຺ວາ ນິສິນ຺ນຏ຺ຐານໂຕເຍວ ອາກາເສ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ອຄມໍສຸ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ. ຕໂຕ ຠຄວາ ‘‘ສເຈ ກຖິນຕ຺ຖາໂຣ ປຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ອຠວິສ຺ສ, ເອເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອກໍ ຈີວຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕເຣນ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ນ ເອວໍ ກິລນ຺ຕາ ອສ຺ສຸ, ກຖິນຕ຺ຖາໂຣ ຈ ນາເມສ ສພ຺ພພຸທ຺ເຘຫິ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ກຖິນຕ຺ຖາຣໍ ອນຸຊານິຕຸກາໂມ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ, ອາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຈ ປນ ‘‘ອນຸຊານາມິ ຠິກ຺ຂເວ’’ຕິອາທິມາຫ.

ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖຕກຖິນານໍ ໂວຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ ໂວກາໂຣ; ອຕ຺ຖຕກຖິນານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວຎ຺ຫິ ສຕິ ປຣໂຕ ‘‘ໂສ ເນສໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ອຖ ວາ ໂວຕິ ສາມິວຈນເມເວຕໍ. ໂສ ເນສນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ໂສ ຈີວຣຸປ຺ປາໂທ ເຍ ອຕ຺ຖຕກຖິນາ, ເຕສໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕຕ຺ຖ ອນາມນ຺ຕຈາໂຣຕິ ຍາວ ກຖິນໍ ນ ອຸທ຺ຘຣິຍຕິ, ຕາວ ອນາມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຈຣຓໍ ກປ຺ປິສ຺ສຕິ, ຈາຣິຕ຺ຕສິກ຺ຂາປເທນ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອສມາທານຈາໂຣຕິ ຕິຈີວຣໍ ອສມາທາຍ ຈຣຓໍ; ຈີວຣວິປ຺ປວາໂສ ກປ຺ປິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຄຓໂຠຊນນ຺ຕິ ຄຓໂຠຊນມ຺ປິ ກປ຺ປິສ຺ສຕິ. ຍາວທຕ຺ຖຈີວຣນ຺ຕິ ຍາວຕ຺ຕເກນ ຈີວເຣນ ອຕ຺ໂຖ, ຕາວຕ຺ຕກໍ ອນຘິຏ຺ຐິຕໍ ອວິກປ຺ປິຕໍ ກປ຺ປິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຍ ຈ ຕຕ຺ຖ ຈີວຣຸປ຺ປາໂທຕິ ຕຕ຺ຖ ກຖິນຕ຺ຖຕສີມາຍໍ ມຕກຈີວຣໍ ວາ ໂຫຕຸ ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ທິນ຺ນໍ ວາ ສງ຺ຆິເກນ ຕຕ຺ຣຸປ຺ປາເທນ ອາຠຕໍ ວາ, ເຍນ ເກນຈິ ອາກາເຣນ ຍໍ ສງ຺ຆິກຈີວຣໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ເຕສໍ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວຎ຺ຈ ປນ ຠິກ຺ຂເວ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກຖິນຕ຺ຖາຣໍ ເກ ລຠນ຺ຕິ, ເກ ນ ລຠນ຺ຕີຕິ? ຄຓນວເສນ ຕາວ ປຈ຺ຉິມໂກຏິຍາ ປຎ຺ຈ ຊນາ ລຠນ຺ຕິ, ອຸທ຺ຘໍ ສຕສຫສ຺ສມ຺ປິ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ເຫຏ຺ຐາ ນ ລຠນ຺ຕິ. ວຸຕ຺ຖວສ຺ສວເສນ ປຸຣິມິກາຍ ວສ຺ສໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ປຐມປວາຣຓາຍ ປວາຣິຕາ ລຠນ຺ຕິ, ຉິນ຺ນວສ຺ສາ ວາ ປຈ຺ຉິມິກາຍ ອຸປຄຕາ ວາ ນ ລຠນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ວຸຕ຺ຖວສ຺ສາປິ ນ ລຠນ຺ຕີຕິ ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຸຣິມິກາຍ ອຸປຄຕານໍ ປນ ສພ຺ເພ ຄຓປູຣກາ ໂຫນ຺ຕິ, ອານິສໍສໍ ນ ລຠນ຺ຕິ, ອານິສໍໂສ ອິຕເຣສໍເຍວ ໂຫຕິ. ສເຈ ປຸຣິມິກາຍ ອຸປຄຕາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ວາ ໂຫນ຺ຕິ ຕໂຍ ວາ ທ຺ເວ ວາ ເອໂກ ວາ, ອິຕເຣ ຄຓປູຣເກ ກຕ຺ວາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ. ອຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຠິກ຺ຂູ ອຸປຄຕາ, ເອໂກ ປຣິປຸຓ຺ຓວສ຺ໂສ ສາມເຓໂຣ, ໂສ ເຈ ປຈ຺ຉິມິກາຍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຄຓປູຣໂກ ເຈວ ໂຫຕິ, ອານິສໍສຎ຺ຈ ລຠຕິ. ຕໂຍ ຠິກ຺ຂູ ທ຺ເວ ສາມເຓຣາ, ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂູ ຕໂຍ ສາມເຓຣາ, ເອໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສາມເຓຣາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ປຸຣິມິກາຍ ອຸປຄຕາ ກຖິນຕ຺ຖາຣກຸສລາ ນ ໂຫນ຺ຕິ, ອຕ຺ຖາຣກຸສລາ ຂນ຺ຘກຠາຓກເຖຣາ ປຣິເຍສິຕ຺ວາ ອາເນຕພ຺ພາ. ກມ຺ມວາຈໍ ສາເວຕ຺ວາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣາເປຕ຺ວາ ທານຎ຺ຈ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຄມິສ຺ສນ຺ຕິ. ອານິສໍໂສ ປນ ອິຕເຣສໍເຍວ ໂຫຕິ.

ກຖິນໍ ເກນ ທິນ຺ນໍ ວຏ຺ຏຕິ? ເຍນ ເກນຈິ ເທເວນ ວາ ມນຸສ຺ເສນ ວາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວາ ສຫຘມ຺ມິການໍ ອຎ຺ຎຕເຣນ ທິນ຺ນໍ ວຏ຺ຏຕິ. ກຖິນທາຍກສ຺ສ ວຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖິ, ສເຈ ໂສ ຕໍ ອຊານນ຺ໂຕ ປຸຈ຺ຉຕິ – ‘‘ຠນ຺ເຕ ກຖໍ ກຖິນໍ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ເອວໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ‘‘ຕິຓ຺ຓໍ ຈີວຣານໍ ອຎ຺ຎຕຣປ຺ປໂຫນກໍ ສູຣິຍຸຄ຺ຄມນສມເຍ ວຕ຺ຖໍ ‘ກຖິນຈີວຣໍ ເທມາ’ຕິ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ສ ປຣິກມ຺ມຕ຺ຖໍ ເອຕ຺ຕກາ ນາມ ສູຈິໂຍ, ເອຕ຺ຕກໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ເອຕ຺ຕກໍ ຣຊນໍ, ປຣິກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕານໍ ເອຕ຺ຕການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຍາຄຸຠຕ຺ຕຎ຺ຈ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ.

ກຖິນຕ຺ຖາຣເກນາປິ ຘມ຺ເມນ ສເມນ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣນ຺ເຕນ ວຕ຺ຕໍ ຊານິຕພ຺ພໍ. ຕນ຺ຕວາຍເຄຫໂຕ ຫິ ອາຠຕສນ຺ຕາເນເນວ ຂລິມກ຺ຂິຕສາຏໂກ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ມລີນສາຏໂກປິ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ ກຖິນຕ຺ຖາຣສາຏກໍ ລຠິຕ຺ວາ ສຸຏ຺ຐຸ ໂຘວິຕ຺ວາ ສູຈິອາທີນິ ຈີວຣກມ຺ມູປກຣຓານິ ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ພຫູຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ຕທເຫວ ສິພ຺ພິຕ຺ວາ ນິຏ຺ຐິຕສູຈິກມ຺ມໍ ຣຊິຕ຺ວາ ກປ຺ປພິນ຺ທຸໍ ທຕ຺ວາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຕສ຺ມິໍ ອນຕ຺ຖເຕເຍວ ອຎ຺ຎໍ ກຖິນສາຏກໍ ອາຫຣຕິ, ອຎ຺ຎານິ ຈ ພຫູນິ ກຖິນານິສໍສວຕ຺ຖານິ ເທຕິ, ໂຍ ອານິສໍສໍ ພຫຸໍ ເທຕິ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕເກເນວ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ. ອິຕໂຣ ຍຖາ ຕຖາ ໂອວທິຕ຺ວາ ສຎ຺ຎາເປຕພ຺ໂພ.

ກຖິນໍ ປນ ເກນ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ? ຍສ຺ສ ສງ຺ໂຆ ກຖິນຈີວຣໍ ເທຕິ. ສງ຺ເຆນ ປນ ກສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ? ໂຍ ຊິຓ຺ຓຈີວໂຣ ໂຫຕິ. ສເຈ ພຫູ ຊິຓ຺ຓຈີວຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ວຸຑ຺ຒສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ. ວຸຑ຺ເຒສຸປິ ໂຍ ມຫາປຣິໂສ ຕທເຫວ ຈີວຣໍ ກຕ຺ວາ ອຕ຺ຖຣິຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ຕສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ວຸຑ຺ໂຒ ນ ສກ຺ໂກຕິ ນວກຕໂຣ ສກ຺ໂກຕິ, ຕສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ. ອປິຈ ສງ຺ເຆນ ມຫາເຖຣສ຺ສ ສງ຺ຄຫໍ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ຠນ຺ເຕ ຄຓ຺ຫຖ, ມຍໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ຕີສຸ ຈີວເຣສຸ ຍໍ ຊິຓ຺ຓໍ ໂຫຕິ, ຕທຕ຺ຖາຍ ທາຕພ຺ພໍ. ປກຕິຍາ ທຸປຏ຺ຏຈີວຣສ຺ສ ທຸປຏ຺ຏຕ຺ຖາເຍວ ທາຕພ຺ພໍ. ສເຈປິສ຺ສ ເອກປຏ຺ຏຈີວຣໍ ຆນໍ ໂຫຕິ, ກຖິນສາຏໂກ ຈ ເປລໂວ, ສາຣຸປ຺ປຕ຺ຖາຍ ທຸປຏ຺ຏປ຺ປໂຫນກເມວ ທາຕພ຺ພໍ, ‘‘ອຫໍ ອລຠນ຺ໂຕ ເອກປຏ຺ຏໍ ປາຣຸປາມີ’’ຕິ ວທນ຺ຕສ຺ສາປິ ທຸປຏ຺ຏໍ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ໂຍ ປນ ໂລຠປກຕິໂກ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ນ ທາຕພ຺ພໍ. ເຕນາປິ ‘‘ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ສິພ຺ພິຕ຺ວາ ທ຺ເວ ຈີວຣານິ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຍສ຺ສ ປນ ທີຍຕິ, ຕສ຺ສ ເຍນ ວິຘິນາ ທາຕພ຺ພໍ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເອວຎ຺ຈ ປນ ຠິກ຺ຂເວ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອາຣຠິຕ຺ວາ ສຸຓາຕຸ ເມ ຠນ຺ເຕຕິອາທິກາ ທານກມ຺ມວາຈາ ຕາວ ວຸຕ຺ຕາ.

ເອວໍ ທິນ຺ເນ ປນ ກຖິເນ ສເຈ ຕໍ ກຖິນທຸສ຺ສໍ ນິຏ຺ຐິຕປຣິກມ຺ມເມວ ໂຫຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ. ໂນ ເຈ ນິຏ຺ຐິຕປຣິກມ຺ມໍ ໂຫຕິ, ‘‘ອຫໍ ເຖໂຣ’’ຕິ ວາ ‘‘ພຫຸສ຺ສຸໂຕ’’ຕິ ວາ ເອເກນາປິ ອກາຕຸໍ ນ ລພ຺ຠຕິ, ສພ຺ເພເຫວ ສນ຺ນິປຕິຕ຺ວາ ໂຘວນສິພ຺ພນຣຊນານິ ນິຏ຺ຐາເປຕພ຺ພານິ. ອິທຎ຺ຫິ ກຖິນວຕ຺ຕໍ ນາມ ພຸທ຺ຘປ຺ປສຕ຺ຖໍ. ອຕີເຕ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣປິ ຠຄວາ ກຖິນວຕ຺ຕໍ ອກາສິ. ຕສ຺ສ ກິຣ ອຄ຺ຄສາວໂກ ສຸຊາຕຕ຺ເຖໂຣ ນາມ ກຖິນໍ ຄຓ຺ຫິ, ຕໍ ສຕ຺ຖາ ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິຍາ ຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ເສຫິ ສທ຺ຘິໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອກາສິ.

ກຕປຣິໂຍສິຕໍ ປນ ກຖິນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຖາຣເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ‘‘ສເຈ ສງ຺ຆາຏິຍາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ໂປຣາຓິກາ ສງ຺ຆາຏິ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພາ, ນວາ ສງ຺ຆາຏິ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ. ‘ອິມາຍ ສງ຺ຆາຏິຍາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣາມີ’ຕິ ວາຈາ ຠິນ຺ທິຕພ຺ພາ’’ຕິອາທິນາ ປຣິວາເຣ ວຸຕ຺ຕວິຘາເນນ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ. ອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ຈ ປນ ‘‘ເຕນ ກຖິນຕ຺ຖາຣເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອຕ຺ຖຕໍ ຠນ຺ເຕ ສງ຺ຆສ຺ສ ກຖິນໍ, ຘມ຺ມິໂກ ກຖິນຕ຺ຖາໂຣ, ອນຸໂມທຖາ’ຕິ ເຕຫິ ອນຸໂມທເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ອຕ຺ຖຕໍ ອາວຸໂສ ສງ຺ຆສ຺ສ ກຖິນໍ, ຘມ຺ມິໂກ ກຖິນຕ຺ຖາໂຣ, ອນຸໂມທາມາ’’ຕິ ເອວມາທິນາ ປຣິວາເຣ ວຸຕ຺ຕວິຘາເນເນວ ອນຸໂມທາເປຕພ຺ພໍ, ອິຕເຣຫິ ຈ ອນຸໂມທິຕພ຺ພໍ. ເອວໍ ສພ຺ເພສໍ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ປຣິວາເຣ ‘‘ທ຺ວິນ຺ນໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນໍ – ອຕ຺ຖາຣກສ຺ສ ຈ ອນຸໂມທກສ຺ສ ຈາ’’ຕິ (ປຣິ. ໔໐໓). ປຸນປິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ນ ສງ຺ໂຆ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣຕິ, ນ ຄໂຓ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣຕິ, ປຸຄ຺ຄໂລ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ອນຸໂມທນາ ຄຓສ຺ສ ອນຸໂມທນາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຕ຺ຖາຣາ ສງ຺ຆສ຺ສ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນໍ, ຄຓສ຺ສ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນໍ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນໍ’’ຕິ (ປຣິ. ໔໑໔).

ເອວໍ ອຕ຺ຖເຕ ປນ ກຖິເນ ສເຈ ກຖິນຈີວເຣນ ສທ຺ຘິໍ ອາຠຕໍ ອານິສໍສໍ ທາຍກາ ‘‘ເຍນ ອມ຺ຫາກໍ ກຖິນໍ ຄຫິຕໍ, ຕສ຺ເສວ ເທມາ’’ຕິ ເທນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອນິສ຺ສໂຣ. ອຖ ອວິຈາເຣຕ຺ວາວ ທຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອິສ຺ສໂຣ. ຕສ຺ມາ ສເຈ ກຖິນຕ຺ຖາຣກສ຺ສ ເສສຈີວຣານິປິ ທຸພ຺ພລານິ ໂຫນ຺ຕິ, ສງ຺ເຆນ ອປໂລເກຕ຺ວາ ເຕສມ຺ປິ ອຕ຺ຖາຍ ວຕ຺ຖານິ ທາຕພ຺ພານິ. ກມ຺ມວາຈາ ປນ ເອກາເຍວ ວຏ຺ຏຕິ. ອວເສເສ ກຖິນານິສໍເສ ພລວວຕ຺ຖານິ ວສ຺ສາວາສິກຏ຺ຐິຕິກາຍ ທາຕພ຺ພານິ, ຐິຕິກາຍ ອຠາເວ ເຖຣາສນໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທາຕພ຺ພານິ, ຄຣຸຠຓ຺ຑໍ ນ ຠາເຊຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປນ ເອກສີມາຍ ພຫູ ວິຫາຣາ ໂຫນ຺ຕິ, ສພ຺ເພ ຠິກ຺ຂູ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ເອກຕ຺ຖ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕພ຺ພໍ, ວິສຸໍ ວິສຸໍ ອຕ຺ຖຣິຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ.

໓໐໘. ອິທານິ ຍຖາ ຈ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ, ຍຖາ ຈ ອນຕ຺ຖຕໍ, ຕໍ ວິຘິໍ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ເອວຎ຺ຈ ປນ ຠິກ຺ຂເວ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນໍ ເອວໍ ອນຕ຺ຖຕນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ອກຣຓີຍຎ຺ເຈວ ມຫາຠູມິກຎ຺ຈ ອນຕ຺ຖຕລກ຺ຂຓໍ ຕາວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ນ ອຸລ຺ລິຂິຕມຕ຺ເຕນາຕິອາທິເກ ຈຕຸວີສຕິ ອາກາເຣ ທສ຺ເສສິ. ຕໂຕ ປຣໍ ອຕ຺ຖຕລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອຫເຕນ ອຕ຺ຖຕນ຺ຕິອາທິເກ ສຕ຺ຕຣສ ອາກາເຣ ທສ຺ເສສິ. ປຣິວາເຣປິ ຫິ ‘‘ຈຕຸວີສຕິຍາ ອາກາເຣຫິ ອນຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນໍ, ສຕ຺ຕຣສຫິ ອາກາເຣຫິ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນ’’ນ຺ຕິ ອິທເມວ ລກ຺ຂຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ອຸລ຺ລິຂິຕມຕ຺ເຕນາຕິ ທີຆໂຕ ຈ ປຸຖຸລໂຕ ຈ ປມາຓຄ຺ຄຫຓມຕ຺ເຕນ. ປມາຓຎ຺ຫິ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ປເທສສ຺ສ ສຎ຺ຊານນຕ຺ຖໍ ນຂາທີຫິ ວາ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອຸລ຺ລິຂຕິ, ນລາຏາທີສຸ ວາ ຆໍສຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ປມາຓຄ຺ຄຫຓໍ ‘‘ອຸລ຺ລິຂິຕມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ໂຘວນມຕ຺ເຕນາຕິ ກຖິນທຸສ຺ສໂຘວນມຕ຺ເຕນ. ຈີວຣວິຈາຣຓມຕ຺ເຕນາຕິ ‘‘ປຎ຺ຈກໍ ວາ ສຕ຺ຕກໍ ວາ ນວກໍ ວາ ເອກາທສກໍ ວາ ໂຫຕູ’’ຕິ ເອວໍ ວິຈາຣິຕມຕ຺ເຕນ. ເຉທນມຕ຺ເຕນາຕິ ຍຖາວິຈາຣິຕສ຺ສ ວຕ຺ຖສ຺ສ ເຉທນມຕ຺ເຕນ. ພນ຺ຘນມຕ຺ເຕນາຕິ ໂມຆສຸຕ຺ຕກາໂຣປນມຕ຺ເຕນ. ໂອວຏ຺ຏິຍກຣຓມຕ຺ເຕນາຕິ ໂມຆສຸຕ຺ຕການຸສາເຣນ ທີຆສິພ຺ພິຕມຕ຺ເຕນ. ກຓ຺ຑຸສກຣຓມຕ຺ເຕນາຕິ ມຸທ຺ຘິຍປຕ຺ຕພນ຺ຘນມຕ຺ເຕນ. ທຬ຺ຫີກມ຺ມກຣຓມຕ຺ເຕນາຕິ ທ຺ເວ ຈິມິລິກາໂຍ ເອກໂຕ ກຕ຺ວາ ສິພ຺ພິຕມຕ຺ເຕນ. ອຖ ວາ ປຐມຈິມິລິກາ ຆເຏຕ຺ວາ ຐປິຕາ ໂຫຕິ, ກຖິນສາຏກໍ ຕສ຺ສາ ກຸຈ຺ຉິຈິມິລິກໍ ກຕ຺ວາ ສິພ຺ພິຕມຕ຺ເຕນາຕິປິ ອຕ຺ໂຖ. ມຫາປຈ຺ຈຣິຍໍ ‘‘ປກຕິຈີວຣສ຺ສ ອຸປສ຺ສຍທາເນນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຸຣຸນ຺ທິຍໍ ປນ ‘‘ປກຕິປຕ຺ຕພທ຺ຘຈີວຣໍ ທຸປຏ຺ຏໍ ກາຕຸໍ ກຸຈ຺ຉິຈິມິລິກໍ ອລ຺ລິຍາປນມຕ຺ເຕນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອນຸວາຕກຣຓມຕ຺ເຕນາຕິ ປິຏ຺ຐິອນຸວາຕາໂຣປນມຕ຺ເຕນ. ປຣິຠຓ຺ຑກຣຓມຕ຺ເຕນາຕິ ກຸຈ຺ຉິອນອຸວາຕາໂຣປນມຕ຺ເຕນ. ໂອວທ຺ເຘຍ຺ຍກຣຓມຕ຺ເຕນາຕິ ອາຄນ຺ຕຸກປຕ຺ຕາໂຣປນມຕ຺ເຕນ. ກຖິນຈີວຣໂຕ ວາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ອກຖິນຈີວເຣ ປຕ຺ຕາໂຣປນມຕ຺ເຕນ.

ກມ຺ພລມທ຺ທນມຕ຺ເຕນາຕິ ເອກວາຣໍເຍວ ຣຊເນ ປກ຺ຂິຕ຺ເຕນ ທນ຺ຕວຓ຺ເຓນ ປຓ຺ຑຸປລາສວຓ຺ເຓນ ວາ. ສເຈ ປນ ສກິໍ ວາ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວາ ຣຕ຺ຕມ຺ປິ ສາຣຸປ຺ປໍ ໂຫຕິ, ວຏ຺ຏຕິ. ນິມິຕ຺ຕກເຕນາຕິ ‘‘ອິມິນາ ທຸສ຺ເສນ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເອວໍ ນິມິຕ຺ຕກເຕນ. ເອຕ຺ຕກເມວ ຫິ ປຣິວາເຣ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຏ຺ຐກຖາສຸ ປນ ‘‘ອຍໍ ສາຏໂກ ສຸນ຺ທໂຣ, ສກ຺ກາ ອິມິນາ ກຖິນໍ ອຕ຺ຖຣິຕຸ’ນ຺ຕິ ເອວໍ ນິມິຕ຺ຕກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ລທ຺ເຘນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຣິກຖາກເຕນາຕິ ‘‘ກຖິນໍ ນາມ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ກຖິນທາຍໂກ ພຫຸໍ ປຸຎ຺ຎໍ ປສວຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປຣິກຖາຍ ອຸປ຺ປາທິເຕນ. ກຖິນໍ ນາມ ອຕິອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ ວຏ຺ຏຕິ, ມາຕຣມ຺ປິ ວິຎ຺ຎາເປຕຸໍ ນ ວຏ຺ຏຕິ, ອາກາສໂຕ ໂອຕິຓ຺ຓສທິສເມວ ວຏ຺ຏຕີຕິ. ກຸກ຺ກຸກເຕນາຕິ ຕາວກາລິເກນ. ສນ຺ນິຘິກເຕນາຕິ ເອຕ຺ຖ ທຸວິໂຘ ສນ຺ນິຘິ ກຣຓສນ຺ນິຘິ ຈ ນິຈຍສນ຺ນິຘິ ຈ. ຕຕ຺ຖ ຕທເຫວ ອກຕ຺ວາ ຐເປຕ຺ວາ ກຣຓໍ ກຣຓສນ຺ນິຘິ. ສງ຺ໂຆ ອຊ຺ຊ ກຖິນທຸສ຺ສໍ ລຠິຕ຺ວາ ປຸນທິວເສ ເທຕິ, ອຍໍ ນິຈຍສນ຺ນິຘິ.

ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນາຕິ ຣຕ຺ຕິນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ. ປຣິວາເຣປິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ນາມ ກຣິຍມາເນ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐຫຕີ’’ຕິ. ອກປ຺ປກເຕນາຕິ ອນາທິນ຺ນກປ຺ປພິນ຺ທຸນາ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ຆາຏິຍາຕິອາທີສຸ ຐເປຕ຺ວາ ສງ຺ຆາຏິອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄອນ຺ຕຣວາສເກ ອຎ຺ເຎນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓາທິນາ ອຕ຺ຖຕໍ ອນຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕີຕິ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຎ຺ຈເກນ ວາ ອຕິເຣກປຎ຺ຈເກນ ວາຕິ ປຎ຺ຈ ວາ ອຕິເຣການິ ວາ ຂຓ຺ຑານິ ກຕ຺ວາ ມຫາມຓ຺ຑລອຑ຺ຒມຓ຺ຑລານິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ກເຕເນວ ວຏ຺ຏຕິ. ເອວຎ຺ຫິ ສມຓ຺ຑລິກຕໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎນ ອຈ຺ຉິນ຺ນເກນ ວາ ທ຺ວຕ຺ຕິຈຕຸຂຓ຺ເຑນ ວາ ນ ວຏ຺ຏຕິ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຕ຺ຖາຣາຕິ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຕ຺ຖາຣໍ ຐເປຕ຺ວາ ນ ອຎ຺ເຎນ ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ຄຓສ຺ສ ວາ ອຕ຺ຖາເຣນ ອຕ຺ຖຕໍ ໂຫຕິ. ນິສ຺ສີມຏ຺ໂຐ ອນຸໂມທຕີຕິ ພຫິອຸປຈາຣສີມາຍ ຐິໂຕ ອນຸໂມທຕິ.

໓໐໙. ອຫເຕນາຕິ ອປຣິຠຸຕ຺ເຕນ. ອຫຕກປ຺ເປນາຕິ ອຫຕສທິເສນ ເອກວາຣໍ ວາ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ວາ ໂຘເຕນ. ປິໂລຕິກາຍາຕິ ຫຕວຕ຺ຖກສາຏເກນ. ປໍສຸກູເລນາຕິ ເຕວີສຕິຍາ ເຂຕ຺ເຕສຸ ອຸປ຺ປນ຺ນປໍສຸກູເລນ. ປໍສຸກູລິກຠິກ຺ຂຸນາ ໂຈຬກຠິກ຺ຂໍ ອາຫິຓ຺ຑິຕ຺ວາ ລທ຺ຘໂຈຬເກຫິ ກຕຈີວເຣນາຕິປິ ກຸຣຸນ຺ທິມຫາປຈ຺ຈຣີສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາປຓິເກນາຕິ ອາປຓທ຺ວາເຣ ປຕິຕປິໂລຕິກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກຖິນຕ຺ຖາຍ ເທຕິ, ເຕນາປິ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕວິປລ຺ລາເສເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອິມສ຺ມິໍ ປນ ຐາເນ ‘‘ສຫ ກຖິນສ຺ສ ອຕ຺ຖາຣາ ກຕິ ຘມ຺ມາ ຊາຍນ຺ຕີ’’ຕິອາທິ ພຫຸອຏ຺ຐກຖາສຸ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ປຣິວາເຣ ປາຬິອາຣູຬ຺ຫເມວ, ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ອາຄຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ. ນ ຫິ ເຕນ ອິຘ ອວຸຈ຺ຈມາເນນ ກຖິນຕ຺ຖາຣກສ຺ສ ກິຎ຺ຈິ ປຣິຫາຍຕິ.

໓໑໐. ເອວໍ ກຖິນຕ຺ຖາຣໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຸພ຺ຠາຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ກຖຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂເວ ອຸພ຺ຠຕໍ ໂຫຕິ ກຖິນນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ມາຕິກາຕິ ມາຕໂຣ; ຊເນຕ຺ຕິໂຍຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຖິນຸພ຺ຠາຣຎ຺ຫິ ເອຕາ ອຏ຺ຐ ຊເນຕ຺ຕິໂຍ. ຕາສຸ ປກ຺ກມນໍ ອນ຺ໂຕ ອສ຺ສາຕິ ປກ຺ກມນນ຺ຕິກາ. ເອວໍ ເສສາປິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ອາທາຍສຕ຺ຕກກຖາ

໓໑໑. ນ ປຈ຺ເຈສ຺ສນ຺ຕິ ນ ປຸນ ອາຄມິສ຺ສໍ. ເອຕສ຺ມິໍ ປນ ປກ຺ກມນນ຺ຕິເກ ກຖິນຸທ຺ຘາເຣ ປຐມໍ ຈີວຣປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕິ, ປຈ຺ຉາ ອາວາສປລິໂພໂຘ. ເອວໍ ປກ຺ກມໂຕ ຫິ ຈີວຣປລິໂພໂຘ ອນ຺ໂຕສີມາຍເມວ ຉິຊ຺ຊຕິ, ອາວາສປລິໂພໂຘ ສີມາຕິກ຺ກເມ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ ປຣິວາເຣ –

‘‘ປກ຺ກມນນ຺ຕິໂກ ກຖິນຸທ຺ຘາໂຣ, ວຸຕ຺ໂຕ ອາທິຈ຺ຈພນ຺ຘຸນາ;

ເອຕຎ຺ຈ ຕາຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊິສ຺ສໍ, ຈີວຣປລິໂພໂຘ ປຐມໍ ຉິຊ຺ຊຕິ;

ປຈ຺ຉາ ອາວາສປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. (ປຣິ. ໔໑໕);

ຈີວຣໍ ອາທາຍາຕິ ອກຕຈີວຣໍ ອາທາຍ. ພຫິສີມຄຕສ຺ສາຕິ ອຎ຺ຎໍ ສາມນ຺ຕວິຫາຣໍ ຄຕສ຺ສ. ເອວໍ ໂຫຕີຕິ ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ເສນາສນຜາສຸກໍ ວາ ສຫາຍສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ວາ ທິສ຺ວາ ເອວໍ ໂຫຕິ. ເອຕສ຺ມິໍ ປນ ນິຏ຺ຐານນ຺ຕິເກ ກຖິນຸທ຺ຘາເຣ ອາວາສປລິໂພໂຘ ປຐມໍ ຉິຊ຺ຊຕິ, ໂສ ຫິ ‘‘ນ ປຈ຺ເຈສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ຈິຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນມຕ຺ເຕເຍວ ຉິຊ຺ຊຕິ. ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ເຈຕໍ –

‘‘ນິຏ຺ຐານນ຺ຕິໂກ ກຖິນຸທ຺ຘາໂຣ, ວຸຕ຺ໂຕ ອາທິຈ຺ຈພນ຺ຘຸນາ;

ເອຕຎ຺ຈ ຕາຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊິສ຺ສໍ, ອາວາສປລິໂພໂຘ ປຐມໍ ຉິຊ຺ຊຕິ;

ຈີວເຣ ນິຏ຺ຐິເຕ ຈີວຣປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ.

ເອເຕນ ນເຍນ ເສສມາຕິກາວິຠຊເນປິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ‘‘ສນ຺ນິຏ຺ຐານນ຺ຕິເກ ທ຺ເວປິ ປລິໂພຘາ ເນວິມໍ ຈີວຣໍ ກາເຣສ຺ສໍ, ນ ປຈ຺ເຈສ຺ສນ຺ຕິ ຈິຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນມຕ຺ເຕເຍວ ເອກໂຕ ຉິຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ສນ຺ນິຏ຺ຐານນ຺ຕິໂກ ກຖິນຸທ຺ຘາໂຣ, ວຸຕ຺ໂຕ ອາທິຈ຺ຈພນ຺ຘຸນາ;

ເອຕຎ຺ຈ ຕາຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊິສ຺ສໍ, ທ຺ເວ ປລິໂພຘາ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ຉິຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ.

ເອວໍ ສພ຺ພກຖິນຸທ຺ຘາເຣສຸ ປລິໂພຘຸປຈ຺ເຉໂທ ເວທິຕພ຺ໂພ. ໂສ ປນ ຍສ຺ມາ ອິມິນາ ຈ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຣິວາເຣ ຈ ອາຄຕຠາເວນ ສກ຺ກາ ຊານິຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ນ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຍໍ ປເນຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ – ນາສນນ຺ຕິເກ ອາວາສປລິໂພໂຘ ປຐມໍ ຉິຊ຺ຊຕິ, ຈີວເຣ ນຏ຺ເຐ ຈີວຣປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕິ. ຍສ຺ມາ ຈີວເຣ ນຏ຺ເຐ ຈີວຣປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ນາສນນ຺ຕິໂກ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສວນນ຺ຕິເກ ຈີວຣປລິໂພໂຘ ປຐມໍ ຉິຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ມາ ຕສ຺ສ ສຫ ສວເນນ ອາວາສປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕິ.

ອາສາວຈ຺ເຉທິເກ ອາວາສປລິໂພໂຘ ປຐມໍ ຉິຊ຺ຊຕິ. ຈີວຣາສາຍ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນາຍ ຈີວຣປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ປນ ຍສ຺ມາ ‘‘ອນາສາຍ ລຠຕິ; ອາສາຍ ນ ລຠຕິ; ຕສ຺ສ ເອວໍ ໂຫຕິ ‘ອິເຘວິມໍ ຈີວຣໍ ກາເຣສ຺ສໍ, ນ ປຈ຺ເຈສ຺ສ’’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອິຕເຣຫິ ອຸທ຺ຘາເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ໂວມິສ຺ສກເທສໂນ ອເນກປ຺ປເຠໂທ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ປຣໂຕ ວິສຸໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕ຺ວາ ວຸຕ຺ໂຕ, ອິຘ ນ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຘ ປນ ສວນນ຺ຕິກສ຺ສ ອນນ຺ຕຣໍ ສີມາຕິກ຺ກນ຺ຕິໂກ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຖ ຈີວຣປລິໂພໂຘ ປຐມໍ ຉິຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ພຫິສີເມ ອາວາສປລິໂພໂຘ ຉິຊ຺ຊຕິ. ສຫຸພ຺ຠາເຣ ທ຺ເວ ປລິໂພຘາ ອປຸພ຺ພໍ ອຈຣິມໍ ຉິຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ.

໓໑໖-໓໒໕. ເອວໍ ອາທາຍວາເຣ ສຕ຺ຕກຖິນຸທ຺ຘາເຣ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ສມາທາຍວາເຣປິ ວິປ຺ປກຕຈີວຣສ຺ສ ອາທາຍສມາທາຍວາເຣສຸປິ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ເຕເຍວ ທສ຺ສິຕາ. ຕໂຕ ປຣໍ ອນ຺ໂຕສີມາຍໍ ‘‘ປຈ຺ເຈສ຺ສໍ ນ ປຈ຺ເຈສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ອິມໍ ວິຘິໍ ອນາມສິຕ຺ວາວ ‘‘ນ ປຈ຺ເຈສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ອິມເມວ ອາມສິຕ຺ວາ ອນຘິຏ຺ຐິເຕນາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຈ ເຍ ເຍ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເຕ ເຕ ທສ຺ສິຕາ. ຕໂຕ ປຣໍ ‘‘ຈີວຣາສາຍ ປກ຺ກມຕີ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ອິຕເຣຫິ ສທ຺ຘິໍ ໂວມິສ຺ສກນເຍນ ອເນກກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ອາສາວຈ຺ເຉທິກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ທິສໍຄມິຍວເສນ ຈ ຜາສຸວິຫາຣິກວເສນ ຈ ນິຏ຺ຐານນ຺ຕິເກສຸ ຍຸຊ຺ຊມານາ ກຖິນຸທ຺ຘາຣາ ທສ຺ສິຕາ. ເອວໍ ປເຠທໂຕ ກຖິນຸທ຺ຘາຣໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ເຍ ເຕນ ເຕນ ກຖິນຸທ຺ຘາເຣນ ປລິໂພຘາ ຉິຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ເຕສໍ ປຏິປກ຺ເຂ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ທ຺ເວເມ ຠິກ຺ຂເວ ກຖິນສ຺ສ ປລິໂພຘາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຈຕ຺ເຕນາຕິ ເຍນ ຈິຕ຺ເຕນ ໂສ ອາວາໂສ ຈຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຕໍ ຈຕ຺ຕໍ ນາມ, ເຕນ ຈຕ຺ເຕນ. ວນ຺ຕມຸຕ຺ເຕສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ກຖິນກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.