໑໐. ໂກສມ຺ພກກ຺ຂນ຺ຘກໍ

ໂກສມ຺ພກວິວາທກຖາ

໔໕໑. ໂກສມ຺ພກກ຺ຂນ຺ຘເກ – ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ຂິປິໍສູຕິ ເອຕ຺ຖ ອຍມນຸປຸພ຺ພິກຖາ – ທ຺ເວ ກິຣ ຠິກ຺ຂູ ເອກສ຺ມິໍ ອາວາເສ ວສນ຺ຕິ ວິນຍຘໂຣ ຈ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິໂກ ຈ. ເຕສຸ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ເອກທິວສໍ ວຈ຺ຈກຸຏິໍ ປວິຏ຺ໂຐ ອາຈມນອຸທກາວເສສໍ ຠາຊເນ ຐເປຕ຺ວາວ ນິກ຺ຂມິ. ວິນຍຘໂຣ ປຈ຺ຉາ ປວິຏ຺ໂຐ ຕໍ ອຸທກໍ ທິສ຺ວາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ອາວຸໂສ, ຕຍາ ອິທໍ ອຸທກໍ ຐປິຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອາມາວຸໂສ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ຕ຺ວໍ ເອຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕິຠາວໍ ນ ຊານາສີ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ນ ຊານາມີ’’ຕິ. ‘‘ໂຫຕິ, ອາວຸໂສ ເອຕ຺ຖ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ສເຈ ໂຫຕິ, ເທສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ສເຈ ປນ ເຕ, ອາວຸໂສ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອສຕິຍາ ກຕໍ, ນຕ຺ຖິ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ. ໂສ ຕສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິທິຏ຺ຐິ ອໂຫສິ.

ວິນຍຘໂຣປິ ອຕ຺ຕໂນ ນິສ຺ສິຕການໍ ‘‘ອຍໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິໂກ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊມາໂນປິ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ ອາໂຣເຈສິ. ເຕ ຕສ຺ສ ນິສ຺ສິຕເກ ທິສ຺ວາ ‘‘ຕຸມ຺ຫາກໍ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາປິ ອາປຕ຺ຕິຠາວໍ ນ ຊານາຕີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ເຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ອາໂຣເຈສຸໍ. ໂສ ເອວມາຫ – ‘‘ອຍໍ ວິນຍຘໂຣ ປຸພ຺ເພ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ອິທານິ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວທຕິ. ມຸສາວາທີ ເອໂສຕິ. ເຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຕຸມ຺ຫາກໍ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ມຸສາວາທີ’’ຕິ ເອວໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ກລຫໍ ວຑ຺ຒຍິໍສຸ. ຕໂຕ ວິນຍຘໂຣ ໂອກາສໍ ລຠິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກມ຺ມໍ ອກາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ຂິປິໍສູ’’ຕິ.

໔໕໓. ຠິນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ຠິນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆຕິ ເອຕ຺ຖ ນ ຕາວ ຠິນ຺ໂນ; ອປິຈ ໂຂ ຍຖາ ເທເວ ວຸຏ຺ເຐ ‘‘ອິທານິ ສສ຺ສໍ ນິປ຺ຜນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ອວສ຺ສຎ຺ຫິ ຕໍ ນິປ຺ຜຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ເອວເມວ ອິມິນາ ກາຣເຓນ ອາຍຕິໍ ອວສ຺ສໍ ຠິຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ໂສ ຈ ໂຂ ກລຫວເສນ ນ ສງ຺ຆເຠທວເສນ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຠິນ຺ໂນ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມ຺ຠມອຕ຺ຖວເສນ ເຈຕ຺ຖ ອາເມຑິຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໔໕໔. ເອຕມຕ຺ຖໍ ຠາສິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມີຕິ ກສ຺ມາ ເອວໍ ຠາສິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ? ສເຈ ຫິ ຠຄວາ ອຸກ຺ເຂປເກ ວາ ‘‘ອກາຣເຓ ຕຸມ຺ເຫຫິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອຸກ຺ຂິຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວເທຍ຺ຍ, ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕານຸວຕ຺ຕເກ ວາ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ນາ’’ຕິ ວເທຍ຺ຍ, ‘‘ເອເຕສໍ ຠຄວາ ປກ຺ໂຂ, ເອເຕສໍ ຠຄວາ ປກ຺ໂຂ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອາຆາຕໍ ພນ຺ເຘຍ຺ຍຸໍ, ຕສ຺ມາ ຕນ຺ຕິເມວ ຐເປຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ຠາສິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ.

໔໕໕. ອຕ຺ຕນາ ວາ ອຕ຺ຕານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ໂຍ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ເຂປນີຍກຕານໍ ອຘມ຺ມວາທີນໍ ປກ຺ເຂ ນິສິນ຺ໂນ ‘‘ຕຸມ຺ເຫ ກິໍ ຠຓຖາ’’ຕິ ເຕສຎ຺ຈ ອິຕເຣສຎ຺ຈ ລທ຺ຘິໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ອິເມ ອຘມ຺ມວາທິໂນ, ອິຕເຣ ຘມ຺ມວາທິໂນ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອຍໍ ເຕສໍ ມຊ຺ເຌ ນິສິນ຺ໂນວ ເຕສໍ ນານາສໍວາສໂກ ໂຫຕິ, ກມ຺ມໍ ໂກເປຕິ, ອິຕເຣສມ຺ປິ ຫຕ຺ຖປາສໍ ອນາຄຕຕ຺ຕາ ໂກເປຕິ. ເອວໍ ອຕ຺ຕນາ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ນານາສໍວາສກໍ ກໂຣຕິ. ສມານສໍວາສກນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ໂຍ ອຘມ຺ມວາທີນໍ ປກ຺ເຂ ນິສິນ຺ໂນ ‘‘ອຘມ຺ມວາທິໂນ ອິເມ, ອິຕເຣ ຘມ຺ມວາທິໂນ’’ຕິ ເຕສໍ ມຊ຺ຌໍ ປວິສຕິ, ຍຕ຺ຖ ວາ ຕຕ຺ຖ ວາ ປນ ປກ຺ເຂ ນິສິນ຺ໂນ ‘‘ອິເມ ຘມ຺ມວາທິໂນ’’ຕິ ຄຓ຺ຫາຕິ, ອຍໍ ອຕ຺ຕນາ ວາ ອຕ຺ຕານໍ ສມານສໍວາສກໍ ກໂຣຕີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໔໕໖. ກາຍກມ຺ມໍ ວຈີກມ຺ມນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ກາເຍນ ປຫຣນ຺ຕາ ກາຍກມ຺ມໍ ອຸປທໍເສນ຺ຕິ, ຜຣຸສໍ ວທນ຺ຕາ ວຈີກມ຺ມໍ ອຸປທໍເສນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຫຕ຺ຖປຣາມາສໍ ກໂຣນ຺ຕີຕິ ໂກຘວເສນ ຫຕ຺ເຖຫິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປຣາມສນໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຘມ຺ມິຍາຍມາເນຕິ ອຘມ຺ມິຍານິ ກິຈ຺ຈານິ ກຸຣຸມາເນ. ອສມ຺ໂມທິກາວຕ຺ຕມານາຍາຕິ ອສມ຺ໂມທິກາຍ ວຕ຺ຕມານາຍ. ອຍເມວ ວາ ປາໂຐ. ສມ຺ໂມທນກຖາຍ ອວຕ຺ຕມານາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ນ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ທ຺ເວ ປນ຺ຕິໂຍ ກຕ຺ວາ ອຸປຈາຣໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ຘມ຺ມິຍາຍມາເນ ປນ ສມ຺ໂມທິກາຍ ວຕ຺ຕມານາຍ ອາສນນ຺ຕຣິກາຍ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ເອເກກໍ ອາສນໍ ອນ຺ຕຣໍ ກຕ຺ວາ ນິສີທິຕພ຺ພໍ.

໔໕໗-໔໕໘. ມາ ຠຓ຺ຑນນ຺ຕິອາທີສຸ ‘‘ອກຕ຺ຖາ’’ຕິ ປາຐເສສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ມາ ຠຓ຺ຑນໍ ອກຕ຺ຖາ’’ຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ອຘມ຺ມວາທີຕິ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕານຸວຕ຺ຕເກສຸ ອຎ຺ຎຕໂຣ. ອຍໍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ຠຄວໂຕ ອຕ຺ຖກາໂມ, ອຍໍ ກິຣສ຺ສ ອຘິປ຺ປາໂຍ ‘‘ອິເມ ຠິກ຺ຂູ ໂກຘາຠິຠູຕາ ສຕ຺ຖຸ ວຈນໍ ນ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ມາ ຠຄວາ ເອເຕ ໂອວທນ຺ໂຕ ກິລມິຕ຺ຖາ’’ຕິ ຕສ຺ມາ ເອວມາຫ. ຠຄວາ ປນ ‘‘ປຈ຺ຉາປິ ສຎ຺ຎໍ ລຠິຕ຺ວາ ໂອຣມິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ເຕສໍ ອນຸກມ຺ປາຍ ອຕີຕວຕ຺ຖຸໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ກເຖສິ. ຕຕ຺ຖ ອນຕ຺ຖໂຕຕິ ອນຕ຺ໂຖ ອໂຕ; ເອຕສ຺ມາ ເມ ປຸຣິສາ ອນຕ຺ໂຖຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຖ ວາ ອນຕ຺ຖໂຕຕິ ອນຕ຺ຖໂທ. ເສສໍ ປາກຏເມວ.

໔໖໔. ປຸຖຸສທ຺ໂທຕິອາທິຄາຖາສຸ ປນ ປຸຖຸ ມຫາ ສທ຺ໂທ ອສ຺ສາຕິ ປຸຖຸສທ຺ໂທ. ສມຊໂນຕິ ສມາໂນ ເອກສທິໂສ ຊໂນ; ສພ຺ໂພ ຈາຍໍ ຠຓ຺ຑນກາຣໂກຊໂນ ສມນ຺ຕໂຕ ສທ຺ທນິຈ຺ຉາຣເຓນ ປຸຖຸສທ຺ໂທ ເຈວ ສທິໂສ ຈາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນ ພາໂລ ໂກຈິ ມຎ຺ຎຖາຕິ ຕຕ຺ຖ ໂກຈິ ເອໂກປິ ‘‘ອຫໍ ພາໂລ’’ຕິ ນ ມຎ຺ຎິຕ຺ຖ; ສພ຺ເພປິ ປຓ຺ຑິຕມານິໂນເຍວ. ນາຎ຺ຎໍ ຠິຍ຺ໂຍ ອມຎ຺ຎຣຸນ຺ຕິ ໂກຈິ ເອໂກປິ ‘‘ອຫໍ ພາໂລ’’ຕິ ຈ ນ ມຎ຺ຎິຕ຺ຖ; ຠິຍ຺ໂຍ ຈ ສງ຺ຆສ຺ມິໍ ຠິຊ຺ຊມາເນ ອຎ຺ຎມ຺ປິ ເອກໍ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ກາຣຓາ ສງ຺ໂຆ ຠິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ອິທໍ ກາຣຓໍ ນ ມຎ຺ຎິຕ຺ຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ປຣິມຸຏ຺ຐາຕິ ປຣິມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິໂນ. ວາຈາໂຄຈຣຠາຓິໂນຕິ ຣາກາຣສ຺ສ ຣສ຺ສາເທໂສ ກໂຕ, ວາຈາໂຄຈຣາ ນ ສຕິປຏ຺ຐານາທິໂຄຈຣາ. ຠາຓິໂນ ຈ ກຖໍ ຠາຓິໂນ? ຍາວິຈ຺ຉນ຺ຕິ ມຸຂາຍາມໍ ຍາວ ມຸຂໍ ປສາເຣຕຸໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຕາວ ປສາເຣຕ຺ວາ ຠາຓິໂນ, ເອໂກປິ ສງ຺ຆຄາຣເວນ ມຸຂສງ຺ໂກຈໍ ນ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຍນ ນີຕາຕິ ເຍນ ກລເຫນ ອິມໍ ນິລ຺ລຊ຺ຊຠາວໍ ນີຕາ. ນ ຕໍ ວິທູຕິ ນ ຕໍ ຊານນ຺ຕິ, ‘‘ເອວໍ ສາທີນໂວ ອຍ’’ນ຺ຕິ.

ເຍ ຈ ຕໍ ອຸປນຍ຺ຫນ຺ຕີຕິ ຕໍ ‘‘ອກ຺ໂກຈ຺ຉິ ມໍ, ອວຘິ ມ’’ນ຺ຕິອາທິກໍ ອາກາຣໍ ເຍ ຈ ອຸປນຍ຺ຫນ຺ຕິ. ສນນ຺ຕໂນຕິ ໂປຣາໂຓ.

ປເຣຕິ ປຓ຺ຑິເຕ ຐເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ອຎ຺ເຎ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ປເຣ ນາມ. ເຕ ເອຕ຺ຖ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ກລຫໍ ກໂຣນ຺ຕາ ‘‘ມຍໍ ຍມາມເສ ອຸປຍມາມ; ສຕຕໍ ສມິຕໍ ມຈ຺ຈຸສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ນ ຊານນ຺ຕິ. ເຍ ຈ ຕຕ຺ຖ ວິຊານນ຺ຕີຕິ ເຍ ຕຕ຺ຖ ປຓ຺ຑິຕາ ‘‘ມຍໍ ມຈ຺ຈຸສມີປໍ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ວິຊານນ຺ຕິ. ຕໂຕ ສມ຺ມນ຺ຕິ ເມຘຄາຕິ ເອວຎ຺ຫິ ເຕ ຊານນ຺ຕາ ໂຍນິໂສມນສິກາຣໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ເມຘຄານໍ ກລຫານໍ ວູປສມາຍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕິ.

ອຏ຺ຐິຈ຺ຉິນ຺ນາຕິ ອຍໍ ຄາຖາ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕຎ຺ຈ ທີຆາວຸກຸມາຣຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕສມ຺ປິ ໂຫຕິ ສງ຺ຄຕິ, ກສ຺ມາ ຕຸມ຺ຫາກໍ ນ ໂຫຕິ, ເຍສໍ ໂວ ເນວ ມາຕາປິຕູນໍ ອຏ຺ຐີນິ ຉິນ຺ນານິ, ນ ປາຓາ ຫຕາ, ນ ຄວາສ຺ສຘນານິ ຫຏານີຕິ.

ສເຈ ລເຠຖາຕິອາທິຄາຖາ ປຓ຺ຑິຕສຫາຍສ຺ສ ຈ ພາລສຫາຍສ຺ສ ຈ ວຓ຺ຓາວຓ຺ຓທີປນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕາ. ອຠິຠຸຍ຺ຍ ສພ຺ພານິ ປຣິສ຺ສຍານີຕິ ປາກຏປຣິສ຺ສເຍ ຈ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນປຣິສ຺ສເຍ ຈ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ຕມໂນ ສຕິມາ ຈເຣຍ຺ຍ.

ຣາຊາວ ຣຏ຺ຐໍ ວິຊິຕນ຺ຕິ ຍຖາ ອຕ຺ຕໂນ ວິຊິຕໍ ຣຏ຺ຐໍ ມຫາຊນກຣາຊາ ຈ ອຣິນ຺ທມມຫາຣາຊາ ຈ ປຫາຍ ເອກກາ ຈຣິໍສຸ; ເອວໍ ຈເຣຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມາຕງ຺ຄຣຎ຺ເຎວ ນາໂຄຕິ ມາຕງ຺ໂຄ ອຣຎ຺ເຎ ນາໂຄວ. ມາຕງ຺ໂຄຕິ ຫຕ຺ຖີ ວຸຈ຺ຈຕິ; ນາໂຄຕິ ມຫນ຺ຕາຘິວຈນເມຕໍ. ຍຖາ ຫິ ມາຕຸໂປສໂກ ມາຕງ຺ຄນາໂຄ ອຣຎ຺ເຎ ເອໂກ ຈຣິ, ນ ຈ ປາປານິ ອກາສິ. ຍຖາ ຈ ປາລິເລຍ຺ຍໂກ, ເອວໍ ເອໂກ ຈເຣ, ນ ຈ ປາປານິ ກຍິຣາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ປາລິເລຍ຺ຍກຄມນກຖາ

໔໖໗. ປາລິເລຍ຺ຍເກ ວິຫຣຕິ ຣກ຺ຂິຕວນສຓ຺ເຑຕິ ປາລິເລຍ຺ຍກໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ຣກ຺ຂິຕວນສຓ຺ເຑ ວິຫຣຕິ. ຫຕ຺ຖິນາໂຄຕິ ມຫາຫຕ຺ຖີ. ຫຕ຺ຖິກລເຠຫີຕິ ຫຕ຺ຖິໂປຕເກຫິ. ຫຕ຺ຖິຈ຺ຉາເປຫີຕິ ຂີຣູປເກຫິ ທຫຣໂປຕເກຫິ. ຉິນ຺ນຄ຺ຄານີຕິ ເຕຫິ ປຸຣໂຕ ປຸຣໂຕ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕຫິ ຉິນ຺ນຄ຺ຄານິ ຂາຍິຕາວເສສານິ ຂາຓຸສທິສານິ ຕິຓານິ ຂາທຕິ. ໂອຠຄ຺ໂຄຠຄ຺ຄນ຺ຕິ ເຕນ ຫຕ຺ຖິນາເຄນ ອຸຈ຺ຈຏ຺ຐານໂຕ ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ ປາຕິຕໍ. ອສ຺ສ ສາຂາຠງ຺ຄນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ສາຂາຠງ຺ຄໍ ເຕ ຂາທນ຺ຕິ. ອາວິລານີຕິ ເຕຫິ ປຐມຕຣໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ປິວນ຺ເຕຫິ ອາລຸລິຕານິ ກທ຺ທໂມທການິ ປິວຕິ. ໂອຄາຫາຕິ ຕິຕ຺ຖໂຕ.

ນາຄສ຺ສ ນາເຄນາຕິ ຫຕ຺ຖິນາຄສ຺ສ ພຸທ຺ຘນາເຄນ. ອີສາທນ຺ຕສ຺ສາຕິ ຣຖອີສາສທິສທນ຺ຕສ຺ສ. ຍເທໂກ ຣມຕີ ວເນຕິ ຍສ຺ມາ ພຸທ຺ຘນາໂຄ ວິຍ ອຍມ຺ປິ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ ເອໂກ ປວິວິຕ຺ໂຕ ວເນ ຣມຕິ; ຕສ຺ມາສ຺ສ ນາຄສ຺ສ ນາເຄນ ຈິຕ຺ຕໍ ສເມຕິ, ເອກີຠາວຣຕິຍາ ເອກສທິສໍ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ເຕມາສໍ ຠຄວາ ຕຕ຺ຖ ວິຫາສີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ໂກສມ຺ພເກຫິ ກິຣ ອຸພ຺ພາຬ຺ໂຫ ຠຄວາ ເຕມາສໍ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ວສີຕິ ສພ຺ພຕ຺ຖ ກຖາ ປຕ຺ຖຏາ ອໂຫສິ.

ອຖ ໂຂ ໂກສມ຺ພກາ ອຸປາສກາຕິ ອຖ ໂຂ ອິມໍ ກຖາສລ຺ລາປໍ ສຸຕ຺ວາ ໂກສມ຺ພິວາສິໂນ ອຸປາສກາ.

ອຏ຺ຐາຣສວຕ຺ຖຸກຖາ

໔໖໘. ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິອາທີນິ ອຏ຺ຐາຣສ ເຠທກຣວຕ຺ຖູນິ ສງ຺ຆເຠທກກ຺ຂນ຺ຘເກ ວຓ຺ຓຍິສ຺ສາມ.

໔໗໕. ຕໍ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ໂອສາເຣຕ຺ວາຕິ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສີມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິໍ ເທສາເປຕ຺ວາ ກມ຺ມວາຈາຍ ໂອສາເຣຕ຺ວາ. ຕາວເທວ ອຸໂປສໂຖຕິ ຕໍທິວສເມວ ອຸໂປສຖກ຺ຂນ຺ຘເກ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ສາມຄ຺ຄີອຸໂປສໂຖ ກາຕພ຺ໂພ.

໔໗໖. ອມູລາ ມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ນ ມູລາ ມູລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ; ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ອວິນິຈ຺ຉິນິຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອຸປາລິ ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ ອຕ຺ຖາເປຕາ ພ຺ຍຎ຺ຊນູເປຕາຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ອປຄຕາ, ‘‘ສງ຺ຆສາມຄ຺ຄີ’’ຕິ ອິມໍ ປນ ພ຺ຍຎ຺ຊນມຕ຺ຕໍ ອຸເປຕາ.

໔໗໗. ສງ຺ຆສ຺ສ ກິຈ຺ເຈສູຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ກຣຓີເຍສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸ. ມນ຺ຕນາສູຕິ ວິນຍມນ຺ຕນາສຸ. ອຕ຺ເຖສຸ ຊາເຕສູຕິ ວິນຍອຕ຺ເຖສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸ. ວິນິຈ຺ຉເຍສູຕິ ເຕສໍເຍວ ອຕ຺ຖານໍ ວິນິຈ຺ຉເຍສຸ. ມຫຕ຺ຖິໂກຕິ ມຫາອຸປກາໂຣ. ປຄ຺ຄຫາຣໂຫຕິ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຸຕ຺ໂຕ.

ອນານຸວຊ຺ໂຊ ປຐເມນ ສີລໂຕຕິອາທິມ຺ຫິເຍວ ຕາວ ສີລໂຕ ນ ອຸປວຊ຺ໂຊ. ອເວກ຺ຂິຕາຈາໂຣຕິ ອເປກ຺ຂິຕາຈາໂຣ; ອາໂລກິເຕ ວິໂລກິເຕ ສມ຺ປຊານກາຣີຕິອາທິນາ ນເຍນ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕາຈາໂຣ. ອຏ຺ຐກຖາສຸ ປນ ‘‘ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາຈາໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ວິສຍ຺ຫາຕິ ອຠິຠວິຕ຺ວາ. ອນຸຍ຺ຍຸຕໍ ຠຓນ຺ຕິ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ ອນປຄຕໍ ຠຓນ຺ໂຕ. ຍສ຺ມາ ຫິ ໂສ ອນຸຍ຺ຍຸຕໍ ຠຓຕິ, ອຸສູຍາຍ ວາ ອຄຕິຄມນວເສນ ວາ ກາຣຓາປຄຕໍ ນ ຠຓຕິ, ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຖໍ ນ ຫາເປຕິ. ອຸສູຍາຍ ປນ ອຄຕິຄມນວເສນ ວາ ຠຓນ຺ໂຕ ອຕ຺ຖໍ ຫາເປຕິ, ກາຣຓໍ ນ ເທຕິ, ຕສ຺ມາ ໂສ ປຣິສຄໂຕ ຉມ຺ຠຕິ ເຈວ ເວຘຕິ ຈ. ໂຍ ອີທິໂສ ນ ໂຫຕິ, ອຍໍ ‘‘ປຄ຺ຄຫາຣໂຫ’’ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ກິຎ຺ຈ ຠິຍ຺ໂຍ ‘‘ຕເຖວ ປຎ຺ຫ’’ນ຺ຕິ ຄາຖາ, ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍຖາ ຈ ອນຸຍ຺ຍຸຕໍ ຠຓນ຺ໂຕ ອຕ຺ຖໍ ນ ຫາເປຕິ, ຕເຖວ ປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ສມາໂນ ນ ເຈວ ປຊ຺ຌາຍຕິ, ນ ຈ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ. ໂຍ ຫິ ອຕ຺ຖໍ ນ ຊານາຕິ, ໂສ ປຊ຺ຌາຍຕິ. ໂຍ ວຕ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ, ໂສ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ. ໂຍ ປນ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ຊານາຕິ, ວຕ຺ຕຸຎ຺ຈ ສກ຺ໂກຕິ; ໂສ ນ ປຊ຺ຌາຍຕິ, ນ ມງ຺ກຸ ໂຫຕິ. ກາລາຄຕນ຺ຕິ ກເຖຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກາເລ ອາຄຕໍ. ພ຺ຍາກຣຓາຣຫນ຺ຕິ ປຎ຺ຫສ຺ສ ອຕ຺ຖານຸໂລມຕາຍ ພ຺ຍາກຣຓານຸຈ຺ຉວິກໍ. ວໂຈຕິ ວທນ຺ໂຕ; ເອວຣູປໍ ວຈນໍ ຠຓນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣຎ຺ເຊຕີຕິ ໂຕເສຕິ. ວິຎ຺ຎູປຣິສນ຺ຕິ ວິຎ຺ຎູນໍ ປຣິສໍ.

ອາເຈຣກມ຺ຫິ ຈ ສເກຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອາຈຣິຍວາເທ. ອລໍ ປເມຕຸນ຺ຕິ ວີມໍສິຕຸໍ ຕໍ ຕໍ ກາຣຓໍ ປຎ຺ຎາຍ ຕຸລຍິຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ. ປຄຸໂຓຕິ ກຕປຣິຈໂຍ ລທ຺ຘາເສວໂນ. ກເຖຕເວຕິ ກເຖຕພ຺ເພ. ວິຣທ຺ຘິໂກວິໂທຕິ ວິຣທ຺ຘຏ຺ຐານກຸສໂລ.

ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ເຍນ ວຊນ຺ຕີຕິ ອຍໍ ຄາຖາ ຍາທິເສ ກເຖຕພ຺ເພ ປຄຸໂຓ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕາ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ຍາທິເສນ ກຖິເຕນ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາ ຈ ນິຄ຺ຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ມຫາຊໂນ ຈ ສຎ຺ຎປນໍ ຄຈ຺ຉຕິ; ສຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ອວໂພຘນໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍຎ຺ຈ ກເຖນ຺ໂຕ ສກໍ ອາທາຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ອາຈຣິຍວາທໍ ນ ຫາເປຕິ, ຍສ຺ມິໍ ວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ອຘິກຣຓໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ, ຕທນຸຣູປໍ ອນຸປຆາຕກຣໍ ປຎ຺ຫໍ ພ຺ຍາກຣມາໂນ ຕາທິເສ ກເຖຕພ຺ເພ ປຄຸໂຓ ໂຫຕີຕິ.

ທູເຕຍ຺ຍກມ຺ເມສຸ ອລນ຺ຕິ ອຏ຺ຐຫິ ທູຕງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ສງ຺ຆສ຺ສ ທູເຕຍ຺ຍກມ຺ເມສຸ ສມຕ຺ໂຖ. ສຸຏ຺ຐຸ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິ ສມຸຄ຺ຄໂຫ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ຍຖາ ນາມ ອາຫຸນໍ ອາຫຸຕິປິຓ຺ຑໍ ສມຸຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ, ເອວໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາເຕເນວ ເຈຕສາ ສງ຺ຆສ຺ສ ກິຈ຺ເຈສຸ ສມຸຄ຺ຄໂຫ, ສງ຺ຆສ຺ສກິຈ຺ເຈສຸ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ກິຈ຺ຈສ຺ສ ປຏິຄ຺ຄາຫໂກຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຣໍ ວໂຈຕິ ວຈນໍ ກໂຣນ຺ໂຕ. ນ ເຕນ ມຎ຺ຎຕີຕິ ເຕນ ວຈນກຣເຓນ ‘‘ອຫໍ ກໂຣມິ, ສງ຺ຆຠາຣໍ ນິຕ຺ຖຣາມີ’’ຕິ ນ ມານາຕິມານໍ ຊປ຺ເປຕິ.

ອາປຊ຺ຊຕິ ຍາວຕເກສຸ ວຕ຺ຖູສູຕິ ຍຕ຺ຕເກສຸ ວຕ຺ຖູສຸ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຊ຺ຊມາໂນ ອາປຊ຺ຊຕິ. ໂຫຕິ ຍຖາ ຈ ວຸຏ຺ຐິຕີຕິ ຕສ຺ສາ ຈ ອາປຕ຺ຕິຍາ ຍຖາ ວຸຏ຺ຐານໍ ໂຫຕິ. ເອເຕ ວິຠງ຺ຄາຕິ ເຍສຸ ວຕ຺ຖູສຸ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຍຖາ ຈ ວຸຏ຺ຐານໍ ໂຫຕິ, ອິເມສໍ ອຕ຺ຖານໍ ໂຊຕກາ ເອເຕ ວິຠງ຺ຄາ. ອຸຠຍສ຺ສາຕິ ອຸຠເຍ ອສ຺ສ. ສ຺ວາຄຕາຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ອາຄຕາ. ອາປຕ຺ຕິວຸຏ຺ຐານປທສ຺ສ ໂກວິໂທຕິ ອາປຕ຺ຕິວຸຏ຺ຐານກາຣຓກຸສໂລ.

ຍານິ ຈາຈຣນ຺ຕິ ຍານິ ຈ ຠຓ຺ຑນກາຣຓາທີນິ ອາຈຣນ຺ໂຕ ຕຊ຺ຊນີຍກມ຺ມາທິວເສນ ນິສ຺ສາຣຓໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ໂອສາຣຓໍ ຕໍວຸສິຕສ຺ສ ຊນ຺ຕຸໂນຕິ ຕໍ ວຕ຺ຕໍ ວຸສິຕສ຺ສ ຊນ຺ຕຸໂນ, ຍາ ໂອສາຣຓາ ກາຕພ຺ພາ, ເອຕມ຺ປິ ຊານາຕິ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ໂກສມ຺ພກກ຺ຂນ຺ຘກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍສໍວຓ຺ຓນາຍ

ມຫາວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

ມຫາວຄ຺ຄ-ອຏ຺ຐກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.